{"id":76292,"date":"2014-09-01T12:15:41","date_gmt":"2014-09-01T16:15:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=76292"},"modified":"2014-09-01T12:15:41","modified_gmt":"2014-09-01T16:15:41","slug":"czym-jest-katolicka-edukacja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=76292","title":{"rendered":"Czym jest katolicka edukacja?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Tytu\u0142 tego artyku\u0142u daje do zrozumienia, \u017ce tematem b\u0119dzie istota oraz fundamentalne za\u0142o\u017cenia katolickiej edukacji. Tak wiele b\u0142\u0119d\u00f3w rozpowszechnionych jest obecnie w tej kwestii, \u017ce pr\u00f3ba om\u00f3wienia i zbicia ich wszystkich by\u0142aby wielkim wyzwaniem. B\u0142\u0105d jest brakiem prawdy, brakiem zgodno\u015bci danej rzeczy z rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/strong><\/p>\r\n<p>Mam wi\u0119c nadziej\u0119, \u017ce uda mi si\u0119 przedstawi\u0107 prawdziw\u0105 natur\u0119 katolickiej edukacji, czym jest ona w swych najbardziej fundamentalnych zasadach, a wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c co oznacza w praktyce. Poznanie, czym jest z samej swej natury katolicka edukacja wzmocni nas przeciwko otaczaj\u0105cym nas zewsz\u0105d b\u0142\u0119dom, pozwoli r\u00f3wnie\u017c zrealizowa\u0107 rzeczywisty cel edukacji &#8211; gdy\u017c nie wystarczy jedynie unika\u0107 b\u0142\u0119du, musimy r\u00f3wnie\u017c w spos\u00f3b pozytywny sk\u0142ania\u0107 si\u0119 ku prawdzie.<\/p>\r\n<p>U\u017cywaj\u0105c terminu \u201ekatolicka edukacja\u201d, mamy &#8211; oczywi\u015bcie &#8211; na my\u015bli edukacj\u0119, kt\u00f3ra jest katolicka, czyli inspirowana oraz wspierana przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. Chocia\u017c na kartach Ewangelii nie znajdujemy s\u0142owa \u201eedukacja\u201d, to jednak znale\u017a\u0107 mo\u017cemy wszystko, co nale\u017cy do jej natury. Pan Jezus nakaza\u0142 swym aposto\u0142om, by szli i nauczali wszelkie narody wszystkiego, co im przekaza\u0142. Zbawiciel m\u00f3wi o doktrynie, kt\u00f3r\u0105 wszyscy musz\u0105 przyj\u0105\u0107, by osi\u0105gn\u0105\u0107 zbawienie, m\u00f3wi o kr\u00f3lestwie niebieskim, w kt\u00f3rym wszyscy ludzie odnale\u017a\u0107 mog\u0105 swe szcz\u0119\u015bcie i spe\u0142nienie.<\/p>\r\n<p>Sformu\u0142owanie \u201ekr\u00f3lestwo niebieskie\u201d oznacza, oczywi\u015bcie, dos\u0142ownie miejsce, w kt\u00f3rym panuje niebo; miejsce, w kt\u00f3rym wype\u0142niana jest wola naszego niebieskiego Ojca. Oznacza jednak r\u00f3wnie\u017c, przez rozwini\u0119cie i analogi\u0119, narz\u0119dzie, dzi\u0119ki kt\u00f3remu podr\u00f3\u017cujemy ku naszemu wiecznemu przeznaczeniu, czyli Ko\u015bci\u00f3\u0142. Oznacza r\u00f3wnie\u017c to, dzi\u0119ki czemu osi\u0105gamy to wieczne przeznaczenie, czyli \u0142ask\u0119.<\/p>\r\n<p>Sam Pan Jezus w przypowie\u015bciach u\u017cywa wi\u0119c tego sformu\u0142owania w r\u00f3\u017cnych znaczeniach, stosownie do tego, jakiej prawdy chce nas nauczy\u0107 o kr\u00f3lestwie niebieskim. Zw\u0142aszcza dwie przypowie\u015bci Zbawiciela stosuj\u0105 si\u0119 w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny do edukacji. Chcia\u0142bym wyja\u015bni\u0107 te dwie przypowie\u015bci, poniewa\u017c je\u015bli je w\u0142a\u015bciwie zrozumiemy, to jednocze\u015bnie zrozumiemy prawdziwy sens katolickiej edukacji.<\/p>\r\n<h4>Dwa poj\u0119cia: wychowanie i wykszta\u0142cenie<\/h4>\r\n<p>S\u0142owo \u201eedukacja\u201d, wedle staro\u017cytnych etymolog\u00f3w, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to \u015bw. Augustyna, mo\u017ce pochodzi\u0107 od dw\u00f3ch \u0142aci\u0144skich s\u0142\u00f3w: <em>ex<\/em>, co oznacza \u201ez\u201d lub \u201epoza\u201d; oraz <em>ducere<\/em> lub <em>ducare<\/em>. Pierwsze z nich &#8211; <em>educere<\/em> &#8211; znaczy \u201eprowadzi\u0107\u201d. Tak wi\u0119c edukacja pochodzi od <em>educere<\/em>, oznaczaj\u0105cego \u201eprowadzi\u0107 naprz\u00f3d\u201d lub \u201ewyprowadza\u0107\u201d, zw\u0142aszcza w sensie wychodzenia z dzieci\u0144stwa do dojrza\u0142o\u015bci. Drugie s\u0142owo &#8211; <em>educare<\/em> &#8211; oznacza raczej \u201eformowa\u0107\u201d lub \u201ekszta\u0142towa\u0107\u201d, zbli\u017cone jest do <em>erudio<\/em>, kt\u00f3re oznacza wyg\u0142adzanie powierzchni rze\u017aby z surowego marmuru. Edukacja oznacza wi\u0119c pewn\u0105 formacj\u0119, niejako wlewanie w form\u0119.<\/p>\r\n<p>Dwa polskie s\u0142owa &#8211; \u201ewychowanie\u201d oraz \u201ewykszta\u0142cenie\u201d &#8211; oddaj\u0105 w\u0142a\u015bnie t\u0119 dwoist\u0105 etymologi\u0119: jedno oznacza prowadzenie do doskona\u0142o\u015bci, a drugie tworzenie doskona\u0142o\u015bci lub \u201ekszta\u0142tu\u201d w czym\u015b. Termin \u201eedukacja\u201d odnosi si\u0119 wi\u0119c zasadniczo do czego\u015b, co wzrasta lub d\u0105\u017cy do doskona\u0142o\u015bci. Istniej\u0105 dwie przypowie\u015bci, w kt\u00f3rych Zbawiciel m\u00f3wi o wzro\u015bcie kr\u00f3lestwa niebieskiego i tym dw\u00f3m przypowie\u015bciom odpowiadaj\u0105 w\u0142a\u015bnie owe dwa znaczenia s\u0142owa \u201eedukacja\u201d.