{"id":7555,"date":"2009-03-10T08:11:54","date_gmt":"2009-03-10T13:11:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=7555"},"modified":"2009-03-10T08:11:54","modified_gmt":"2009-03-10T13:11:54","slug":"dwadziescia-siedem-pieskow-na-unijnej-smyczy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=7555","title":{"rendered":"Dwadzie\u015bcia siedem piesk\u00f3w na unijnej smyczy"},"content":{"rendered":"

Przyj\u0119cie traktatu lizbo\u0144skiego by\u0142oby dalszym krokiem w przekszta\u0142caniu UE w jedno pa\u0144stwo kosztem narodowych demokracji<\/em><\/p>\r\n\r\n

Traktat lizbo\u0144ski ustanowi nowy \u0142ad prawny w Unii Europejskiej w formie konstytucyjnej ponadnarodowej Federacji – zupe\u0142nie niepodobnej do obecnej Wsp\u00f3lnoty, za to podobnej do takich federacji, jak USA czy Niemcy. Federacja ta b\u0119dzie stanowi\u0142a osobn\u0105 form\u0119, a przy tym nadrz\u0119dn\u0105 dla jej 27 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Zapisy z Lizbony uczyni\u0105 zatem z ponad 500 mln mieszka\u0144c\u00f3w 27 kraj\u00f3w rzeczywistych obywateli nowej Federalnej UE. Jednostka mog\u0142aby by\u0107 obywatelem pa\u0144stwa, a pa\u0144stwo mia\u0142oby swoich obywateli. Po ratyfikacji traktatu lizbo\u0144skiego zachowano by narodowe konstytucje oraz narodowe obywatelstwa, ale nowa konstytucja UE by\u0142aby nadrz\u0119dna wobec 27 konstytucji narodowych. <\/strong>
\r\n
\r\n Prawa narod\u00f3w i obowi\u0105zki obywateli nowej Unii by\u0142yby nadrz\u0119dnymi wzgl\u0119dem praw i obowi\u0105zk\u00f3w obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw za ka\u017cdym razem, gdy dosz\u0142oby do konfliktu mi\u0119dzy tymi dwoma. Ka\u017cdy posiada\u0142by dwa obywatelstwa – nie dw\u00f3ch osobnych pa\u0144stw, ale na poziomach federalnym i prowincjonalnym\/regionalnym jednego kraju, a raczej tworu aspiruj\u0105cego do tego miana – postlizbo\u0144skiej Unii Europejskiej. Owo dwoiste obywatelstwo na dw\u00f3ch poziomach jednego pa\u0144stwa jest normalne w klasycznych federacjach. Od \u015brodka postlizbo\u0144ska Wsp\u00f3lnota wygl\u0105da\u0142aby jak kombinacja funkcjonuj\u0105ca na podstawie traktat\u00f3w zawieranych mi\u0119dzy pa\u0144stwami. Z zewn\u0105trz wygl\u0105da\u0142oby to jak pa\u0144stwo jako takie.
\r\n Je\u017celi traktat lizbo\u0144ski zostanie ratyfikowany, prawa narod\u00f3w jako obywateli UE zostan\u0105 przedstawione w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej, kt\u00f3r\u0105 traktat lizbo\u0144ski uczyni\u0142by po raz pierwszy prawnie wi\u0105\u017c\u0105c\u0105. W KPP znalaz\u0142y si\u0119 takie zapisy, jak prawo do \u017cycia, prawo do zawarcia zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego, prawo do r\u00f3wnego traktowania, do wolno\u015bci s\u0142owa i wolno\u015bci zgromadze\u0144, prawa rodziny i dzieci, prawo do edukacji, prawo do strajku, prawo do posiadania prywatnej w\u0142asno\u015bci, etc. Prawa te ju\u017c obowi\u0105zuj\u0105 na poziomie narodowych spo\u0142ecze\u0144stw obywatelskich. Praktyczna zawarto\u015b\u0107 owych praw jakich\u015b 500 mln obywateli nowej Unii Europejskiej b\u0119dzie okre\u015blana i wypracowywana w oparciu o konkretne orzeczenia Europejskiego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci przez lata i dekady od momentu ewentualnej ratyfikacji traktatu lizbo\u0144skiego. Prawa obywateli UE mia\u0142yby pierwsze\u0144stwo przed jakimikolwiek innymi postanowieniami narodowych konstytucji odnosz\u0105cych si\u0119 do praw obywateli na poziomie narodowym – to zmiana, kt\u00f3ra mog\u0142aby doprowadzi\u0107 do konfliktu w niekt\u00f3rych wra\u017cliwych obszarach praw cz\u0142owieka. W przyznaniu dodatkowego, unijnego obywatelstwa mieszka\u0144com kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej, wprowadzeniu do systemu prawnego zapis\u00f3w Karty Praw Podstawowych i przekazaniu Europejskiemu Trybuna\u0142owi Sprawiedliwo\u015bci mocy decydowania o prawach unijnych obywateli chodzi bardziej o w\u0142adz\u0119 ni\u017c o prawa. By\u0142by to dalszy, du\u017cy krok w przekszta\u0142caniu UE w jedno pa\u0144stwo kosztem narodowych demokracji i id\u0105cej z nimi w parze niepodleg\u0142o\u015bci poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich.
\r\n
\r\n 1. Traktat lizbo\u0144ski wprowadzi konstytucj\u0119 bardziej po\u015brednio ni\u017c bezpo\u015brednio do \u0142adu prawnego nowej Unii Europejskiej, kt\u00f3r\u0105 ustanowi.<\/strong>
\r\n Poza kilkoma mniej istotnymi sprawami pod wzgl\u0119dem prawnym skutek wprowadzenia traktatu lizbo\u0144skiego b\u0119dzie w rzeczywisto\u015bci taki sam jak „Traktatu ustanawiaj\u0105cego Konstytucj\u0119 dla Europy”, kt\u00f3ry g\u0142osuj\u0105cy we Francji i w Danii odrzucili w referendach w 2005 roku.
\r\n Zamiast uniewa\u017cnia\u0107 ca\u0142kowicie obowi\u0105zuj\u0105ce traktaty europejskie i zast\u0105pi\u0107 je dokumentem formalnie zwanym „konstytucj\u0105”, traktat lizbo\u0144ski proponuje wprowadzi\u0107 poprawki do dw\u00f3ch istniej\u0105cych traktat\u00f3w i jednemu z nich nada\u0107 now\u0105 nazw\u0119, tak \u017ce obydwa dokumenty mog\u0142yby w spos\u00f3b efektywny dzia\u0142a\u0107 jak konstytucja i stworzy\u0142yby dla Unii now\u0105 szat\u0119 prawn\u0105.
\r\n Pierwsze zdanie artyku\u0142u I-1 pkt 1 oryginalnego tekstu Konstytucji UE brzmi: „(…) niniejsza Konstytucja ustanawia Uni\u0119 Europejsk\u0105”. Zdanie to czyni ca\u0142kiem jasnym, \u017ce proponuje si\u0119 now\u0105 pod wzgl\u0119dem prawnym Uni\u0119. Z kolei zapis ten odpowiada nast\u0119puj\u0105cym zapisom w art. 1 zmienionego Traktatu o Unii Europejskiej, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 zast\u0105piony przez traktat lizbo\u0144ski, je\u017celi ten\u017ce zosta\u0142by ratyfikowany: „Niniejsza Konstytucja ustanawia Uni\u0119 Europejsk\u0105, kt\u00f3rej Pa\u0144stwa Cz\u0142onkowskie przyznaj\u0105 kompetencje do osi\u0105gni\u0119cia ich wsp\u00f3lnych cel\u00f3w. Unia koordynuje polityki Pa\u0144stw Cz\u0142onkowskich, zmierzaj\u0105ce do osi\u0105gni\u0119cia tych cel\u00f3w oraz wykonuje w trybie wsp\u00f3lnotowym kompetencje przyznane jej przez Pa\u0144stwa Cz\u0142onkowskie. (…) Podstaw\u0119 Unii stanowi niniejszy Traktat oraz Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwane dalej „Traktatami”). Oba te Traktaty maj\u0105 tak\u0105 sam\u0105 moc prawn\u0105. Unia zast\u0119puje Wsp\u00f3lnot\u0119 Europejsk\u0105 i jest jej nast\u0119pc\u0105 prawnym.”
\r\n Zar\u00f3wno Traktat Konstytucyjny Unii Europejskiej, jak i traktat lizbo\u0144ski, kt\u00f3ry go zast\u0105pi\u0142, da\u0142yby nowej Unii Europejskiej konstytucyjn\u0105 form\u0119 ponadnarodowej federacji, kt\u00f3rej ustanowienie mia\u0142 na celu ka\u017cdy z nich. Ratyfikacj\u0119 traktatu lizbo\u0144skiego wprowadzono by w nast\u0119pstwie konstytucyjnej i politycznej rewolucji w tym, co zwiemy dzisiaj Uni\u0105 Europejsk\u0105 i w narodowym porz\u0105dku konstytucyjnym 27 kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich.
