{"id":75006,"date":"2014-06-11T10:00:58","date_gmt":"2014-06-11T14:00:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=75006"},"modified":"2014-06-11T10:00:58","modified_gmt":"2014-06-11T14:00:58","slug":"miasta-ktore-zostaly-za-granica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=75006","title":{"rendered":"Miasta, kt\u00f3re zosta\u0142y za granic\u0105"},"content":{"rendered":"

Lw\u00f3w, Stanis\u0142aw\u00f3w, Tarnopol, Brze\u017cany i Borys\u0142aw – to miasta opisane w I tomie cyklu \u201eKresowa Atlantyda\u201d autorstwa znawcy Kres\u00f3w, prof. Stanis\u0142awa S. Niciei.<\/strong><\/p>

Kresowe Atlantydy to ok. 200 miast na wschodzie, kt\u00f3re Polska straci\u0142a po przesuni\u0119ciu granic na zach\u00f3d.<\/p>

\"\"\u201eKresowa Atlantyda\u201d to opowie\u015b\u0107 szkatu\u0142kowa – historia napisana kr\u00f3tkimi, pe\u0142nymi anegdot opowiadaniami o miastach i miejscach, opowiedziana \u017cyciorysami ich mieszka\u0144c\u00f3w pe\u0142nymi sukces\u00f3w, pora\u017cek, dramat\u00f3w, a czasem skandali. Jak cho\u0107by ten zwi\u0105zany z ma\u0142\u017ce\u0144stwem Wo\u0142odkiewicz\u00f3w, kt\u00f3rych gr\u00f3b znajduje si\u0119 na cmentarzu Mikulinieckim w Tarnopolu.<\/p>

<\/span>Historie znanych i nieznanych<\/strong><\/p>

– W\u0142odzimierz Wo\u0142odkiewicz by\u0142 sekretarzem rady miasta, znanym cz\u0142owiekiem w Tarnopolu. Wda\u0142 si\u0119 w nami\u0119tny romans ze swoj\u0105 wsp\u00f3\u0142pracownic\u0105. Hucza\u0142o o nim ca\u0142e miasto. Gdy o zdradzie dowiedzia\u0142a si\u0119 \u017cona Wo\u0142odkiewicza, nie mog\u0105c znie\u015b\u0107 upokorzenia wzi\u0119\u0142a pistolet, posz\u0142a do ratusza i zastrzeli\u0142a tam niewiernego m\u0119\u017ca, a potem siebie. Spocz\u0119li razem, w rodzinnej mogile – opowiada\u0142 historyk i d\u0142ugoletni rektor Uniwersytet Opolskiego prof. Stanis\u0142aw Nicieja, kt\u00f3ry Kresami zajmuje si\u0119 od ponad 30 lat.<\/p>

Jest te\u017c w ksi\u0105\u017cce dramatyczna historia szanowanego nauczyciela jednego z renomowanych tarnopolskich gimnazj\u00f3w, Nicefora Sadowskiego, kt\u00f3ry w 1935 r. odebra\u0142 sobie \u017cycie. – Ale zanim si\u0119 powiesi\u0142 napisa\u0142 kred\u0105 na \u015bcianie swojego pokoju \u201eRidi, pagliaccio!\u201d. Co mia\u0142 na my\u015bli Sadowski pisz\u0105c te s\u0142owa – t\u0119 tajemnic\u0119 zabra\u0142 ze sob\u0105 do grobu i d\u0142ugo nad ni\u0105 g\u0142owili si\u0119 \u015bledczy – stwierdzi\u0142 autor \u201eKresowej Atlantydy\u201d.<\/p>

S\u0105 te\u017c w ksi\u0105\u017cce historie postaci z pierwszych stron gazet sprzed lat. Np. fragment biografii urodzonego w Brze\u017canach marsza\u0142ka Polski Edwarda \u015amig\u0142ego – Rydza – cz\u0142owieka, kt\u00f3ry z nizin spo\u0142ecznych doszed\u0142 na szczyty w\u0142adzy i popularno\u015bci. \u015amig\u0142y by\u0142 synem kowala i sprz\u0105taczki, a w wieku 10 lat zosta\u0142 sierot\u0105. Przygarn\u0105\u0142 go i wychowa\u0142 znany brze\u017ca\u0144ski lekarz, a wielk\u0105 wojskow\u0105 i polityczn\u0105 karier\u0119 wywr\u00f3\u017cy\u0142a mu w m\u0142odo\u015bci podobno chiromantka z Brze\u017can.<\/p>