<\/p>\r\n<p>W pierwszej przypowie\u015bci Pan Jezus por\u00f3wnuje kr\u00f3lestwo niebieskie do ziarenka gorczycy. Pewien cz\u0142owiek wzi\u0105\u0142 je i zasia\u0142 na swym polu, a po wyro\u015bni\u0119ciu sta\u0142o si\u0119 drzewem, na kt\u00f3rym ptaki powietrzne za\u0142o\u017cy\u0142y gniazda (Mt 13, 31). W drugiej przypowie\u015bci Chrystus Pan por\u00f3wna\u0142 kr\u00f3lestwo niebieskie do kwasu, kt\u00f3ry pewna niewiasta \u201ewzi\u0119\u0142a i w\u0142o\u017cy\u0142a w trzy miary m\u0105ki, a\u017c si\u0119 wszystka zakwasi\u0142a\u201d. W tym artykule chc\u0119 ukaza\u0107 g\u0142\u0119boki zwi\u0105zek tych dw\u00f3ch przypowie\u015bci z dzie\u0142em edukacji.<\/p>\r\n<h4>Przypowie\u015b\u0107 o ziarenku gorczycy<\/h4>\r\n<p>Przypowie\u015b\u0107 o ziarenku gorczycy odpowiada pierwszemu pochodzeniu s\u0142owa \u201eedukacja\u201d, od \u0142aci\u0144skiego <em>educere<\/em> &#8211; wyprowadza\u0107. Chodzi o wyprowadzenie ze stanu niedoskona\u0142o\u015bci do stanu doskona\u0142o\u015bci. Ca\u0142a r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy \u017co\u0142\u0119dziem a wielkim d\u0119bem polega w\u0142a\u015bnie na kwestii doskona\u0142o\u015bci. Nasionko, w pewnym sensie, jest drzewem d\u0119bu, czego\u015b jednak mu brakuje. Ziarnu brakuje gleby, wody, s\u0142o\u0144ca, kt\u00f3re potrzebne s\u0105 do wzrostu, a jednak zasada \u017cycia ju\u017c w nim tkwi, czekaj\u0105c jedynie na niezb\u0119dne warunki, by wytrysn\u0105\u0107 \u017cyciem. Podobnie cz\u0142owiek, nawet w \u0142onie matki, jest istot\u0105 \u017cyw\u0105, jest osob\u0105 ludzk\u0105. Brak mu jednak pe\u0142nego rozwoju, pe\u0142ni doskona\u0142o\u015bci. Podobnie jak ziarenko gorczycy, musi on wzrasta\u0107 w doskona\u0142o\u015bci.<\/p>\r\n<p>Nie przychodzimy na \u015bwiat doskonali ani w pe\u0142ni rozwini\u0119ci. Oczywiste jest, \u017ce ludzie s\u0105 r\u00f3\u017cni od zwierz\u0105t. Cho\u0107 ludzie i zwierz\u0119ta maj\u0105 t\u0119 sam\u0105 zdolno\u015b\u0107 poruszania si\u0119, rozpoznawania swego otoczenia i posiadania potomstwa, to jednak ludzie przychodz\u0105 na \u015bwiat bardzo s\u0142abi: nie posiadaj\u0105 futra chroni\u0105cego przed zimnem, nie maj\u0105 z\u0119b\u00f3w ani mi\u0119\u015bni, by kruszy\u0107 ko\u015bci, nie maj\u0105 k\u0142\u00f3w ani pazur\u00f3w, by zdoby\u0107 pokarm. Rodz\u0105 si\u0119 z bardzo ma\u0142\u0105 liczb\u0105 instynktownych zdolno\u015bci. Paj\u0105ki zaraz po urodzeniu potrafi\u0105 tka\u0107 sie\u0107, nieuczone przez nikogo. Ju\u017c ma\u0142e bobry umiej\u0105 budowa\u0107 tam\u0119. \u0141oso\u015b potrafi podr\u00f3\u017cowa\u0107 tysi\u0105ce kilometr\u00f3w, nie znaj\u0105c wcze\u015bniej\u00a0 miejsca, sk\u0105d pochodzili jego rodzice. A dziecko potrafi zgubi\u0107 si\u0119 na podw\u00f3rku przed domem&#8230; Nie wie nawet, jak trafi\u0107 np. do \u0142azienki, musi si\u0119 tego nauczy\u0107 od swych rodzic\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Z drugiej jednak strony, ludzie maj\u0105 co\u015b daleko wspanialszego: rozumn\u0105 i nie\u015bmierteln\u0105 dusz\u0119. Zamiast szpon\u00f3w i dziob\u00f3w, ludzie przychodz\u0105 na \u015bwiat wyposa\u017ceni w co\u015b, co mo\u017cna by nazwa\u0107 super-narz\u0119dziem: maj\u0105 r\u0119ce, dzi\u0119ki kt\u00f3rym potrafi\u0105 budowa\u0107 i uczyni\u0107 wszystko, co konieczne do zdobycia schronienia oraz po\u017cywienia. Potrafi\u0105 r\u00f3wnie\u017c my\u015ble\u0107, dedukowa\u0107, kocha\u0107 &#8211; jednak wszystkie te zdolno\u015bci, cho\u0107 naturalne, s\u0105 pocz\u0105tkowo jedynie mo\u017cliwo\u015bciami. Nie s\u0105 jeszcze rozwini\u0119te. Gady rodz\u0105 si\u0119 niejako w pe\u0142ni rozwini\u0119te, natychmiast rozpoczynaj\u0105 walk\u0119 o przetrwanie i osi\u0105gaj\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 sobie doskona\u0142o\u015b\u0107 bez udzia\u0142u rodzic\u00f3w czy nawet innych osobnik\u00f3w swego gatunku.<\/p>\r\n<h4>Cz\u0142owiek jak ziarenko gorczycy<\/h4>\r\n<p>Dzieci potrzebuj\u0105 rodzic\u00f3w przez wiele lat cho\u0107by tylko po to, aby utrzyma\u0107 si\u0119 przy \u017cyciu; aby rozwija\u0107 si\u0119 i doskonali\u0107 swe umiej\u0119tno\u015bci; s\u0105 w wielkim stopniu uzale\u017cnione od pomocy innych ludzi. Tak wi\u0119c ludzie, cho\u0107 spo\u015br\u00f3d istot \u017cywych tylko oni obdarowani s\u0105 rozumem, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c, w pewnym sensie, najbardziej niesamodzielni i zale\u017cni: najpierw od swych rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy pomagaj\u0105 im w doprowadzeniu do doskona\u0142o\u015bci posiadanych z natury zdolno\u015bci. I, jak zobaczymy, sama rodzina r\u00f3wnie\u017c zale\u017cna jest od innych rodzin.<\/p>\r\n<p>Ta fundamentalna prawda o ludzkiej kondycji &#8211; zrozumienie kontrastu pomi\u0119dzy ogromem jego zdolno\u015bci, a jego zale\u017cno\u015bci\u0105 od innych w kwestii doprowadzenia tych zdolno\u015bci do doskona\u0142o\u015bci &#8211; stanowi podstaw\u0119 dla obowi\u0105zku i znaczenia edukacji. Cz\u0142owiek bardzo przypomina nasionko gorczycy: jest najmniejsze spo\u015br\u00f3d wszystkich ziaren, jednak gdy osi\u0105gnie sw\u0105 doskona\u0142o\u015b\u0107, staje si\u0119 \u201epanem\u201d ca\u0142ej reszty stworzenia, tak \u017ce nawet ptaki powietrzne mu podlegaj\u0105, odpoczywaj\u0105 na jego ga\u0142\u0119ziach.