{"id":74682,"date":"2014-05-16T10:34:34","date_gmt":"2014-05-16T14:34:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=74682"},"modified":"2016-05-25T14:12:53","modified_gmt":"2016-05-25T18:12:53","slug":"monte-cassino-przegrana-bitwa-rozmowa-z-piotrem-zychowiczem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=74682","title":{"rendered":"Monte Cassino \u2013 przegrana bitwa – Rozmowa z Piotrem Zychowiczem<\/em>"},"content":{"rendered":"

\u0179o\u0142nierze genera\u0142a Andersa walczyli jak lwy. Ale w maju 1944 roku przelewanie krwi polskich \u017co\u0142nierzy nie mia\u0142o ju\u017c \u017cadnego sensu. Polska przegra\u0142a II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, nasi sojusznicy nas zdradzili – m\u00f3wi PCh24.pl Piotr Zychowicz, historyk i publicysta.
<\/strong><\/p>

Podziwia Pan Polak\u00f3w walcz\u0105cych pod Monte Cassino?
<\/strong><\/p>

Oczywi\u015bcie, \u017ce tak. Nasi \u017co\u0142nierze wykazali si\u0119 podczas tej batalii olbrzymim heroizmem i hartem ducha. Walczyli jak lwy i zas\u0142uguj\u0105 na nasze najwy\u017csze uznanie i podziw. Jednak sama decyzja o szturmowaniu Monte Cassino podj\u0119ta przez genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Andersa by\u0142a b\u0142\u0119dem.<\/p>

Bitwa rozegra\u0142a si\u0119 w maju 1944 roku, a wi\u0119c po tym, gdy Polska zosta\u0142a sprzedana Sowietom w Teheranie, o czym Polacy doskonale wiedzieli. A tak\u017ce po lutowej mowie Churchilla w Izbie Gmin, w kt\u00f3rej brytyjski premier otwarcie powiedzia\u0142, \u017ce nowa wschodnia granica Polski ustanowiona zostanie na Linii Curzona. W maju 1944 roku by\u0142o wi\u0119c jasne, \u017ce Polska przegra\u0142a II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, a nasi sojusznicy nas zdradzili. Przelewanie krwi polskich \u017co\u0142nierzy nie mia\u0142o ju\u017c \u017cadnego sensu.<\/p>

Wed\u0142ug konstytucji Rzeczypospolitej zadaniem armii jest walka o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski. Bitwa pod Monte Cassino nie mog\u0142a w \u017caden spos\u00f3b wp\u0142yn\u0105\u0107 na spraw\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci, bo w\u00f3wczas by\u0142a ona ju\u017c przes\u0105dzona. Anders staraj\u0105c si\u0119 usprawiedliwi\u0107 swoj\u0105 decyzj\u0119 m\u00f3wi\u0142, \u017ce rozkaz wyda\u0142, aby zwyci\u0119stwo Polak\u00f3w nag\u0142o\u015bni\u0142o spraw\u0119 polsk\u0105 na \u015bwiecie. Je\u017celi tak by\u0142o w rzeczywisto\u015bci, to bitw\u0119 pod Monte Cassino przegrali\u015bmy. O naszym zwyci\u0119stwie anglosaskie gazety pisa\u0142y bowiem przez jeden – dwa dni, a potem wr\u00f3ci\u0142y do temat\u00f3w dla nich ciekawszych. Cho\u0107by wys\u0142awiania heroizmu Armii Czerwonej i pean\u00f3w na cze\u015b\u0107 \u201eWujka Joe\u201d. Nasze olbrzymie straty pod Monte Cassino – 924 zabitych\u00a0 – nie przynios\u0142y wi\u0119c, i przynie\u015b\u0107 nie mog\u0142y, sprawie polskiej po\u017cytku.<\/p>

Jest Pan gen. Andersem, przychodzi do Pana brytyjski dow\u00f3dca 8. Armii Oliver Leese sk\u0142ada propozycj\u0119 walki o Monte Cassino. Co mu Pan odpowiada?
<\/strong><\/p>

Trudno postawi\u0107 si\u0119 w roli genera\u0142a Andersa. Uwa\u017cam jednak, \u017ce powinien on t\u0119 propozycj\u0119 grzecznie, acz stanowczo odrzuci\u0107. Bior\u0105c pod uwag\u0119 dotychczasowy przebieg bitwy, wiadomo by\u0142o bowiem, \u017ce jest to zadanie ci\u0119\u017ckie, kt\u00f3re Korpus wykrwawi. Takiego zdania by\u0142 Naczelny W\u00f3dz gen. Kazimierz Sosnkowski, kt\u00f3ry mia\u0142 olbrzymie pretensje do Andersa, \u017ce zdecydowa\u0142 si\u0119 na szturmowanie g\u00f3ry. Powiedzia\u0142 mu: \u201ebia\u0142y pi\u00f3ropusz si\u0119 panu \u015bni\u201d. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce Anders chcia\u0142 opromieni\u0107 swoje nazwisko wielkim zwyci\u0119stwem.<\/p>

\u201ePowiedzia\u0142em mu – wspomina\u0142 Sosnkowski – \u017ce uwa\u017cam jego samowolny post\u0119pek za naruszenie dyscypliny wojskowej, przy tym bardzo niebezpieczne i wysoce szkodliwe na wygnaniu. Powiedzia\u0142em mu dalej, \u017ce dysponowanie krwi\u0105 polsk\u0105 w ci\u0119\u017ckiej walce politycznej o przysz\u0142o\u015b\u0107 i prawa naszego narodu nale\u017cy do w\u0142adz zwierzchnich Rzeczypospolitej. \u0179e pomijanie tych w\u0142adz na rzecz obcych o\u015brodk\u00f3w dyspozycji u\u0142atwia tym ostatnim wygrywanie ambicji jednostek dla swoich w\u0142asnych cel\u00f3w, kt\u00f3re przecie\u017c mog\u0105 pozostawa\u0107 w sprzeczno\u015bci z naszymi celami narodowymi, jak tego dowiod\u0142a konferencja w Teheranie\u201d. Naczelny W\u00f3dz mia\u0142 w tym sporze racj\u0119.<\/p>

Czyli nie przemawiaj\u0105 do Pana s\u0142owa gen. Andersa, kt\u00f3ry tak zach\u0119ca\u0142 swoich \u017co\u0142nierzy do walki: \u201e\u0179o\u0142nierze – za bandyck\u0105 napa\u015b\u0107 Niemc\u00f3w na Polsk\u0119, za rozbi\u00f3r Polski wraz z bolszewikami, za tysi\u0105ce zrujnowanych miast i wsi, za morderstwa i katowanie setek tysi\u0119cy naszych si\u00f3str i braci, za miliony wywiezionych Polak\u00f3w jako niewolnik\u00f3w do Niemiec, za niedol\u0119 i nieszcz\u0119\u015bcie Kraju, za nasze cierpienia i tu\u0142aczk\u0119 – z wiar\u0105 w sprawiedliwo\u015b\u0107 Opatrzno\u015bci Boskiej idziemy naprz\u00f3d ze \u015bwi\u0119tym has\u0142em w sercach naszych B\u00f3g, Honor i Ojczyzna.\u201d?
<\/strong><\/p>