77 artyku\u0142\u00f3w<\/strong><\/p>

Pierwszy tom \u201eKresowej Atlantydy\u201d to nast\u0119pstwo 77 artyku\u0142\u00f3w, kt\u00f3re ukaza\u0142y si\u0119 w ostatnich latach m.in. w \u201eNowej Trybunie Opolskiej\u201d, \u201eGazecie Lubuskiej\u201d, \u201eG\u0142osie Szczecina\u201d czy \u201eRzeczpospolitej\u201d, odbijaj\u0105c si\u0119 szerokim echem w\u015br\u00f3d Kresowian i ich potomk\u00f3w.<\/p>

– Gdy te artyku\u0142y zacz\u0119\u0142y si\u0119 ukazywa\u0107 dostawa\u0142em setki list\u00f3w, e-maili i telefon\u00f3w. To by\u0142a si\u0142a, kt\u00f3ra zmobilizowa\u0142a mnie do pracy – przyzna\u0142 prof. Nicieja. – Sta\u0142em si\u0119 dla setek ludzi adresem, kt\u00f3ry ocala od zapomnienia ich rodzinne strony\u201d.<\/p>

Ksi\u0105\u017cka to jednak przede wszystkim efekt wielu lat bada\u0144 autora. Setki zawartych w niej ilustracji i opowie\u015bci to wynik wieloletnich poszukiwa\u0144 w archiwach, bibliotekach czy na jarmarkach i targach staroci, gdzie Nicieja skupowa\u0142 zdj\u0119cia, stare gazety, poczt\u00f3wki.<\/p>

Ile ma by\u0107 w sumie tom\u00f3w cyklu o kresowych Atlantydach straconych przez Polsk\u0119 w nast\u0119pstwie II wojny \u015bwiatowej – tego prof. Nicieja jeszcze nie wie. Dziesi\u0119\u0107, mo\u017ce pi\u0119tna\u015bcie. Przyzna\u0142 natomiast, \u017ce nad pierwszym tomem pracowa\u0142 z poczuciem, \u017ce jest sp\u00f3\u017aniony i musi si\u0119 spieszy\u0107.<\/p>

– Odesz\u0142y ju\u017c bowiem bezpowrotnie dwa pokolenia \u015bwiadk\u00f3w tamtej epoki, zabieraj\u0105c ze sob\u0105 swoj\u0105 pami\u0119\u0107 i sw\u00f3j \u015bwiat. Bez nich nikt go nie odtworzy – podsumowa\u0142.<\/p>

Drugi tom \u201eKresowej Atlantydy\u201d ma si\u0119 ukaza\u0107 na pocz\u0105tku 2013 r. Po\u015bwi\u0119cony b\u0119dzie dawnym polskim uzdrowiskom i letniskom na Kresach. M.in. Truskawcowi, gdzie – jak opowiedzia\u0142 prof. Nicieja – ludzie nie tylko leczyli kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe wod\u0105 Naftusi\u0105, ale te\u017c bawili si\u0119, grali w karty, romansowali. \u201eTo w\u0142a\u015bnie w Truskawcu mia\u0142 miejsce wielki romans tw\u00f3rcy Sklep\u00f3w cynamonowych Bruno Schulza i autorki Medalion\u00f3w Zofii Na\u0142kowskiej\u201d – wyja\u015bni\u0142 historyk z Opola.<\/p>

– Polska historiografia pe\u0142na jest martyrologii, opowie\u015bci o przegranych bitwach i powstaniach. Chcia\u0142bym troch\u0119 zmieni\u0107 te proporcje – powiedzia\u0142 prof. Stanis\u0142aw Nicieja.<\/p>

Przeczytaj wi\u0119cej o:\u00a0\u00a0Borys\u0142aw<\/a>\u00a0,\u00a0Brze\u017cany<\/a>\u00a0,\u00a0Kresowa Atlantyda<\/a>\u00a0,\u00a0lw\u00f3w<\/a>\u00a0,\u00a0prof. Stanis\u0142aw S. Nicieja<\/a>,\u00a0Stanis\u0142aw\u00f3w<\/a>,\u00a0Tarnopol<\/a><\/em><\/strong><\/p>

http:\/\/www.rp.pl<\/a><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Lw\u00f3w, Stanis\u0142aw\u00f3w, Tarnopol, Brze\u017cany i Borys\u0142aw – to miasta opisane w I tomie cyklu \u201eKresowa Atlantyda\u201d autorstwa znawcy Kres\u00f3w, prof. Stanis\u0142awa S. Niciei.Kresowe Atlantydy to ok. 200 miast na wschodzie, kt\u00f3re Polska straci\u0142a po przesuni\u0119ciu granic na zach\u00f3d.\u201eKresowa Atlantyda\u201d to opowie\u015b\u0107 szkatu\u0142kowa – historia napisana kr\u00f3tkimi, pe\u0142nymi anegdot opowiadaniami o miastach i miejscach, opowiedziana \u017cyciorysami […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[215],"tags":[188],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75006"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=75006"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75006\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=75006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=75006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=75006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}