{"id":75420,"date":"2014-07-07T21:44:51","date_gmt":"2014-07-08T01:44:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=75420"},"modified":"2014-07-07T15:45:02","modified_gmt":"2014-07-07T19:45:02","slug":"msza-trydencka-za-gestami-i-symbolami-kryje-sie-bogactwo-kosciola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=75420","title":{"rendered":"Msza trydencka \u2013 za gestami i symbolami kryje si\u0119 bogactwo Ko\u015bcio\u0142a"},"content":{"rendered":"

W dawnym rycie \u0142atwiej jest celebransowi pozosta\u0107 jakby niewidocznym dla ludu, by ca\u0142a uwaga skupi\u0142a si\u0119 na Sakramencie, w kt\u00f3rym B\u00f3g przychodzi do swojego Ko\u015bcio\u0142a – m\u00f3wi dla portalu PCh24.pl ks. Mariusz Drygier, diecezja opolska, doktorant historii na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.<\/strong><\/p>\r\n

\u00a0<\/strong><\/p>\r\n

Cz\u0119sto funkcjonuje mit, \u017ce Msza trydencka \u201epodoba si\u0119\u201d jedynie osobom starszym, kt\u00f3re pami\u0119taj\u0105 jeszcze czasy przed soborem. Tymczasem jest Ksi\u0105dz jednym z wielu kap\u0142an\u00f3w, kt\u00f3rzy prze\u0142amuj\u0105 ten stereotyp. Czy m\u0142odego ksi\u0119dza mo\u017ce interesowa\u0107 ryt trydencki?
<\/strong><\/p>\r\n

Mit ten rzeczywi\u015bcie funkcjonuje w umys\u0142ach wielu ludzi, ale chyba tylko wy\u0142\u0105cznie tych, kt\u00f3rzy nigdy nie pofatygowali si\u0119, by cho\u0107 raz wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 we Mszy \u015awi\u0119tej w jej starej formie. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w\u00f3wczas bywa wype\u0142niony przede wszystkim studentami, m\u0142odymi rodzinami i lud\u017ami w \u015brednim wieku. Osoby starsze, paradoksalnie, stanowi\u0105 zdecydowan\u0105 mniejszo\u015b\u0107. Podobnie chyba jest w\u015br\u00f3d celebruj\u0105cych kap\u0142an\u00f3w. Cz\u0142owieka z natury ci\u0105gnie do swojego, do korzeni – jak wilka do lasu. Cz\u0142owiek chce wiedzie\u0107 kim jest i sk\u0105d jest. A ryt trydencki to nasze korzenie, to cz\u0119\u015b\u0107 tego \u015bwiata, kt\u00f3ry zrodzi\u0142 \u201edzi\u015b\u201d naszego Ko\u015bcio\u0142a. Tak, my\u015bl\u0119, \u017ce m\u0142odego ksi\u0119dza mo\u017ce interesowa\u0107 ryt trydencki – w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce pog\u0142\u0119bia on \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, kim si\u0119 jest, i pokazuje etap drogi, jak\u0105 katolickie kap\u0142a\u0144stwo i Ofiara Eucharystyczna przesz\u0142y zanim po dwudziestu wiekach trafi\u0142y w jego r\u0119ce. A to pomaga bardziej zachwyci\u0107 si\u0119 tymi wielkimi darami.<\/p>\r\n

A czy nie jest tak – jak s\u0105dz\u0105 niekt\u00f3rzy – \u017ce jest to pogo\u0144 za wyidealizowanym \u015bwiatem, kt\u00f3rego nigdy w rzeczywisto\u015bci nie by\u0142o?
<\/strong><\/p>\r\n

W pewnym sensie ca\u0142e chrze\u015bcija\u0144stwo jest ukierunkowane na jaki\u015b wspania\u0142y, obiecany nam \u015bwiat, kt\u00f3rego dot\u0105d nikt nie widzia\u0142, a kt\u00f3rego oczekujemy z nadziej\u0105. W takim uj\u0119ciu Msza trydencka, zreszt\u0105 podobnie jak ka\u017cda inna, nie tylko nie dezorientuje, ale doskonale wyra\u017ca podstawowe pragnienia chrze\u015bcijanina.<\/p>\r\n