\r\n Obywatele kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich i wi\u0119kszo\u015b\u0107 komentator\u00f3w w mediach s\u0105 wzgl\u0119dnie nie\u015bwiadomi tego stanu rzeczy, jako \u017ce ca\u0142y proces jest okryty ca\u0142unem oszustwa. Wyja\u015bnienie konstytucyjnej i politycznej r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy postlizbo\u0144sk\u0105 a prelizbo\u0144sk\u0105 Uni\u0105 utrudnia fakt, \u017ce ta sama nazwa „Unia Europejska” jest u\u017cywana dla okre\u015blenia dw\u00f3ch wsp\u00f3lnot, przed i po ratyfikacji Traktatu Reformuj\u0105cego, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi zachodz\u0105 g\u0142\u0119bokie konstytucyjne i polityczne r\u00f3\u017cnice.
\r\n Obywatele kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich mo\u017ce lepiej by zrozumieli, co si\u0119 dzieje, je\u017celi pozwolono by im g\u0142osowa\u0107 nad traktatem lizbo\u0144skim w referendach. Ale europejscy szefowie rz\u0105d\u00f3w i prezydenci zadecydowali podczas szczytu w grudniu 2007 r., \u017ce pod \u017cadnym pozorem nie mo\u017cna zezwoli\u0107 na przeprowadzenie powszechnego g\u0142osowania z obawy, \u017ce konstytucja UE zostanie po raz kolejny odrzucona, tym razem w postaci traktatu lizbo\u0144skiego. Jedynym wyj\u0105tkiem by\u0142a Irlandia. W kraju tym nie mo\u017cna by\u0142o unikn\u0105\u0107 referendum ze wzgl\u0119du na zapisy w irlandzkiej konstytucji.
\r\n Traktat lizbo\u0144ski niesie ze sob\u0105 konstytucyjn\u0105 rewolucj\u0119 poprzez wprowadzenie zasadniczych zmian w dw\u00f3ch istniej\u0105cych traktatach europejskich, „Traktacie o Unii Europejskiej” (TEU) oraz „Traktacie Ustanawiaj\u0105cym Wsp\u00f3lnot\u0119 Europejsk\u0105” (TEC). Poprzedni utrzyma\u0142by swoj\u0105 nazw\u0119, podczas gdy ostatni zmieni\u0142by j\u0105 na „Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej” (TFEU). Te dwa zmodyfikowane traktaty sta\u0142yby si\u0119 wtedy de facto konstytucj\u0105 postlizbo\u0144skiej Unii Europejskiej, kt\u00f3r\u0105 by konstytuowa\u0142y lub ustanawia\u0142y, mimo \u017ce formalnie nie u\u017cywano by w stosunku do nich okre\u015blenia „konstytucja”. Unia Europejska otrzyma\u0142aby tym sposobem konstytucj\u0119 bardziej niebezpo\u015brednio ani\u017celi po\u015brednio, jak zosta\u0142o to zaproponowane w oryginalnym „Traktacie Ustanawiaj\u0105cym Konstytucj\u0119 dla Europy” z 2004 r., kt\u00f3ry g\u0142osami Francuz\u00f3w i Holendr\u00f3w zosta\u0142 odrzucony.
\r\n Podpisany w 1992 r. traktat z Maastricht, z kt\u00f3rego wywodzi si\u0119 obecna UE, by\u0142 nazywany „Traktatem o Unii Europejskiej”, nie za\u015b traktatem unii, jako \u017ce Maastricht nie ustanawia\u0142o wyodr\u0119bnionej ca\u0142o\u015bci z osobowo\u015bci\u0105 prawn\u0105, kt\u00f3ra w spos\u00f3b w\u0142a\u015bciwy mog\u0142aby by\u0107 nazywana „uni\u0105”. Po\u0142\u0105czone traktaty, po wej\u015bciu w \u017cycie zapis\u00f3w z Lizbony, ustanawia\u0142yby jednak\u017ce prawdziw\u0105 europejsk\u0105 uni\u0119, zatem traktat lizbo\u0144ski by\u0142by w konsekwencji „Traktatem Unii Europejskiej”.
\r\n Postanowienie traktatu lizbo\u0144skiego, \u017ce „Unia zast\u0119puje Wsp\u00f3lnot\u0119 Europejsk\u0105 i jest jej nast\u0119pc\u0105 prawnym” (art. 1 poprawiony TEU) jasno m\u00f3wi, \u017ce postlizbo\u0144ska Unia Europejska b\u0119dzie stanowi\u0142a zupe\u0142nie now\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 w por\u00f3wnaniu ze Wsp\u00f3lnot\u0105 Europejsk\u0105, do kt\u00f3rej do\u0142\u0105cza\u0142y pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie w traktatach akcesyjnych, a kt\u00f3ra po prostu przestanie istnie\u0107. Jedn\u0105 z trzech pierwotnych wsp\u00f3lnot europejskich, kt\u00f3ra pozostanie, b\u0119dzie wtedy Europejska Wsp\u00f3lnota Energii Atomowej (EURATOM).
\r\n Kraje cz\u0142onkowskie po przyj\u0119ciu traktatu lizbo\u0144skiego utrzyma\u0142yby swoje narodowe konstytucje, jednak\u017ce by\u0142yby one podrz\u0119dne wzgl\u0119dem nowej unijnej konstytucji. Jako takie nie by\u0142yby ju\u017c wi\u0119cej konstytucjami suwerennych pa\u0144stw, podobnie jak poszczeg\u00f3lne stany USA utrzymuj\u0105 swoje konstytucje, chocia\u017c nadrz\u0119dn\u0105 jest federalna Konstytucja Stan\u00f3w Zjednoczonych.
\r\n Wszystkie 27 kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich przyzna nowej Unii Europejskiej w\u0142adz\u0119, jako \u017ce zgodz\u0105 si\u0119 one dobrowolnie uznawa\u0107 nadrz\u0119dn\u0105 rol\u0119 UE w przekazanych jej obszarach polityki, kt\u00f3re obecnie znajduj\u0105 si\u0119 w gestii rz\u0105d\u00f3w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw. Gdzie jeszcze nowa Unia Europejska mog\u0142aby uzyska\u0107 w\u0142adz\u0119? Ta tak zwana zasada nadania jest normalna we wszystkich klasycznych „wnioskowaniach uprzedzaj\u0105cych” stworzenie federacji, takiej jak Stany Zjednoczone, dziewi\u0119tnastowieczne Niemcy, Szwajcaria, Kanada i Australia, gdzie pierwotnie niezale\u017cne kraje zgodzi\u0142y si\u0119 podda\u0107 swoj\u0105 suwerenno\u015b\u0107 wy\u017cszej w\u0142adzy federalnej. Kontrastuje to z federacjami, kt\u00f3re zosta\u0142y ustanowione przez jednostkowe kraje przybieraj\u0105ce form\u0119 federacji, na przyk\u0142ad Niemcy po II wojnie \u015bwiatowej, Rosja, Indie, Nigeria, etc., kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 postrzegane jako „zst\u0119puj\u0105ce” federacje.
\r\n
\r\n 2. Traktat uprawni postlizbo\u0144sk\u0105 Uni\u0119 Europejsk\u0105 do dzia\u0142ania w charakterze pa\u0144stwa w relacjach z innymi krajami.<\/strong>
\r\n Aby zrozumie\u0107 dramatyczn\u0105 zmian\u0119 konstytucyjn\u0105, kt\u00f3r\u0105 wprowadzi traktat lizbo\u0144ski, nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce to, co dzisiaj nazywamy Uni\u0105 Europejsk\u0105, nie jest pa\u0144stwem. Nie jest nawet odr\u0119bn\u0105 prawn\u0105 lub zwi\u0105zkow\u0105 ca\u0142o\u015bci\u0105, rz\u0105dz\u0105c\u0105 si\u0119 w\u0142asnym prawem, poniewa\u017c nie posiada osobowo\u015bci prawnej, chocia\u017c niekt\u00f3rzy tw\u00f3rcy ustaw zasugerowali, \u017ce posiada ona form\u0119 osobowo\u015bci embrionalnej. Nie jest to forma daj\u0105ca si\u0119 oddzieli\u0107, lecz raczej „s\u0105siednia”, funkcjonuj\u0105ca obok 27 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Nazwa „Unia Europejska” obecnie opisuje termin prawny oznaczaj\u0105cy og\u00f3\u0142 stosunk\u00f3w mi\u0119dzy wszystkimi 27 pa\u0144stwami cz\u0142onkowskimi i ich narodami. Tytu\u0142 I obowi\u0105zuj\u0105cego obecnie „Traktatu o Unii Europejskiej”, wywodz\u0105cy si\u0119 z traktatu w Maastricht z 1992 r., kt\u00f3ry ustanowi\u0142 obecn\u0105 UE, dosy\u0107 jasno stwierdza, \u017ce „Uni\u0119 stanowi\u0105 Wsp\u00f3lnoty Europejskie, uzupe\u0142nione politykami i formami wsp\u00f3\u0142pracy przewidzianymi niniejszym Traktatem. Jej zadaniem jest kszta\u0142towanie w spos\u00f3b sp\u00f3jny i solidarny stosunk\u00f3w mi\u0119dzy Pa\u0144stwami Cz\u0142onkowskimi oraz mi\u0119dzy ich narodami”.