<\/p>\r\n<p>Z pewno\u015bci\u0105 przypowie\u015b\u0107 ta odnosi si\u0119 w pierwszym rz\u0119dzie do Ko\u015bcio\u0142a, jednak w analogiczny spos\u00f3b stosuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do ka\u017cdego cz\u0142owieka, do zdolno\u015bci duszy (podobnie jak ga\u0142\u0119zie przeznaczone s\u0105 do przyj\u0119cia ptak\u00f3w), czyli tych doskona\u0142o\u015bci, kt\u00f3re uskrzydlaj\u0105 dusz\u0119 do jej wiecznego przeznaczenia. Cz\u0142owiek musi rozwin\u0105\u0107 swe zdolno\u015bci wszystkie, a nie tylko jedn\u0105 czy dwie. Ka\u017cda ze zdolno\u015bci, jak\u0105 posiadamy, podlega temu samemu prawu: musimy pracowa\u0107, by osi\u0105gn\u0105\u0107 w niej doskona\u0142o\u015b\u0107. By\u0142oby bezsensem rozwija\u0107 mi\u0119\u015bnie prawej nogi, ignoruj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie lew\u0105 &#8211; do chodzenia cz\u0142owiek potrzebuje bowiem obu. Jest to prawd\u0105 r\u00f3wnie\u017c w porz\u0105dku duchowym: by\u0142oby absurdem rozwija\u0107 jedynie uzdolnienia matematyczne, nie znaj\u0105c sztuki czytania.<\/p>\r\n<h4>Absurdalne koncepcje w edukacji<\/h4>\r\n<p>Ka\u017cda indywidualna zdolno\u015b\u0107 musi by\u0107 nie tylko prowadzona do doskona\u0142o\u015bci, musi r\u00f3wnie\u017c istnie\u0107 pomi\u0119dzy nimi pewna harmonia i w\u0142a\u015bciwe proporcje. Cz\u0142owiek jest dobrze zbudowany lub przystojny nie dlatego, \u017ce ma jedynie du\u017ce bicepsy, ale dlatego, \u017ce ca\u0142e jego cia\u0142o jest w\u0142a\u015bciwie i harmonijnie uformowane. To samo prawdziwe jest w porz\u0105dku intelektualnym, a nawet duchowym: bycie szczeg\u00f3lnie utalentowanym w jakiej\u015b jednej dziedzinie, nie mo\u017ce oznacza\u0107 lekcewa\u017cenia innych. Przeciwnie, by zachowa\u0107 w\u0142a\u015bciwe proporcje, trzeba cz\u0119sto pracowa\u0107 nad tymi ga\u0142\u0119ziami wiedzy, w kt\u00f3rych jest si\u0119 s\u0142abym.<\/p>\r\n<p>Mo\u017cemy wi\u0119c dostrzec, na podstawie tego bardzo pobie\u017cnego opisu ludzkiej natury, na podstawie obserwacji rzeczy takich, jakimi w istocie s\u0105, absolutn\u0105 konieczno\u015b\u0107 edukacji. Dziecko przychodzi na \u015bwiat nie tylko bezbronne fizycznie, ale r\u00f3wnie\u017c intelektualnie oraz emocjonalnie bardzo dalekie od doskona\u0142o\u015bci, jak\u0105 winno posiada\u0107 i jakiej potrzebuje do osi\u0105gni\u0119cia dojrza\u0142o\u015bci. Nie powinni\u015bmy nigdy o tym zapomina\u0107. Wiele wsp\u00f3\u0142czesnych koncepcji, dotycz\u0105cych edukacji, jest absurdalnych w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce s\u0105 ca\u0142kowicie sprzeczne z rzeczywisto\u015bci\u0105. We\u017amy na przyk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 ide\u0119 \u201ewolnej edukacji\u201d, wolnej w tym sensie, \u017ce proponuje si\u0119 dziecku \u201epozwoli\u0107 by\u0107\u201d, \u201epozwoli\u0107 mu uczy\u0107 si\u0119\u201d przy minimalnych ograniczeniach czy nadzorze. Istot\u0119 tej koncepcji stanowi idea, \u017ce dziecko ze swej natury ju\u017c jest doskona\u0142e, i potrzebuje jedynie \u201eczasu\u201d i \u201ewolno\u015bci\u201d, by \u201ewydoby\u0107\u201d z siebie t\u0119 doskona\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\r\n<h4>Tragiczne skutki grzechu pierworodnego<\/h4>\r\n<p>Jednak mo\u017cemy stwierdzi\u0107, przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 po prostu dziecku, \u017ce w pierwszych chwilach swego istnienia nie jest ono w stanie zrobi\u0107 niczego samodzielnie, a doros\u0142\u0105 osob\u0105 staje si\u0119 jedynie poprzez i dzi\u0119ki nadzorowi oraz dzi\u0119ki \u015brodkom wychowawczym stosowanym przez innych. Je\u015bli dziecko uczy si\u0119 czegokolwiek, to przede wszystkim dzi\u0119ki innym. Nawet je\u015bli zdarza mu si\u0119 samodzielnie co\u015b odkry\u0107, mo\u017ce przekaza\u0107 informacj\u0119 o swym odkryciu jedynie j\u0119zykiem, kt\u00f3rego z definicji musia\u0142o nauczy\u0107 si\u0119 od kogo\u015b innego. Podobnie sam obowi\u0105zek karcenia wyp\u0142ywa z tego fundamentalnego rozumienia ludzkiej natury.<\/p>\r\n<p>Dzieci s\u0105 z definicji lud\u017ami niedoskona\u0142ymi, nie potrafi\u0105 pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 swymi zdolno\u015bciami. Ich pierwsze pr\u00f3by w jakimkolwiek przedsi\u0119wzi\u0119ciu b\u0119d\u0105 zawsze niedoskona\u0142e, a wi\u0119c wymagaj\u0105 korekty ze strony kogo\u015b m\u0105drego lub na tyle bieg\u0142ego, by doprowadzi\u0107 ich dzie\u0142o do doskona\u0142o\u015bci. Pozwoli\u0107 dziecku po prostu by\u0107, bez poprawiania go i karcenia, oznacza skazanie go na niedorozw\u00f3j. Zupe\u0142nie inn\u0105 natur\u0119 mieli bezpo\u015brednio Adam i Ewa, kiedy jeszcze nie zgrzeszyli. Owo <em>educere<\/em> lub prowadzenie, czy te\u017c karcenie, jest w aktualnym stanie ludzko\u015bci absolutnie konieczne, i to nie tylko jako pomoc, ale tak\u017ce jako \u015brodek ochronny.