A \u017ce Msza trydencka jest dzi\u015b by\u0107 mo\u017ce celebrowana z wi\u0119ksz\u0105 pieczo\u0142owito\u015bci\u0105, dok\u0142adno\u015bci\u0105, ni\u017c kiedykolwiek? To by\u0142by tylko pow\u00f3d do rado\u015bci i duszpasterski sukces Ko\u015bcio\u0142a. Bo przecie\u017c w gruncie rzeczy o to w\u0142a\u015bnie chodzi, by wiernych prowadzi\u0107 do coraz g\u0142\u0119bszego rozumienia wiary i umi\u0142owania Eucharystii, b\u0119d\u0105cej szczytem \u017cycia ko\u015bcielnego. Oby ten sukces uda\u0142o si\u0119 rozci\u0105gn\u0105\u0107 na wszystkie wsp\u00f3lnoty, parafie i ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\r\n

Kiedy zacz\u0119\u0142o si\u0119 Ksi\u0119dza zainteresowanie star\u0105 Msz\u0105?
<\/strong><\/p>\r\n

Jako ministrantowi sprawy liturgii zawsze by\u0142y mi bardzo bliskie. Pod koniec liceum przypadkowo trafi\u0142a w moje r\u0119ce ksi\u0105\u017cka na temat starej formy Mszy. Zaintrygowa\u0142o mnie to. Dot\u0105d nie wiedzia\u0142em, \u017ce kiedykolwiek celebrowano Msz\u0119 inaczej ni\u017c obecnie. Ale by\u0142 to kamie\u0144 zapowiadaj\u0105cy lawin\u0119. Rozpocz\u0105\u0142em od intensywnej nauki j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego, potem poszukiwanie literatury, pomocny by\u0142 naturalnie Internet. Zainteresowanie ros\u0142o powoli, ale konsekwentnie, cho\u0107 nie bez kryzys\u00f3w. Dojrzewa\u0142o prawie dziesi\u0119\u0107 lat, nim dosz\u0142o do pierwszej celebracji.<\/p>\r\n

Czy spotka\u0142 si\u0119 Ksi\u0105dz kiedykolwiek bezpo\u015brednio z negatywnym nastawieniem do Mszy trydenckiej?
<\/strong><\/p>\r\n

Je\u015bli ju\u017c m\u00f3wi\u0107 o negatywnym nastawieniu, to chyba przede wszystkim trzeba by wskaza\u0107 na brak woli zrozumienia ze strony niekt\u00f3rych, \u017ce dla wielu wiernych ta rzekomo przestarza\u0142a forma Mszy jest optymalna w ich obcowaniu z Bogiem, harmonizuj\u0105ca z ich duchowo\u015bci\u0105. Szczerze m\u00f3wi\u0105c dziwi mnie taka postawa nieakceptacji, zw\u0142aszcza, \u017ce \u017cyjemy w czasach ogromnej tolerancji wobec r\u00f3\u017cnych innych sposob\u00f3w prze\u017cywania Ofiary Eucharystycznej, czasami nieco egzotycznych, a bywa \u017ce i balansuj\u0105cych na granicy uszanowania jej godno\u015bci.<\/p>\r\n

\u015awi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie otrzyma\u0142 Ksi\u0105dz w 2010 r. Kiedy odprawi\u0142 Ksi\u0105dz po raz pierwszy star\u0105 Msz\u0119?
<\/strong><\/p>\r\n

By\u0142o to w sierpniu 2012 roku. Chwilowa niedost\u0119pno\u015b\u0107 miejscowego duszpasterza zmusi\u0142a wiernych do rozejrzenia si\u0119 za zast\u0119pc\u0105. Poszukiwania odbywa\u0142y si\u0119 w trakcie pieszej pielgrzymki na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119. Ministranci znale\u017ali mnie przys\u0142ani przez zaprzyja\u017anionego kap\u0142ana, kt\u00f3ry poinformowa\u0142 ich, \u017ce umiem pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 \u0142acin\u0105. Ich pro\u015bba by\u0142a dla mnie zaskoczeniem, ale jednocze\u015bnie szans\u0105 na spe\u0142nienie skrytego marzenia, o kt\u00f3rym dot\u0105d my\u015bla\u0142em, \u017ce jest ca\u0142kowicie nierealne. Nie mog\u0142em si\u0119 nie zgodzi\u0107.<\/p>\r\n

