{"id":75767,"date":"2014-07-31T19:38:04","date_gmt":"2014-07-31T23:38:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=75767"},"modified":"2014-07-31T19:38:04","modified_gmt":"2014-07-31T23:38:04","slug":"gotyckie-sklepienie-europy-rozbite-kilofem-demokracji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=75767","title":{"rendered":"Gotyckie sklepienie Europy rozbite kilofem demokracji"},"content":{"rendered":"

Doktryner\u00f3w \u201eczystej demokracji\u201d do tego stopnia mierzi\u0142o obce dla nich cia\u0142o tradycji dynastycznej, \u017ce woleli zwali\u0107 gotyckie sklepienie starego \u015bwiata, zagruzowuj\u0105c pod nim miliony ludzi, aby tylko uzyska\u0107 ideologiczn\u0105 jednorodno\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\r\n

Pierwsz\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 – nazywan\u0105 po prostu Wielk\u0105 Wojn\u0105, zanim dwadzie\u015bcia lat po jej zako\u0144czeniu traktatem pokojowym w Wersalu wybuch\u0142a druga – my, Polacy, mamy sk\u0142onno\u015b\u0107 postrzega\u0107, pomimo wszelkich jej okropno\u015bci, jako wydarzenie w sumie szcz\u0119\u015bliwe, a nawet poniek\u0105d opatrzno\u015bciowe, jako \u017ce jej rezultatem by\u0142o r\u00f3wnie\u017c odrodzenie si\u0119 niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa polskiego, tym samym za\u015b – wynagrodzenie tej niew\u0105tpliwie wielkiej zbrodni, jak\u0105 by\u0142o w XVIII wieku rozebranie Rzeczypospolitej pomi\u0119dzy trzy potencje zaborcze. Z tego punktu widzenia nawet prawie jednoczesny upadek trzech tron\u00f3w – rosyjskiego, niemieckiego i austriackiego – jawi si\u0119 jako s\u0142uszna kara Bo\u017ca za uprzedni grzech \u201eekumenicznej\u201d, \u015bwi\u0119tokradczej \u201ekomunii\u201d polskim corpus politicum<\/em> pomi\u0119dzy heretyckimi Prusami, schizmatyck\u0105 Rosj\u0105 i, co najgorsze, katolick\u0105 Austri\u0105. Moc\u0105 bowiem tajemniczego, acz oczywistego dogmatu solidarno\u015bci<\/em> w grzechu, grzech przodk\u00f3w karany bywa te\u017c na ich potomkach, gdy\u017c – jak powiada Joseph de Maistre – suwerenno\u015b\u0107 odpowiada za wszystkie czyny suwerenno\u015bci. Wi\u0105\u017c\u0105 j\u0105 wszystkie d\u0142ugi, wszystkie traktaty, wszystkie zbrodnie. Je\u015bli przez jaki\u015b niezgodny z porz\u0105dkiem czyn pocznie ona dzi\u015b zarodek z\u0142a, kt\u00f3ry za sto lat doprowadzi do katastrofy, cios ten faktycznie spadnie na koron\u0119 za sto lat<\/em> (Wieczory petersburskie<\/em>, rozmowa dziesi\u0105ta).<\/p>\r\n

Z perspektywy ponadpolskiej<\/strong><\/p>\r\n

Nasz punkt widzenia jest zrozumia\u0142y i usprawiedliwiony. Niemniej, je\u015bli zdo\u0142amy wielkodusznie wznie\u015b\u0107 si\u0119 ponad \u00f3w partykularyzm i spojrze\u0107 na te zdarzenia z uniwersalistycznej perspektywy cywilizacji chrze\u015bcija\u0144skiej, kt\u00f3rej j\u0105drem by\u0142a zawsze Europa, to przebieg i generalny rezultat tej wojny musi jawi\u0107 si\u0119 jako potworna katastrofa, i to nie tylko dlatego, \u017ce wojna ta by\u0142a niespotykan\u0105 dot\u0105d w dziejach \u015bwiata masow\u0105 rzezi\u0105, umo\u017cliwion\u0105 przez \u201eperfekcj\u0119 techniki\u201d, i ogromem spustosze\u0144 materialnych (w szczeg\u00f3lno\u015bci zreszt\u0105 dotykaj\u0105cych ziemie polskie, b\u0119d\u0105ce jednym z dwu g\u0142\u00f3wnych teatr\u00f3w wojny). R\u00f3wnie\u017c nie tylko z tego powodu, \u017ce poprzedzaj\u0105cy wybuch wojny, syty i szcz\u0119\u015bliwy t\u0105 syto\u015bci\u0105 \u015bwiat mieszcza\u0144skiej Europy jawi\u0142 si\u0119 jako la belle epoque<\/em>, w kt\u00f3rej (jak powiada Nicol\u00e1s G\u00f3mez D\u00e1vila) nawet bur\u017cuazja prawie si\u0119 ucywilizowa\u0142a, tote\u017c do powszechnych nale\u017cy s\u0105d wypowiedziany przez wielkiego historyka – a ideowo klasycznego libera\u0142a – Guglielma Ferrero, i\u017c to najszcz\u0119\u015bliwsze ze stuleci, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142o si\u0119 w 1815 roku na polu bitwy pod Waterloo, a zako\u0144czy\u0142o si\u0119 w 1914 roku nad brzegami Marny, mo\u017cna nazwa\u0107 okresem najstalszego porz\u0105dku i najwi\u0119kszej w dziejach \u015bwiata wolno\u015bci<\/em> (Przemowy do g\u0142uchych<\/em>).<\/p>\r\n