<\/p>\r\n<p>Ludzka natura jest nie tylko s\u0142aba i niedoskona\u0142a, ale r\u00f3wnie\u017c z powodu grzechu pierworodnego ma sk\u0142onno\u015b\u0107 do z\u0142ego. Nawet doro\u015bli do\u015bwiadczaj\u0105 na sobie tej tragicznej rzeczywisto\u015bci, kiedy czyni\u0105 z\u0142o, kt\u00f3rego nie chc\u0105, a r\u00f3wnocze\u015bnie trudno im osi\u0105gn\u0105\u0107 dobro, kt\u00f3rego pragn\u0105. Ludzka natura musi by\u0107 wi\u0119c kierowana i chroniona &#8211; i co jest najbardziej tragiczn\u0105 konsekwencj\u0105 grzechu pierworodnego &#8211; r\u00f3wnie\u017c to przewodnictwo i korygowanie jest dla nas czym\u015b trudnym do zniesienia, sprzeciwia si\u0119 bowiem temu, co mogliby\u015bmy nazwa\u0107 \u201ewol\u0105 cia\u0142a\u201d. Rozw\u00f3j intelektu u dziecka nie jest jedynie kwesti\u0105 nauki i rozwoju, ale te\u017c walki z ni\u017cszymi instynktami natury. Gdy dzieci s\u0105 ma\u0142e, w jeszcze wi\u0119kszym stopniu zdominowane s\u0105 przez swe nami\u0119tno\u015bci, a rozum dopiero stopniowo zyskuje panowanie poprzez lekcje umartwienia i pos\u0142usze\u0144stwa.<\/p>\r\n<p>A wracaj\u0105c do przypowie\u015bci opowiedzianej przez Pana Jezusa, ziarenko gorczycy nie wzrasta samo z siebie, musi by\u0107 przycinane i nawo\u017cone. Potrzebuje nawet tyczki obok siebie, by ros\u0142o prosto. Ogrodnik nie pozostawia ro\u015blin bez opieki, musi je dogl\u0105da\u0107 i piel\u0119gnowa\u0107, wyrywa\u0107 chwasty i chroni\u0107 przed szkodnikami. R\u00f3wnie\u017c Pan Jezus m\u00f3wi o winnej latoro\u015bli, kt\u00f3ra musi by\u0107 przycinana, by przynosi\u0107 wi\u0119cej owoc\u00f3w. Jest to prawdziwe r\u00f3wnie\u017c w odniesieniu do ludzi, w ich poszukiwaniu doskona\u0142o\u015bci w tym tragicznym stanie, kt\u00f3ry nazywamy grzechem pierworodnym.<\/p>\r\n<h4>Konieczno\u015b\u0107 kar w edukacji<\/h4>\r\n<p>Z tym nieszcz\u0119snym stanem wi\u0105\u017ce si\u0119 konieczno\u015b\u0107 stosowania kar fizycznych. S\u0105 one konieczne u dzieci z tego prostego powodu, \u017ce dzieci nie potrafi\u0105 jeszcze pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 rozumem. R\u00f3wnie\u017c zwierz\u0119ta podlegaj\u0105 fizycznym karom, w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce nie posiadaj\u0105 rozumu. Nie da si\u0119 wyt\u0142umaczy\u0107 kilkumiesi\u0119cznemu dziecku, \u017ceby nie pi\u0142o trucizny, trzeba mu j\u0105 po prostu zabra\u0107 i trzyma\u0107 z dala od niego. Podobnie jedynym sposobem, by dziecko nauczy\u0142o si\u0119, \u017ce nie wolno czego\u015b robi\u0107, jest przypomnienie mu o fizycznym b\u00f3lu, kt\u00f3ry jest normaln\u0105 konsekwencj\u0105 g\u0142upoty.<\/p>\r\n<p>Odno\u015bnie do tego nieszcz\u0119snego stanu, Pismo \u015bwi\u0119te podkre\u015bla, \u017ce \u201enie kocha syna, kto r\u00f3zgi \u017ca\u0142uje, kto kocha go &#8211; w por\u0119 go karci\u201d (Prz 13, 24). Cz\u0119sto jednorazowa kara fizyczna zastosowana wobec dziecka jest warta wi\u0119cej ni\u017c tysi\u0105c s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017ce ono po prostu zignorowa\u0107. Podobnie pies ignoruje wszelkie racjonalne argumenty, kiedy szarpie w domu dywan &#8211; nauczy si\u0119 nie robi\u0107 tego w\u00f3wczas, kiedy otrzyma kar\u0119 wyrzucenia z domu. Dziecko zignoruje prawdopodobnie wszystko, co us\u0142yszy o dobrym zachowaniu w ko\u015bciele &#8211; musi zosta\u0107 po prostu wyprowadzone na zewn\u0105trz, by pokaza\u0107 mu fizycznie, \u017ce kiedy krzyczy i ha\u0142asuje, nie mo\u017ce przebywa\u0107 w ko\u015bciele.<\/p>\r\n<p>Kara fizyczna nie oznacza bicia dziecka. Nieuzasadnione karanie fizyczn\u0105 przemoc\u0105 prowadzi cz\u0119sto do jeszcze gorszych skutk\u00f3w. Widz\u0105c u swych rodzic\u00f3w jedynie nieuzasadnion\u0105 z\u0142o\u015b\u0107 i furi\u0119, b\u0119dzie ono reagowa\u0142o coraz bardziej irracjonalnie, dochodz\u0105c nie tylko do buntu przeciwko nim, ale te\u017c przeciwko dobru, kt\u00f3re chcieliby oni osi\u0105gn\u0105\u0107. Stan ten jest gorszy od prostego pope\u0142nienia b\u0142\u0119du &#8211; jest to stan, kt\u00f3ry nie rokuje niemal nadziei na popraw\u0119, gdy\u017c ca\u0142a wola skierowana jest przeciwko czynieniu jakiegokolwiek dobra.<\/p>\r\n<p>Podajmy bardziej zrozumia\u0142y przyk\u0142ad: z pewno\u015bci\u0105 mo\u017cecie nak\u0142oni\u0107 biciem psa do pos\u0142usze\u0144stwa, jednak nigdy nie oka\u017ce on wam zaufania. R\u00f3wnie\u017c wy nie b\u0119dziecie mogli mu zaufa\u0107. Je\u015bli tylko obr\u00f3cicie si\u0119 do niego ty\u0142em lub oka\u017cecie jak\u0105\u015b s\u0142abo\u015b\u0107, ugryzie was. B\u0119dzie raczej ucieka\u0142 od was, ni\u017c szuka\u0142 waszego towarzystwa. Jest to prawdziwe r\u00f3wnie\u017c w porz\u0105dku duchowym w przypadku dzieci.