{"id":75997,"date":"2014-08-14T21:54:19","date_gmt":"2014-08-15T01:54:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=75997"},"modified":"2014-08-14T21:58:43","modified_gmt":"2014-08-15T01:58:43","slug":"transatalantyk-ms-pilsudski-czyli-polski-titanic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=75997","title":{"rendered":"Transatalantyk „MS Pi\u0142sudski” czyli polski „Titanic”"},"content":{"rendered":"

Jutro mamy wa\u017cn\u0105 rocznic\u0119, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce si\u0119 z nierozerwalnie z Marsza\u0142kiem. Przy tej okazji mo\u017ce warto przypomnie\u0107, \u017ce pierwszy polski nowy transatlantyk nosi\u0142 nazw\u0119 PI\u0141SUDSKI.\u00a0Mimo, \u017ce przez 123 lata byli\u015bmy pod zaborami, to niebawem po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci (i dost\u0119pu do morza) zbudowali\u015bmy nowoczesne miasto czyli Gdyni\u0119. W porcie gdy\u0144skim stacjonowa\u0142y pasa\u017cerskie statki transatlantyckie. Jednym z nich by\u0142 MS Pi\u0142sudski<\/em> \u201d\u201d duma narodowa Polski.\u00a0Wszyscy znamy dzieje jednego z wielkich transatlantyk\u00f3w tamtych czas\u00f3w czyli Titanica<\/em>. My te\u017c mieli\u015bmy statek, kt\u00f3rego okre\u015bla si\u0119 mianem polskiego „Titanica” ze wzgl\u0119du na jego tragiczn\u0105 histori\u0119. Statku ma\u0142o znanego po wojnie, nosz\u0105cego zakazan\u0105 nazw\u0119: Pi\u0142sudski. By\u0142a to siostrzana jednostka bardzo znanego statku jakim by\u0142 „Batory”.<\/p>\r\n

\"\"W 1932 roku powsta\u0142a koncepcja zbudowania dw\u00f3ch nowych statk\u00f3w. Statki mia\u0142a wybudowa\u0107 stocznia Monfalcone w Trie\u015bcie (W\u0142ochy). Mia\u0142y mie\u0107 one wystr\u00f3j typowo polski. W tym celu powo\u0142ano komisj\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 z wybitnych plastyk\u00f3w i architekt\u00f3w, kt\u00f3rzy zaprojektowali wn\u0119trza. Byli w niej profesorowie Pruszkowski, Niemojewski, Jastrz\u0119bowski oraz in\u017cynier Brukalski. Prace nadzorowa\u0142 in\u017cynier Zonkada. Wsp\u00f3\u0142pracowali z komisj\u0105 profesor Borowski, Kubicki, Wajw\u00f3d, Manteuffel.<\/p>\r\n

Liniowce tego typu mia\u0142y posiada\u0107 dwie klasy:<\/p>\r\n

    \r\n
  1. turystyczn\u0105 (kabiny 1 i \u00a02 osobowe),<\/li>\r\n
  2. klas\u0119 III (kabiny 2 – 4 osobowe).<\/li>\r\n<\/ol>\r\n

    Polski armator nale\u017ca\u0142 do Konfederacji Atlantyckiej<\/em>, kt\u00f3ra ustanawia\u0142a ceny za przejazd w zale\u017cno\u015bci od kategorii statku. Na nowych statkach ceny bilet\u00f3w by\u0142y zawsze wy\u017csze ni\u017c na starych. Nasze liniowce mia\u0142y dwie klasy, a komfortem i funkcjonalno\u015bci\u0105 przewy\u017csza\u0142y wiele statk\u00f3w tej kategorii. Starano narzuci\u0107 armatorowi porzucenie takiego podzia\u0142u na klasy. Po wielu negocjacjach podwy\u017cszono ceny bilet\u00f3w w klasie turystycznej o 17%. A Konfederacja Atlantycka<\/em> musia\u0142a wprowadzi\u0107 now\u0105 kategori\u0119 statk\u00f3w z trzeci\u0105 klas\u0105 turystyczn\u0105.<\/p>\r\n