O wiele istotniejsze jest wszak\u017ce to, \u017ce \u00f3w wychwalany (zapewne przesadnie) przez Ferrera porz\u0105dek by\u0142 wprawdzie ju\u017c oddalony o kilka epok i pi\u0119ter od religijno\u201d\u2018moralnego porz\u0105dku Christianitas<\/em>, niemniej, je\u015bli por\u00f3wnamy go z dwu stron, czyli zar\u00f3wno z tym, co poprzedzi\u0142o owo stulecie, a wi\u0119c z (XVIII) wiekiem \u201eo\u015bwieconej\u201d, zorganizowanej bezbo\u017cno\u015bci i kulminacj\u0105 jego idei w postaci rewolucji francuskiej oraz jej eksportem do Starego i Nowego \u015awiata, jak i z tym, co nast\u0105pi\u0142o wskutek i po Wielkiej Wojnie Bia\u0142ych Ludzi, czyli triumfem maso\u0144skiej, liberalnej demokracji oraz z trzema rewolucjami nihilizmu<\/em> (komunistyczn\u0105, faszystowsk\u0105 i narodowosocjalistyczn\u0105), to \u00f3w daleki od idea\u0142u porz\u0105dek Europy \u201epowiede\u0144skiej\u201d musi jawi\u0107 si\u0119 mimo wszystko jako ostoja kultury, dobrych obyczaj\u00f3w i moralno\u015bci, a przede wszystkim jako powstrzymanie na kilka pokole\u0144 nowego barbarzy\u0144stwa – na wskro\u015b zatem \u201ekatechonicznie\u201d.<\/p>\r\n

Za cytowanym wy\u017cej Ferrero mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce w aspekcie ustrojowo\u201d\u2018politycznym porz\u0105dek \u00f3w trwa\u0142 dzi\u0119ki pomys\u0142owemu skombinowaniu monarchicznej i demokratycznej zasady w\u0142adzy,<\/em> [kt\u00f3re] pozornie zwalcza\u0142y si\u0119, a w rzeczywisto\u015bci podtrzymywa\u0142y si\u0119 wzajemnie, tak jak dwa \u0142uki w gotyckim sklepieniu. Wola ludu wspiera\u0142a si\u0119 na tradycji dynastycznej, a tradycja dynastyczna na woli ludu<\/em>.<\/p>\r\n

Nieokie\u0142znany fanatyzm neojakobin\u00f3w<\/strong><\/p>\r\n

W\u0142a\u015bnie to \u201eskombinowanie\u201d by\u0142o sol\u0105 w oku doktryner\u00f3w \u201eczystej demokracji\u201d, kt\u00f3rzy nie chcieli ju\u017c d\u0142u\u017cej tolerowa\u0107 obcego dla nich cia\u0142a tradycji dynastycznej<\/em>, woleli przeto zwali\u0107 ca\u0142e gotyckie sklepienie<\/em>, zagruzowuj\u0105c pod nim miliony ludzi, aby tylko uzyska\u0107 ideologiczn\u0105 jednorodno\u015b\u0107. W tym tkwi przyczyna zar\u00f3wno samego wybuchu wojny, kt\u00f3rej w gruncie rzeczy – je\u015bli chodzi o panuj\u0105cych i ich gabinety – nikt nie chcia\u0142, jak i bezsensownego jej przed\u0142u\u017cania i odrzucania wszystkich inicjatyw pokojowych, p\u0142yn\u0105cych przede wszystkim ze Stolicy Apostolskiej oraz od ksi\u0105\u017c\u0119cego Domu Burbon\u00f3w Parme\u0144skich, kt\u00f3rych cz\u0142onkowie (ksi\u0105\u017c\u0119ta Sykstus i Ksawery) dzia\u0142ali w porozumieniu z cesarzem austriackim i kr\u00f3lem W\u0119gier (ich szwagrem) b\u0142. Karolem I\u201d\u2026(IV).<\/p>\r\n

Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce winowajcami storpedowania tej najpowa\u017cniejszej pr\u00f3by przerwania rzezi byli, z jednej strony, pangerma\u0144scy szowini\u015bci, z drugiej za\u015b – fanatyczni antykleryka\u0142owie i neojakobi\u0144scy demokraci francuscy pokroju premiera Georges\u2019a Clemenceau. Uczciwie i pi\u0119knie skontrastowa\u0142 ze sob\u0105 te postaci lewicowy sk\u0105din\u0105d pisarz Anatole France, pisz\u0105c te s\u0142owa: Nikt mnie nie przekona, \u017ce ta wojna nie mog\u0142a si\u0119 zako\u0144czy\u0107 ju\u017c dawno temu. Cesarz Karol zaproponowa\u0142 pok\u00f3j. By\u0142 jedynym porz\u0105dnym cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry podczas wojny piastowa\u0142 wysokie stanowisko, ale nikt go nie s\u0142ucha\u0142.<\/em> (\u2026) Cesarz Karol wykaza\u0142 szczer\u0105 wol\u0119 zawarcia pokoju i dlatego ka\u017cdy go nienawidzi. Ribota <\/em>[Alexandre Ribot, francuski premier gabinetu wojennego od 20 marca do 12 wrze\u015bnia 1917 roku – JB] nale\u017ca\u0142oby nazwa\u0107 starym \u0142ajdakiem za to, \u017ce zaprzepa\u015bci\u0142 tak\u0105 okazj\u0119. Kr\u00f3l Francji – tak, kr\u00f3l – zlitowa\u0142by si\u0119 nad biednymi lud\u017ami, doprowadzonymi do ostateczno\u015bci, u kresu si\u0142, ale demokracja jest pozbawiona serca i wn\u0119trzno\u015bci. Jest niewolnic\u0105 pieni\u0105dza, bezlitosn\u0105 i nieludzk\u0105<\/em>.<\/p>\r\n

Nienawi\u015b\u0107 i pycha sekciarzy<\/strong><\/p>\r\n

R\u00f3wnie oczywiste jest, \u017ce najbardziej dalekosi\u0119\u017cne plany zwi\u0105zane z demokratyczn\u0105 transformacj\u0105 \u015bwiata na zgliszczach monarchicznego porz\u0105dku mieli ideolodzy i praktycy ameryka\u0144skiej way of life<\/em> – i to by\u0142o zasadniczym powodem przyst\u0105pienia Stan\u00f3w Zjednoczonych do wojny w roku 1917. Stara, puryta\u0144ska nienawi\u015b\u0107 zrejudaizowanego, skrajnego od\u0142amu anglosaskiego protestantyzmu do kr\u00f3l\u00f3w, kt\u00f3rzy liza\u0107 b\u0119d\u0105 kurz ze st\u00f3p prostego ludu<\/em>, id\u0105ca w parze z pych\u0105 sekciarzy, che\u0142pi\u0105cych si\u0119, i\u017c s\u0105 \u015bwi\u0119tymi Boga<\/em> i najlepszymi w pa\u0144stwie lud\u017ami<\/em>, znalaz\u0142a podczas wojny sw\u00f3j spersonifikowany wyk\u0142adnik w demokratycznym prezydencie Woodrowie Wilsonie, synu prezbiteria\u0144skiego pastora, ow\u0142adni\u0119tym misjonistyczn\u0105 mani\u0105 uleczenia zepsutego Starego \u015awiata na obraz i podobie\u0144stwo jankeskiego miasta na wzg\u00f3rzu<\/em>. Marzeniem Wilsona, kt\u00f3ry z rado\u015bci\u0105 przyj\u0105\u0142 obalenie caratu i natychmiast uzna\u0142 rewolucyjno\u201d\u2018republika\u0144ski rz\u0105d Kiere\u0144skiego, by\u0142o – jak pisze austriacki pisarz i historyk Erik von Kuehnelt\u201d\u2018Leddihn – to make the world safe for democracy<\/em> (\u015alepy tor. Ideologia i polityka lewicy 1789-1984<\/em>). Z tej pozycji prezydent poucza\u0142 nawet arogancko (za po\u015brednictwem swojego sekretarza stanu Lansinga) papie\u017ca Benedykta XV, \u017ce w tej wojnie chodzi o kwesti\u0119 moraln\u0105<\/em>, kt\u00f3ra nie mo\u017ce znikn\u0105\u0107 tylko dzi\u0119ki uczuciom religijno\u201d\u2018ko\u015bcielnym<\/em> lub kierowaniu si\u0119 rozs\u0105dkiem. Cen\u0105 owego moralniactwa musia\u0142o wi\u0119c by\u0107 kontynuowanie wojny za wszelk\u0105 cen\u0119, a\u017c do ostatecznego zwyci\u0119stwa. Wszyscy zgadzaj\u0105 si\u0119 co do tego, \u017ce przyst\u0105pienie Stan\u00f3w Zjednoczonych do wojny by\u0142o decyduj\u0105ce dla zwyci\u0119stwa ententy, lecz w konsekwencji by\u0142 to triumf nie tyle Francji, W\u0142och czy Anglii, lecz Ameryki nad Europ\u0105 – pocz\u0105tek dominacji tej pierwszej nad Starym Kontynentem, a zatem tak\u017ce anty\u201d\u2018Tradycji nad Tradycj\u0105. Nawet pomys\u0142 wybrania Genewy na siedzib\u0119 przysz\u0142ej Ligi Narod\u00f3w nie by\u0142 przypadkowy: chodzi\u0142o przecie\u017c o to, \u017ce by\u0142o to miasto ojca reformacji – Kalwina i ojca demokracji – Rousseau, a zatem protestancko\u201d\u2018demokratyczne \u201eNowe Jeruzalem\u201d!<\/p>\r\n