\r\n Relacje te s\u0105 w\u0142a\u015bciwe zar\u00f3wno dla obszaru „Wsp\u00f3lnoty Europejskiej”, na kt\u00f3rym obowi\u0105zuje ponadnarodowe prawo europejskie, jak i „mi\u0119dzyrz\u0105dowych” obszar\u00f3w polityki zagranicznej i bezpiecze\u0144stwa z jednej strony, a wymiaru sprawiedliwo\u015bci i spraw wewn\u0119trznych z drugiej, gdzie kraje cz\u0142onkowskie dowolnie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 w kwestii utrzymania w\u0142asnej suwerenno\u015bci i gdzie nie si\u0119gaj\u0105 prawa europejskie. Te r\u00f3\u017cne obszary – lub „filary”, u\u017cywaj\u0105c terminologii UE – zebrane razem tworz\u0105 to, co dzisiaj nazywamy Uni\u0105 Europejsk\u0105.
\r\n Traktat lizbo\u0144ski w spos\u00f3b zasadniczy zmieni\u0142by t\u0119 sytuacj\u0119 poprzez stworzenie konstytucjonalnie i politycznie nowej Unii, przy jednoczesnym zachowaniu dotychczasowej nazwy. W przeciwie\u0144stwie do obecnej Unii Europejskiej ta konstytucyjnie nowa UE b\u0119dzie pod wzgl\u0119dem prawnym zupe\u0142nie oddzieln\u0105 form\u0105 i nadrz\u0119dn\u0105 wzgl\u0119dem kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich, dok\u0142adnie tak jak Stany Zjednoczone stanowi\u0105 osobn\u0105 form\u0119 i nadrz\u0119dn\u0105 wzgl\u0119dem Massachusetts czy Kansas, tudzie\u017c Republika Federalna Niemiec wzgl\u0119dem poszczeg\u00f3lnych niemieckich land\u00f3w.
\r\n Unia postlizbo\u0144ska b\u0119dzie podpisywa\u0142a traktaty z innymi krajami na wszelkich p\u0142aszczyznach przyznanej jej w\u0142adzy i w mi\u0119dzynarodowej spo\u0142eczno\u015bci b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142a jak pa\u0144stwo. B\u0119dzie przemawia\u0142a na forum Narod\u00f3w Zjednoczonych, przekazuj\u0105c ustalone stanowisko w kwestiach polityki zagranicznej, dok\u0142adanie tak samo jak w czasach sowieckich ZSRS zajmowa\u0142 miejsce w ONZ, r\u00f3wnolegle z niekt\u00f3rymi wchodz\u0105cymi w jego sk\u0142ad krajami, jak np. Ukraina czy Bia\u0142oru\u015b, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c zasiada\u0142y w tej organizacji. Kraje cz\u0142onkowskie b\u0119d\u0105 zobowi\u0105zane wspiera\u0107 unijn\u0105 polityk\u0119 zagraniczn\u0105 oraz polityk\u0119 bezpiecze\u0144stwa „aktywnie i bez zastrze\u017ce\u0144 (…) w duchu lojalno\u015bci i wzajemnej solidarno\u015bci” (art. J1 pkt 4 poprawionego TEU). S\u0142owo „lojalno\u015b\u0107” m\u00f3wi jasno o tym, \u017ce w gr\u0119 wchodz\u0105 tutaj zwi\u0105zki konstytucyjne.
\r\n Traktat lizbo\u0144ski da r\u00f3wnie\u017c Unii Europejskiej prezydenta, ministra spraw zagranicznych nosz\u0105cego tytu\u0142 wysokiego komisarza ds. polityki zagranicznej i bezpiecze\u0144stwa, cia\u0142a dyplomatyczne maj\u0105ce nosi\u0107 miano s\u0142u\u017cb ds. zewn\u0119trznych oraz prokuratora. Nowa UE przyst\u0105pi do Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka, co ju\u017c uczyni\u0142o wiele europejskich pa\u0144stw wewn\u0105trz Unii i poza ni\u0105.
\r\n Ta postlizbo\u0144ska Unia Europejska b\u0119dzie stanowi\u0142a o wi\u0119kszo\u015bci naszych praw. Obecnie UE nie tworzy europejskich praw; czyni to Wsp\u00f3lnota Europejska. M\u00f3wi\u0105c wprost, dzisiaj nie istnieje zatem \u017cadne prawo Unii Europejskiej, jedynie prawo wsp\u00f3lnotowe. Uleg\u0142oby to zmianie, je\u017celi traktat lizbo\u0144ski zosta\u0142by ratyfikowany, jako \u017ce zapisy z Lizbony obali\u0142yby Wsp\u00f3lnot\u0119 Europejsk\u0105 i zast\u0105pi\u0142y j\u0105 now\u0105 Uni\u0105, kt\u00f3rej prawa by\u0142yby nadrz\u0119dnymi wzgl\u0119dem narodowych w przypadku zaistnienia konfliktu mi\u0119dzy tymi dwoma.
\r\n Zasada pierwsze\u0144stwa i nadrz\u0119dno\u015bci prawa europejskiego nad prawami poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich nie znalaz\u0142a si\u0119 wcze\u015bniej w \u017cadnym z europejskich traktat\u00f3w. Tymczasem art. I-12 pkt 6 odrzuconego „Traktatu Ustanawiaj\u0105cego Konstytucj\u0119 Europejsk\u0105” z 2004 r. wyra\u017ca\u0142 to jednoznacznie, podobnie zreszt\u0105 jak i traktat lizbo\u0144ski poprzez powo\u0142ywanie si\u0119 w „Deklaracji 17 dotycz\u0105cej pierwsze\u0144stwa” na oparte na precedensach prawo Europejskiego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Przez lata prawo to wypracowa\u0142o zasady: (a) nadrz\u0119dno\u015bci prawa Unii Europejskiej nad narodowym, (b) jego bezpo\u015bredniego obowi\u0105zywania na terytoriach kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich, nawet je\u017celi nie zosta\u0142o formalnie przyj\u0119te przez narodowe parlamenty i (c) konstytucyjnego charakteru porz\u0105dku prawnego, z kt\u00f3rego wywodzi si\u0119 prawo europejskie.
\r\n Je\u017celi traktat lizbo\u0144ski mia\u0142by zosta\u0107 przyj\u0119ty, prawo europejskie i narodowe zajmowa\u0142yby si\u0119 r\u00f3\u017cnymi obszarami i r\u00f3\u017cnymi rodzajami spraw, jak jest to przyj\u0119te w federacjach, gdzie prawa s\u0105 stanowione na poziomie federalnym oraz prowincjonalnym czy regionalnym. Zapisy z Lizbony da\u0142yby Unii Europejskiej w\u0142adz\u0119 do tworzenia ponadnarodowych praw, kt\u00f3re by\u0142yby wi\u0105\u017c\u0105ce dla kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich oraz ich obywateli w oko\u0142o 30 nowych obszarach, w\u0142adz\u0119 w kt\u00f3rych odbierze narodowym parlamentom oraz wybieraj\u0105cym owe parlamenty obywatelom. Dzi\u0119ki nowym obszarom w\u0142adzy Unia Europejska b\u0119dzie mog\u0142a podejmowa\u0107 decyzje odno\u015bnie do wielu szczeg\u00f3\u0142owych zagadnie\u0144. \u0141\u0105cznie b\u0119dzie oko\u0142o 68 obszar\u00f3w czy zagadnie\u0144, w kt\u00f3rych pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie decyduj\u0105 obecnie w spos\u00f3b indywidualny i w kt\u00f3rych po wprowadzeniu w \u017cycie zapis\u00f3w z Lizbony utrac\u0105 prawo weta oraz prawo do podejmowania decyzji.
