{"id":76574,"date":"2014-09-13T20:37:33","date_gmt":"2014-09-14T00:37:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=76574"},"modified":"2014-09-13T20:37:33","modified_gmt":"2014-09-14T00:37:33","slug":"prawdziwa-wojna-o-polskosc-nie-toczy-sie-na-rosyjskim-donbasie-lecz-na-polskiej-wilenszczyznie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=76574","title":{"rendered":"Prawdziwa wojna o polsko\u015b\u0107 nie toczy si\u0119 na rosyjskim Donbasie, lecz na polskiej Wile\u0144szczy\u017anie"},"content":{"rendered":"
\r\n

Wile\u0144szczyzn\u0119 i Donbas dzieli niemal wszystko, ale \u0142\u0105czy jedno. Gdyby w momencie wytyczania granic mieszka\u0144cy tych ziem mogli zdecydowa\u0107 o przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej swoich ojczyzn, to \u017cadne ze wspomnianych terytori\u00f3w nie znalaz\u0142oby si\u0119 w granicach organizm\u00f3w, do kt\u00f3rych obecnie nale\u017c\u0105.<\/strong><\/p>\r\n

To, czy Donbas b\u0119dzie nale\u017ca\u0142 do Ukrainy, do nowego pa\u0144stwa powsta\u0142ego w wyniku secesji cz\u0119\u015bci obwod\u00f3w Ukrainy czy te\u017c do Federacji Rosyjskiej, nie musi mie\u0107 dla Polski wi\u0119kszego znaczenia. Nie ma wi\u0119c \u017cadnego powodu, by Rzeczpospolita jakkolwiek ingerowa\u0142a w status Donbasu – nie jest to po prostu nasza sprawa.<\/p>\r\n

Mniej istotny jest fakt, \u017ce Donbas pod wzgl\u0119dem kulturowym czy historycznym ma silne zwi\u0105zki z Rosj\u0105 i do czasu utworzenia Ukrai\u0144skiej Socjalistycznej Republiki Rad nie mia\u0142 z Ukrain\u0105 nic wsp\u00f3lnego, nigdy \u201eUkrain\u0105\u201d nie by\u0142 nazywany i nikt tam na miejscu o tworzeniu jakiejkolwiek Ukrainy nawet nie my\u015bla\u0142. Ukrai\u0144skim sta\u0142 si\u0119 ten teren na sta\u0142e dopiero dzi\u0119ki bolszewikom, kt\u00f3rzy utworzyli nota bene<\/em> pierwsze w historii pa\u0144stwo ukrai\u0144skie w dzisiejszym rozumieniu okre\u015blenia \u201eukrai\u0144ski\u201d (czyli nie w znaczeniu geograficznym – ziemi \u2018u kraja\u2019). Ukrai\u0144ska Republika Ludowa nigdy wcze\u015bniej nie deklarowa\u0142a zamiaru og\u0142aszania niepodleg\u0142o\u015bci, a jedynie autonomi\u0119 w ramach Rosji.\u00a0 Dopiero proklamowanie Ukrai\u0144skiej SRR sk\u0142oni\u0142o URL do og\u0142oszenia niepodleg\u0142o\u015bci – by\u0142 to tzw. IV Uniwersa\u0142.<\/strong>\u00a0Ukraina jako byt niepodleg\u0142y nigdy wcze\u015bniej nie istnia\u0142a, natomiast Donbas jako obszar zamieszkania ludno\u015bci zd\u0105\u017cy\u0142 wyrosn\u0105\u0107 na stepie za czas\u00f3w carskiej Rosji – bez jakichkolwiek zwi\u0105zk\u00f3w z Ukrain\u0105.<\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie, w przypadku Donbasu historyczne prawa Rosji czy Ukrainy nie powinny mie\u0107 teoretycznie wi\u0119kszego znaczenia dla Polak\u00f3w. Gdyby bolszewicy zechcieli go przy\u0142\u0105czy\u0107 do Rosji i po rozpadzie ZSRR Donbas by\u0142by rosyjski tak\u017ce pod wzgl\u0119dem politycznym, to ten region wzbudza\u0142by pewnie podobne emocje co Worone\u017c, Kuba\u0144 czy Rost\u00f3w nad Donem. Najprawdopodobniej poza pasjonatami Rosji, Ukrainy czy szerzej – Europy Wschodniej, nikt nad Wis\u0142\u0105 nie interesowa\u0142by si\u0119 szczeg\u00f3lnie, gdzie \u00f3w Donbas le\u017cy.<\/p>\r\n

Inaczej jest z Wilnem, zwanym niestety z oficjalna Vilniusem, a jak si\u0119 okaza\u0142o, zwanym tak niestety tak\u017ce w Rzeczypospolitej na co poniekt\u00f3rych drogowskazach, cho\u0107 mimo wieloletniej komunistycznej i giedroyciowskiej propagandy Wilno dla wi\u0119kszo\u015bci Polak\u00f3w nadal jest Wilnem, a nie Vilniusem.<\/p>\r\n

R\u00f3\u017cnica w przypadku Wile\u0144szczyzny i Donbasu istnieje jedynie z polskiego punktu widzenia. Jednak unikalno\u015b\u0107 i wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107 tej perspektywy dla Polak\u00f3w, czyli dla nas samych, jest decyduj\u0105cym argumentem. Pochylmy si\u0119 zatem nad przypadkiem Wile\u0144szczyzny.<\/p>\r\n