<\/p>\r\n<p>Wszelka kara musi by\u0107 uzasadniona i proporcjonalna do dobra, kt\u00f3re chcecie osi\u0105gn\u0105\u0107 lub z\u0142a, kt\u00f3rego pragniecie unikn\u0105\u0107. Je\u015bli nie b\u0119dzie ona uzasadniona i motywowana dobrem, nie b\u0119dzie ju\u017c elementem wychowania, ale jedynie skutkiem emocji, i sprawi wi\u0119cej z\u0142ego ni\u017c dobrego. Hodowca nie przycina winoro\u015bli dla samego przycinania, ale po to, by tchn\u0105\u0107 wi\u0119cej \u017cycia w g\u0142\u00f3wn\u0105 ga\u0142\u0105\u017a, by mog\u0142a ona da\u0107 wi\u0119cej owoc\u00f3w. M\u00f3wi\u0105c w skr\u00f3cie, je\u015bli kara fizyczna nie przynosi owocu w postaci zaufania, pokoju i \u0142adu w rodzinie, prawdopodobnie stosowana jest w spos\u00f3b niew\u0142a\u015bciwy.<\/p>\r\n<h4>Katolicka edukacja a koedukacja<\/h4>\r\n<p>Ze wzgl\u0119du na rany zadane przez grzech pierworodny, lecz przede wszystkim w oparciu o sam\u0105 natur\u0119 rzeczy, katolicka edukacja wyst\u0119powa\u0142a zawsze przeciwko temu, co nazywa si\u0119 powszechnie koedukacj\u0105. Z samej swej natury ch\u0142opcy i dziewcz\u0119ta r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie i jest to prawdziwe nie tylko w odniesieniu do ich rozwoju fizycznego, ale r\u00f3wnie\u017c do formacji intelektualnej i duchowej. Poniewa\u017c edukacja jest procesem prowadz\u0105cym do pe\u0142nego rozwoju osoby, nawet w porz\u0105dku naturalnym &#8211; czyli nawet w przypadku pogan &#8211; sama idea koedukacji jest absurdalna i w spos\u00f3b nieunikniony prowadzi\u0107 b\u0119dzie do z\u0142ych skutk\u00f3w. Ch\u0142opcy pojmuj\u0105 rzeczy w inny spos\u00f3b ni\u017c dziewcz\u0119ta w kwestiach zwi\u0105zanych z matematyk\u0105, fizyk\u0105, histori\u0105, r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 nawet w sposobie prowadzenia rozmowy.<\/p>\r\n<p>Tak wi\u0119c ka\u017cdy nauczyciel, kt\u00f3ry traktuje edukacj\u0119 powa\u017cnie, zawsze b\u0119dzie wola\u0142 uczy\u0107 osobno ch\u0142opc\u00f3w i dziewcz\u0119ta. Jest statystycznie udowodnione, \u017ce szko\u0142y o klasach dzielonych wedle kryterium p\u0142ci wype\u0142niaj\u0105 swe funkcje edukacyjne lepiej. Wiadomo to ju\u017c od dawna. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\r\n<p>Z pewno\u015bci\u0105 dopuszczalne s\u0105 wyj\u0105tki, zw\u0142aszcza gdy liczba uczni\u00f3w jest ma\u0142a lub gdy brak jest odpowiedniej ilo\u015bci sal lekcyjnych. Gdy uczniowie s\u0105 m\u0142odzi, to znaczy w wieku szko\u0142y podstawowej, r\u00f3\u017cnice nie s\u0105 tak wyra\u017ane, gdy\u017c s\u0105 oni jeszcze dalecy od okresu dojrzewania. Jednak zw\u0142aszcza w okresie, gdy ch\u0142opcy i dziewcz\u0119ta osi\u0105gaj\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107 fizyczn\u0105, te fundamentalne r\u00f3\u017cnice staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej oczywiste, co wymaga od nauczyciela r\u00f3\u017cnego podej\u015bcia i metod w stosunku do ka\u017cdej p\u0142ci.<\/p>\r\n<p>Zauwa\u017cmy te\u017c, \u017ce jest to prawdziwe zupe\u0142nie niezale\u017cnie od kwestii grzechu pierworodnego i trudno\u015bci w nabywaniu cn\u00f3t. Jednak to w\u0142a\u015bnie trudno\u015b\u0107 w praktykowaniu cnoty sprawia, \u017ce rozdzielenie p\u0142ci w okresie dojrzewania ma tak du\u017ce znaczenie. Rzeczywisto\u015b\u0107 grzechu pierworodnego nie polega na ignorancji, ale raczej na s\u0142abo\u015bci. Fundamentaln\u0105 potrzeb\u0105 m\u0142odego cz\u0142owieka &#8211; ch\u0142opaka i dziewczyny &#8211; jest w tym wzgl\u0119dzie nie tyle nabycie wiedzy, co wzmocnienie woli i uzyskanie pomocy w budowaniu silnego i szlachetnego charakteru.<\/p>\r\n<p>Pomin\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 szczeg\u00f3\u0142owych kwestii zwi\u0105zanych z koedukacj\u0105 oraz z wykszta\u0142ceniem, kt\u00f3re powinna odebra\u0107 ka\u017cda z p\u0142ci. Chcia\u0142bym jedynie podkre\u015bli\u0107 katolickie rozumienie edukacji: trzeba respektowa\u0107 prawo natury, wedle kt\u00f3rego obie p\u0142cie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie. Ka\u017cda p\u0142e\u0107 ma w\u0142a\u015bciw\u0105 sobie doskona\u0142o\u015b\u0107, co sprawia, \u017ce r\u00f3wnie\u017c metody doprowadzania ich do doskona\u0142o\u015bci dog\u0142\u0119bnie si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105. Aby edukacja, jak\u0105 otrzymuj\u0105 uczniowie, stanowi\u0142a dla nich prawdziw\u0105 pomoc na tej drodze do doskona\u0142o\u015bci, musi ona odzwierciedla\u0107 t\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0119 i uznawa\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 grzechu pierworodnego.<\/p>\r\n<h4>Przypowie\u015b\u0107 o kwasie<\/h4>\r\n<p>Pan Jezus m\u00f3wi o wzro\u015bcie kr\u00f3lestwa niebieskiego, por\u00f3wnuj\u0105c je nie tylko do ziarenka gorczycy, ale te\u017c do kwasu, kt\u00f3ry zosta\u0142 w\u0142o\u017cony w trzy miary m\u0105ki, a\u017c si\u0119 wszystka zakwasi\u0142a. Odpowiada to tajemniczemu dzia\u0142aniu \u0142aski, przeobra\u017caj\u0105cej cz\u0142owieka w dziecko Bo\u017ce. W dziedzinie edukacji odpowiada to formacji duchowej cz\u0142owieka. Edukacja nie mo\u017ce mie\u0107 na celu jedynie doskona\u0142o\u015bci naturalnej, naturalnego rozwoju zdolno\u015bci, jak w przypadku ziarenka gorczycy, musi sprawia\u0107 r\u00f3wnie\u017c wewn\u0119trzne przeobra\u017cenie duszy i osi\u0105gni\u0119cie przez ni\u0105 duchowej dojrza\u0142o\u015bci. Odpowiada nie tylko za rozw\u00f3j fizyczny i intelektualny, ale r\u00f3wnie\u017c za co\u015b znacznie g\u0142\u0119bszego, co nazywamy kultur\u0105.