Interesuj\u0105ce jest to, jak powoli Pan B\u00f3g przygotowywa\u0142 mnie na to wydarzenie. Kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej w parafii, gdzie pos\u0142ugiwa\u0142em jako wikariusz, zg\u0142osi\u0142a si\u0119 rodzina z pro\u015bb\u0105 o chrzest dziecka w nadzwyczajnej formie. Proboszcz wydelegowa\u0142 mnie do tego zadania. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 poszukiwanie w zamkni\u0119tych od czterech dziesi\u0119cioleci szafach starych ksi\u0105g, wnikliwa analiza rubryk, konsultacje, zadziwienie nad bogactwem symboliki i g\u0142\u0119bi\u0105 zapomnianych ju\u017c tekst\u00f3w modlitw. Z zazdro\u015bci\u0105 r\u00f3wnie\u017c przegl\u0105da\u0142em wtedy monumentalne wydanie \u201eMissale Romanum\u201d, \u017ca\u0142uj\u0105c, \u017ce ono na zawsze dla mnie pozostanie niedost\u0119pne. Moment chrztu prze\u017cy\u0142em w poczuciu pewno\u015bci, \u017ce to jednocze\u015bnie pierwszy i ostatni obrz\u0119d, jaki odprawiam w tradycyjnej formie. Rych\u0142o si\u0119 przekona\u0142em, jak bardzo si\u0119 wtedy myli\u0142em.<\/p>\r\n

Jakie zaskoczenia – a mo\u017ce i rozczarowania? – \u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 z odprawieniem pierwszej Tridentiny?
<\/strong><\/p>\r\n

Pierwsze zaskoczenie zwi\u0105zane by\u0142o z zewn\u0119trzn\u0105 stron\u0105 obrz\u0119d\u00f3w: niespodziewany ogrom gest\u00f3w, nieraz drobnych, szczeg\u00f3\u0142owych ruch\u00f3w. Wszystko wydawa\u0142o si\u0119 przyt\u0142aczaj\u0105ce i nie do zapami\u0119tania. Na szcz\u0119\u015bcie by\u0142o to tylko b\u0142\u0119dne pierwsze wra\u017cenie. Gdy si\u0119 ze zrozumieniem przekroczy pr\u00f3g przestrzeni gest\u00f3w i symboli, wchodzi si\u0119 w niesamowicie bogaty \u015bwiat, kt\u00f3ry ka\u017cdym drobiazgiem opowiada chwa\u0142\u0119 Boga i precyzyjnie wyra\u017ca wiar\u0119 Ko\u015bcio\u0142a. Jednocze\u015bnie podejrzewam, \u017ce jest to w\u0142a\u015bnie ta granica, kt\u00f3ra dla wielu kap\u0142an\u00f3w Msz\u0119 trydenck\u0105 czyni trudn\u0105 i niezrozumia\u0142\u0105. Potrzeba determinacji i sporego wysi\u0142ku woli, by przebi\u0107 si\u0119 przez to pierwsze wra\u017cenie i si\u0119 nie zniech\u0119ci\u0107.<\/p>\r\n

Dokona\u0142em te\u017c paradoksalnego odkrycia: cho\u0107 Msza \u015awi\u0119ta wed\u0142ug nowego msza\u0142u jest \u0142atwiejsza do odprawienia pod wzgl\u0119dem technicznym, jest trudniejsza pod wzgl\u0119dem w\u0142a\u015bciwego prze\u017cycia dla kap\u0142ana – tak jest przynajmniej w moim przypadku. Stara Msza u\u0142atwia ukrycie si\u0119 kap\u0142ana dla wyeksponowania Ofiary Chrystusa. W dawnym rycie \u0142atwiej jest celebransowi pozosta\u0107 jakby niewidocznym dla ludu, by ca\u0142a uwaga skupi\u0142a si\u0119 na Sakramencie, w kt\u00f3rym B\u00f3g przychodzi do swojego Ko\u015bcio\u0142a. Nowy obrz\u0119d, w moim odczuciu, na tym polu wymaga od kap\u0142ana wi\u0119cej pracy nad pokor\u0105, by skupia\u0107 uwag\u0119 zgromadzenia nie na sobie, ale na \u015bwi\u0119tych znakach. W tym punkcie po reformie liturgii zadanie ksi\u0119dza sta\u0142o si\u0119 trudniejsze.<\/p>\r\n