Jeden z passus\u00f3w tego rozkazu jest co najmniej nielogiczny. Gdyby polscy \u017co\u0142nierze mieli bowiem strzela\u0107 do ka\u017cdego kto zawar\u0142 sojusz z bolszewikami i oddawa\u0142 im polskie terytorium, to powinni w pierwszej kolejno\u015bci zaatakowa\u0107 nie Niemc\u00f3w, ale swoich brytyjskich towarzyszy broni.<\/p>

M\u00f3wi\u0105c jednak powa\u017cnie – to jest to oczywi\u015bcie fragment tekstu skierowanego do wojska id\u0105cego do boju i ta retoryka jest zrozumia\u0142a. Odwo\u0142ywanie si\u0119 do ch\u0119ci zemsty na wrogu i uczu\u0107 patriotycznych w takich sytuacjach to norma. Problem jednak w tym, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy Andersa pochodzi\u0142a z Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej, kt\u00f3re – gdy rozpoczyna\u0142a si\u0119 bitwa pod Monte Cassino – by\u0142y akurat zalewane przez Sowiet\u00f3w, a Niemcy z nich si\u0119 wycofywali. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy Andersa i ich rodzin by\u0142a wcze\u015bniej prze\u015bladowana przez Sowiet\u00f3w. Je\u017celi wi\u0119c mieli pow\u00f3d \u017ceby si\u0119 na kim\u015b m\u015bci\u0107, to w pierwszym rz\u0119dzie na bolszewikach. Je\u017celi kto\u015b zagra\u017ca\u0142 ich ojczy\u017anie – to w\u0142a\u015bnie bolszewicy. Na Monte Cassino strzelali za\u015b do \u017co\u0142nierzy jedynej armii, kt\u00f3ra tych bolszewik\u00f3w pr\u00f3bowa\u0142a zniszczy\u0107. I walczyli rami\u0119 w rami\u0119 z \u017co\u0142nierzami kraju, kt\u00f3ry ich Ojczyzn\u0119 w r\u0119ce bolszewik\u00f3w oddawa\u0142.<\/p>

Tak jak m\u00f3wi\u0142em, walka Polak\u00f3w u boku Anglosas\u00f3w po konferencji w Teheranie by\u0142a pomy\u0142k\u0105. Wiernym mo\u017cna by\u0107 tylko wobec wiernych.<\/p>

Jak Pan ocenia genera\u0142a Andersa? W ksi\u0105\u017cce \u201eOb\u0142\u0119d\u201944\u201d zarzuca mu Pan nie tylko brak rozs\u0105dku, ale tak\u017ce i to, \u017ce decyzj\u0119 o ataku na Monte Cassino podj\u0105\u0142 bez konsultacji z dow\u00f3dztwem.
<\/strong><\/p>

Mo\u017ce Pana zaskocz\u0119, ale jestem wielkim admiratorem genera\u0142a Andersa. By\u0142 to \u015bwietny dow\u00f3dca i dobry Polak. A przy tym znakomity, niezwykle bojowy kawalerzysta, co dla mnie – jako osoby wywodz\u0105cej si\u0119 z rodziny o u\u0142a\u0144skich tradycjach – ma spore znaczenie. Warto r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107, \u017ce Anders – w przeciwie\u0144stwie do cz\u0119\u015bci innych polskich oficer\u00f3w wysokiego stopnia – m\u0119\u017cnie zni\u00f3s\u0142 sowieckie \u015bledztwo po tym, gdy dosta\u0142 si\u0119 w \u0142apska czerwonych w 1939 roku. Niew\u0105tpliwie na jego korzy\u015b\u0107 przemawia r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce robi\u0142 wszystko, by zablokowa\u0107 wys\u0142anie swojej armii na front wschodni \u017ceby bi\u0142a si\u0119 tam z Niemcami u boku Armii Czerwonej.<\/p>

Anders znany jest r\u00f3wnie\u017c z niezwykle trze\u017awej oceny Powstania Warszawskiego, kt\u00f3re uzna\u0142 za szale\u0144stwo z g\u00f3ry skazane na niepowodzenie. Jedna z\u0142a decyzja pope\u0142niona pod Monte Cassino nie przekre\u015bla wi\u0119c faktu, \u017ce by\u0142a to wybitna posta\u0107. W zestawieniu z innymi genera\u0142ami tej epoki – na przyk\u0142ad takimi \u201ewielkimi strategami\u201d jak Sikorski czy B\u00f3r-Komorowski – wyrasta wr\u0119cz na m\u0119\u017ca stanu.<\/p>

Zapytam troch\u0119 brutalnie, pomijaj\u0105c aspekty polityczne, jakie znaczenie dla tocz\u0105cych si\u0119 we W\u0142oszech walk mia\u0142o zdobycie przez Polak\u00f3w Monte Cassino? Czy pomog\u0142o ono aliantom np. w marszu na Rzym?
<\/strong><\/p>

Niestety, r\u00f3wnie\u017c z militarnego punktu widzenia nasz szturm na Monte Cassino mia\u0142 znaczenie znikome. Decyduj\u0105ce okaza\u0142o si\u0119 uderzenie Francuz\u00f3w, kt\u00f3rzy po prostu obeszli g\u00f3r\u0119 bokiem. Jedynym polskim zyskiem z tej bitwy jest wi\u0119c pi\u0119kna legenda. Czy by\u0142a warta blisko 1000 ofiar? Moim zdaniem nie.<\/p>

Rozmawia\u0142: Krzysztof G\u0119d\u0142ek<\/em><\/strong><\/p>

Za: Polonia Christiana – pch24.pl (2014-05-16)<\/a><\/p>

Monte Cassino: nieudolno\u015b\u0107 i zbrodnia<\/h2>

Atak na Monte Cassino nie musia\u0142 przynie\u015b\u0107 a\u017c tak wielu strat w ludziach ani zniszczenia bezcennego opactwa benedyktyn\u00f3w. Dzi\u015b wiemy, \u017ce ta cywilizacyjna zbrodnia mia\u0142a przys\u0142oni\u0107 niekompetencj\u0119 cz\u0119\u015bci alianckich dow\u00f3dc\u00f3w. Czy by\u0142 to tak\u017ce akt wrogo\u015bci wobec Ko\u015bcio\u0142a i chrze\u015bcija\u0144stwa?<\/strong><\/p>

Wzniesione w VI stuleciu opactwo przez wieki pe\u0142ni\u0142o rol\u0119 jednego z g\u0142\u00f3wnych zachodnich o\u015brodk\u00f3w christianitas<\/em>. Z powodu s\u0142ynnego na ca\u0142y chrze\u015bcija\u0144ski \u015bwiat wielkiego skryptorium, biblioteki i wielu wybitnych uczonych tu pracuj\u0105cych (m.in. Piotr Diakon), nazywano je \u201eAtenami \u015aredniowiecza\u201d. Mnisi z Monte Cassino i tysi\u0119cy innych klasztor\u00f3w benedykty\u0144skich w znacznej mierze ocalili dla potomnych dorobek antyku. Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 tamtejsze archiwa, opr\u00f3cz wielkiej liczby dokument\u00f3w dotycz\u0105cych historii opactwa, zawiera\u0142y ok. 1 400 pisanych r\u0119cznie bezcennych kodeks\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie patrystycznych i historycznych. W takim stanie opactwo dotrwa\u0142o do II wojny \u015bwiatowej.<\/p>