<\/p>\r\n<p>Katolicka edukacja polega na czym\u015b wi\u0119cej, ni\u017c samo tylko doprowadzenie dzieci do fizycznej dojrza\u0142o\u015bci. Jest nawet czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c kszta\u0142ceniem ich intelektu. W rzeczywisto\u015bci polega ona na przygotowaniu ich do \u017cycia wiecznego, obiecanego nam przez Zbawiciela. To w\u0142a\u015bnie pe\u0142ny rozw\u00f3j \u0142aski nie tylko leczy i udoskonala natur\u0119, ale te\u017c wynosi j\u0105 do poziomu ca\u0142kowicie nadprzyrodzonego.<\/p>\r\n<p>Samo poj\u0119cie \u201ekultura\u201d pochodzi od \u0142aci\u0144skiego s\u0142owa <em>cultus<\/em>, kt\u00f3re dla staro\u017cytnych oznacza\u0142o to, co by\u0142o ofiarowane jedynie b\u00f3stwom. R\u00f3wnie\u017c terminy \u201euprawa\u201d i \u201eagrokultura\u201d wywodz\u0105 si\u0119 z tego rdzenia, oznaczaj\u0105cego wszystko, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z kultem oddawanym b\u00f3stwom, zw\u0142aszcza z naturalnymi bogactwami ziemi, za kt\u00f3re staro\u017cytni poganie dzi\u0119kowali b\u00f3stwom. To w\u0142a\u015bnie narzucanie \u0142adu dzikiej naturze, boska niejako moc, dzi\u0119ki kt\u00f3rej cz\u0142owiek zaprowadza \u0142ad tam, gdzie do tej pory panowa\u0142 chaos, nosi nazw\u0119 kultury. Dziko\u015b\u0107 i nieokrzesanie cechowa\u0142y rzeczy, kt\u00f3re nie zosta\u0142y jeszcze podporz\u0105dkowane, doprowadzone do \u0142adu i by\u0142y wrogami cz\u0142owieka.<\/p>\r\n<h4>Chaos i grzech &#8211; porz\u0105dek i kultura<\/h4>\r\n<p>Z nakazu samego Boga zadaniem cz\u0142owieka by\u0142o czynienie sobie ziemi poddan\u0105, narzucanie \u0142adu naturze rz\u0105dzonej samymi tylko nami\u0119tno\u015bciami, czynienie natury zrozumia\u0142\u0105 i doprowadzanie jej do stanu harmonii ze Stw\u00f3rc\u0105. St\u0105d r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy ziemi\u0105 uprawian\u0105, kt\u00f3ra przynosi owoc i karmi, a ziemi\u0105 dzik\u0105 i surow\u0105, kt\u00f3ra jest ja\u0142owa, pe\u0142na cierni i nieprzyjazna cz\u0142owiekowi. To fundamentalne rozumienie terminu \u201ekultura\u201d oddaje w pewien spos\u00f3b poga\u0144skie pojmowanie ran zadanych naturze przez grzech pierworodny, wskutek kt\u00f3rych Adam mia\u0142 w pocie czo\u0142a spo\u017cywa\u0107 sw\u00f3j codzienny chleb. Jednak uprawa ziemi ma sw\u00f3j <em>raison d\u2019\u00c3\u00aatre<\/em> w samej duszy cz\u0142owieka &#8211; \u00f3w chaos w naturze spowodowany zosta\u0142 przede wszystkim przez grzech. St\u0105d prawdziwy kult, prawdziwa kultura, jest powrotem duszy cz\u0142owieka do Boga, jest okie\u0142znywaniem jego naturalnych zdolno\u015bci, porz\u0105dkowaniem ich i harmonizowaniem, aby sta\u0107 si\u0119 mi\u0142ym Stw\u00f3rcy. I odwrotnie, poprzez doskonalenie swego intelektu cz\u0142owiek mo\u017ce odkry\u0107 same prawa natury, odkrywaj\u0105c rozumn\u0105 jej cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3ra nosi na sobie obraz samego Dawcy prawa naturalnego.<\/p>\r\n<p>To w\u0142a\u015bnie narzucanie \u0142adu dzikiej naturze i odkrywanie jej praw czyni\u0105 cz\u0142owieka \u017cywym obrazem jego Stw\u00f3rcy. Jest to r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015b\u0107 procesu, kt\u00f3ry zmienia cz\u0142owieka z wroga Boga w Jego bliskiego przyjaciela, poprzez poznanie praw ustanowionych przez Stw\u00f3rc\u0119. Jest to zasadniczo dzie\u0142o \u0142aski, a jednak, jak wiemy, \u0142aska dzia\u0142a w nas proporcjonalnie do naszych w\u0142asnych wysi\u0142k\u00f3w. To w\u0142a\u015bnie doskonalenie cn\u00f3t czyni cz\u0142owieka mi\u0142ym Bogu, jest to w prawdziwym znaczeniu akt kultu, kt\u00f3ry sk\u0142adamy jedynemu prawdziwemu Bogu.<\/p>\r\n<p>Tak wi\u0119c mo\u017cemy w istocie m\u00f3wi\u0107 o kulturze jedynie w katolickim rozumieniu tego s\u0142owa. Istnieje przecie\u017c tylko jeden prawdziwy B\u00f3g, st\u0105d tylko jeden prawdziwy kult mo\u017ce nas doprowadzi\u0107 na powr\u00f3t do Niego. Ludzko\u015b\u0107 nie mo\u017ce znale\u017a\u0107 w\u0142a\u015bciwej sobie doskona\u0142o\u015bci poza Jezusem Chrystusem, dlatego wszelkie doskonalenie zdolno\u015bci i wszelki kult, aby by\u0142 prawdziwy, musi dokonywa\u0107 si\u0119 przez Niego.<\/p>\r\n<p>\u201eNikt nie przychodzi do Ojca inaczej, jak tylko przeze Mnie\u201d, m\u00f3wi dobitnie Zbawiciel. Dlatego jedyn\u0105 kultur\u0105 godn\u0105 tego s\u0142owa jest kultura katolicka. Nie mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o kulturze protestanckiej czy hinduistycznej &#8211; jest to po prostu nadu\u017cycie tego terminu. Na tyle, na ile owe tzw. kultury oddalaj\u0105 nas od jedynego prawdziwego Boga, s\u0105 one, m\u00f3wi\u0105c \u015bci\u015ble, anty-kulturami, szkodliwymi i truj\u0105cymi, jak s\u00f3l i kwas dla ziemi.<\/p>\r\n<h4>Katolicka edukacja to tylko lekcje religii?