\r\n
\r\n 3. Ogrom konstytucyjnej zmiany proponowany przez ustalenia z Lizbony <\/strong>nie jest w zasadzie brany pod uwag\u0119 z powodu tego samego okre\u015blenia „Unia Europejska”, jakie b\u0119dzie u\u017cywane zar\u00f3wno przed, jak i po wprowadzeniu w \u017cycie traktatu reformuj\u0105cego oraz ze wzgl\u0119du na dziwaczny pomys\u0142 „obywatelstwa” UE, kt\u00f3re przynajmniej w charakterze czysto narodowym i symbolicznym – ju\u017c zosta\u0142y wprowadzone przez traktat z Maastricht z 1992 roku. Jednak\u017ce traktat lizbo\u0144ski zmieni\u0142by zasadniczo konstytucyjn\u0105 natur\u0119 samej Unii, konstytucje poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich oraz charakter obywatelstwa UE.
\r\n
\r\n Zmiana w konstytucyjnej i politycznej naturze Unii, jej kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich oraz ich obywateli zosta\u0142aby dokonana w czterech logicznych krokach prawnych, kt\u00f3re s\u0105 uj\u0119te w traktacie lizbo\u0144skim.
\r\n (a) Zapisy z Lizbony po raz pierwszy ustanowi\u0142yby Uni\u0119 Europejsk\u0105 z pe\u0142n\u0105 osobowo\u015bci\u0105 prawn\u0105 i z w pe\u0142ni niezale\u017cnym korporacyjnym istnieniem we wszystkich obszarach, tak \u017ce Unia postlizbo\u0144ska by\u0142aby w stanie funkcjonowa\u0107 jako pa\u0144stwo znajduj\u0105ce vis-?-vis innych kraj\u00f3w i rzeczywista pa\u0144stwowo\u015b\u0107 dla swoich w\u0142asnych obywateli (art. 47 poprawionego TEU; cf. art. 281 TEC);
\r\n (b) Nowa Unia Europejska zast\u0105pi istniej\u0105c\u0105 Wsp\u00f3lnot\u0119 Europejsk\u0105, a tak\u017ce przejmie ca\u0142\u0105 posiadan\u0105 przez ni\u0105 w\u0142adz\u0119 oraz wszystkie instytucje (art. 1 poprawionego TEU). Przej\u0119\u0142aby r\u00f3wnie\u017c „mi\u0119dzyrz\u0105dowe” uprawnienia w sferach \u015bcigania przest\u0119pczo\u015bci, wymiaru sprawiedliwo\u015bci i spraw wewn\u0119trznych, podobnie jak i polityki zagranicznej i bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3re obecnie znajduj\u0105 si\u0119 poza zasi\u0119giem prawodawstwa europejskiego, pozostawiaj\u0105c temu ostatniemu jedynie dziedziny wsp\u00f3lnotowej polityki zagranicznej oraz polityk\u0119 bezpiecze\u0144stwa i obrony poza zasi\u0119giem ponadnarodowej w\u0142adzy (Nag\u0142\u00f3wek 1 TFEU; Nag\u0142\u00f3wek V poprawionego TEU);
\r\n (c) Skutkiem tego b\u0119dzie przyznanie zunifikowanej konstytucyjnej struktury nowej Unii, kt\u00f3r\u0105 traktat lizbo\u0144ski ustanowi lub ustali. Wsp\u00f3lnota Europejska zniknie, natomiast wszystkie sfery polityki publicznej wejd\u0105 do zakresu ponadnarodowego prawodawstwa Unii Europejskiej w takim samym stopniu jak w jakiejkolwiek konstytucjonalnie zjednoczonej federacji (art. 4.1 i art. 5 poprawionego TEU i artyku\u0142y 1-6 TFEU). Mo\u017cna u\u017cy\u0107 sformu\u0142owania „potencjalnie”, poniewa\u017c w przysz\u0142o\u015bci w dalszych traktatach mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi pa\u0144stwami b\u0119dzie si\u0119 wymaga\u0107, aby przekaza\u0142y mniejszo\u015b\u0107 posiadanych jeszcze uprawnie\u0144 prawodawczych nowej Unii, albo wycofania uprawnie\u0144 z poziomu ponadnarodowego i przekazania ich pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim, co\u015b co dotychczas nigdy nie mia\u0142o miejsca. W warunkach obowi\u0105zywania zapis\u00f3w traktatu lizbo\u0144skiego ponadnarodowe akty legislacyjne nie zostan\u0105 jeszcze przekazane do sfery wsp\u00f3lnej polityki zagranicznej i bezpiecze\u0144stwa, a nowy traktat b\u0119dzie musia\u0142 to zmieni\u0107. Jednak\u017ce Komisja Europejska, kluczowe ponadnarodowe cia\u0142o, b\u0119dzie mog\u0142a za po\u015brednictwem najwy\u017cszego komisarza zaproponowa\u0107, aby do traktatu lizbo\u0144skiego wprowadzi\u0107 zapis daj\u0105cy jej prawo inicjatywy ustawodawczej na polu polityki zagranicznej, zatem nawet w \u015bwietle art. 31.2 poprawionego TEU faktyczna „ponadpa\u0144stwowo\u015b\u0107” zostanie tu osi\u0105gni\u0119ta;
\r\n (d) Traktat lizbo\u0144ski uczyni z 500 mln Europejczyk\u00f3w rzeczywistych obywateli nowej federalnej Unii, kt\u00f3r\u0105 traktat by ustanowi\u0142 (art. 9 poprawionego TEU i art. 20 TFEU), ze wszystkimi tego implikacjami degradowania ich obecnego osobistego statusu jako obywateli pa\u0144stw cz\u0142onkowskich ponadnarodowej Federacji Europejskiej, kt\u00f3rej od tego momentu stali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c obywatelami. Tym sposobem wszyscy zostaniemy na przysz\u0142o\u015b\u0107 obdarzeni rzeczywistym podw\u00f3jnym obywatelstwem, tak jak we wspomnianych klasycznych federacjach.
\r\n
\r\n 4. Traktat lizbo\u0144ski uczyni nas po raz pierwszy prawdziwymi obywatelami <\/strong>nowej Unii Europejskiej, zamiast nierzeczywistymi, symbolicznymi i honorowymi, jak ma to miejsce obecnie. U\u017cywaj\u0105c s\u0142ownictwa z zakresu prawa konstytucyjnego, zapewni to postlizbo\u0144skiej Unii nowe \u017ar\u00f3d\u0142o demokratycznej legitymacji. Wielko\u015b\u0107 populacji stanie si\u0119 z kolei zasadnicz\u0105 baz\u0105 dla tworzenia prawa w UE, tak jak w ka\u017cdym zunifikowanym kraju o wsp\u00f3lnym obywatelstwie.
\r\n Jednostka mo\u017ce by\u0107 jedynie obywatelem pa\u0144stwa, a wszystkie pa\u0144stwa musz\u0105 mie\u0107 swoich obywateli. Pa\u0144stwo musi posiada\u0107 osobowo\u015b\u0107 prawn\u0105 lub dzia\u0142a\u0107 oddzielnie poza obywatelami, a w przypadku federacji musi mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c oddzieln\u0105 form\u0119, konstytucyjnie nadrz\u0119dn\u0105 w stosunku do wchodz\u0105cych w jej sk\u0142ad kraj\u00f3w. Obywatelstwo Unii Europejskiej stanowi obecnie „uzupe\u0142nienie” narodowego obywatelstwa (art. 17 TEC), to ostatnie za\u015b ma wyra\u017anie pierwsze\u0144stwo przede wszystkim z tego powodu, \u017ce obecna Unia Europejska nie jest pa\u0144stwem ani nawet korporacyjn\u0105 odr\u0119bn\u0105 ca\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3rej cz\u0142onkami mog\u0105 by\u0107 jednostki. Nasze „uzupe\u0142niaj\u0105ce” obywatelstwo obecnej UE jest przez to nierzeczywiste, symboliczne czy honorowe. Pod wzgl\u0119dem prawnym nie zosta\u0142o oddzielone od narodowego wyra\u017ane, nie jest to obywatelstwo na w\u0142asnych prawach, a jedynie dodaj\u0105ce pewne prawa i obowi\u0105zki.
\r\n Poprzez przekszta\u0142cenie prawnego charakteru Unii Europejskiej traktat lizbo\u0144ski zmieni\u0142by r\u00f3wnocze\u015bnie znaczenie obywatelstwa Unii Europejskiej. Traktat usun\u0105\u0142by s\u0142owo „uzupe\u0142nia” w zdaniu „Obywatelstwo Unii uzupe\u0142nia obywatelstwo krajowe”, tak \u017ce poprawione zdanie brzmia\u0142oby: „uzupe\u0142nia obywatelstwo krajowe” zast\u0119puje si\u0119 wyrazami „ma charakter dodatkowy w stosunku do obywatelstwa krajowego” (art. 9 poprawionego TEU i art. 20 TFEU). Nie zast\u0105pi ono naszego narodowego obywatelstwa, lecz uczyni nas po raz pierwszy rzeczywistymi obywatelami rzeczywistej Unii Europejskiej jako dodatku do naszego statusu obywateli.