W latach 1943-44 Monte Cassino znalaz\u0142o si\u0119 w obszarze bezpo\u015brednich dzia\u0142a\u0144 wojennych. Nie trzeba by\u0142o by\u0107 wojskowym strategiem aby, oceniaj\u0105c wyj\u0105tkowe po\u0142o\u017cenie klasztoru, zrozumie\u0107, \u017ce jest on bezpo\u015brednio nara\u017cony na zniszczenie, a wraz z nim wszystkie przechowywane tam skarby kultury i dzie\u0142a sztuki. Na sztabowych mapach obu walcz\u0105cych stron by\u0142 to punkt o olbrzymim znaczeniu strategicznym. Ze szczytu g\u00f3ry mo\u017cna by\u0142o skutecznie kontrolowa\u0107 ca\u0142\u0105 po\u0142o\u017con\u0105 u podn\u00f3\u017ca masywu r\u00f3wnin\u0119, kt\u00f3r\u0105 prowadzi\u0142a droga do Rzymu.<\/p>

Obie walcz\u0105ce strony by\u0142y w pe\u0142ni \u015bwiadome, \u017ce zniszczenie najstarszego na kontynencie europejskim klasztoru, maj\u0105cego wyj\u0105tkowe zas\u0142ugi dla ukszta\u0142towania si\u0119 cywilizacji zachodniej, sprowadzi\u0142oby na sprawc\u00f3w tego czynu pi\u0119tno barbarzy\u0144c\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie pragn\u0119li tego unikn\u0105\u0107 Niemcy, kt\u00f3rym w obliczu spodziewanej ju\u017c kl\u0119ski zale\u017ca\u0142o na poprawie swojej reputacji w oczach opinii publicznej pa\u0144stw antyhitlerowskiej koalicji. Chcieli te\u017c tego unikn\u0105\u0107 co \u015bwiatlejsi i niedarz\u0105cy nienawi\u015bci\u0105 chrze\u015bcija\u0144stwa przedstawiciele dow\u00f3dztwa si\u0142 alianckich, tym bardziej, \u017ce w szeregach ich wojsk s\u0142u\u017cy\u0142o wielu katolik\u00f3w.<\/p>

Na ratunek skarbom kultury<\/strong><\/p>

Poniewa\u017c przed bitw\u0105 opactwo znajdowa\u0142o si\u0119 na terenach kontrolowanych przez Niemc\u00f3w, w g\u0142\u00f3wnej mierze to na nich spoczywa\u0142a odpowiedzialno\u015b\u0107 za losy klasztoru. Wiedz\u0105c o tym, wielu Niemc\u00f3w dostrzega\u0142o wyj\u0105tkow\u0105 szans\u0119, aby cho\u0107 w cz\u0119\u015bci zmy\u0107 z siebie odium barbarzy\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 jedynie mordowa\u0107 i dokonywa\u0107 rabunk\u00f3w. Pojawi\u0142 si\u0119 wi\u0119c pomys\u0142 akcji ratowania skarb\u00f3w z Monte Cassino, autorstwa kapitana Maximiliana Beckera, s\u0142u\u017c\u0105cego jako lekarz w elitarnej naziemnej Dywizji Luftwaffe \u201eHerman Goering\u201d.<\/p>

Zdawa\u0142 on spraw\u0119 ze z\u0142ej s\u0142awy, jak\u0105 cieszy\u0142a si\u0119 ta formacja zbrojna i uwa\u017ca\u0142, \u017ce ratuj\u0105c skarby kasy\u0144skiego opactwa \u017co\u0142nierze Dywizji zma\u017c\u0105 chocia\u017c cz\u0119\u015b\u0107 win za pope\u0142nione w czasie dzia\u0142a\u0144 wojennych zbrodnie. Tego argumentu u\u017cywa\u0142 w rozmowach z oficerami, kt\u00f3rych pomoc by\u0142a niezb\u0119dna do zorganizowania akcji. Mia\u0142 ju\u017c w tym pewne do\u015bwiadczenie, poniewa\u017c kilka tygodni wcze\u015bniej z powodzeniem kierowa\u0142 akcj\u0105 ewakuacji ze strefy walk bezcennych zbior\u00f3w Muzeum Archeologicznego i Galerii Narodowej w Neapolu, kt\u00f3re zosta\u0142y zdeponowane w\u0142a\u015bnie w opactwie na Monte Cassino.<\/p>

Pomimo ogromu trudno\u015bci (brak ci\u0119\u017car\u00f3wek, skrzy\u0144, niech\u0119\u0107 ufnych w ocalenie klasztoru mnich\u00f3w, zagro\u017cenie dla konwoj\u00f3w ze strony alianckiego lotnictwa) akcja zosta\u0142a przeprowadzona nadzwyczaj sprawnie. Rozpocz\u0119to j\u0105 17 pa\u017adziernika, a zako\u0144czono w pierwszych dniach listopada 1943 roku. Archiwa i dobra kultury z Monte Cassino oraz dzie\u0142a sztuki z Neapolu zosta\u0142y zdeponowane w magazynach armii niemieckiej w Villa Colle-Ferreto ko\u0142o Spoleto, ok. 110 km na p\u00f3\u0142noc od Rzymu.<\/p>

Pr\u00f3by grabie\u017cy<\/strong><\/p>

Zgodnie z wcze\u015bniejszymi obawami kapitana Beckera zanim skarby z Monte Cassino i Neapolu trafi\u0142y pod opiek\u0119 Stolicy Apostolskiej i w\u0142oskich muzealnik\u00f3w dosz\u0142o do pr\u00f3b, na szcz\u0119\u015bcie nielicznych, ich pl\u0105drowania. Niekt\u00f3rzy oficerowie Dywizji \u201eHermann Goering\u201d chcieli \u201esprezentowa\u0107\u201d pewn\u0105 ilo\u015b\u0107 skarb\u00f3w swemu patronowi, marsza\u0142kowi Rzeszy Hermannowi Goeringowi. Jednak uczciwsi inicjatorzy ratowania kassy\u0144skich skarb\u00f3w doskonale zdawali sobie spraw\u0119, \u017ce taki \u201eprezent\u201d ca\u0142kowicie skompromitowa\u0142by akcj\u0119 i zniweczy\u0142 jej propagandowy cel.<\/p>