<\/h4>\r\n<p>Tak wi\u0119c dzie\u0142o katolickiej edukacji polega na czym\u015b znacznie powa\u017cniejszym, ni\u017c tylko dodanie do planu lekcji katechizmu. Chodzi o nasycenie porz\u0105dku naturalnego porz\u0105dkiem nadprzyrodzonym, na podobie\u0144stwo kwasu, kt\u00f3ry zakwasza trzy miary m\u0105ki. To w\u0142a\u015bnie tworzenie tej kultury przybli\u017ca nas na powr\u00f3t do Boga. Nie zostali\u015bmy stworzeni do samej tylko naturalnej doskona\u0142o\u015bci, kt\u00f3rej najlepszym symbolem jest drzewo gorczycy, ale do zjednoczenia ze Stw\u00f3rc\u0105, do zjednoczenia z Nim poprzez \u0142ask\u0119. T\u0119 \u0142ask\u0119 najlepiej wyobra\u017ca kwas, kt\u00f3rego jest tak ma\u0142o, \u017ce jest niemal niewidzialny, a jednak przeobra\u017ca ca\u0142e ciasto.<\/p>\r\n<p>Katolicka edukacja nie dotyczy jedynie przedmiot\u00f3w nauczanych w szkole, chodzi raczej o to, jaki cel, jak\u0105 doskona\u0142o\u015b\u0107 chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107. Edukacja, jako naturalny obowi\u0105zek, ma na celu udoskonalenie naturalnych zdolno\u015bci cz\u0142owieka, rozw\u00f3j jego naturalnego potencja\u0142u. Katolicka edukacja natomiast oznacza co\u015b znacznie szerszego: jest formowaniem \u015bwi\u0119tych, czyli tych, kt\u00f3rzy radowa\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 kiedy\u015b \u017cyciem wiecznym. Katolicka szko\u0142a musi by\u0107 wi\u0119c rz\u0105dzona przez doktryn\u0119, kt\u00f3rej naucza Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, zw\u0142aszcza w tym, co dotyczy celu, dla kt\u00f3rego cz\u0142owiek zosta\u0142 stworzony.<\/p>\r\n<p>Oznacza to, \u017ce naszego szcz\u0119\u015bcia wiecznego nie mo\u017cemy znale\u017a\u0107 na ziemi, ale w niebie i \u017ce nasze szcz\u0119\u015bcie w niebie b\u0119dzie proporcjonalne do tego, jak \u017cyli\u015bmy na ziemi. Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 ten cel, Ko\u015bcio\u0142owi powierzone zosta\u0142y odpowiednie, nadprzyrodzone \u015brodki: sakramenty, Msza \u015bwi\u0119ta oraz modlitwa, a zw\u0142aszcza nabo\u017ce\u0144stwo do Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny. Powinny wi\u0119c one stanowi\u0107 filary, na kt\u00f3rych wznosi si\u0119 gmach katolickiej szko\u0142y. Szko\u0142a powinna by\u0107 pomoc\u0105 w praktykowaniu cn\u00f3t chrze\u015bcija\u0144skich, kt\u00f3rych nabycie mo\u017cliwe jest jedynie w\u00f3wczas, gdy oparte s\u0105 one na zdrowej doktrynie.<\/p>\r\n<p>Dlatego katolicka szko\u0142a musi by\u0107 wierna doktrynie Ko\u015bcio\u0142a, a nie jedynie realizowa\u0107 skutecznie program nauczania. Jednak nie jest to jedyne zadanie szko\u0142y katolickiej. Niezale\u017cnie od tego, jak fundamentalne ma to znaczenie &#8211; musi ona r\u00f3wnie\u017c strzec porz\u0105dku naturalnego, a dok\u0142adniej tego porz\u0105dku naturalnego, kt\u00f3ry zosta\u0142 udoskonalony. Nadprzyrodzono\u015b\u0107, z samej swej definicji, zak\u0142ada istnienie porz\u0105dku naturalnego i buduje na nim. Dlatego w\u0142a\u015bnie szko\u0142y katolickie by\u0142y w Europie Zachodniej \u017ar\u00f3d\u0142em kultury.<\/p>\r\n<h4>Znaczenie nauk \u015bcis\u0142ych<\/h4>\r\n<p>Gdy upad\u0142o Cesarstwo Rzymskie, to w\u0142a\u015bnie szko\u0142y katolickie ocali\u0142y m\u0105dro\u015b\u0107 staro\u017cytnych. Kiedy kr\u00f3lestwa prowadzi\u0142y ze sob\u0105 wojny, to katolicka szko\u0142a ocali\u0142a dla przysz\u0142ych pokole\u0144 okruchy ludzkiej cywilizacji. Katolicka szko\u0142a powinna i musi by\u0107 o\u015brodkiem sztuki, nauk humanistycznych, m\u00f3wi\u0105c w skr\u00f3cie, musi by\u0107 skarbcem, z kt\u00f3rego mo\u017cna b\u0119dzie czerpa\u0107 wszystkie dobra cz\u0142owieka, stworzonego na obraz i podobie\u0144stwo Boga.<\/p>\r\n<p>Szko\u0142a katolicka musi by\u0107 o\u015brodkiem nauk \u015bcis\u0142ych, poniewa\u017c to w\u0142a\u015bnie nauki \u015bcis\u0142e odkrywaj\u0105 prawa wyryte w naturze. Odpowiadaj\u0105 nie tyle na pytanie, czy B\u00f3g stworzy\u0142 wszech\u015bwiat, ale &#8211; jakim Go stworzy\u0142, co jest cz\u0119stokro\u0107 najbardziej interesuj\u0105ce, gdy\u017c ukazuje, w jaki spos\u00f3b natura nosi na sobie piecz\u0119\u0107 Jego m\u0105dro\u015bci i doskona\u0142o\u015bci. Odkrywanie i opanowywanie praw natury, jak to widzieli\u015bmy wcze\u015bniej, ma fundamentalne znaczenie dla samego poj\u0119cia kultury.<\/p>\r\n<p>To w\u0142a\u015bnie katolickie szko\u0142y broni\u0142y zawsze i promowa\u0142y nauki \u015bcis\u0142e, strzeg\u0105c je od b\u0142\u0119d\u00f3w i daj\u0105c im solidn\u0105 podstaw\u0119, na kt\u00f3rych mog\u0142y budowa\u0107 swe systemy. Jednym z pierwszych zatrutych owoc\u00f3w podkopywania autorytetu Ko\u015bcio\u0142a jest zniszczenie autorytetu samego rozumu ludzkiego. St\u0105d nauka w katolickiej szkole nie polega jedynie na przypominaniu praw Newtona, ale na wpajaniu przekonania, \u017ce we wszech\u015bwiecie panuje \u0142ad i \u017ce \u0142ad ten ma dla nas ogromne znaczenie.