\r\n By\u0142oby to prawdziwe dwoiste obywatelstwo – nie dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, lecz dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych poziom\u00f3w jednego kraju – tak jak jest to przyj\u0119te w federacjach, kt\u00f3rych proces zak\u0142adania rozpoczyna si\u0119 od wnioskowania uprzedzaj\u0105cego przez kraje sk\u0142adowe poddaj\u0105ce swoj\u0105 suwerenno\u015b\u0107 zwierzchniej ca\u0142o\u015bci, jak mia\u0142o to miejsce w historii w przypadku USA, dziewi\u0119tnastowiecznych Niemiec, Szwajcarii, Kanady i Australii. To przekszta\u0142cenie po raz pierwszy da\u0142oby 500 milionom mieszka\u0144c\u00f3w kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej rzeczywiste obywatelstwo, kt\u00f3re by\u0142oby wyra\u017ane i odr\u0119bne w stosunku do obywatelstwa pa\u0144stw narodowych. Obywatele poszczeg\u00f3lnych land\u00f3w federacji niemieckiej posiadaliby wtedy obywatelstwo potr\u00f3jne.
\r\n Zwi\u0105zane z obywatelstwem nowej Unii prawa i obowi\u0105zki by\u0142yby nadrz\u0119dne w stosunku do tych obowi\u0105zuj\u0105cych obywateli Irlandii w przypadku ka\u017cdego konfliktu mi\u0119dzy tymi dwoma rodzajami obowi\u0105zk\u00f3w ze wzgl\u0119du na nadrz\u0119dno\u015b\u0107 prawa UE nad prawem i konstytucjami narodowymi.
\r\n Preambu\u0142a „Traktatu o Unii Europejskiej” odnosi si\u0119 do celu: „ustanowi\u0107 obywatelstwo wsp\u00f3lne dla obywateli swych kraj\u00f3w”. Jako \u017ce w stosunkach mi\u0119dzynarodowych wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw uznaje, \u017ce jednostka mo\u017ce mie\u0107 jedynie obywatelstwo jednego kraju, jest prawdopodobne, i\u017c z czasem rozwinie si\u0119 tendencja do uznawania przez poszczeg\u00f3lne kraje obywatelstwa Unii Europejskiej jako pierwszorz\u0119dnego i ostatecznego w mi\u0119dzynarodowych relacjach, zamiast narodowego, w szczeg\u00f3lno\u015bci je\u017celi zostanie powo\u0142ana sie\u0107 ambasad UE oraz unijnych s\u0142u\u017cb dyplomatycznych w celu reprezentowania na arenie mi\u0119dzynarodowej interes\u00f3w obywateli, a to w\u0142a\u015bnie przewiduje traktat lizbo\u0144ski.
\r\n Istotn\u0105 federalistyczn\u0105 cech\u0105 postlizbo\u0144skiej UE stanowi\u0142oby to, \u017ce jej prawa by\u0142yby ustanawiane przede wszystkim na bazie \u0142\u0105cznego rozmiaru populacji, jak w ka\u017cdym integralnym pa\u0144stwie o wsp\u00f3lnym og\u00f3le obywateli, nie za\u015b na podstawie wa\u017conych g\u0142os\u00f3w kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich, jak ma to miejsce obecnie. W tej chwili europejskie prawa s\u0105 ustanawiane kwalifikowan\u0105 lub wa\u017con\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich – 255 z 345 – przy czym ka\u017cdemu krajowi przys\u0142uguje taka sama liczba g\u0142os\u00f3w, a projekt zostaje przyj\u0119ty, kiedy opowie si\u0119 za nim wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich. Z chwil\u0105 wprowadzenia w \u017cycie traktatu lizbo\u0144skiego prawa UE b\u0119d\u0105 ustanawiane przez 15 lub wi\u0119cej pa\u0144stw spo\u015br\u00f3d wszystkich 27, tak aby \u0142\u0105czna suma liczby ludno\u015bci kraj\u00f3w g\u0142osuj\u0105cych stanowi\u0142a 65 proc. ca\u0142o\u015bci unijnej populacji (art. 16.4 poprawionego TEU).
\r\n Liczba obywateli b\u0119dzie zatem pierwszorz\u0119dnym czynnikiem decyduj\u0105cym o przyj\u0119ciu lub odrzuceniu proponowanego prawa, chocia\u017c g\u0142osy b\u0119d\u0105 oddawane przez rz\u0105dowych ministr\u00f3w w Radzie Ministr\u00f3w UE, nie za\u015b bezpo\u015brednio przez obywateli czy wybranych przez nich reprezentant\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich ludno\u015b\u0107 Niemiec i Francji stanowi \u0142\u0105cznie blisko jedn\u0105 trzeci\u0105 populacji UE, zatem przyj\u0119te w traktacie kryterium w spos\u00f3b znacz\u0105cy podniesie rzeczywist\u0105 wag\u0119 ich g\u0142osu oraz g\u0142osu innych du\u017cych kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich w stanowieniu unijnego prawa, jednocze\u015bnie za\u015b zmniejszy wag\u0119 g\u0142osu kraj\u00f3w mniejszych. Na przyk\u0142ad z chwil\u0105 wprowadzenia w \u017cycie zapis\u00f3w traktatu lizbo\u0144skiego rzeczywista waga g\u0142osu Niemiec wzro\u015bnie z obecnych 8 proc. przy Traktacie Nicejskim do 17 procent, Francji – z 8 do 13 proc., Wielkiej Brytanii i W\u0142och – z 8 do 12 proc. dla ka\u017cdego z tych kraj\u00f3w, podczas gdy waga g\u0142osu Republiki Czech zmniejszy si\u0119 z 3,5 proc. do 2 proc., natomiast Irlandii – z 2 do 0,8 procent.
\r\n Traktat lizbo\u0144ski wstawi nowy artyku\u0142 10 do poprawionej wersji Traktatu o Unii Europejskiej, zgodnie z kt\u00f3rym funkcjonowanie Unii b\u0119dzie oparte na demokracji po\u015bredniej. Obywatele s\u0105 bezpo\u015brednio reprezentowani na poziomie unijnym w Parlamencie Europejskim. Kraje cz\u0142onkowskie natomiast s\u0105 reprezentowane w Radzie Europejskiej przez g\u0142owy pa\u0144stw lub rz\u0105d\u00f3w, natomiast w Radzie przez ich w\u0142asne rz\u0105dy. Ta klauzula wyra\u017anie konstytuuje alternatywne \u017ar\u00f3d\u0142o legitymacji demokratycznej, kt\u00f3ra wy\u0142\u0105cza prawo rz\u0105d\u00f3w narodowych do bycia przedstawicielami swojego elektoratu w Unii Europejskiej. Warto por\u00f3wna\u0107 t\u0119 formu\u0142\u0119 traktatu lizbo\u0144skiego z tym, co obecnie stanowi podstaw\u0119 Unii Europejskiej, w oparciu o traktat z Maastricht (art. 6 TEU), a wi\u0119c, \u017ce Unia jest oparta na zasadach wolno\u015bci, demokracji, poszanowania dla praw cz\u0142owieka i podstawowych wolno\u015bci oraz na zasadzie praworz\u0105dno\u015bci, zasadach, kt\u00f3re s\u0105 wsp\u00f3lne dla kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich. Wydaje si\u0119 s\u0142uszne stwierdzenie, \u017ce traktat lizbo\u0144ski wyznacza jako\u015bciowo nowy etap w stopniowej ewolucji instytucjonalnej struktury dalekiej od europejskich pa\u0144stw narodowych, kt\u00f3re powoli k\u0142ad\u0105 nacisk na to, aby idea demokratycznej legitymacji by\u0142a rozwijana niezale\u017cnie od kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich przez instytucje na poziomie UE.
\r\n Koncepcja bezpo\u015bredniego demokratycznego mandatu obywatelskiego dla nowej postlizbo\u0144skiej Unii Europejskiej jest wzmocniona poprzez zach\u0119cenie przez ten sam artyku\u0142 do rozwoju partii politycznych na poziomie europejskim, kt\u00f3re po cz\u0119\u015bci by\u0142yby fundowane przez Komisj\u0119 Unii Europejskiej. Wyra\u017cono to w zapisie: „Partie polityczne na poziomie europejskim s\u0105 wa\u017cnym czynnikiem integracji w ramach Unii. Przyczyniaj\u0105 si\u0119 one do kszta\u0142towania \u015bwiadomo\u015bci europejskiej i wyra\u017cania woli politycznej obywateli Unii” (art. 138a poprawionego TEU).
\r\n Jest to r\u00f3wnie\u017c uwydatnione przez zobowi\u0105zanie na\u0142o\u017cone na Komisj\u0119 UE, aby pomin\u0105\u0107 rz\u0105dy narodowe. „Instytucje utrzymuj\u0105 otwarty, przejrzysty i regularny dialog ze stowarzyszeniami przedstawicielskimi i spo\u0142ecze\u0144stwem obywatelskim” (art. I-47.2 poprawionego TEC).