Aby przeciwdzia\u0142a\u0107 grabie\u017cy nag\u0142o\u015bniono akcj\u0119 ratowania zabytk\u00f3w w mediach niemieckich i pa\u0144stw neutralnych. Na zorganizowanej 25 listopada 1943 r. w Palazzo del Quirinale w Rzymie konferencji prasowej przedstawiciel niemieckiego Urz\u0119du Ochrony Dzie\u0142 Sztuki na Ziemiach Okupowanych baron Bernard von Tieschowitz poinformowa\u0142, \u017ce skarby z Monte Cassino s\u0105 tylko czasowo zdeponowane przez Niemc\u00f3w i szybko zostan\u0105 przekazane do Watykanu. W ten spos\u00f3b osi\u0105gn\u0105\u0142 on podw\u00f3jny cel – poinformowa\u0142 opini\u0119 publiczn\u0105 w pa\u0144stwach antyhitlerowskiej koalicji o prowadzonej przez niemieck\u0105 armi\u0119 akcji ratowania w\u0142oskich dzie\u0142 sztuki oraz przyczyni\u0142 si\u0119 do reorientacji dzia\u0142a\u0144 niemieckiej propagandy, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a nag\u0142a\u015bnia\u0107 \u201ezas\u0142ugi\u201d Niemc\u00f3w w ratowaniu w\u0142oskich dzie\u0142 sztuki.<\/p>

Zabiegi te w du\u017cym stopniu zako\u0144czy\u0142y si\u0119 powodzeniem. 8 grudnia 1943 r. wszystkie ewakuowane z Monte Cassino r\u0119kopisy i dzie\u0142a sztuki (387 skrzy\u0144) zosta\u0142y przekazane Stolicy Apostolskiej.<\/p>

Gorzej mia\u0142a si\u0119 sprawa z eksponatami z Muzeum Archeologicznego i Galerii Narodowej z Neapolu. 4 stycznia 1944 r. odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 przekazania w\u0142adzom w\u0142oskim 600 skrzy\u0144 wype\u0142nionych r\u00f3\u017cnego rodzaju dobrami kultury, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142y 172 skrzynie z precjozami neapolita\u0144skimi. Jednak po sprawdzeniu dokument\u00f3w okaza\u0142o si\u0119, \u017ce brakuje 15 skrzy\u0144. Jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o jeszcze w drugiej po\u0142owie grudnia 1943 r. dotar\u0142y one do Berlina jako urodzinowy prezent od Dywizji \u201eHermann Goering\u201d dla jej patrona. Z nieustalonych jednak do dzisiaj powod\u00f3w marsza\u0142ek Rzeszy nie przyj\u0105\u0142 prezentu od \u201eswojej\u201d Dywizji. Pod koniec wojny wszystkie skrzynie z eksponatami podarowanymi Goeringowi Amerykanie znale\u017ali w austriackiej kopalni soli Alt-Aussee.<\/p>

Ocali\u0107 klasztor<\/strong><\/p>

Dzisiaj wiemy, \u017ce bitwa o Monte Cassino z wojskowego punktu widzenia by\u0142a ca\u0142kowicie zb\u0119dna. Z perspektywy aliant\u00f3w dosz\u0142o do niej na drugorz\u0119dnym teatrze dzia\u0142a\u0144 i w minimalnym stopniu wp\u0142yn\u0119\u0142a na ko\u0144cowy wynik wojennych zmaga\u0144. Inaczej sprawa mia\u0142a si\u0119 gdy popatrzymy oczyma Niemc\u00f3w, dla kt\u00f3rych w przypadku alianckiej ofensywy grzbiet Monte Cassino stanowi\u0142 doskona\u0142\u0105 rubie\u017c obrony. O tym, \u017ce kassy\u0144skie opactwo ostatecznie znalaz\u0142o si\u0119 w centrum wojennych zmaga\u0144 w zasadzie zdecydowa\u0142 dogmatyczny up\u00f3r brytyjskiego premiera Winstona Churchilla i niekompetencja najwy\u017cszego alianckiego dow\u00f3dztwa. W konsekwencji na pocz\u0105tku pa\u017adziernika 1943 r. Monte Cassino znalaz\u0142o si\u0119 na pierwszej linii walk.<\/p>

Pomimo doskona\u0142ego umiejscowienia, Niemcy, kt\u00f3rzy zdawali sobie spraw\u0119 z wyj\u0105tkowego znaczenia opactwa dla zachodniej cywilizacji, postanowili nie obsadza\u0107 klasztoru wojskiem, ani nawet nie zamienia\u0107 go w punkt obserwacyjny, do czego \u015bwietnie si\u0119 przecie\u017c nadawa\u0142. Jesieni\u0105 1943 r. g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy wojskami niemieckimi we W\u0142oszech, feldmarsza\u0142ek Albert Kesselring zapewni\u0142 \u00f3wczesnego opata Gregorio Diamare, \u017ce klasztor nie zostanie wykorzystany do cel\u00f3w wojskowych.<\/p>

\u015awiadomi wyj\u0105tkowego znaczenia opactwa byli r\u00f3wnie\u017c alianci. Na wniosek Ameryka\u0144skiej Komisji ds. Ochrony i Ocalenia Pomnik\u00f3w Historii i Sztuki oraz w\u0142oskich w\u0142adz muzealnych, g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy si\u0142ami alianckimi w po\u0142udniowych W\u0142oszech gen. Harold Alexander wystosowa\u0142 5 listopada 1943 r. informacj\u0119 do podleg\u0142ych mu dow\u00f3dc\u00f3w o konieczno\u015bci zachowania papieskiej posiad\u0142o\u015bci Castel Gandolfo i opactwa na Monte Cassino.<\/p>

Niewiele w tej sprawie m\u00f3g\u0142 zdzia\u0142a\u0107 papie\u017c Pius XII, kt\u00f3rego los w tym czasie zale\u017ca\u0142 ca\u0142kowicie od Niemc\u00f3w. W tej sytuacji Ojciec \u015awi\u0119ty m\u00f3g\u0142 jedynie apelowa\u0107 do Niemc\u00f3w aby nie obsadzali klasztoru wojskiem, za\u015b do aliant\u00f3w aby go nie niszczyli. 25 pa\u017adziernika stosown\u0105 not\u0119 otrzyma\u0142 ameryka\u0144ski charge d\u2019affaires<\/em> przy Stolicy Apostolskiej, Harold Tittmann, za\u015b dla pewno\u015bci drog\u0105 radiow\u0105 przes\u0142ano kopi\u0119 pisma delegatowi apostolskiemu w Waszyngtonie, kt\u00f3ry przekaza\u0142 j\u0105 do Departamentu Stanu. Podobne adresy wystosowano do Brytyjczyk\u00f3w i Niemc\u00f3w.<\/p>

Nie rezygnuj\u0105c z obrony w tym miejscu (z wojskowego punktu widzenia by\u0142oby to szale\u0144stwem), niemieccy dow\u00f3dcy, zrobili wiele, aby nie dosz\u0142o do zag\u0142ady wiekowego klasztoru. Tu\u017c po odje\u017adzie ostatniej ci\u0119\u017car\u00f3wki (4 listopada 1943) pp\u0142k Schlegel na pro\u015bb\u0119 zakonnik\u00f3w zostawi\u0142 dokument, w kt\u00f3rym informowa\u0142, \u017ce klasztor jest pod opiek\u0105 wojska. Wkr\u00f3tce Niemcy przys\u0142ali do klasztoru kilku \u017candarm\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli chroni\u0107 budynki opactwa przed szabrownikami i nikogo do\u0144 nie wpuszcza\u0107. By\u0142o to bardzo wa\u017cne, poniewa\u017c je\u015bliby alianci dostrzegli na terenie opactwa jakich\u015b ludzi, mogliby wyci\u0105gn\u0105\u0107 b\u0142\u0119dny wniosek, \u017ce zosta\u0142o ono obsadzone przez niemieckich \u017co\u0142nierzy.<\/p>