Pod dyktando op\u0119tanego idioty<\/strong><\/p>\r\n

Wspomniany von Kuehnelt\u201d\u2018Leddihn przypomina r\u00f3wnie\u017c ma\u0142o znan\u0105, a kluczow\u0105 dla sprawy posta\u0107 doradcy prezydenta USA, maj\u0105cego wielki wp\u0142yw na jego koncepcje i podejmowane decyzje. By\u0142 nim (przemilczany przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 historyk\u00f3w) chorobliwie idealistyczny cz\u0142owiek<\/em>, George D. Herron, \u201edoktor teologii\u201d, kongregacjonista, socjalista i – co zakrawa na ponury humor w kontek\u015bcie roli, jak\u0105 odegra\u0142 – pacyfista. W jego oczach bowiem tocz\u0105ca si\u0119 w Europie wojna by\u0142a zmaganiem si\u0142 post\u0119pu, demokracji i wolno\u015bci z nie\u015bwi\u0119tym przymierzem<\/em> Watykanu, cesarzy: austriackiego i niemieckiego, pruskich junkr\u00f3w i kapitalistycznych magnat\u00f3w z Zag\u0142\u0119bia Ruhry.<\/p>\r\n

Kiedy zatem pojawi\u0142a si\u0119 \u201egro\u017aba\u201d zawarcia pokoju – i to zanim Stany Zjednoczone w og\u00f3le zd\u0105\u017cy\u0142yby przyst\u0105pi\u0107 do wojny – doktor Herron napisa\u0142 broszur\u0119 pod osobliwym, nie tylko jak na pacyfist\u0119, tytu\u0142em: Zagro\u017cenie wskutek pokoju<\/em>. Jeszcze bardziej osobliwa by\u0142a jej zawarto\u015b\u0107, z kt\u00f3rej mo\u017cna by\u0142o si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce kompromisowy pok\u00f3j z\u0142ama\u0142by Bogu serce<\/em>, a narody Ziemi popad\u0142yby w kosmiczn\u0105 za\u017cy\u0142o\u015b\u0107 (cosmic intimacy<\/em>) i posiad\u0142yby niesko\u0144czon\u0105 wiedz\u0119 (infinite knowledge<\/em>). W\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki tym m\u0105dro\u015bciom Herron zosta\u0142 doradc\u0105 zachwyconego nim Wilsona i uzyska\u0142 wp\u0142yw na podejmowane przeze\u0144 decyzje, w szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b na odrzucenie planu cesarza Karola zawarcia separatystycznego pokoju Austro\u201d\u2018W\u0119gier z entent\u0105 i przekszta\u0142cenia monarchii naddunajskiej w federacj\u0119 pa\u0144stw pod ber\u0142em Habsburg\u00f3w.<\/p>\r\n