    St\u0119pk\u0119 pod pierwszy statek, kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 MS Pi\u0142sudski po\u0142o\u017cono 1 marca1934 roku. W czasie jego budowy w Trie\u015bcie przebywa\u0142a grupa polskich oficer\u00f3w z przysz\u0142ym kapitanem Mamertem Stankiewiczem, kt\u00f3ra mia\u0142a obserwowa\u0107 prace na statku.\u00a0<\/p>\r\n

    \r\n

    Na buduj\u0105cym si\u0119 \u201ePi\u0142sudskim\u201d od razu zaniepokoi\u0142y nas\u00a0\u201d\u2022\u00a0niedostateczna grubo\u015b\u0107 arkuszy poszycia, s\u0142abo\u015b\u0107 wi\u0105za\u0144, podtrzymuj\u0105cych g\u0142\u00f3wny pok\u0142ad, spi\u0119trzenie nad wod\u0105 pok\u0142ad\u00f3w przy stosunkowo ma\u0142ym zanurzeniu oraz wysokie zawieszenie ci\u0119\u017ckich \u0142odzi ratunkowych. Widok tego wszystkiego zachwia\u0142 nasz\u0105 wiar\u0119 w stateczno\u015b\u0107 \u201ePi\u0142sudskiego\u201d. (Cytat z ksi\u0105\u017cki K.O.Borchardta \u201d\u201d\u00a0Znaczy kapitan).<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

    Wodowanie statku MS Pi\u0142sudski odby\u0142o si\u0119 19 grudnia 1934 roku. Matk\u0105 chrzestn\u0105 statku by\u0142a Wanda Pe\u0142czy\u0144ska, kurierka I brygady legion\u00f3w, pos\u0142anka na sejm Rzeczpospolitej Polskiej, dzia\u0142aczka spo\u0142eczna, odznaczona krzy\u017cem Virtiti Militari, trzykrotnie Krzy\u017cem Walecznych i Krzy\u017cem Niepodleg\u0142o\u015bci z Mieczami.<\/p>\r\n

    12 maja 1935 roku zmar\u0142 marsza\u0142ek J\u00f3zef Pi\u0142sudski. Na statku jego imienia, jeszcze w niewyko\u0144czonym salonie odby\u0142o si\u0119 nabo\u017ce\u0144stwo za zmar\u0142ego. Osobne nabo\u017ce\u0144stwo odprawiono w Trie\u015bcie z udzia\u0142em najwy\u017cszych w\u0142adz.<\/p>\r\n

    \r\n

    I przypomnia\u0142o mi si\u0119 wtenczas powiedzenie jednego z moich koleg\u00f3w przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry by\u0142 starym \u017ceglarzem, \u017ce niedobrze jest gdy nadaje si\u0119 statkowi nowemu imi\u0119 cz\u0142owieka \u017cyj\u0105cego. Wedle przes\u0105d\u00f3w starych \u017ceglarzy ka\u017cdy statek ma swoj\u0105 dusz\u0119, wi\u0119c jak\u017ce mog\u0105 istnie\u0107 dwie istoty takie samo nosz\u0105ce imi\u0119? Jedna z nich musi zgin\u0105\u0107.\u00a0(Cytat z ksi\u0105\u017cki M. Stankiewicza \u201d\u201d\u00a0Z floty carskiej do polskiej)<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

    22 sierpnia 1935 roku podpisano protok\u00f3\u0142 pr\u00f3b morskich oraz przej\u0119cia statku. Kapitanem statku zosta\u0142 Mamert Stankiewicz. Nast\u0119pnego dnia podniesiono polsk\u0105 bander\u0119 na statku, jej uroczyste po\u015bwi\u0119cenie mia\u0142o odby\u0107 si\u0119 w Gdyni. Statek wraz z przyby\u0142ymi pasa\u017cerami rusza w rejs wycieczkowy dooko\u0142a Europy z met\u0105 w Gdyni, gdzie przyby\u0142 11 wrze\u015bnia. Mieszka\u0144cy Gdyni zgotowali statkowi huczne przyj\u0119cie.<\/p>\r\n