W jaki spos\u00f3b ksi\u0119\u017ca mog\u0105 odprawia\u0107 now\u0105 Msz\u0119, by by\u0142a ona wyrazem dwutysi\u0105cletniej tradycji Ko\u015bcio\u0142a?
<\/strong><\/p>\r\n

Sugestii mia\u0142bym wiele, ale teraz zwr\u00f3c\u0119 uwag\u0119 na trzy najbardziej le\u017c\u0105ce mi na sercu. Pierwsza dotyczy tego, by nie traktowa\u0107 Mszy \u015awi\u0119tej jako rodzaju \u015bpiewanej katechezy. Uwa\u017cam, \u017ce na naszych oczach dosz\u0142o do zbytniego wyolbrzymienia dydaktycznej roli liturgii. Nadmiar komentarzy, dopowiedze\u0144, jest uci\u0105\u017cliwy, utrudnia skupienie, odziera z sacrum. Wyja\u015bnianie cz\u0119\u015bci Mszy, jej symboli, powinno mie\u0107 miejsce na katechezie, ewentualnie podczas homilii. Ponadto w praktyce celebransi zbyt cz\u0119sto traktuj\u0105 mszalne modlitwy jak skierowane do ludzi pouczenia, za bardzo zaprz\u0105taj\u0105c swoj\u0105 uwag\u0119 trosk\u0105 o ich odbi\u00f3r przez s\u0142uchaczy, a zapominaj\u0105c, \u017ce pierwszym i najwa\u017cniejszym \u201eodbiorc\u0105\u201d Mszy jest B\u00f3g Ojciec. Msza trydencka dzi\u0119ki modlitwom cichym i j\u0119zykowi \u0142aci\u0144skiemu zabezpiecza\u0142a przed takim podej\u015bciem.<\/p>\r\n

Druga rzecz to muzyka. Akomodacja jest niew\u0105tpliwie wa\u017cna i konieczna, ale warto bra\u0107 pod uwag\u0119 nauczanie Benedykta XVI, kt\u00f3ry przypomina\u0142, \u017ce muzyka nie jest dodatkiem, fakultatywnym ozdobnikiem liturgii, ale jej integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105, maj\u0105c\u0105 wyra\u017ca\u0107 istot\u0119 chrze\u015bcija\u0144skiego kultu. W zwi\u0105zku z tym nie ka\u017cdy \u015bpiew, nie ka\u017cdy instrument i nie ka\u017cdy rodzaj muzyki mo\u017ce by\u0107 zastosowany w liturgicznej przestrzeni, cho\u0107by prywatne zdanie celebransa by\u0142o inne.<\/p>\r\n

I wreszcie sprawa ostatnia, cho\u0107 wcale nie najmniej wa\u017cna. Msza b\u0119dzie wyrazem nieprzerwanej tradycji Ko\u015bcio\u0142a, gdy celebrans podczas liturgii pozwoli si\u0119 poprowadzi\u0107 msza\u0142owi, redukuj\u0105c do minimum w\u0142asn\u0105 kreatywno\u015b\u0107 i pomys\u0142owo\u015b\u0107. Mszy nie trzeba kreowa\u0107, uatrakcyjnia\u0107. Ona nie jest naszym, ludzkim wytworem, ale opus Dei<\/em>, kt\u00f3re nale\u017cy kontemplowa\u0107 w pokorze i w ten spos\u00f3b da\u0107 si\u0119 doprowadzi\u0107 do adoracji Chrystusa rzeczywi\u015bcie obecnego w Sakramencie O\u0142tarza. Kiedy\u015b uczestnictwo w liturgii eucharystycznej okre\u015blano jako \u201es\u0142uchanie Mszy\u201d. Bardzo mi si\u0119 podoba to sformu\u0142owanie. Msza naprawd\u0119 przemawia: jej gesty, symbole, s\u0142owa. Uwa\u017cam, \u017ce mowa Mszy jest fascynuj\u0105ca sama w sobie. Wystarczy tylko zamilkn\u0105\u0107 na chwil\u0119 i w skupieniu, z wiar\u0105 pos\u0142ucha\u0107. Tego \u017cycz\u0119 ka\u017cdemu katolickiemu kap\u0142anowi, \u017ceby codziennie z otwartym sercem s\u0142ucha\u0142 Mszy, kt\u00f3r\u0105 celebruje. Ona rozwieje w\u0105tpliwo\u015bci, pouczy, pocieszy, upomni, pod\u017awignie, uspokoi. W niej jest wszystko.<\/p>\r\n