Mimo historycznych podobie\u0144stw XX-wiecznych los\u00f3w Donbasu i Kraju Wile\u0144skiego ten ostatni przypadek interesuje nas nie tylko teoretycznie. Bez Wilna nie spos\u00f3b wyobrazi\u0107 sobie historii Polski, nie spos\u00f3b my\u015ble\u0107 o polskiej przestrzeni bez Ostrej Bramy, Rossy, bez tej stolicy polskiego romantyzmu, kt\u00f3rej zawdzi\u0119czamy Uniwersytet Stefana Batorego i szereg innych instytucji. Nie b\u0119dzie to wyk\u0142ad o historii tego miejsca, wi\u0119c streszczaj\u0105c opis znaczenia Wilna w dziejach Polski, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce bez wielokrotnego wymieniania nazwy tego miasta nie spos\u00f3b naszej historii w\u0142a\u015bciwie jakkolwiek sp\u00f3jnie i klarownie wy\u0142o\u017cy\u0107. Bez \u017cadnej przesady pozwoli\u0107 sobie mo\u017cna na stwierdzenie, \u017ce \u201ewszyscy \u017ce\u015bmy z Wilna\u201d. Chyba, \u017ce kto\u015b do zwi\u0105zk\u00f3w z polsko\u015bci\u0105 si\u0119 nie poczuwa.<\/p>\r\n

Odwo\u0142ywanie si\u0119 do historii to jednak u\u0142atwianie sobie zadania i zrzucanie ci\u0119\u017car\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci na barki tych, kt\u00f3rzy Rzeczpospolit\u0105 ju\u017c dawno pozostawili nam w spadku.<\/p>\r\n

Dzisiaj to nie Wile\u0144szczyzna odpowiada za si\u0142\u0119 ra\u017cenia polsko\u015bci w cz\u0119\u015bci Europy, kt\u00f3r\u0105 przysz\u0142o Polakom zamieszkiwa\u0107. Jest niestety wr\u0119cz przeciwnie. Nie jest to pr\u00f3ba wyk\u0142adu historycznego, wi\u0119c pokr\u00f3tce mo\u017cna tylko wymieni\u0107 kolejne walce, jakie przejecha\u0142y si\u0119 po tym regionie i to tylko po tragicznym roku 1939 – pierwszy sowiecki, pierwszy litewski, sowiecki po raz drugi, niemiecko-litewski, sowiecki po raz trzeci, litewski po raz trzeci. W efekcie ze \u015bwietno\u015bci kraju, kt\u00f3ry jeszcze po odzyskaniu przez Rzeczpospolit\u0105 niepodleg\u0142o\u015bci po 123 latach zabor\u00f3w wyrazi\u0142 wol\u0119 ponownego przy\u0142\u0105czenia do pa\u0144stwa polskiego, nie zosta\u0142o niemal nic. Zosta\u0142o zobowi\u0105zanie Rzeczypospolitej do podniesienia go z kolan.<\/p>\r\n

\u201eGrzechy\u201d Polak\u00f3w na Wile\u0144szczy\u017anie<\/strong><\/h4>\r\n

Dzisiaj na Litwie \u017cyje ponad 200 tysi\u0119cy Polak\u00f3w, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich mieszka na Wile\u0144szczy\u017anie. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce to jedyna narodowo\u015b\u0107, kt\u00f3ra na Wile\u0144szczy\u017anie jest autochtonami, jedyna narodowo\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest tam – czy te\u017c: powinna tam by\u0107 – gospodarzem.<\/p>\r\n

Polscy autochtoni zgrzeszyli jednak \u015bmiertelnie, bo nigdy nie chcieli zosta\u0107 Litwinami. Nie chcieli zosta\u0107, bo ju\u017c dawno nimi byli – w tym tradycyjnym znaczeniu, jako mieszka\u0144cy by\u0142ego (co wa\u017cne – BY\u0141EGO i ju\u017c dawno nie istniej\u0105cego) Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego. A zgrzeszyli tym, \u017ce nie chcieli si\u0119 sta\u0107 Litwinami w nowym rozumieniu tego terminu, nie chcieli \u017cy\u0107 w granicach obcego pa\u0144stwa, tylko wr\u00f3ci\u0107 do Rzeczypospolitej, a\u017c w ko\u0144cu wys\u0142ali \u201eseparatyst\u00f3w\u201d od \u0179eligowskiego na b\u00f3j z now\u0105 generacj\u0105 Litwin\u00f3w, aby nale\u017ce\u0107 do Rzeczypospolitej. Litwin\u00f3w – w znaczeniu, jakie znamy dzisiaj – w polskim w\u00f3wczas Wilnie by\u0142o w\u015br\u00f3d wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w 2% – s\u0142ownie: DWA procent.<\/p>\r\n