    MS Pi\u0142sudski <\/em>by\u0142 statkiem o d\u0142ugo\u015bci 160,4 m, szeroko\u015bci 21,6 m, zanurzeniu 7, 54 m, pojemno\u015bci 14294 RT. Mia\u0142 jedena\u015bcie wodoszczelnych grodzi, siedem pok\u0142ad\u00f3w, z czego trzy zajmowa\u0142y ca\u0142\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 statku. Konstrukcja by\u0142a nitowana. Posiada\u0142 system ochrony przeciw po\u017carowej. Na statku znajdowa\u0142y si\u0119 cztery \u0142adownie, gara\u017c dla osiemnastu samochod\u00f3w. By\u0142o na nim czterna\u015bcie szalup ratunkowych (drewnianych) oraz dwie \u0142odzie motorowe. Nap\u0119d jednostki stanowi\u0142y dwa silniki wysokopr\u0119\u017cne Sulzera typu 9SD72 o \u0142\u0105cznej mocy 12500 KM. Energi\u0119 elektryczn\u0105 dostarcza\u0142y cztery zespo\u0142y pr\u0105dotw\u00f3rcze po 210 KW. Statek zabiera\u0142 796 pasa\u017cer\u00f3w i 350 os\u00f3b za\u0142ogi. Na dziobie dumnie prezentowa\u0142y si\u0119 srebrne insygnia marsza\u0142kowskie i stylizowana odznaka I. brygady.<\/p>\r\n

    Z pomieszcze\u0144 na statku mo\u017cna wymieni\u0107 mi\u0119dzy innymi: salon z parkietem tanecznym, palarnie, werand\u0119 widokow\u0105, reprezentacyjny hol z portretem marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego, du\u017c\u0105 klatk\u0119 schodow\u0105 z wind\u0105, salk\u0119 zabaw dla dzieci, jadalni\u0119, basen z sal\u0105 gimnastyczn\u0105. Wyposa\u017cenie statku nie odbiega\u0142o od tych na wielkich transatlantykach.\u00a0<\/p>\r\n

    \"\"<\/p>\r\n

    Pierwsza podr\u00f3\u017c MS Pi\u0142sudski zacz\u0119\u0142a si\u0119 15 wrze\u015bnia 1935 roku. 24 wrze\u015bnia statek przyp\u0142yn\u0105\u0142 do Nowego Jorku, gdzie spotka\u0142 si\u0119 z tryumfalnym przyj\u0119ciem. Samoloty z flag\u0105 z napisem: Welcome Motor ship Pi\u0142sudski kr\u0105\u017cy\u0142y nad statkiem, z samolot\u00f3w rzucano kwiaty, wszystkie napotkane statki i stateczki pozdrawia\u0142y go rykiem syren, wsz\u0119dzie wita\u0142y t\u0142umy ludzi. \u00a0<\/p>\r\n

    Powrotny rejs nie by\u0142 ju\u017c tak udany. Statek natrafi\u0142 na wielodniowy sztorm i ujawni\u0142y si\u0119 jego konstrukcyjne wady do zarywania w fale dziobem i brania ton wody na pok\u0142ad. Po tym rejsie przeprowadzono modernizacj\u0119 statku i statek odbywa\u0142 rejsy do 1939 roku. 11 sierpnia wyruszy\u0142 w sw\u00f3j ostatni rejs do Ameryki. 1 wrze\u015bnia 1939 roku wybuch\u0142a II wojna \u015bwiatowa, statek znajdowa\u0142 si\u0119 w drodze z Nowego Jorku. Zawin\u0105\u0142 do Newcastle w Anglii 3 wrze\u015bnia. Przez p\u00f3\u0142tora miesi\u0105ca sta\u0142 na redzie. Nast\u0119pnie w stoczni zmieniono go w transportowiec do przewozu wojska. Mia\u0142 zabiera\u0107 2000 \u017co\u0142nierzy. Wieczorem 25 listopada 1939 roku statek ruszy\u0142 w rejs do Nowej Zelandii. Droga mia\u0142a by\u0107 czysta wed\u0142ug zapewnie\u0144 angielskiej admiralicji. Nad ranem 26 listopada 1939 roku na statku rozleg\u0142y si\u0119 dwa wybuchy.<\/p>\r\n