<\/p>\r\n<h4>Sztuka, plastyka i historia<\/h4>\r\n<p>Szko\u0142a katolicka musi by\u0107 r\u00f3wnie\u017c o\u015brodkiem sztuki. Sztuki pi\u0119kne s\u0105 cz\u0119sto same w sobie synonimem kultury. To w\u0142a\u015bnie sztuka, piel\u0119gnowanie pi\u0119kna, wdzi\u0119ku, godno\u015bci i harmonii stanowi\u0105 o r\u00f3\u017cnicy pomi\u0119dzy cz\u0142owiekiem wykszta\u0142conym, a takim, kt\u00f3ry nigdy nie by\u0142 wychowywany, cz\u0142owiekiem dzikim. Pierwsz\u0105 ze sztuk jest muzyka, kt\u00f3ra umo\u017cliwia, niejako, sam\u0105 komunikacj\u0119 &#8211; jak\u017ce mogliby\u015bmy m\u00f3wi\u0107 o naszych osobistych przemy\u015bleniach, gdyby\u015bmy nie wiedzieli najpierw, jak s\u0142ucha\u0107? Muzyka nie jest jedynie rozrywk\u0105, jest czym\u015b o znaczeniu fundamentalnym dla istoty ludzkiej i dla komunikowania si\u0119.<\/p>\r\n<p>Podobnie sztuki plastyczne konieczne s\u0105 dla rozwijania w duszy umi\u0142owania pi\u0119kna i harmonii. Trudno jest \u017cy\u0107 z innymi lud\u017ami bez zmys\u0142u harmonii &#8211; rozwijaj\u0105 go w nas w\u0142a\u015bnie sztuki plastyczne. Co wa\u017cniejsze, sztuki te czyni\u0105 dusz\u0119 pi\u0119kn\u0105, poruszaj\u0105c zdolno\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest cz\u0119sto najbogatsza, ale i najtrudniejsza do kontroli &#8211; wyobra\u017ani\u0119 &#8211; i ukierunkowuj\u0105 j\u0105 na \u0142ad i pi\u0119kno, jakich pragnie dla niej Stw\u00f3rca.<\/p>\r\n<p>W szkole musi by\u0107 r\u00f3wnie\u017c miejsce dla nauk historycznych, gdy\u017c bez dok\u0142adnej wiedzy na temat przesz\u0142o\u015bci ludzi nie mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119, dok\u0105d ludzko\u015b\u0107 zmierza. Badanie tego, co rozumie si\u0119 przez poj\u0119cie istoty ludzkiej, jest zasadniczo dziedzin\u0105 historii: mo\u017cemy pozna\u0107, co znaczy by\u0107 cz\u0142owiekiem g\u0142\u00f3wnie poprzez badanie tego, co ludzie robili, czyli badanie przesz\u0142o\u015bci. Mamy tylko jedno \u017cycie, jednak to, co obecnie prze\u017cywamy, nie powinno by\u0107 dla nas czym\u015b ca\u0142kowicie nowym. Powinni\u015bmy wiedzie\u0107, jakie jest \u017cycie, obserwuj\u0105c jak \u017cyli ludzie przed nami, a znaj\u0105c ich b\u0142\u0119dy, mo\u017cemy odnie\u015b\u0107 sukces tam, gdzie im si\u0119 nie powiod\u0142o oraz na\u015bladowa\u0107 ich w tym, co im si\u0119 uda\u0142o.<\/p>\r\n<p>To samo powiedzie\u0107 mo\u017cemy o wszystkich dziedzinach sztuki, udoskonalaj\u0105cych inne zdolno\u015bci cz\u0142owieka: dar mowy znajduje swe ukoronowanie w poezji. Mogliby\u015bmy te\u017c m\u00f3wi\u0107 o r\u00f3\u017cnych technikach obrony i wszystkich pozosta\u0142ych dziedzinach, wszystkie one maj\u0105 swe miejsce i w\u0142a\u015bciwe sobie zadanie w prawdziwie katolickiej szkole.<\/p>\r\n<h4>Konkluzja<\/h4>\r\n<p>Takie w\u0142a\u015bnie szko\u0142y pragnie tworzy\u0107 Bractwo Kap\u0142a\u0144skie \u015aw. Piusa X &#8211; szko\u0142y prawdziwie katolickie, zbudowane na zasadach, kt\u00f3re przedstawi\u0142em powy\u017cej. Jak m\u00f3wi przys\u0142owie, nie od razu Rzym zbudowano. R\u00f3wnie\u017c do pe\u0142nego rozkwitu prawdziwie katolickich szk\u00f3\u0142 potrzeba dziesi\u0119cioleci. Nie ulegamy jednak \u017cadnym iluzjom, wiemy, \u017ce pocz\u0105tki ka\u017cdego dzie\u0142a zawsze s\u0105 skromne. Mamy jedynie nadziej\u0119, \u017ce w pewnej mierze dzie\u0142o, kt\u00f3re podejmujemy &#8211; tworzenie katolickich szk\u00f3\u0142 &#8211; przypomina owo nasionko gorczycy, kt\u00f3re jest najmniejsze i najbardziej niepozorne ze wszystkich nasion. Ale je\u015bli ono wyro\u015bnie, staje si\u0119 znacz\u0105ce i wielkie.<\/p>\r\n<p>Mamy nadziej\u0119, \u017ce ma\u0142e rozmiary naszych dzie\u0142, nie przeszkodz\u0105 kwasowi naszej dobrej woli, modlitwom oraz ofiarom w tym, by z dzie\u0142a tego wynik\u0142o wielkie dobro dla naszej spo\u0142eczno\u015bci i wszystkich innych ludzi. Musimy si\u0119 modli\u0107, a Pan B\u00f3g sam da wzrost. To jedynie B\u00f3g pob\u0142ogos\u0142awi\u0107 mo\u017ce szkole funkcjonuj\u0105cej wedle Jego woli, gdy\u017c ca\u0142e dzie\u0142o edukacji musi istnie\u0107 w pierwszym rz\u0119dzie dla Niego, poniewa\u017c to On sam jest najwy\u017csz\u0105 doskona\u0142o\u015bci\u0105, do kt\u00f3rej &#8211; je\u015bli chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107 szcz\u0119\u015bcie &#8211; musimy wytrwale d\u0105\u017cy\u0107.<\/p>\r\n<p><strong><em>ks. Jan Jenkins FSSPX<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tytu\u0142 tego artyku\u0142u daje do zrozumienia, \u017ce tematem b\u0119dzie istota oraz fundamentalne za\u0142o\u017cenia katolickiej edukacji. Tak wiele b\u0142\u0119d\u00f3w rozpowszechnionych jest obecnie w tej kwestii, \u017ce pr\u00f3ba om\u00f3wienia i zbicia ich wszystkich by\u0142aby wielkim wyzwaniem. B\u0142\u0105d jest brakiem prawdy, brakiem zgodno\u015bci danej rzeczy z rzeczywisto\u015bci\u0105. Mam wi\u0119c nadziej\u0119, \u017ce uda mi si\u0119 przedstawi\u0107 prawdziw\u0105 natur\u0119 katolickiej [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[119,32],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76292"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=76292"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76292\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=76292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=76292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=76292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}