\r\n Traktat lizbo\u0144ski uczyni cz\u0142onk\u00f3w Parlamentu Europejskiego, kt\u00f3rzy zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi obecnie traktatami s\u0105 „przedstawicielami” pa\u0144stw tworz\u0105cych Wsp\u00f3lnot\u0119 (art. 189 TEC), „przedstawicielami” obywateli Unii (art. 14.2 poprawionego TEU). Ilustruje to \u017cywo konstytucjonaln\u0105 zmian\u0119, kt\u00f3r\u0105 wprowadzi traktat lizbo\u0144ski do obecnej Unii Europejskiej pa\u0144stw narodowych i lud\u00f3w nowej Unii Federalnej obywateli Europy oraz ich narodowych pa\u0144stw – te ostatnie b\u0119d\u0105 odt\u0105d ograniczone w spos\u00f3b konstytucjonalny i polityczny do realnego prowincjonalnego lub regionalnego statusu wewn\u0105trz nowej postlizbo\u0144skiej Unii.
\r\n
\r\n 5. Traktat lizbo\u0144ski wyposa\u017cy obywateli nowej Unii w kodeks praw obywatelskich – Kart\u0119 Praw Podstawowych.<\/strong>
\r\n Wszystkie pa\u0144stwa maj\u0105 kodeksy okre\u015blaj\u0105ce prawa ich obywateli. Europejska Karta Praw Podstawowych b\u0119dzie dokumentem wsp\u00f3\u0142tworz\u0105cym Federacj\u0119 UE. Karta zacznie obowi\u0105zywa\u0107 z chwil\u0105 przyj\u0119cia traktatu lizbo\u0144skiego i b\u0119dzie mia\u0142a tak\u0105 sam\u0105 warto\u015b\u0107 prawn\u0105 jak traktaty. To pog\u0142\u0119bi koncepcj\u0119, \u017ce obywatele UE maj\u0105 prawa i obowi\u0105zki zdefiniowane przez sam\u0105 UE, a stoj\u0105ce ponad tymi zwi\u0105zanymi z ich narodowym obywatelstwem. W rzeczy samej wciela to w \u017cycie koncepcj\u0119, \u017ce Unia Europejska decyduje o prawach obywateli europejskich ponad granicami ich kraj\u00f3w i jest ich gwarantem.
\r\n Postanowiono, \u017ce KPP b\u0119dzie si\u0119 \u0142\u0105czy\u0142a dla unijnych instytucji oraz kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich z implementacj\u0105 unijnego prawa (KPP, art. 51). To ograniczenie do prawa UE i do instytucji jest jednak\u017ce nierealistyczne, poniewa\u017c: (a) zasady nadrz\u0119dno\u015bci i jednolito\u015bci unijnego prawa oznaczaj\u0105, \u017ce kraje cz\u0142onkowskie nie tylko \u017ce b\u0119d\u0105 zwi\u0105zane Kart\u0105 Praw Podstawowych, po tym jak implementuj\u0105 prawo UE, lecz r\u00f3wnie\u017c interpretacj\u0105 i zastosowaniem ich narodowych praw w zgodno\u015bci z prawami Unii (vide wyroki Europejskiego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci); i (b) KPP wytycza podstawowe prawa obywateli UE w obszarach, w kt\u00f3rych Unia obecnie nie posiada kompetencji, tj. zniesienie kary \u015bmierci, obrona praw obywateli w procesach karnych.
\r\n Poza tym je\u017celi traktat lizbo\u0144ski zostanie ratyfikowany, prawo Unii b\u0119dzie wymaga\u0142o, aby prawa uj\u0119te w KPP zosta\u0142y zagwarantowane 500 milionom obywateli po raz pierwszy przez wzgl\u0105d na ich godno\u015b\u0107 jako rzeczywistych obywateli UE. By\u0142yby cz\u0119\u015bci\u0105 ich uprawnie\u0144 obywatelskich. W przeciwnym bowiem wypadku Karta nie mia\u0142aby wi\u0119kszego sensu. Oczekuje si\u0119, \u017ce poszczeg\u00f3lne kraje cz\u0142onkowskie, dokonuj\u0105c implementacji prawa UE do porz\u0105dku prawnego, dokonaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c obok tego implementacji praw narod\u00f3w jako obywateli Unii wraz z ich prawami, jako obywateli w\u0142asnych pa\u0144stw.
\r\n Unia Europejska posiada ju\u017c kompetencje w dziedzinie praw cz\u0142owieka w postaci Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3ry w \u015bwietle obecnie obowi\u0105zuj\u0105cych traktat\u00f3w ma prawo orzeka\u0107 w takich sprawach jak r\u00f3wno\u015b\u0107 i dyskryminacja. Tym sposobem uczynienie Karty Praw Podstawowych prawnie wi\u0105\u017c\u0105c\u0105 nie rozszerza w\u0142adzy czy kompetencji jako takich, jak zapisano w art. 6.1 poprawionego TEU. To, co zmienia traktat lizbo\u0144ski, to przekazanie Europejskiemu Trybuna\u0142owi Sprawiedliwo\u015bci du\u017co szerszego zakresu praw cz\u0142owieka i praw obywatelskich dla dokonania ich interpretacji i decydowania o nich.
\r\n Je\u017celi traktat lizbo\u0144ski zostanie ratyfikowany, mo\u017cna jedynie oczekiwa\u0107, \u017ce z czasem Komisja UE zacznie przejmowa\u0107 inicjatyw\u0119 prawodawcz\u0105, aby zapewni\u0107 jednolit\u0105 implementacj\u0119 i zagwarantowa\u0107 klauzul\u0119 zawartych w KPP podstawowych praw obywateli UE, niezale\u017cnie od kraju cz\u0142onkowskiego, z kt\u00f3rego pochodz\u0105. Obywatele nowej Unii nie b\u0119d\u0105 zapewne domagali si\u0119 mniej. Ameryka\u0144ska historia prawa konstytucyjnego daje wystarczaj\u0105cy dow\u00f3d potencja\u0142u radykalnej „federalizacji” jurysdykcji S\u0105du Najwy\u017cszego USA nad prawami fundamentalnymi. Wydaje si\u0119 czym\u015b realistycznym oczekiwa\u0107, \u017ce w postlizbo\u0144skiej UE b\u0119dzie podobnie.
\r\n
\r\n 6. Mo\u017cliwe konflikty mi\u0119dzy naszymi prawami jako obywateli UE a naszymi prawami jako obywateli kraj\u00f3w Unii.<\/strong>
\r\n Nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce w\u0142adza Unii Europejskiej do decydowania o naszych prawach jako obywateli UE umo\u017cliwi Europejskiemu Trybuna\u0142owi Sprawiedliwo\u015bci ingerencj\u0119 w praktycznie ka\u017cdy obszar \u017cycia i spo\u0142ecze\u0144stwa, jako \u017ce kwestie zwi\u0105zane z prawami cz\u0142owieka s\u0105 podnoszone dos\u0142ownie wsz\u0119dzie: prawo do \u017cycia, prawo rodzinne, prawa do posiadania w\u0142asno\u015bci, prawo do sukcesji, prawo pracy, prawa dzieci, prawa do zdrowia i edukacji, swobody praktyk religijnych, prawo do \u015brodk\u00f3w prawnych, etc.
\r\n S\u0105d UE jest ju\u017c znany z kompetencyjnych nadu\u017cy\u0107, jako \u017ce u\u017cywa prawa precedensowego w celu rozszerzenia w\u0142adzy UE oraz granic w\u0142asnej jurysdykcji do najwi\u0119kszego, mo\u017cliwego obszaru, redukuj\u0105c tym samym w trakcie tego procesu w\u0142adz\u0119 narodowych s\u0105d\u00f3w, parlament\u00f3w i konstytucji. Upowa\u017cnienie go do podejmowania decyzji w zakresie wszystkich praw 500 milion\u00f3w obywateli na poziomie ponadnarodowym by\u0142oby olbrzymim rozszerzeniem jego w\u0142adzy.
\r\n Przyj\u0119te w krajach cz\u0142onkowskich standardy praw cz\u0142owieka nie s\u0105 na tyle u\u0142omne, aby wymaga\u0142y, by ponadnarodowy Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci tworzy\u0142 nadrz\u0119dne normy lub usi\u0142owa\u0142 narzuci\u0107 jednolity standard prawny we wszystkich krajach UE. Wiele praw obywateli UE okre\u015blonych KPP i czynionych wi\u0105\u017c\u0105cymi przez traktat lizbo\u0144ski brzmi wspaniale, je\u015bli chodzi o terminologi\u0119 i walory retoryczne – za wyj\u0105tkiem tego, \u017ce obywatele ju\u017c je posiadaj\u0105, s\u0105 zawarte w krajowym prawodawstwie i w Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka.