Jednak Niemcy nie mieli z\u0142udze\u0144 co do tego, \u017ce opactwo mo\u017ce by\u0107 uratowane. Przy braku jakichkolwiek sygna\u0142\u00f3w ze strony aliant\u00f3w, \u017ce uszanuj\u0105 ustanowion\u0105 przez hitlerowc\u00f3w w promieniu 300 metr\u00f3w eksterytorialno\u015b\u0107 klasztoru, Niemcy obawiali si\u0119 wycofa\u0107 z bezpo\u015bredniej blisko\u015bci zabudowa\u0144. W jednej z notatek do Kesselringa Vietinghoff wyra\u017ca\u0142 przekonanie, \u017ce alianci w decyduj\u0105cym momencie nie b\u0119d\u0105 si\u0119 stara\u0107 o jakie\u015b porozumienie, lecz bez skrupu\u0142\u00f3w zajm\u0105 opactwo.<\/p>

Mimo to, 11 grudnia 1943 r. Kesselring podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o nieobsadzaniu opactwa przez wojska niemieckie. 29 grudnia ambasador Niemiec przy Stolicy Apostolskiej baron Ernst von Weizsaecker wyda\u0142 o\u015bwiadczenie, w kt\u00f3rym stwierdza\u0142, \u017ce opactwo nie zosta\u0142o zaj\u0119te przez niemieckie wojska. Zwr\u00f3ci\u0142 on te\u017c uwag\u0119, \u017ce zagro\u017cenie dla opactwa stanowi\u0105 przebywaj\u0105cy tam cywile (na pocz\u0105tku lutego 1944 ich liczba wzros\u0142a do ok. 800 os\u00f3b), kt\u00f3rzy mog\u0105 by\u0107 wzi\u0119ci przez alianckich zwiadowc\u00f3w za niemieckich \u017co\u0142nierzy. Jego obawy by\u0142y ca\u0142kowicie uzasadnione.<\/p>

O\u015bwiadczenie Weizsaeckera mog\u0142o stanowi\u0107 moment zwrotny w walce o ocalenie opactwa. Niestety, 8 stycznia 1944 r. Stolica Apostolska przes\u0142a\u0142a aliantom tylko najmniej istotny fragment o\u015bwiadczenia niemieckiego ambasadora, m\u00f3wi\u0105cy og\u00f3lnikowo, \u017ce \u201eniemieckie w\u0142adze wojskowe, robi\u0105 wszystko, co jest mo\u017cliwe, by uchroni\u0107 opactwo na Monte Cassino przed wojennymi zniszczeniami\u201d. W ten spos\u00f3b zosta\u0142a zaprzepaszczona, jak si\u0119 wydaje, jedyna w tej batalii realna szansa na uratowanie opactwa.<\/p>

Zbrodnicza nieudolno\u015b\u0107 dow\u00f3dcy<\/strong><\/p>

Bezpo\u015bredni wp\u0142yw na podj\u0119cie przez aliant\u00f3w decyzji o zniszczeniu zabudowa\u0144 opactwa na Monte Cassino mia\u0142a przyj\u0119ta przez nich b\u0142\u0119dna strategia frontalnego ataku na umocnione pozycje niemieckie. Spowodowa\u0142a ona, \u017ce wojska alianckie atakuj\u0105c doskonale ufortyfikowane pozycje niemieckie ponosi\u0142y olbrzymie straty. Wzgl\u0119dy ambicjonalne zdecydowa\u0142y, \u017ce alianckie dow\u00f3dztwo trzyma\u0142o si\u0119 kurczowo strategii atakowania niemieckich umocnie\u0144 od frontu.<\/p>

Szczeg\u00f3lnie wielkie \u201ezas\u0142ugi\u201d w utwierdzaniu w tym najwy\u017cszego alianckiego dow\u00f3dztwa mia\u0142 dow\u00f3dca Korpusu Nowozelandzkiego gen. Bernard Freyberg. Wprawdzie, w opinii swoich podw\u0142adnych i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w by\u0142 on cz\u0142owiekiem o ograniczonym intelekcie, jednak mia\u0142 ogromne wp\u0142ywy w najwy\u017cszym alianckim dow\u00f3dztwie. Powierzenie mu funkcji, kt\u00f3ra przerasta\u0142a jego zdolno\u015bci, stworzy\u0142o dla kasy\u0144skiego opactwa \u015bmiertelne zagro\u017cenie.<\/p>

Niestety, w najwy\u017cszym alianckim dow\u00f3dztwie nie mieli takich wp\u0142yw\u00f3w znacznie wybitniejsi oficerowie: dow\u00f3dca Francuskiego Korpusu Ekspedycyjnego gen. Alphonse Juin oraz podw\u0142adny Freyberga, zwierzchnik Dywizji Hinduskiej, gen. Francis Tuker. Obaj zgodnie twierdzili, \u017ce na tym terenie nale\u017ca\u0142o zrezygnowa\u0107 z czo\u0142owych atak\u00f3w, a zamiast tego dokona\u0107 manewr\u00f3w oskrzydlaj\u0105cych, dzi\u0119ki czemu alianckie wojska wysz\u0142yby na ty\u0142y Niemc\u00f3w odcinaj\u0105c im linie zaopatrzenia. Podj\u0119cie takich dzia\u0142a\u0144 zaproponowa\u0142 Juin w styczniu 1944 r. dow\u00f3dcy 5 Armii, genera\u0142owi Wayne\u2019owi Clarkowi, a 4 lutego gen. Tuker Freybergowi. Niestety, obaj zwierzchnicy ca\u0142kowicie zignorowali racjonalne argumenty swoich podw\u0142adnych.<\/p>

Przyzna\u0107 trzeba, \u017ce zar\u00f3wno Clark jak i Fryberg dzia\u0142ali pod siln\u0105 presj\u0105 najwy\u017cszego dow\u00f3dztwa, kt\u00f3re nie zdaj\u0105c sobie sprawy ze skali trudno\u015bci, \u017c\u0105da\u0142o od podw\u0142adnych szybkich rezultat\u00f3w. Ufaj\u0105c ogromnej przewadze ogniowej, liczebnej i materia\u0142owej, sztabowcy, zmyleni mira\u017cem zaledwie 5 kilometr\u00f3w terenu do zdobycia, nie chcieli s\u0142ysze\u0107 o manewrach oskrzydlaj\u0105cych. W swoim za\u015blepieniu nie zdawali sobie sprawy, \u017ce w tamtych warunkach olbrzymia przewaga aliant\u00f3w po prostu nic nie znaczy. Za to wierzyli, \u017ce jeszcze tylko jedno natarcie i sprawa b\u0119dzie za\u0142atwiona.<\/p>