Zanim wr\u00f3cimy do Donbasu, dodajmy jeszcze, \u017ce \u017cadnego niemal pos\u0142uchu nie mia\u0142y w\u015br\u00f3d miejscowych idee \u201ekrajowo\u015bci\u201d, tworzenia unii czy federacji z Litw\u0105. Nie jest to dziwne – takie unie, je\u015bli mia\u0142yby doj\u015b\u0107 w og\u00f3le do skutku, to musia\u0142yby by\u0107 zawarte kosztem Wilna, a wi\u0119c kosztem tamtejszych Polak\u00f3w<\/span>. Litwini bowiem nie wyobra\u017cali sobie bez tego polskiego miasta swojej pa\u0144stwowo\u015bci, a bez Wilna jakichkolwiek stosunk\u00f3w z Polsk\u0105 – z Wilnem zreszt\u0105 r\u00f3wnie\u017c jakiejkolwiek unii z Polakami Litwini sobie nie \u017cyczyli.<\/p>\r\n

Pomijaj\u0105c tutaj infantylne z punktu widzenia prawdy historycznej twierdzenia o okupacji Wilna przez Polak\u00f3w w mi\u0119dzywojniu, mo\u017cemy z pe\u0142n\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 stwierdzi\u0107, \u017ce Wilno litewskim nie sta\u0142o si\u0119 nawet w 1939, a dopiero po 1945. Co si\u0119 sta\u0142o w mi\u0119dzyczasie od 1939 do 1945?<\/p>\r\n

Doskonale znamy gehenn\u0119 Polak\u00f3w pod okupacj\u0105\/okupacjami sowieckimi. Nie mniej znana jest okupacyjna polityka Niemc\u00f3w wobec ludno\u015bci polskiej.<\/p>\r\n

Ma\u0142o znana jest polityka Litwin\u00f3w wobec Polak\u00f3w. Jej ukoronowaniem s\u0105 dziesi\u0105tki tysi\u0119cy \u017cywot\u00f3w zako\u0144czone na skraju ponarskich do\u0142\u00f3w – ludob\u00f3jstwa dokonywanego przez Litwin\u00f3w wesp\u00f3\u0142 z Niemcami w latach 1941-1944. Nie ma w \u015bwiadomo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnych Polak\u00f3w wiedzy o pacyfikacjach polskich wsi na Wile\u0144szczy\u017anie przez litewskie formacje kolaboracyjne, a by\u0142oby o czym m\u00f3wi\u0107 i pisa\u0107.<\/p>\r\n

Dalej nast\u0105pi\u0142y wyw\u00f3zki Polak\u00f3w na Zach\u00f3d, na ziemie, kt\u00f3re propaganda komunistyczna zwyk\u0142a nazywa\u0107 \u201eOdzyskanymi\u201d. Na miejsce wymordowanych i wysiedlonych sprowadzono Litwin\u00f3w. Bez Sowiet\u00f3w, bez agresywnej polityki ZSRR, nie by\u0142oby wi\u0119c nigdy \u017cadnego litewskiego Wilna – takiego, jak dzisiaj rozumiemy litewsko\u015b\u0107 i poj\u0119cie Litwin\u00f3w. <\/strong>Tak oto wygl\u0105da\u0142a owa \u201edziejowa sprawiedliwo\u015b\u0107\u201d, jak\u0105 by\u0142 \u201epowr\u00f3t\u201d Wilna do Litwy.<\/p>\r\n

Mimo tego wszystkiego, co przesz\u0142a polska Wile\u0144szczyzna, w roku 2014 naszych rodak\u00f3w mieszka tam ponad 200 tysi\u0119cy. PRL z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w nie interesowa\u0142 si\u0119 ich losem. Z racji swego powo\u0142ania odrodzona Rzeczpospolita powinna potraktowa\u0107 ich jako priorytet.<\/p>\r\n

Temu, \u017ce Republika Litewska dzisiaj dyskryminuje ludno\u015b\u0107 polsk\u0105, nikt, kto chce by\u0107 traktowany powa\u017cnie, nie zaprzecza. A jednak nie sta\u0142o si\u0119 to okazj\u0105 do jakiejkolwiek szerszej refleksji w Rzeczypospolitej.<\/p>\r\n

Polscy \u201eadwokaci\u201d<\/strong><\/h4>\r\n

Sytuacja to obudzi\u0142a w Polsce pok\u0142ady kreatywno\u015bci w usprawiedliwianiu litewskiej polityki dyskryminacyjnej. Zwa\u017cywszy na jej skal\u0119 i bezpardonowo\u015b\u0107, wcielanie si\u0119 w rol\u0119 adwokata Litwin\u00f3w wymaga ekwilibrystyki s\u0142ownej i ca\u0142kowitego odwr\u00f3cenia poj\u0119\u0107 – byle tylko usprawiedliwi\u0107 dyskryminuj\u0105cy Polak\u00f3w nar\u00f3d w oczach innych Polak\u00f3w, byle by nad Wis\u0142\u0105 nie identyfikowano si\u0119 nadmiernie z rodakami \u017cyj\u0105cymi nad Wili\u0105 i Niemnem.<\/p>\r\n