\r\n Krok ten ma wi\u0119cej wsp\u00f3lnego z w\u0142adz\u0105 ani\u017celi z prawami. Wszystkie krajowe konstytucje zawieraj\u0105 prawa obywateli i ustanawiaj\u0105 instytucj\u0119 S\u0105du Najwy\u017cszego, aby wydawa\u0142 wyroki. Zatem Unia Europejska r\u00f3wnie\u017c chce mie\u0107 taki s\u0105d, poniewa\u017c d\u0105\u017cy do przekszta\u0142cenia si\u0119 w kraj federalny. To historyczne do\u015bwiadczenie wielonarodowej Federacji, do czego aspiruje Unia Europejska, oznacza\u0142oby standardy wsp\u00f3lnych praw cz\u0142owieka, wprowadzonych przez centraln\u0105 legislatur\u0119 i Federalny S\u0105d Najwy\u017cszy, co mo\u017ce stanowi\u0107 siln\u0105 bro\u0144 w narzucaniu jedno\u015bci og\u00f3lnoterytorialnej i podporz\u0105dkowania narodowych i lokalnych s\u0105d\u00f3w oraz konstytucji w\u0142adzy centralnej.
\r\n Karta Praw Podstawowych usi\u0142uje narzuci\u0107 jednolito\u015b\u0107 standard\u00f3w prawnych na terytorium ca\u0142ej Unii Europejskiej mimo znacz\u0105cych r\u00f3\u017cnic w warto\u015bciach mi\u0119dzy krajami, dok\u0142adnie tak jak UE pr\u00f3buje ustanowi\u0107 jednolite prawa ekonomiczne i wsp\u00f3lny rynek handlu. Wszystko po to, aby uczyni\u0107 ekonomiczne wzgl\u0119dy praktyczne kluczowym kryterium w zagadnieniach zwi\u0105zanych z prawami cz\u0142owieka.
\r\n Wprawdzie istnieje szeroki konsensus mi\u0119dzy krajami cz\u0142onkowskimi UE w kwestii istoty praw cz\u0142owieka, nie ma jednak porozumienia w najbardziej wra\u017cliwych obszarach. Na przyk\u0142ad w przypadku procesu s\u0105dowego, zasady domniemania niewinno\u015bci do chwili udowodnienia winy i podejmowania \u015brodk\u00f3w prewencyjnych w postaci wyj\u0119cia spod prawa bez koniecznego procesu w jednych pa\u0144stwach UE istniej\u0105, w drugich za\u015b nie. Takie sprawy jak prawo sukcesji, prawo rodzinne, prawa odnosz\u0105ce si\u0119 do dzieci, ma\u0142\u017ce\u0144stwa i edukacji, pomocy prawnej, bada\u0144 nad kom\u00f3rkami macierzystymi, prostytucji, narkotyk\u00f3w, aborcji, eutanazji, stosowania cenzury, stosunku do Boga i religii oraz wiele innych r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w spos\u00f3b znacz\u0105cy mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi krajami UE. By\u0142oby totalnie niedemokratyczne, aby Unii Europejskiej przyznano w tych obszarach w\u0142adz\u0119 narzucania ujednoliconych standard\u00f3w na ca\u0142ym terytorium poprzez uprawomocnienie zapis\u00f3w Karty przy przyj\u0119ciu konstytucji, co proponuje traktat lizbo\u0144ski.
\r\n Artyku\u0142 52 Karty Praw Podstawowych dopuszcza ograniczenia w wykonywaniu praw i wolno\u015bci narzuconych tym dokumentem jedynie, je\u017celi s\u0105 konieczne i rzeczywi\u015bcie pokrywaj\u0105 si\u0119 z uznawanymi przez Uni\u0119 wsp\u00f3lnymi celami. Pr\u00f3bowa\u0142oby to narzuci\u0107 szerok\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ograniczenia przez UE praw zawartych w KPP ze wzgl\u0119du na korzy\u015b\u0107 polityczn\u0105. Je\u017celi prawo jest „fundamentalne”, powinno by\u0107 wi\u0105\u017c\u0105ce we wszystkich okoliczno\u015bciach. Jakim sposobem s\u0105d, nawet Trybuna\u0142 UE, mo\u017ce nie uwzgl\u0119dni\u0107 prawa fundamentalnego lub pozwoli\u0107, by zosta\u0142o ono ograniczone w interesie UE, nawet bez wyra\u017cenia zgody przez kraje cz\u0142onkowskie?
\r\n Zasada nadrz\u0119dno\u015bci naszych praw jako obywateli UE w jakiejkolwiek sytuacji konfliktu czy napi\u0119cia na linii z naszymi prawami jako obywateli pa\u0144stw narodowych by\u0142aby stosowana do wszystkich naszych praw. W przypadku konfliktu mi\u0119dzy UE a narodowymi standardami praw cz\u0142owieka nikt nie mo\u017ce powiedzie\u0107 dogmatycznie z g\u00f3ry, w jaki spos\u00f3b Europejski Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci mo\u017ce rozwi\u0105za\u0107 taki konflikt. Mo\u017cna jednak\u017ce przypuszcza\u0107, \u017ce by\u0142oby nieprawdopodobie\u0144stwem zadecydowa\u0107, i\u017c prawa obywateli UE, kt\u00f3rzy mog\u0105 by\u0107 zar\u00f3wno Irlandczykami, jak i Czechami, r\u00f3\u017cni\u0142yby si\u0119 od praw obywateli UE b\u0119d\u0105cych Brytyjczykami, Niemcami, Polakami, etc. Powodem jest to, \u017ce prawa UE wszystkich 500 mln obywateli musz\u0105 by\u0107 przypuszczalnie takie same, niezale\u017cnie od poszczeg\u00f3lnych r\u00f3\u017cnic w niekt\u00f3rych klauzulach praw cz\u0142owieka na poziomie narodowym. To w\u0142a\u015bnie w taki spos\u00f3b ameryka\u0144ski S\u0105d Najwy\u017cszy d\u0105\u017cy\u0142 do decydowania odno\u015bnie do dokonywania zmian w klauzulach dotycz\u0105cych praw cz\u0142owieka na lokalnym poziomie stanowym w USA.
\r\n Najlepszym sposobem poradzenia sobie z og\u00f3lnoeuropejskimi zagadnieniami praw cz\u0142owieka by\u0142aby decyzja UE o ograniczeniu si\u0119 do egzekwowania wsp\u00f3lnych standard\u00f3w praw cz\u0142owieka do tego, jak interpretuje je Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie w tym celu zosta\u0142 powo\u0142any przez wszystkie kraje europejskie, nie tylko te nale\u017c\u0105ce do Unii Europejskiej. Tym sposobem w Europie by\u0142by jeden kodeks praw cz\u0142owieka, natomiast przyjmowanie kodeksu praw cz\u0142owieka nie mog\u0142oby pos\u0142u\u017cy\u0107 jako instrument przekszta\u0142cenia UE w pa\u0144stwo.
\r\n Innym czynnikiem, kt\u00f3ry nale\u017cy rozpatrzy\u0107 w odniesieniu do Karty, jest to, \u017ce przeniesienie maksymalnej ochrony praw ludzi do UE, jako stoj\u0105ce w sprzeczno\u015bci z prawem krajowym oraz orzeczeniami Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu, mog\u0142oby \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z dalszym proceduralnym przeci\u0105ganiem spraw i dodatkowymi kosztami, jakie musia\u0142aby ponie\u015b\u0107 jednostka, a to jedynie po to, aby podnie\u015b\u0107 status Unii i jej Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Dzia\u0142oby si\u0119 to bez przyznawania korzy\u015bci jednostkom i w \u017caden spos\u00f3b nie wzmacnia\u0142oby praw obywatelskich kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej.
\r\n Karta Praw Podstawowych zawiera liczne prawa spo\u0142eczne i ekonomiczne, takie jak prawo do opieki zdrowotnej, edukacji oraz pomocy spo\u0142ecznej i mieszkaniowej. Jednak\u017ce artyku\u0142 II-11 pkt 2 m\u00f3wi: „Niniejsza Karta nie rozszerza zakresu stosowania prawa Unii poza kompetencje Unii, nie ustanawia nowych kompetencji lub zada\u0144 dla Unii ani nie zmienia kompetencji i zada\u0144 okre\u015blonych w innych cz\u0119\u015bciach Konstytucji”.