W wyniku za\u015blepienia i niekompetencji alianckich dow\u00f3dc\u00f3w atakuj\u0105cy ponosili wi\u0119c olbrzymie i niepotrzebne straty. Taka sytuacja spowodowa\u0142a zaniepokojenie opinii publicznej w pa\u0144stwach antyhitlerowskiej koalicji. Kieruj\u0105c si\u0119 mniemaniami i plotkami, kt\u00f3re powsta\u0142y w oparciu o r\u00f3wnie ciekawe, co nie\u015bcis\u0142e relacje korespondent\u00f3w wojennych, szybko uznano, \u017ce g\u0142\u00f3wnym sprawc\u0105 niepowodze\u0144 aliant\u00f3w nie jest zbrodnicza ignorancja dow\u00f3dc\u00f3w, lecz mury benedykty\u0144skiego opactwa. Co ciekawe, z\u0142udzeniom tym ulegali tak\u017ce walcz\u0105cy o Monte Cassino alianccy zwiadowcy, kt\u00f3rzy obecnych w opactwie uchod\u017ac\u00f3w brali za niemieckich \u017co\u0142nierzy. Widz\u0105c niezwyk\u0142\u0105 skuteczno\u015b\u0107 obrony klasztoru nabrano przekonania, \u017ce Niemcy urz\u0105dzili tam punkt obserwacyjny, z kt\u00f3rego kierowano ogniem artylerii. Dowodem na to mia\u0142y by\u0107 dobrze widoczne – jak przypuszczano – anteny radiostacji (w rzeczywisto\u015bci by\u0142a to nieczynna w\u00f3wczas stacja meteorologiczna). Pod wp\u0142ywem tych doniesie\u0144 w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii rozp\u0119tano bezprecedensow\u0105 nagonk\u0119 medialn\u0105 na polityk\u00f3w i genera\u0142\u00f3w sprzeciwiaj\u0105cych si\u0119 zbombardowaniu klasztoru.<\/p>

Gdy wbrew radom podw\u0142adnych Freyberg postanowi\u0142 zaatakowa\u0107 Monte Cassino frontalnym atakiem, nast\u0119pca Tukera na stanowisku, gen. Harry Dimoline wieczorem 11 lutego jako pierwszy poprosi\u0142 o zbombardowanie opactwa. Uzna\u0142 on, \u017ce skoro nie jest w stanie zmieni\u0107 ob\u0142\u0119dnej decyzji Freyberga, to jedyn\u0105 racjonaln\u0105 rzecz\u0105 w tej sytuacji jest dokonanie bombardowania pozycji nieprzyjaciela, po kt\u00f3rym nast\u0105pi\u0142by natychmiastowy nocny atak piechoty.<\/p>

Bombardowaniu sprzeciwili si\u0119 dowodz\u0105cy w rejonie walk i znaj\u0105cy miejscowe realia genera\u0142owie Geoffrey Keyes i Charles Ryder. Wcze\u015bniej Keyes odby\u0142 nad opactwem wiele lot\u00f3w i osobi\u015bcie si\u0119 przekona\u0142, \u017ce nie ma tam Niemc\u00f3w. Ze wzgl\u0119du na powag\u0119 miejsca tak\u017ce alianccy zwiadowcy pr\u00f3bowali to sprawdzi\u0107. Oficer wywiadu 5 Armii, p\u0142k Edwin Howard, analizuj\u0105c fotografie lotnicze stwierdzi\u0142 kategorycznie, \u017ce Niemcy nie wykorzystuj\u0105 opactwa do cel\u00f3w obronnych i, \u017ce nie ma \u017cadnego powodu, by je bombardowa\u0107. Podobnie jak Keyes ostrzega\u0142, \u017ce stworzy\u0142oby to Niemcom lepsze pozycje obronne. O domniemanych punktach obserwacyjnych najcz\u0119\u015bciej informowano nie dlatego, \u017ce one tam by\u0142y, lecz dlatego, i\u017c klasztor doskonale nadawa\u0142 si\u0119 do ich rozmieszczenia. Dla \u017c\u0105dnych odwetu dow\u00f3dc\u00f3w alianckich, to wystarczy\u0142o aby domniemania wzi\u0105\u0107 za pewniki.<\/p>

Mimo sprzecznych informacji wywiadowczych i ma\u0142ych szans na powodzenie planu Fryberga, ulegaj\u0105c presji polityk\u00f3w i anglo-ameryka\u0144skiej opinii publicznej gen. Aleksander wyda\u0142 rozkaz o zbombardowaniu klasztoru. Wielkiego wsparcia dla bezsensownej pro\u015bby Fryberga udzieli\u0142 szef sztabu Alexandra, gen. John Harding.<\/p>

Spektakl ludzkiej g\u0142upoty<\/strong><\/p>

Ustalony przez Fryberga plan ofensywy zosta\u0142 zniweczony ju\u017c na samym pocz\u0105tku. Termin ataku na klasztorne wzg\u00f3rze ustalono na noc z 15 na 16 lutego. Tymczasem sztab stanowi\u0105cej cz\u0119\u015b\u0107 nowozelandzkiego korpusu dywizji hinduskiej poinformowa\u0142 gen. Freyberga, \u017ce natarcie nie mo\u017ce odby\u0107 si\u0119 wcze\u015bniej ni\u017c dob\u0119 p\u00f3\u017aniej. W tej sytuacji zbombardowanie opactwa musia\u0142oby nast\u0105pi\u0107 16 lutego wieczorem. Dwa dni wcze\u015bniej Freyberg otrzyma\u0142 z dow\u00f3dztwa 5 Armii wiadomo\u015b\u0107, \u017ce jedyny mo\u017cliwy termin nalotu to ranek 15 lutego. Przy\u015bpieszenie nalotu oznacza\u0142o, \u017ce Dywizja Hinduska nie tylko nie zd\u0105\u017cy\u0142aby przygotowa\u0107 si\u0119 do natarcia, ale nieprzygotowana musia\u0142aby naciera\u0107 za dnia, co skazywa\u0142o natarcie na pewn\u0105 kl\u0119sk\u0119. Chocia\u017c przyspieszenie nalotu niweczy\u0142o sens ca\u0142ej akcji, Freyberg ani nie usi\u0142owa\u0142 prze\u0142o\u017cy\u0107 bombardowania, co by\u0142oby w tej sytuacji logiczne, ani tym bardziej nie odwo\u0142a\u0142 go.<\/p>

15 lutego 239 ameryka\u0144skich bombowc\u00f3w, w tym 144 \u201elataj\u0105cych fortec\u201d (ci\u0119\u017ckie bombowce B 17) prowadzonych przez mjra Bradforda E. Evansa i mjra Franka B. Chappella w trakcie trzygodzinnego bombardowania zamieni\u0142o wspania\u0142y przybytek nauki, kultury i wiary w jedno wielkie rumowisko. Chocia\u017c Amerykanie przypuszczali, \u017ce tak monstrualnego bombardowania nikt nie m\u00f3g\u0142 prze\u017cy\u0107, zwa\u017cywszy na du\u017c\u0105 liczb\u0119 obecnych w opactwie uciekinier\u00f3w liczba ofiar nie by\u0142a a\u017c tak wielka. Ocaleli wszyscy mnisi, z kt\u00f3rych \u017caden nie zosta\u0142 nawet ranny. Nie wiadomo, ilu zgin\u0119\u0142o przebywaj\u0105cych w klasztorze uchod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3rych liczb\u0119 szacuje si\u0119 na 1-2 tys. Na podstawie przeprowadzonych po wojnie bada\u0144 przypuszcza si\u0119, \u017ce \u015bmier\u0107 ponios\u0142o kilkuset cywil\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie kobiet i dzieci.<\/p>