Swoim \u017cyciem \u017cyje do dzi\u015b stereotyp o \u201esowieckich Polakach\u201d. Cho\u0107 wzi\u0105\u0142 si\u0119 on z postawy niejakiego Czes\u0142awa Wysockiego, odgrywaj\u0105cego rol\u0119 POP-a w Litewskiej SRS (Pe\u0142ni\u0105cego Obowi\u0105zki Polaka), kt\u00f3ry wi\u0119ksz\u0105 lojalno\u015b\u0107 wykazywa\u0142 wobec moskiewskiej centrali ni\u017c wobec d\u0105\u017ce\u0144 niepodleg\u0142o\u015bciowych Litwin\u00f3w, to nie ma on nic wsp\u00f3lnego z prawd\u0105. Autonomia Wile\u0144szczyzny maj\u0105ca poparcie polskiej ludno\u015bci nieuwik\u0142anej w \u017caden spos\u00f3b w system komunistyczny, by\u0142a propozycj\u0105 wyodr\u0119bnienia Kraju Wile\u0144skiego w ramach niepodleg\u0142ej Litwy. Wysocki by\u0142 za\u015b jednym z wielu komunistycznych aparatczyk\u00f3w, jakich wyda\u0142 ka\u017cdy nar\u00f3d zamieszkuj\u0105cy Litewsk\u0105 SRS.<\/p>\r\n

Samo okre\u015blenie \u201esowieccy Polacy\u201d jest nie tylko nieprawdziwe, ale te\u017c po prostu obra\u017aliwe i niesprawiedliwe. Polscy adwokaci Litwin\u00f3w wypominaj\u0105 Polakom na Litwie ju\u017c samo podejmowanie gry o autonomi\u0119 w czasach schy\u0142kowej ery Gorbaczowa, nazywaj\u0105c to \u201ezdrad\u0105\u201d (wobec Litwy). Sami zapominaj\u0105 jednak o tym, \u017ce narodem z najwi\u0119kszym odsetkiem cz\u0142onk\u00f3w Komunistycznej Partii Litwy w Litewskiej SRS byli Litwini. Z najmniejszym – Polacy. Podkre\u015blmy – chodzi tu nie o liczby bezwzgl\u0119dne, bo takie zestawienie by\u0142oby z kolei krzywdz\u0105ce dla Litwin\u00f3w (kt\u00f3rych by\u0142o oczywi\u015bcie najwi\u0119cej w Litewskiej SRR), ale o procentowy udzia\u0142 cz\u0142onk\u00f3w partii u ka\u017cdej z nacji.<\/p>\r\n

Nota bene<\/em>, jakiekolwiek wypominanie Polakom konszacht\u00f3w z w\u0142adz\u0105 sowieck\u0105 u\u017cywane na obron\u0119 Litwin\u00f3w jest niczym rzucony z ca\u0142ej si\u0142y bumerang, bo to Sowietom Litwini zawdzi\u0119czaj\u0105 swoj\u0105 obecn\u0105 stolice, jej depolonizacj\u0119 i zlituzanizowanie. Rodowici mieszka\u0144cy Wilna nigdy bowiem by na od\u0142\u0105czenie od Rzeczypospolitej nie przystali. <\/strong>Trzeba by\u0142o wiec ich wyp\u0119dzi\u0107 w ramach eufemistycznie nazwanej \u201erepatriacji\u201d, kt\u00f3re to okre\u015blenie jest kolejnym j\u0119zykowym potworkiem komunistycznej propagandy. I takie s\u0105 korzenie Vilniusa, do kt\u00f3rego kieruj\u0105 nas ju\u017c nawet niekt\u00f3re polskie drogowskazy na Suwalszczy\u017anie. \u00a0<\/p>\r\n

Czyj Donbas?<\/strong><\/h4>\r\n

Gdyby stosowa\u0107 kryterium uto\u017csamiania si\u0119 z ka\u017cd\u0105 krzywd\u0105 i niesprawiedliwo\u015bci\u0105 na r\u00f3wni z krzywdami w\u0142asnego narodu, to podobne wsp\u00f3\u0142czucie powinni wzbudza\u0107 w nas mieszka\u0144cy Donbasu. R\u00f3wnie\u017c i to terytorium zosta\u0142o wy\u0142\u0105czone z granic pa\u0144stwa, w kt\u00f3rym dotychczas si\u0119 znajdowa\u0142o, bez pytania jego mieszka\u0144c\u00f3w o zdanie.<\/p>\r\n

Wprawdzie nawet carski spis powszechny (w rzeczywisto\u015bci zupe\u0142nie nierzetelny, wykazywa\u0142 chocia\u017cby brak zwartych skupisk Polak\u00f3w na Wile\u0144szczy\u017anie) z 1897 wykazywa\u0142 w Donbasie 62,5% ludno\u015bci ma\u0142orosyjskiej pod wzgl\u0119dem stosowanego j\u0119zyka, ale zwa\u017cywszy na stan ukrai\u0144skiej \u015bwiadomo\u015bci narodowej, kt\u00f3ra ju\u017c na Ukrainie naddnieprza\u0144skiej nie d\u0105\u017cy\u0142a do wybicia si\u0119 na niepodleg\u0142o\u015b\u0107 od Rosji, o narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej na szersz\u0105 skal\u0119 m\u00f3wi\u0107 nie spos\u00f3b. Gdyby by\u0142o inaczej, to chocia\u017cby wyprawa kijowska z 1920, podczas kt\u00f3rej Polacy pr\u00f3bowali stworzy\u0107 niepodleg\u0142\u0105 Ukrain\u0119 wraz z wojskami Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej, nie sko\u0144czy\u0142aby si\u0119 kl\u0119sk\u0105. C\u00f3\u017c wi\u0119c m\u00f3wi\u0107 o Donbasie i o szansach na rozw\u00f3j tam jakiegokolwiek ruchu na rzecz niepodleg\u0142o\u015bci Ukrainy. Ukraina niesowiecka pojawi\u0142a si\u0119 tam raz i to na bagnetach Niemc\u00f3w i Austriak\u00f3w (kt\u00f3rych w tamtych czasach uwa\u017cano za Niemc\u00f3w i za kt\u00f3rych sami si\u0119 uwa\u017cali), pozostawiaj\u0105c po sobie z\u0142e wra\u017cenie w postaci odg\u00f3rnie powadzonej ukrainizacji. Wszelkie formy w\u0142adzy rad (nie tylko zwi\u0105zanej z bolszewikami, istnia\u0142a chocia\u017cby Doniecko-Krzyworoska Republika Rad) zak\u0142ada\u0142y bliskie zwi\u0105zki Ukrainy i Rosji, a\u017c w ko\u0144cu sowiecka Ukraina i sowiecka Rosja zawar\u0142y uk\u0142ad o utworzeniu Zwi\u0105zku Socjalistycznych Republik Rad w roku 1922.<\/p>\r\n