    \r\n

    Przez sen czuj\u0119 silne uderzenie w burt\u0119. Gdy zastanawiam si\u0119, co mog\u0142o je spowodowa\u0107, silny wybuch wstrz\u0105sa statkiem. Sypie si\u0119 szk\u0142o lamp, wali si\u0119 na pod\u0142og\u0119 umywalka. Siadam w koi\u00a0\u201d\u2022\u00a0trzeba wstawa\u0107! W tej chwili czuj\u0119 drugie uderzenie w burt\u0119. Wydaje mi si\u0119, \u017ce to pocisk przebi\u0142 poszycie. Za chwil\u0119 nast\u0119puje wybuch znacznie silniejszy od pierwszego. (Cytat z ksi\u0105\u017cki\u00a0K.O.Borchardta \u201d\u201d\u00a0Znaczy kapitan).<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

    Statek zaczyna ton\u0105\u0107. Trwa si\u0119 akcja ratunkowa. Ludzie wybiegaj\u0105 na pok\u0142ad cz\u0119sto w samej bieli\u017anie. Spuszczane s\u0105 szalupy, statek przechyla si\u0119. Kapitan Stankiewicz zostaje do ko\u0144ca na statku. Ratuje dw\u00f3ch ch\u0142opc\u00f3w okr\u0119towych przed \u015bmierci\u0105. Statek nie tonie od razu, po przechyle prostuje si\u0119. O wschodzie idzie pod wod\u0119. Zgin\u0105\u0142 czwarty mechanik T. Piotrowski.\u00a0Starszego oficera Borchardta odratowano.\u00a0Kapitana Stankiewicza uratowano, ale nadmierne wych\u0142odzenie organizmu i brak lek\u00f3w nasercowych spowodowa\u0142y jego \u015bmier\u0107 na angielskim okr\u0119cie, kt\u00f3ry uratowa\u0142 rozbitk\u00f3w.<\/p>\r\n

    \"\"<\/p>\r\n

    Co by\u0142o przyczyn\u0105 zatoni\u0119cia statku? Oficjalna wersja m\u00f3wi o podwodnej minie. Inna wersja m\u00f3wi o uderzeniu w statek dw\u00f3ch torped z niemieckiego U-bota. Przeciwnicy tej wersji twierdz\u0105, \u017ce \u017caden z U-boot\u00f3w nie wys\u0142a\u0142 komunikatu o zatopieniu statku. A jednak w tym rejonie p\u0142ywa\u0142 U-boot, kt\u00f3ry zosta\u0142 nast\u0119pnie zatopiony. By\u0107 mo\u017ce nie m\u00f3g\u0142 przekaza\u0107 swojego komunikatu.<\/p>\r\n

    Wrak MS Pi\u0142sudski<\/em> le\u017cy niedaleko miasta Hull, na g\u0142\u0119boko\u015bci trzydziestu metr\u00f3w. W latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. rozwa\u017cano podniesienie statku, ale ten projekt upad\u0142. Wed\u0142ug mnie zawa\u017cy\u0142y wzgl\u0119dy polityczne. Statek nazywa\u0142 si\u0119 MS Pi\u0142sudski, a nazwiska Marsza\u0142ka w tamtych czasach nie wolno by\u0142o wymawia\u0107 publicznie.\u00a0<\/p>\r\n