Ani wtedy, ani po wojnie nie znaleziono \u017cadnych dowod\u00f3w, na to, \u017ce w wyniku \u00f3wczesnego bombardowania zgin\u0105\u0142 cho\u0107by jeden Niemiec. Po bombardowaniu opat Diamare z\u0142o\u017cy\u0142 pisemne o\u015bwiadczenie, \u017ce w chwili bombardowania w klasztorze nie by\u0142o \u017cadnego.<\/p>

W trakcie bombardowania tysi\u0105ce alianckich \u017co\u0142nierzy wiwatowa\u0142o z rado\u015bci, b\u0119d\u0105c \u015bwi\u0119cie przekonanymi, \u017ce ich samoloty likwiduj\u0105 niemiecki punkt oporu. Po zbombardowaniu klasztoru przez pierwsz\u0105 grup\u0119 samolot\u00f3w do sztabu 5 Armii zacz\u0119\u0142y nap\u0142ywa\u0107 meldunki o uciekaj\u0105cych \u201eNiemcach\u201d. Dowodem na potwierdzenie ich obecno\u015bci w klasztorze mia\u0142 by\u0107 przechwycony przez nas\u0142uch radiowy tekst: Ist Abt noch im Kloester<\/em>? Ja<\/em>, co przet\u0142umaczono: \u201eCzy dow\u00f3dztwo batalionu jest wci\u0105\u017c w klasztorze? Tak\u201d. Szybko jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce t\u0142umaczenie to by\u0142o b\u0142\u0119dne. Wprawdzie \u201eAbt\u201d jest wojskowym skr\u00f3tem oznaczaj\u0105cym dow\u00f3dztwo batalionu, jednak s\u0142owo to po niemiecku znaczy tak\u017ce \u201eopat\u201d. W\u0142a\u015bnie w tym znaczeniu pojawi\u0142o si\u0119 to s\u0142owo w niemieckim meldunku, o czym \u015bwiadczy dalsza cz\u0119\u015b\u0107 wiadomo\u015bci: Sind Moenche darinnen?<\/em> (Czy s\u0105 tam mnisi?).<\/p>

Fa\u0142szywe przekonanie, \u017ce Niemcy przystosowali klasztor do cel\u00f3w wojskowych sprawi\u0142o, \u017ce ta barbarzy\u0144ska akcja spotka\u0142a si\u0119 z powszechnym poparciem w USA i Wielkiej Brytanii. Zgo\u0142a odmiennie zareagowa\u0142a Stolica Apostolska, Chocia\u017c Watykan wiedzia\u0142, \u017ce zbombardowano nieobsadzone przez Niemc\u00f3w opactwo, jednak powstrzymano si\u0119 od publicznego pot\u0119pienia aliant\u00f3w za zniszczenie opactwa. Mo\u017cliwe, \u017ce u podstaw tej decyzji le\u017ca\u0142a obawa, i\u017c znani z braku poszanowania dla zabytk\u00f3w alianci (podczas l\u0105dowania na Sycylii alianci dokonali wielkiego spustoszenia w\u015br\u00f3d tamtejszych zabytk\u00f3w, w tym i ko\u015bcio\u0142\u00f3w) mogliby nawet zbombardowa\u0107 obsadzony przez Niemc\u00f3w Rzym. Nie by\u0142a to obawa bezpodstawna. Alianci niszczyli ka\u017cdy obiekt, w kt\u00f3rym podejrzewali obecno\u015b\u0107 Niemc\u00f3w. T\u0119 zasad\u0119 zastosowano podczas alianckiego nalotu na letni\u0105 rezydencj\u0119 papie\u017ca w Castel Gandolfo, gdzie zgin\u0119\u0142o jedynie 17 zakonnic.<\/p>

Przedwczesna rado\u015b\u0107<\/strong><\/p>

Rado\u015b\u0107 alianckich \u017co\u0142nierzy by\u0142a przedwczesna. Nie zdawali oni sobie sprawy, \u017ce ju\u017c wkr\u00f3tce tysi\u0105ce z nich b\u0119dzie musia\u0142o odda\u0107 \u017cycie w walce o ruiny opactwa. Za spraw\u0105 aliant\u00f3w, to miejsce modlitwy i nauki w lutym 1944 r. sta\u0142o si\u0119 kluczow\u0105 pozycj\u0105 niemieckiego systemu umocnie\u0144 w ramach tzw. linii Gustawa, zamykaj\u0105cej aliantom najkr\u00f3tsz\u0105 drog\u0119 do Rzymu. Najtrafniej scharakteryzowa\u0142 zbrodniczo\u015b\u0107 alianckiego bombardowania w\u0142oski pisarz i publicysta katolicki, Vittorio Messori: Kiedy sko\u0144czy\u0142o si\u0119 bombardowanie i niczego ju\u017c nie mo\u017cna by\u0142o ocali\u0107, Wehrmacht zaj\u0105\u0142 g\u00f3r\u0119 i ufortyfikowa\u0142 si\u0119 w rumowisku. Barbarzy\u0144ska strategia Amerykan\u00f3w okaza\u0142a si\u0119 cenna dla Niemc\u00f3w, poniewa\u017c ruiny sta\u0142y si\u0119 tak doskona\u0142ym miejscem obrony, \u017ce mo\u017cna by\u0142o w nich przez ca\u0142e miesi\u0105ce odpiera\u0107 najbardziej zaciek\u0142e ataki. Trzydzie\u015bci tysi\u0119cy poleg\u0142ych aliant\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich wielu Polak\u00f3w, spoczywa na tamtejszym cmentarzu z powodu ameryka\u0144skiej decyzji zburzenia klasztoru. Z wojskowego punktu widzenia by\u0142o to szale\u0144stwo, a z kulturalnego – zbrodnia<\/em> (\u201eCzarne karty Ko\u015bcio\u0142a\u201d, Katowice 2001).<\/p>

Ju\u017c pierwsze dni po zburzeniu klasztoru ca\u0142kowicie skompromitowa\u0142y tych, kt\u00f3rzy twierdzili, \u017ce jego zburzenie przyspieszy ofensyw\u0119 i przyczyni si\u0119 do zmniejszenia strat. Sta\u0142o si\u0119 dok\u0142adnie odwrotnie. W czasie pr\u00f3by zaj\u0119cia ruin (zosta\u0142y obsadzone przez niemieckich spadochroniarzy 20 lutego) w nocy z 17 na 18 lutego Dywizja Hinduska ponios\u0142a ogromne straty nawet nie zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do nich. Og\u00f3\u0142em w przeprowadzonych tej nocy atakach dywizja straci\u0142a 530 \u017co\u0142nierzy, podczas gdy we wcze\u015bniejszych dw\u00f3ch odpowiednio 64 i 130. Tego samego dnia pomimo braku punktu kierowania ogniem w opactwie, co wmawiali alianci, Niemcy odparli atak 200 Nowozelandczyk\u00f3w, zabijaj\u0105c lub rani\u0105c 130 z nich.<\/p>