Rozpad ZSRR oznacza\u0142, \u017ce mieszka\u0144cy Donbasu i Rosji zacz\u0119li \u017cy\u0107 w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych pa\u0144stwach, jednak nie przekre\u015bli\u0142o to zwi\u0105zk\u00f3w kulturowych czy j\u0119zykowych. Region ten by\u0142 s\u0142usznie postrzegany jako tradycyjnie prorosyjski, na takich te\u017c kandydat\u00f3w w wyborach r\u00f3\u017cnego typu g\u0142osowa\u0142, by\u0142 to matecznik Partii Region\u00f3w postuluj\u0105cej utrzymywanie bliskich zwi\u0105zk\u00f3w z Federacj\u0105 Rosyjsk\u0105. Ciesz\u0105c si\u0119 takim poparciem, ugrupowanie to najwyra\u017aniej wychodzi\u0142o naprzeciw realnym oczekiwaniom miejscowego elektoratu.<\/p>\r\n

Czy nowa Ukraina wykuta na Majdanie mog\u0142a si\u0119 tym ludziom wyda\u0107 pa\u0144stwem, z kt\u00f3rym mogliby si\u0119 identyfikowa\u0107?<\/p>\r\n

Obieraj\u0105c orientacj\u0119 antyrosyjsk\u0105 nie wystosowano wobec Donbasu \u017cadnej oferty. Przeciwnie – usi\u0142owano mu zabra\u0107 to, co ju\u017c posiada\u0142, a wi\u0119c przede wszystkim mo\u017cliwo\u015b\u0107 pos\u0142ugiwania si\u0119 rosyjskim jako j\u0119zykiem o statusie regionalnego. \u00a0Oczywi\u015bcie, gdy zorientowano si\u0119, \u017ce pope\u0142niono b\u0142\u0105d, by\u0142o ju\u017c za p\u00f3\u017ano.<\/p>\r\n

Ludzie odpowiedzialni w Kijowie za odwo\u0142anie ustawy j\u0119zykowej najprawdopodobniej za bardzo uwierzyli, \u017ce Ukrai\u0144cy to przede wszystkim wsp\u00f3lnota etniczna, wsp\u00f3lnota krwi i te wi\u0119zy licz\u0105 si\u0119 najbardziej. W zwi\u0105zku z tym w ukrai\u0144skiej historiografii cz\u0119sto za Ukrai\u0144c\u00f3w uznaje si\u0119 nawet mieszka\u0144c\u00f3w rosyjskiego Worone\u017ca, Rostowa czy nawet Kubania. W takim uj\u0119ciu \u201eukrai\u0144skie terytoria etnograficzne\u201d si\u0119gaj\u0105 na Wschodzie poza granice polityczne Ukrainy, za\u015b mieszka\u0144cy tych obszar\u00f3w, nawet je\u015bli o tym nie wiedz\u0105, to \u201eobiektywnie\u201d s\u0105 Ukrai\u0144cami. W zwi\u0105zku z \u201eobiektywnymi\u201d kryteriami, pierwszym, co nale\u017ca\u0142o uczyni\u0107, to da\u0107 impuls do ukrainizacji mieszka\u0144c\u00f3w Donbasu w imi\u0119 realizacji pewnej idei, kt\u00f3r\u0105 jest Wielka Ukraina, czyli koncept pokrywania si\u0119 zasi\u0119gu mowy ukrai\u0144skiej z granicami politycznymi Ukrainy. \u00a0Ten mit, przekonanie, \u017ce ukrainizacja mo\u017ce odnie\u015b\u0107 sukces w\u015br\u00f3d \u201eobiektywnych\u201d Ukrai\u0144c\u00f3w, zderzy\u0142 si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105 na tyle mocno, \u017ce obecnie Ukraina stoi na kraw\u0119dzi utraty tych terytori\u00f3w, cho\u0107 separatyzm zbrojony jest w coraz wi\u0119kszym stopniu przez Rosj\u0119.<\/p>\r\n