Zna Ksi\u0105dz co najmniej dwa tradycyjne \u015brodowiska w Polsce – opolskie i lubelskie. Czy m\u00f3g\u0142by si\u0119 Ksi\u0105dz pokusi\u0107 o kr\u00f3tk\u0105 charakterystyk\u0119 ka\u017cdego z nich?
<\/strong><\/p>\r\n

Obydwa \u015brodowiska \u0142\u0105czy imponuj\u0105ce i wyra\u017ane przekonanie o warto\u015bci Mszy \u015awi\u0119tej w chrze\u015bcija\u0144skim \u017cyciu. Je\u015bli II Sob\u00f3r Watyka\u0144ski uczy\u0142 o Eucharystii jako \u017ar\u00f3dle i szczycie \u017cycia wierz\u0105cych, to \u015brodowiska opolskie i lubelskie s\u0105 bardzo zaawansowane na drodze recepcji nauczania soborowego w tym punkcie. Obie grupy wk\u0142adaj\u0105 naprawd\u0119 wiele wysi\u0142ku w to, by ukaza\u0107 wielko\u015b\u0107 i \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 tego Sakramentu. \u0179yczy\u0142bym ka\u017cdemu duszpasterzowi, by m\u00f3g\u0142 celebrowa\u0107 Msz\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 w otoczeniu ludzi, kt\u00f3rzy tak \u015bwiadomie i z zaanga\u017cowaniem w\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 w liturgi\u0119. Przyczynia si\u0119 to nie tylko do bardziej okaza\u0142ego celebrowania obrz\u0119du, ale przede wszystkim motywuje kap\u0142ana, popycha do wi\u0119kszej wiary i mi\u0142o\u015bci.<\/p>\r\n

Je\u015bliby wskazywa\u0107 na r\u00f3\u017cnice, to g\u0142\u00f3wn\u0105 przewag\u0105 \u015brodowiska lubelskiego jest zdecydowanie wi\u0119ksza liczebno\u015b\u0107 grupy, co automatycznie poszerza wachlarz mo\u017cliwo\u015bci (np. zast\u0119p ministrant\u00f3w, schola gregoria\u0144ska). Lublin wypracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c pewne w\u0142asne tradycje, takie jak cho\u0107by op\u0142atek, wsp\u00f3lne pielgrzymowanie, mistagogiczne katechezy. Opolanie s\u0105 obecnie mniej liczni, ale r\u00f3wnie\u017c bardzo aktywni (np. audycje w lokalnym radiu), co owocuje powolnym rozrastaniem si\u0119 ich szereg\u00f3w. Powolnymi krokami tak\u017ce wypracowuj\u0105 sw\u00f3j rytm i zwyczaje.<\/p>\r\n

Przede wszystkim jednak mam nadziej\u0119, \u017ce zar\u00f3wno grupa lubelska jak i opolska przyczyni\u0105 si\u0119 do przybli\u017cenia si\u0119 realizacji pragnienia naszego Pana, aby ca\u0142emu \u015bwiatu by\u0142a g\u0142oszona Ewangelia i aby ca\u0142a ludzko\u015b\u0107 zjednoczy\u0142a si\u0119 w mi\u0142o\u015bci Chrystusa.<\/p>\r\n

B\u00f3g zap\u0142a\u0107 za rozmow\u0119!
<\/strong><\/p>\r\n

Rozmawia\u0142 Kajetan Rajski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W dawnym rycie \u0142atwiej jest celebransowi pozosta\u0107 jakby niewidocznym dla ludu, by ca\u0142a uwaga skupi\u0142a si\u0119 na Sakramencie, w kt\u00f3rym B\u00f3g przychodzi do swojego Ko\u015bcio\u0142a – m\u00f3wi dla portalu PCh24.pl ks. Mariusz Drygier, diecezja opolska, doktorant historii na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. \u00a0 Cz\u0119sto funkcjonuje mit, \u017ce Msza trydencka \u201epodoba si\u0119\u201d jedynie osobom starszym, kt\u00f3re pami\u0119taj\u0105 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[24],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75420"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=75420"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75420\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=75420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=75420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=75420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}