Ostateczny upadek cesarstwa rzymskiego<\/strong><\/p>\r\n

W\u0142a\u015bnie los tej monarchii, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 ofiar\u0105 morderczego pokoju\/dyktatu w Wersalu i Trianon, w szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b W\u0119gier okrojonych do kad\u0142ubowej postaci kosztem zach\u0142annych s\u0105siad\u00f3w, unaocznia prawdziwe cele ideologiczne demokratycznych decydent\u00f3w tej wojny. Zniszczono bowiem ostatni\u0105 w Europie \u015arodkowo\u201d\u2018Wschodniej monarchi\u0119 katolick\u0105, b\u0119d\u0105c\u0105 r\u00f3wnie\u017c depozytariuszk\u0105 tradycji Sacrum Imperium Romanum<\/em>. Szczeg\u00f3lnym beneficjentem za\u015b okaza\u0142y si\u0119 husyckie Czechy, kt\u00f3re – ustanowione jako demoliberalna republika parlamentarna o jednoznacznie maso\u0144skiej ideologii – otrzyma\u0142y w prezencie katolick\u0105 S\u0142owacj\u0119, z kt\u00f3r\u0105 nigdy nie \u0142\u0105czy\u0142a ich historia, w sztucznym i oszuka\u0144czym tworze pod nazw\u0105 Czechos\u0142owacji.<\/p>\r\n

W imi\u0119 antymonarchicznej i antykatolickiej doktryny pozwolono r\u00f3wnie\u017c na ostateczne zniszczenie partykularnych niemieckich kr\u00f3lestw i ksi\u0119stw, na czele z katolick\u0105 Bawari\u0105 – zamiast przeto z\u0142ama\u0107 pangerma\u0144ski centralizm i preponderancj\u0119 protestanckiej P\u00f3\u0142nocy z Prusami na czele, wzmocniono go w nowej, demokratycznej postaci, stwarzaj\u0105c tym samym (wraz z narzuceniem drako\u0144skich reparacji wojennych) podstawy do niemieckiego rewan\u017cyzmu i wznowienia wojny. Wszystko to przewidzia\u0142 w swojej genialnej, opublikowanej tu\u017c po traktacie wersalskim ksi\u0105\u017cce Konsekwencje polityczne pokoju<\/em>, francuski rojalista Jacques Bainville, kt\u00f3ry pisa\u0142, i\u017c chirurdzy, kt\u00f3rzy otworzyli cia\u0142o Europy, nie usun\u0119li jednak wrzodu z jego wn\u0119trza<\/em>, pozwalaj\u0105c na utrzymanie jedno\u015bci zdemokratyzowanych Niemiec, likwiduj\u0105c za\u015b przeciwwag\u0119 dla nich w postaci monarchii habsburskiej.<\/p>\r\n

\u00a0Jacek Bartyzel<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Prof. Jacek Bartyzel – profesor Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu, historyk my\u015bli politycznej, publicysta. Cz\u0142onek Kapitu\u0142y Nagrody Literackiej im. J\u00f3zefa Mackiewicza.<\/p>\r\n

\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/a><\/td>\r\nPowy\u017cszy artyku\u0142 w ca\u0142o\u015bci zosta\u0142 opublikowany w dwumiesi\u0119czniku „Polonia Christiana”. Magazyn jest dost\u0119pny w kioskach, dobrych salonach prasowych oraz na stronie ksiegarnia.piotrskarga.pl<\/a>.
Tekst mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c przeczyta\u0107 w e-wydaniu na stronie epch.poloniachristiana.pl<\/a>.<\/span><\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Doktryner\u00f3w \u201eczystej demokracji\u201d do tego stopnia mierzi\u0142o obce dla nich cia\u0142o tradycji dynastycznej, \u017ce woleli zwali\u0107 gotyckie sklepienie starego \u015bwiata, zagruzowuj\u0105c pod nim miliony ludzi, aby tylko uzyska\u0107 ideologiczn\u0105 jednorodno\u015b\u0107. Pierwsz\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 – nazywan\u0105 po prostu Wielk\u0105 Wojn\u0105, zanim dwadzie\u015bcia lat po jej zako\u0144czeniu traktatem pokojowym w Wersalu wybuch\u0142a druga – my, Polacy, mamy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[132,35,157],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75767"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=75767"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75767\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=75767"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=75767"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=75767"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}