Cho\u0107 pr\u00f3by przeprowadzenia polityki ukrainizacji przez post-majdanow\u0105 Ukrain\u0119 przypominaj\u0105 to, co od dawna konsekwentnie wprowadzaj\u0105 Litwini na Wile\u0144szczy\u017anie, to poza zrozumieniem motyw\u00f3w kieruj\u0105cych separatystami w Donbasie, nie widz\u0119 powodu, by nasze pa\u0144stwo formu\u0142owa\u0142o stanowisko wobec przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej Donbasu. Nawet je\u015bli uznamy s\u0142uszno\u015b\u0107 postulat\u00f3w separatyst\u00f3w, to Rzeczpospolita nie powinna w najmniejszym stopniu koncentrowa\u0107 wysi\u0142k\u00f3w na rzecz wsparcia kt\u00f3rejkolwiek ze stron.<\/p>\r\n

Identyczn\u0105 postaw\u0119 nale\u017ca\u0142oby zaj\u0105\u0107 w przypadku, gdyby d\u0105\u017cenia separatyst\u00f3w uzna\u0107 za nies\u0142uszne i pozbawione podstaw. Dobrze by by\u0142o, gdyby nasze pa\u0144stwo nie zwraca\u0142o uwagi na czyj\u0105kolwiek s\u0142uszno\u015b\u0107 b\u0105d\u017a jej brak w obszarach, kt\u00f3re nas nie dotycz\u0105 i za drogowskaz obra\u0107 jedynie w\u0142asny interes. A w Donbasie interes\u00f3w nie mamy \u017cadnych. \u00a0<\/p>\r\n

Drogowskaz interesu narodowego winien kierowa\u0107 nasz\u0105 uwag\u0119 na Wile\u0144szczyzn\u0119. \u00a0\u00a0<\/p>\r\n

Nie zaniedbywa\u0107 Wile\u0144szczyzny<\/strong><\/h4>\r\n

Oczywi\u015bcie, Rzeczpospolita nie zaniedba\u0142a Wile\u0144szczyzny. Nie dokona\u0142a tego zaniechania w specyficzny i typowy dla byle jakiego pa\u0144stwa i byle jakich elit spos\u00f3b.<\/p>\r\n

W wyniku zdezaktualizowania tematu Autonomii Wile\u0144szczyzny (polscy adwokaci Litwin\u00f3w mog\u0105 odetchn\u0105\u0107 z ulg\u0105) rol\u0119 koz\u0142a ofiarnego odgrywa\u0107 Waldemar Tomaszewski, lider Akcji Wyborczej Polak\u00f3w na Litwie. Cho\u0107 zamyka on usta krytykom, osi\u0105gaj\u0105c sukcesy polityczne, to i tak nad Wis\u0142\u0105 utworzy\u0142 si\u0119 przeciwko niemu szeroki front.<\/p>\r\n

Tomaszewski robi\u0105c to, z czego polityka nale\u017cy rozlicza\u0107, czyli okazuj\u0105c si\u0119 \u00a0skutecznym,<\/span> nie m\u00f3g\u0142 przewidzie\u0107, \u017ce Polacy z Rzeczypospolitej mog\u0105 go zgani\u0107, bo nie kieruje si\u0119 w polityce tym, czym kieruj\u0105 si\u0119 jego rodacy z Polski.<\/p>\r\n

Lider AWPL zgrzeszy\u0142 \u015bmiertelnie, bo sprzymierzy\u0142 si\u0119 z Rosjanami – inn\u0105 mniejszo\u015bci\u0105 narodow\u0105 na Litwie, utworzy\u0142 z nimi wsp\u00f3lny front, dzi\u0119ki czemu przekroczy\u0142 pr\u00f3g wyborczy (a Litwini manipuluj\u0105 granicami okr\u0119g\u00f3w jak chc\u0105) w wyborach do parlamentu, przez d\u0142ugi czas wsp\u00f3\u0142rz\u0105dzi\u0142 Litw\u0105 a\u017c do wyczerpania wszystkich dr\u00f3g porozumienia z litewsk\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 w kwestii praw mniejszo\u015bci narodowych, w tym mniejszo\u015bci polskiej. Dzi\u0119ki niemu mamy jasno\u015b\u0107, \u017ce rz\u0105dy socjaldemokrat\u00f3w nie zmieniaj\u0105 nic w kwestii stosunku do mniejszo\u015bci narodowej i lituanizacja jest sta\u0142\u0105 agend\u0105 pa\u0144stwa litewskiego.<\/p>\r\n

Tomaszewski, kt\u00f3ry jako Polak zosta\u0142 rzucony wyrokiem losu na jeden z najtrudniejszych wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie odcink\u00f3w – w warunkach teoretycznie demokratycznego, ale realizuj\u0105cego szowinistyczn\u0105 polityk\u0105 pa\u0144stwa litewskiego, zrobi\u0142 dla polsko\u015bci wi\u0119cej ni\u017c ca\u0142a III RP przez wszystkie lata swojego istnienia. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie skuteczno\u015b\u0107 i zas\u0142ugi tego polityka s\u0105 powodem wylewania na niego pomyj? A mo\u017ce g\u0142\u00f3wn\u0105 win\u0105 Tomaszewskiego jest, \u017ce przewodzi spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3ra jest k\u0142od\u0105 na drodze do utworzenia wy\u015bnionej unii z Litw\u0105? Polacy na Litwie uparcie nie chc\u0105 si\u0119 da\u0107 lituanizowa\u0107 i przy okazji przypominaj\u0105 o swoim istnieniu, wi\u0119c dodatkowo zewsz\u0105d obci\u0105\u017cany jest on o sk\u0142\u00f3canie Polak\u00f3w z Litwinami. Cho\u0107 wszelkie koncepty unii polsko-litewskich w XXI wieku maj\u0105 tyle sensu, co proponowanie Serbom i Chorwatom reaktywacji Jugos\u0142awii, to nadal w Rzeczypospolitej popularny jest pogl\u0105d, ze dla takich postulowanych zwi\u0105zk\u00f3w z Litw\u0105 mo\u017cna – a niekiedy nawet trzeba – przymkn\u0105\u0107 oko na szowinizm antypolski Litwin\u00f3w. Tomaszewski skutecznie uniemo\u017cliwia takie przymykanie oczu rodakom w Rzeczypospolitej, przez co nara\u017ca si\u0119 polskiemu mainstreamowi.<\/p>\r\n