\r\n Je\u017celi Unia nie ma \u017cadnej w\u0142adzy ani \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3rymi by wprowadza\u0142a owe korzy\u015bci lub za pomoc\u0105 kt\u00f3rych by ich przestrzega\u0142a, po co czyni\u0107 j\u0105 prawnie wi\u0105\u017c\u0105c\u0105 w po\u0142\u0105czeniu z traktatem lizbo\u0144skim? Zgodnie z naszym do\u015bwiadczeniem z przesz\u0142o\u015bci brak zasad uj\u0119tych traktatem dla niekt\u00f3rych zawartych w zestawieniu praw mo\u017ce nie wystarczy\u0107 do powstrzymania Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci od narzucenia krajom cz\u0142onkowskim obowi\u0105zku stosowania wszystkich klauzul Karty – nawet w tym przypadku mamy do czynienia z niepoznanymi jeszcze wodami morza prawa.
\r\n Jak w przypadku ca\u0142o\u015bci prawa spo\u0142ecznego w UE, Karta Praw Podstawowych, je\u017celi stanie si\u0119 wi\u0105\u017c\u0105ca w prawie UE przez konstytucj\u0119 lizbo\u0144sk\u0105, b\u0119dzie mia\u0142a skutki ekonomiczne. Narzuci\u0142aby bowiem wy\u017csze koszty firmom prowadz\u0105cym interesy poprzez na\u0142o\u017cenie dodatkowych zobowi\u0105za\u0144 wobec Unii, ponad tymi wzgl\u0119dem narodowych rz\u0105d\u00f3w. Jak z wszystkimi tymi \u015brodkami, jakkolwiek po\u017c\u0105dane by one by\u0142y same w sobie, dotkn\u0119\u0142yby bardziej kraje biedniejsze ni\u017c te bogatsze, dotkn\u0119\u0142yby s\u0142absze firmy bardziej ani\u017celi te silne, i tym sposobem mog\u0142yby odbi\u0107 si\u0119 na poziomie bezrobocia i perspektywach wzrostu ekonomicznego w s\u0142abszych i ubo\u017cszych narodowych i regionalnych gospodarkach.
\r\n
\r\n 7. Traktat lizbo\u0144ski przewiduje, \u017ce postlizbo\u0144ska UE przyst\u0105pi do Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka tak jak ka\u017cdy kraj Starego Kontynentu.<\/strong>
\r\n Traktat lizbo\u0144ski przewiduje, \u017ce postlizbo\u0144ska UE, teraz wyposa\u017cona w swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 osobowo\u015b\u0107 prawn\u0105, tak jak ka\u017cdy inny kraj przyst\u0105pi do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Cz\u0142owieka i Podstawowych Wolno\u015bci, do kt\u00f3rej przyst\u0105pi\u0142y ju\u017c wszystkie kraje cz\u0142onkowskie Unii Europejskiej, podobnie zreszt\u0105 jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw Starego Kontynentu (art. 6.2 poprawionego TEU). Jednocze\u015bnie Deklaracja 2 m\u00f3wi, \u017ce przyst\u0105pienie UE do Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka powinno zosta\u0107 przeprowadzone w taki spos\u00f3b, aby zachowa\u0107 szczeg\u00f3\u0142owe zapisy prawa unijnego. Przypuszczalnie odnosi si\u0119 to do zasady nadrz\u0119dno\u015bci i bezpo\u015bredniego oddzia\u0142ywania prawa Unii. Deklaracja posuwa si\u0119 do zalecenia, aby „regularny dialog” prowadzony mi\u0119dzy Trybuna\u0142em Sprawiedliwo\u015bci UE z siedzib\u0105 w Luksemburgu oraz Europejskim Trybuna\u0142em Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu by\u0142 „wzmocniony” przez przyst\u0105pienie Unii do Konwencji.
\r\n Przypuszczalnie b\u0119dzie to implikowa\u0142o klauzul\u0119 o mo\u017cliwo\u015bci odwo\u0142ania si\u0119 do Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, kt\u00f3ry prowadzi sprawy uj\u0119te w Konwencji, od decyzji w kwestiach dotycz\u0105cych praw cz\u0142owieka Europejskiego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci na obszarach obj\u0119tych Konwencj\u0105. Konwencja Praw Cz\u0142owieka obejmuje znacznie w\u0119\u017cszy zakres praw ani\u017celi Karta Praw Podstawowych, zatem Europejski Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci pozosta\u0142by najwy\u017csz\u0105 instancj\u0105 apelacyjn\u0105 dla obywateli UE w odniesieniu do tych praw obywatelskich, kt\u00f3re nie s\u0105 obj\u0119te Konwencj\u0105. Wydaje si\u0119 to prawdopodobn\u0105 p\u0142aszczyzn\u0105 konfliktu w praktyce s\u0105dowej obydwu trybuna\u0142\u00f3w.
\r\n
\r\n 8. Traktat wprowadza prawo, \u017ce postlizbo\u0144ska UE zachowa prawo do stosowania kary \u015bmierci jedynie w czasie wojny lub zagro\u017cenia konfliktem zbrojnym.<\/strong>
\r\n Artyku\u0142 6 poprawionego traktatu lizbo\u0144skiego m\u00f3wi, \u017ce „Prawa, wolno\u015bci i zasady zawarte w Karcie s\u0105 interpretowane zgodnie z postanowieniami og\u00f3lnymi okre\u015blonymi w tytule VII Karty reguluj\u0105cymi jej interpretacj\u0119 i stosowanie oraz z nale\u017cytym uwzgl\u0119dnieniem wyja\u015bnie\u0144, o kt\u00f3rych mowa w Karcie, okre\u015blaj\u0105cych \u017ar\u00f3d\u0142a tych postanowie\u0144”.
\r\n Unijna Karta Praw Podstawowych (art. 2) wyklucza stosowanie kary \u015bmierci pod has\u0142em prawa do \u017cycia. W tym samym czasie w d\u0105\u017ceniu do tego, aby postlizbo\u0144ska UE przyst\u0105pi\u0142a do Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka, traktat lizbo\u0144ski d\u0105\u017cy do tego, aby UE przyst\u0105pi\u0142a do protoko\u0142u 6 Konwencji, kt\u00f3ra pozwala krajom-sygnatariuszom na stosowanie kary \u015bmierci w okresie wojny i permanentnego zagro\u017cenia wojn\u0105, natomiast protok\u00f3\u0142 13 delegalizuje stosowanie kary \u015bmierci niezale\u017cnie od okoliczno\u015bci, a do niego poszczeg\u00f3lne kraje cz\u0142onkowskie UE przyst\u0105pi\u0142y.
\r\n Jasno wynika to z „Protoko\u0142u w sprawie stosowania Karty Praw Podstawowych”. Protok\u00f3\u0142 b\u0119dzie funkcjonowa\u0142 jako klucz do interpretacji tej Karty przez s\u0105dy unijne oraz krajowe.
\r\n Z tego wynika, \u017ce rozwa\u017cana postlizbo\u0144ska, zrzeszona Unia zarezerwuje dla siebie prawo do u\u017cycia kary \u015bmierci w czasie wojny, przypuszczalnie dla ponadnarodowej armii europejskiej – odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do „wsp\u00f3lnej obrony” – kt\u00f3rej powstanie w przysz\u0142o\u015bci przewiduje traktat (art. 42.2 poprawionego TEU), kiedy i je\u017celi dojdzie do wprowadzenia go w \u017cycie.<\/p>\r\n\r\n

Prof. Anthony Coughlan<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

t\u0142um. Anna Wiejak
\r\n Tytu\u0142 pochodzi od redakcji.
\r\n
\r\n
\r\n \"\"
\r\n
\r\n
\r\n Profesor Anthony Coughlan<\/strong> jest emerytowanym wyk\u0142adowc\u0105 w Katedrze Polityki Spo\u0142ecznej w Kolegium Tr\u00f3jcy w Dublinie, dyrektorem The National Platform for EU Research and Information Centre oraz przewodnicz\u0105cym Fundacji na rzecz Demokracji w UE z siedzib\u0105 w Brukseli. Sprzeciwia\u0142 si\u0119 m.in. w\u0142\u0105czeniu Irlandii do wsp\u00f3lnego rynku oraz rozszerzaniu kompetencji Unii Europejskiej.<\/p>\r\n\r\n

Za: Nasz Dziennik, Wtorek, 10 marca 2009, Nr 58 (3379)<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przyj\u0119cie traktatu lizbo\u0144skiego by\u0142oby dalszym krokiem w przekszta\u0142caniu UE w jedno pa\u0144stwo kosztem narodowych demokracji Traktat lizbo\u0144ski ustanowi nowy \u0142ad prawny w Unii Europejskiej w formie konstytucyjnej ponadnarodowej Federacji – zupe\u0142nie niepodobnej do obecnej Wsp\u00f3lnoty, za to podobnej do takich federacji, jak USA czy Niemcy. Federacja ta b\u0119dzie stanowi\u0142a osobn\u0105 form\u0119, a przy tym nadrz\u0119dn\u0105 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[23],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7555"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7555"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7555\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7555"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}