Od lutego do maja Niemcy z powodzeniem odpierali ataki oddzia\u0142\u00f3w alianckich. W maju 1944 r. do walki wszed\u0142 dowodzony przez genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Andersa 2 Korpus Polski, walcz\u0105cy w sk\u0142adzie brytyjskiej 8 Armii. Pierwsze natarcie Korpusu (11-12 V) zosta\u0142o przez Niemc\u00f3w odparte. Zwi\u0105za\u0142o ono jednak du\u017ce si\u0142y nieprzyjaciela i u\u0142atwi\u0142o prze\u0142amanie niemieckiej obrony przez aliant\u00f3w. Podczas drugiego natarcia (17-19 V) 2 Korpus zaj\u0105\u0142 wzg\u00f3rze z ruinami opactwa, a nast\u0119pnie prze\u0142ama\u0142 drugi pas obrony niemieckiej, zwany lini\u0105 Hitlera. W walce poleg\u0142o 923 polskich \u017co\u0142nierzy, ok. 3 tys. zosta\u0142o rannych, za\u015b 345 uznano za zaginionych. Klasztor nie zosta\u0142 zdobyty frontalnym atakiem. Niemcy wycofali si\u0119 z ruin w nocy z 17 na 18 maja. Polscy \u017co\u0142nierze zaj\u0119li rumowisko, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142a si\u0119 grupka ci\u0119\u017cko rannych niemieckich \u017co\u0142nierzy.<\/p>

Niemcy wycofali si\u0119 poniewa\u017c alianci nie mog\u0105c zdoby\u0107 ich punkt\u00f3w oporu frontalnym atakiem zdecydowali si\u0119 wreszcie je obej\u015b\u0107. W maju alianci zrobili wi\u0119c to, co na pocz\u0105tku roku proponowali genera\u0142owie Keyes, Juin i Tuker, tylko, \u017ce w ci\u0105gu tych pi\u0119ciu miesi\u0119cy w beznadziejnych walkach niepotrzebnie zniszczono wspania\u0142\u0105 budowl\u0119, za\u015b w walkach o jej ruiny niepotrzebnie straci\u0142o \u017cycie kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy alianckich i niemieckich \u017co\u0142nierzy.<\/p>

Antykatolicka nienawi\u015b\u0107<\/strong><\/p>

Obecnie nie jest tajemnic\u0105, \u017ce alianci podejmuj\u0105c decyzj\u0119 o zbombardowaniu opactwa, doskonale wiedzieli, \u017ce nie by\u0142o ono zaj\u0119te przez niemieckich \u017co\u0142nierzy. Przyzna\u0142 to \u00f3wczesny brytyjski premier Winston Churchill w swojej wielotomowej pracy Druga Wojna \u015awiatowa<\/em> (1952). Jego zdaniem, Niemcy w ka\u017cdej chwili mogli wykorzysta\u0107 zabudowania klasztorne do obrony, za\u015b zniszczenie opactwa mia\u0142o im to bezpowrotnie uniemo\u017cliwi\u0107. Jednak podane przez niego uzasadnienie zburzenia opactwa jest sprzeczne z argumentacj\u0105 g\u0142\u00f3wnego inicjatora zbombardowania klasztoru gen. Freyberga.<\/p>

Messori nie znajduje innego wyt\u0142umaczenia dla tego czynu, jak antykatolicka nienawi\u015b\u0107: Amerykanie wiedzieli, \u017ce na g\u00f3rze i w klasztorze nie by\u0142o niemieckiego wojska. Wiadomo tak\u017ce, \u017ce zadecydowali o zniszczeniu klasztoru nie z powod\u00f3w wojskowych, lecz dla samego zniszczenia, co mo\u017cna wyt\u0142umaczy\u0107 jedynie pragnieniem usuni\u0119cia z oblicza ziemi jednego z bardziej znacz\u0105cych symboli tzw. \u00bbkatolickiego papizmu\u00ab. Barbarzy\u0144ska operacja mia\u0142a cele inne od tych, kt\u00f3re publicznie og\u0142oszono w godzinie bombardowania<\/em>.<\/p>

Prawdziwo\u015b\u0107 tych s\u0142\u00f3w wydaje si\u0119 potwierdza\u0107 rozp\u0119tana w USA i Wielkiej Brytanii medialna kampania, w kt\u00f3rej zajadle atakowano dow\u00f3dc\u00f3w sprzeciwiaj\u0105cych si\u0119 bombardowaniu opactwa. W nagonce tej roi\u0142o si\u0119 od k\u0142amstw i silnych antykatolickich akcent\u00f3w. Wielu wrog\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a katolickiego nie ukrywa\u0142o swojej rado\u015bci ze zbombardowaniu klasztoru: Nie przypominam sobie, \u017ceby co\u015b, co widzia\u0142em lub zrobi\u0142em, tak mnie uszcz\u0119\u015bliwi\u0142o jak widok tego zburzonego na wzg\u00f3rzu opactwa… Z rado\u015bci\u0105 patrzy\u0142em na ten symboliczny rozpad Ko\u015bcio\u0142a i skostnia\u0142ej tradycji<\/em> – napisa\u0142 w swoim dzienniku tu\u017c po bombardowaniu kpt. Sidney Waugh, przed wojn\u0105 znany jako wybitny rze\u017abiarz.<\/p>

Po wojnie USA i Wielka Brytania uparcie trzyma\u0142y si\u0119 tezy, \u017ce zniszczenie opactwa na Monte Cassino by\u0142o uzasadnione. Dopiero w ko\u0144cu lat 60. XX stulecia w wydawanych w USA publikacjach zatryumfowa\u0142a prawda. W oficjalnej historii armii ameryka\u0144skiej z 1969 r. stwierdzono, \u017ce opactwo nie by\u0142o zaj\u0119te przez wojska niemieckie. Wielka Brytania do dnia dzisiejszego nie zmieni\u0142a swego stanowiska o \u201eniekwestionowanych dowodach\u201d na wykorzystywanie opactwa przez Niemc\u00f3w. \u0179adnej pokory wobec prawdy nie wykazuje Nowa Zelandia, kt\u00f3ra zawzi\u0119cie broni gen. Freyberga. Paradoksalnie, dla niemieckich \u017co\u0142nierzy bitwa na Monte Cassino stanowi\u0142a jedn\u0105 z nielicznych jasnych kart w generalnie haniebnej historii ca\u0142ej II wojny \u015bwiatowej.<\/p>

Krzysztof Warecki<\/strong><\/em><\/p>

Za: Polonia Christiana – pch24.pl (2014-05-17)<\/a><\/p><\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0179o\u0142nierze genera\u0142a Andersa walczyli jak lwy. Ale w maju 1944 roku przelewanie krwi polskich \u017co\u0142nierzy nie mia\u0142o ju\u017c \u017cadnego sensu. Polska przegra\u0142a II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, nasi sojusznicy nas zdradzili – m\u00f3wi PCh24.pl Piotr Zychowicz, historyk i publicysta. Podziwia Pan Polak\u00f3w walcz\u0105cych pod Monte Cassino? Oczywi\u015bcie, \u017ce tak. Nasi \u017co\u0142nierze wykazali si\u0119 podczas tej batalii olbrzymim […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[59,365],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74682"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74682"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74682\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}