Jednak najwi\u0119cej krytyki Tomaszewski skupi\u0142 na sobie po pewnym g\u0142o\u015bnym incydencie.<\/p>\r\n

Tomaszewski w rocznic\u0119 tzw. Dnia Zwyci\u0119stwa (ZSRR nad III Rzesz\u0105 – obchodzonego 9 maja) w uroczysto\u015bciach na Cmentarzu Antokolskim w Wilnie wpi\u0105\u0142 w klap\u0119 marynarki tzw. wst\u0105\u017ck\u0119 gieorgijewsk\u0105, kt\u00f3r\u0105 w krajach b. ZSRR (Rosja, Bia\u0142oru\u015b, spora cz\u0119\u015b\u0107 Ukrainy – g\u0142\u00f3wnie rosyjskoj\u0119zycznej i poczuwaj\u0105cej si\u0119 do zwi\u0105zk\u00f3w z Rosj\u0105) nosi si\u0119 w to \u015bwi\u0119to dla uczczenia pami\u0119ci o poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzach radzieckich walcz\u0105cych z nazistowskimi Niemcami.<\/p>\r\n

To, \u017ce Tomaszewskiemu przypisuje najgorsze przywary polonosceptyczny Adam Michnik, nie powinno dziwi\u0107. Ale to, co pisano ze strony \u201epatriotycznej\u201d, \u201eprawicowej\u201d, \u201eniezale\u017cnej\u201d unaocznia przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy politykierami i pracownikami medi\u00f3w w Polsce a politykiem z krwi i ko\u015bci Waldemarem Tomaszewskim.<\/p>\r\n

Ot\u00f3\u017c, \u201epatrioci\u201d zacz\u0119li si\u0119 wy\u017cywa\u0107 na Tomaszewskim, zarzucaj\u0105c mu prosowiecko\u015b\u0107, prorosyjsko\u015b\u0107, zaprza\u0144stwo i t. d. Nie oceniam tego posuni\u0119cia Tomaszewskiego, wiem bowiem, \u017ce w ten spos\u00f3b kokietowa\u0142 elektorat rosyjski. C\u00f3\u017c innego mia\u0142 zrobi\u0107, skoro nie wspiera go prze\u017carta doktryn\u0105 Giedroycia Rzeczpospolita? Najsmutniejsze jest to, \u017ce to taktyczne posuni\u0119cie obliczone na zjednanie jego partii elektoratu rosyjskiego (wzrost poparcia w wyborach pokazuje, \u017ce to dobry kierunek), zosta\u0142o poddane mia\u017cd\u017c\u0105cej krytyce przez \u201epatriot\u00f3w\u201d, kt\u00f3rym nie w smak s\u0105 jakiekolwiek uk\u0142ony wobec Rosjan – i to nawet je\u015bli s\u0105 to Rosjanie b\u0119d\u0105cy obywatelami Litwy. Dla \u201epatriot\u00f3w\u201d bowiem – nie wiedzie\u0107 czemu – to nie polsko\u015b\u0107 na Wschodzie jest najlepszym \u201ebuforem\u201d przed szeregiem zagro\u017ce\u0144, w tym rosyjskim. W tej roli widz\u0105 pr\u0119dzej antyrosyjski i antypolski zarazem litewski szowinizm ni\u017c w\u0142asnych rodak\u00f3w. Okazuje si\u0119, \u017ce w tym dziwacznym konstrukcie polsko\u015bci sprzyja\u0107 ma bardziej co\u015b, co jest antypolskie, ni\u017c co\u015b, co jest po prostu polsko\u015bci\u0105<\/strong>. Cen\u0105 za zwi\u0105zki Litwy z Polsk\u0105 musia\u0142oby bowiem by\u0107 – tak jak kiedy\u015b – danie Litwinom wolnej r\u0119ki w kwestii lituanizacji Polak\u00f3w w pa\u0144stwie litewskim.<\/p>\r\n

\u201eRosjanie s\u0105 na Litwie naje\u017ad\u017acami\u201d – pojawia\u0142 si\u0119 i taki argument krytyk\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracy Polak\u00f3w na Litwie z litewskimi Rosjanami. Kim wi\u0119c byli dla wilnian Litwini? Przecie\u017c nie wyzwolicielami. R\u00f3wnie\u017c pojawili si\u0119 tam po II wojnie \u015bwiatowej. Tomaszewski zblu\u017ani\u0142 rzekomo przeciwko polsko\u015bci, bo sprzymierzy\u0142 si\u0119 taktycznie z jednym narodem nap\u0142ywowym na Wile\u0144szczy\u017anie przeciwko asymilacyjnym d\u0105\u017ceniom drugiego<\/span>. Litewscy Rosjanie bowiem dla Polak\u00f3w na Wile\u0144szczy\u017anie nie stanowi\u0105 zagro\u017cenia, jednak sojusz Polak\u00f3w, Rosjan i innych mniejszo\u015bci stanowi, owszem, zagro\u017cenie dla lituanizacyjnych zap\u0119d\u00f3w naszych s\u0105siad\u00f3w.<\/p>\r\n