    Czasami o tym statku m\u00f3wi si\u0119, \u017ce to polski Titanic. Dlaczego? By\u0142 wtedy naszym najwi\u0119kszym statkiem, by\u0142 narodow\u0105\u00a0dum\u0105\u00a0\u00a0Polski. Zaton\u0105\u0142 tragicznie i jak na statek m\u0142odo, bo mia\u0142 tylko 4 lata i 3 miesi\u0105ce. Przyczyny jego zatoni\u0119cia do dzisiaj nie s\u0105 znane. MS Pi\u0142sudski<\/em> jest legend\u0105.<\/p>\r\n

    Obraz statku jest autorstwa nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c malarza, pana Adama Werki<\/span><\/a>. Ilustrator wi\u0119kszo\u015bci ksi\u0105\u017cek, w kt\u00f3rych pojawiaj\u0105 si\u0119 statki i okr\u0119ty. Jego obrazy s\u0105 zawsze pe\u0142ne ekspresji. Na jego obrazach statki maj\u0105 dusz\u0119. Wi\u0119cej ilustracji na stronie pana Marka Fornala (marynisty) [link<\/span><\/a>] Wywiad z panem Adamem Werk\u0105 na stronie [link<\/span><\/a>]<\/p>\r\n

    Galeria zdj\u0119\u0107 MS Pi\u0142sudski w serwisie Pinterest. Chyba zebra\u0142am wi\u0119kszo\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107 dotycz\u0105cych statku.<\/p>\r\n

    http:\/\/www.pinterest.com\/leopcia\/ms-pi\u0142sudski\/<\/a><\/p>\r\n

    Ten tekst jako cz\u0119\u015b\u0107 ju\u017c si\u0119 ukaza\u0142. Obecnie jest prezentowany na moim blogu. Wiem, \u017ce powinien to by\u0107 nowy tekst, chcia\u0142am tak go napisa\u0107, ale powiela\u0142am to, co ju\u017c by\u0142o wcze\u015bniej. Dlatego postanowi\u0142am go umie\u015bci\u0107 w takiej postaci jaka ju\u017c si\u0119 ukaza\u0142a. Marsza\u0142ek Pi\u0142sudski jest dla mnie wielk\u0105 postaci\u0105.\u00a0A poniewa\u017c przez wiele lat nie wolno by\u0142o mowi\u0107 o tym statku, my\u015bl\u0119, \u017ce warto przypomina\u0107 jego dzieje. Czci si\u0119 pami\u0119\u0107 Marsza\u0142ka, ja czyni\u0119 to jak umiem, czyli pisz\u0105c o statku nosz\u0105cym jego imi\u0119.<\/p>\r\n

    Leoparda<\/em><\/strong><\/p>\r\n

    Za: niepoprawni.pl (14 Sierpie\u0144, 2014)<\/a><\/p>\r\n

     <\/p>\r\n

    \r\n

    Kilka innych link\u00f3w tematycznych:<\/strong><\/p>\r\n

    http:\/\/www.pinterest.com\/leopcia\/ms-pi%C5%82sudski\/<\/a><\/p>\r\n

    https:\/\/www.youtube.com\/watch?feature=player_detailpage&v=omG9lN48ODQ<\/a><\/p>\r\n

    http:\/\/cruiselinehistory.com\/1930s-liner-history-the-ms-pilsudski-they-c…<\/a><\/p>\r\n

    http:\/\/web.archive.org\/web\/20121025012809\/http:\/\/members.multimania.co.uk\/mspilsudski\/ship.html<\/a><\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jutro mamy wa\u017cn\u0105 rocznic\u0119, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce si\u0119 z nierozerwalnie z Marsza\u0142kiem. Przy tej okazji mo\u017ce warto przypomnie\u0107, \u017ce pierwszy polski nowy transatlantyk nosi\u0142 nazw\u0119 PI\u0141SUDSKI.\u00a0Mimo, \u017ce przez 123 lata byli\u015bmy pod zaborami, to niebawem po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci (i dost\u0119pu do morza) zbudowali\u015bmy nowoczesne miasto czyli Gdyni\u0119. W porcie gdy\u0144skim stacjonowa\u0142y pasa\u017cerskie statki transatlantyckie. Jednym z […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[30,104,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75997"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=75997"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75997\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=75997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=75997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=75997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}