Nie wiem, jak wyobra\u017caj\u0105 sobie polsko\u015b\u0107 bez Wilna \u201epatrioci\u201d krytykuj\u0105cy Tomaszewskiego, ale mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce w Wilnie poczuj\u0105 on si\u0119 jak u siebie dopiero wtedy, gdy\u2026 nie b\u0119dzie tam ju\u017c \u017cadnego autochtonicznego Polaka.<\/p>\r\n

A mo\u017ce wyznaj\u0105 oni bli\u017aniaczo podobn\u0105 do niekt\u00f3rych Ukrai\u0144c\u00f3w teori\u0119 o \u201eobiektywnej narodowo\u015bci\u201d, kt\u00f3r\u0105 wyznaj\u0105 tak\u017ce Litwini twierdz\u0105cy, \u017ce Polak\u00f3w na Litwie nie ma – bo s\u0105 tylko \u201espolonizowani Litwini\u201d?<\/p>\r\n

Polak ma obowi\u0105zki wy\u0142\u0105cznie polskie<\/strong><\/h4>\r\n

Dzisiaj na Wile\u0144szczy\u017anie mamy ponad dwie\u015bcie tysi\u0119cy zobowi\u0105za\u0144, jest nim ka\u017cda Polka i ka\u017cdy Polak zamieszkuj\u0105cy ten kraj. To nie jest kwestia teoretycznego uzasadniania jak w przypadku t\u0142umaczenia roli Wilna dla Polski czy obja\u015bniania zwi\u0105zk\u00f3w Donbasu z Rosj\u0105. Tego typu sprawy, jakimi s\u0105 obowi\u0105zki Polak\u00f3w wobec innych Polak\u00f3w, s\u0105 na tyle proste, \u017ce albo si\u0119 je na siebie bierze, albo si\u0119 je odrzuca. Ostatecznie to na tym polega przecie\u017c patriotyzm.<\/p>\r\n

Natomiast je\u015bli kto\u015b nak\u0142ania z pozycji patriotycznych do tego, by Polak\u00f3w anga\u017cowa\u0107 w walk\u0119 o ukrai\u0144ski Donbas, twierdz\u0105c jednocze\u015bnie z tych samych pozycji, \u017ce za Ojczyzn\u0119 trzeba by\u0107 gotowym nawet umrze\u0107, to co jeszcze robi\u0105 w Polsce ca\u0142e szeregi obro\u0144c\u00f3w ukrai\u0144skiego stanu posiadania w Donbasie?<\/p>\r\n

Je\u015bli to, co si\u0119 tam dzieje, jest te\u017c rzekomo \u015bmiertelnym zagro\u017ceniem tak\u017ce dla naszej Ojczyzny, to niech dadz\u0105 przyk\u0142ad i pojad\u0105 tam na wojn\u0119. Je\u015bli w Donbasie rzekomo wa\u017c\u0105 si\u0119 losy Polski, a patriotyzm polega\u0107 ma na gotowo\u015bci do sk\u0142adania ofiary z \u017cycia w razie takiej konieczno\u015bci, to warto by\u0107 konsekwentnym.<\/p>\r\n

Ale mo\u017ce jednak warto nie ryzykowa\u0107 bezmy\u015blnie i zamiast alternatywnego patriotyzmu litewsko-ukrai\u0144skiego przerzuci\u0107 si\u0119 na ten w\u0142asny – polski?<\/p>\r\n

Wile\u0144szczy\u017anie w\u0142a\u015bnie to ostatnie jest dzi\u015b najbardziej potrzebne, a nie trwonienie naszych \u015brodk\u00f3w na Donbas, kt\u00f3ry z Rzeczpospolit\u0105 nie mia\u0142 nigdy nic wsp\u00f3lnego. Wilno mia\u0142o – i to na tyle d\u0142ugo, by nie pozostawa\u0107 dzi\u015b na marginesie naszej uwagi. \u00a0<\/p>\r\n

Tomasz Jasi\u0144ski<\/strong><\/em><\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wile\u0144szczyzn\u0119 i Donbas dzieli niemal wszystko, ale \u0142\u0105czy jedno. Gdyby w momencie wytyczania granic mieszka\u0144cy tych ziem mogli zdecydowa\u0107 o przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej swoich ojczyzn, to \u017cadne ze wspomnianych terytori\u00f3w nie znalaz\u0142oby si\u0119 w granicach organizm\u00f3w, do kt\u00f3rych obecnie nale\u017c\u0105. To, czy Donbas b\u0119dzie nale\u017ca\u0142 do Ukrainy, do nowego pa\u0144stwa powsta\u0142ego w wyniku secesji cz\u0119\u015bci obwod\u00f3w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92,204,167],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76574"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=76574"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76574\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=76574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=76574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=76574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}