{"id":74179,"date":"2014-04-09T09:10:39","date_gmt":"2014-04-09T13:10:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=74179"},"modified":"2014-04-09T09:12:39","modified_gmt":"2014-04-09T13:12:39","slug":"autonomiczna-narracja-zydowska-w-warszawie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=74179","title":{"rendered":"Autonomiczna narracja \u017cydowska w Warszawie"},"content":{"rendered":"<p><strong>Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich &#8211; jeszcze przed otwarciem &#8211; wzbudza wielkie emocje. Myli\u0142by si\u0119 jednak ten, kto pomy\u015bla\u0142by, \u017ce g\u0142\u00f3wna o\u015b sporu przebiega pomi\u0119dzy jakimi\u015b \u201epolskimi antysemitami\u201d a \u015brodowiskami \u017cydowskimi. Do powa\u017cnego p\u0119kni\u0119cia dosz\u0142o bowiem w\u015br\u00f3d samych \u017byd\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich stanowczo nie zgadza si\u0119 na powstanie przed muzeum\u2026 Pomnika Sprawiedliwych Polak\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n<p>Kilkana\u015bcie miesi\u0119cy temu powsta\u0142 pomys\u0142 zbudowania przed muzeum pomnika upami\u0119tniaj\u0105cego kilka tysi\u0119cy Polak\u00f3w, kt\u00f3rym Instytut Yad Vashem przyzna\u0142 tytu\u0142 Sprawiedliwych W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata. Inicjatorami budowy pomnika jest grupa warszawskich \u017byd\u00f3w. Chcieliby oni upami\u0119tni\u0107 wszystkich tych, kt\u00f3rzy z nara\u017ceniem \u017cycia ukrywali \u017byd\u00f3w w swych mieszkaniach, dostarczali im \u017cywno\u015b\u0107 czy organizowali ich bezpieczn\u0105 ucieczk\u0119 poza Warszaw\u0119. Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich stoi w miejscu dawnego getta, wok\u00f3\u0142 niego istniej\u0105 liczne pomniki i &#8211; jak argumentuj\u0105 pomys\u0142odawcy upami\u0119tnienia Sprawiedliwych &#8211; z tego w\u0142a\u015bnie powodu chciano przypomnie\u0107 o wa\u017cnym aspekcie relacji polsko-\u017cydowskich.<\/p>\r\n<p><span class=\"pullquote\"><!-- Do tej pory wiemy jedynie, \u017ce nie dzia\u0142aj\u0105ce jeszcze muzeum w ubieg\u0142ym roku zosta\u0142o przedstawione w relacji Associated Press, jako miejsce maj\u0105ce skupia\u0107 si\u0119 na pokazywaniu Polakom, ile krzywd wyrz\u0105dzili oni \u017bydom. --><\/span>Pomys\u0142 nie spodoba\u0142 si\u0119 innej cz\u0119\u015bci \u015brodowiska \u017cydowskiego. List otwarty przeciwko budowie Pomnika Sprawiedliwych wystosowa\u0142y trzy panie &#8211; by\u0142a przewodnicz\u0105ca Gminy Wyznaniowej \u017bydowskiej w Warszawie Helena Datner-\u015apiewak, badaczka literatury z \u017bydowskiego Instytutu Historycznego Bo\u017cena Keff oraz znana z doszukiwania si\u0119 rzekomego homoseksualizmu u bohater\u00f3w \u201eKamieni na szaniec\u201d El\u017cbieta Janicka.<\/p>\r\n<p>Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na argumentacj\u0119, jaka pada w tym li\u015bcie. Autorki listu otwartego zamieszczonego na stronach &#8211; a jak\u017ce! &#8211; Krytyki Politycznej, zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce pomys\u0142 budowy pomnika Sprawiedliwych dotyka je \u201etym bardziej bole\u015bnie \u017ce wyszed\u0142 ze strony \u015brodowiska \u017cydowskiego\u201d. Kobiety podkre\u015bli\u0142y, \u017ce chodzi im o lokalizacj\u0119 i wymow\u0119 ewentualnego monumentu. \u201ePostawienie pomnika Sprawiedliwych obok MH\u0179P to <strong>egzorcyzmowanie<\/strong> <strong>tej przestrzeni<\/strong>. Dok\u0142adniej &#8211; <strong>przeganianie z niej duch\u00f3w \u017cydowskich narracji<\/strong>, niewygodnych dla samopoczucia wi\u0119kszo\u015bci, po to, by w centrum umie\u015bci\u0107 narracj\u0119 dominuj\u0105c\u0105, zgodn\u0105 z polityk\u0105 historyczn\u0105 i wyobra\u017ceniami wi\u0119kszo\u015bci. Ustawienie pomnika w s\u0105siedztwie MH\u0179P pomniejsza te\u017c znaczenie Muzeum, ustawiaj\u0105c je z g\u00f3ry w relacji wobec przes\u0142ania pomnika Sprawiedliwych\u201d &#8211; narzekaj\u0105 Datner-\u015apiewak, Keff i Janicka.<\/p>\r\n<p>Ich zdaniem upami\u0119tnienie Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w w czasie wojny \u201eodbiera g\u0142os tysi\u0105com istniej\u0105cych \u017cydowskich \u015bwiadectw i liczniejszym jeszcze tym, kt\u00f3re nie zosta\u0142y zapisane, poniewa\u017c ich bohaterowie nie prze\u017cyli, i kt\u00f3re nie s\u0105 opowie\u015bci\u0105 o Sprawiedliwych, lecz o szanta\u017cach, donosach, wykorzystaniu, wyrzuceniu, wytropieniu, ograbieniu i \u015bmierci\u201d.<\/p>\r\n<p>Autorki podkre\u015blaj\u0105, \u017ce wol\u0105 by \u201eMuzeum zosta\u0142o uszanowane jako miejsce autonomicznej, niezale\u017cnej \u017cydowskiej narracji\u201d. Dodaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u201edla zainteresowanych prawda o Sprawiedliwych jest znana, dla wi\u0119kszo\u015bci jednak nadal pozostaje mglista. Nadal nie do\u015b\u0107 powtarza\u0107, i\u017c NIE dzia\u0142ali oni w imieniu narodu polskiego\u201d. Datner-\u015apiewak, Keff i Janicka argumentuj\u0105, \u017ce sprawiedliwych \u201eby\u0142a garstka, a najwi\u0119kszym, \u015bmiertelnym zagro\u017ceniem dla nich byli inni Polacy; s\u0105siedzi, znajomi, niejednokrotnie cz\u0142onkowie w\u0142asnej rodziny, a tak\u017ce cz\u0142onkowie narodowo zorientowanych si\u0142 podziemia lub ci z ka\u017cdej innej formacji, kt\u00f3rzy przy r\u00f3\u017cnych pogl\u0105dach politycznych mieli silne antysemickie przekonania\u201d.<\/p>\r\n<p>W ten oto spos\u00f3b fanatycznie lewicowe \u015brodowiska \u017cydowskie formu\u0142uj\u0105 sprzeciw wobec propolskiej inicjatywy innych \u015brodowisk \u017cydowskich. Przypomnijmy, \u017ce nadal mowa o pomniku w centrum Warszawy, stolicy Polski!<\/p>\r\n<p>Opublikowanie listu wywo\u0142a\u0142o niema\u0142e poruszenie w \u015brodowiskach \u017cydowskich i w intelektualnych elitach Warszawy. Zaprzyja\u017anieni z autorkami protestu redakcje postanowi\u0142y jednak nada\u0107 sprawie wi\u0119ksz\u0105 rang\u0119. Radio TOK FM (rozdaj\u0105ce swe nagrody w budynku Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich w\u0142a\u015bnie) do swej flagowej, popo\u0142udniowej audycji zaprosi\u0142o jedn\u0105 z sygnatariuszek listu oraz inicjatora budowy pomnika Sprawiedliwych. Rozmowa pomi\u0119dzy Bo\u017cen\u0105 Keff a Konstantym Gebertem by\u0142a bardzo emocjonalna.<\/p>\r\n<p>Keff &#8211; znana z protest\u00f3w przeciwko r\u00f3\u017cnym pomnikom, m.in. przeciwko upami\u0119tnieniu Romana Dmowskiego &#8211; powt\u00f3rzy\u0142a argumentacj\u0119 z listu. Konstanty Gebert by\u0142 jej s\u0142owami wyra\u017anie zdumiony. Debata o warszawskim pomniku Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w przypomina\u0142a najbardziej prymitywne dyskusje polityk\u00f3w w obliczonych na emocje g\u0142upawych audycjach. Dochodzi\u0142o do ostrych spi\u0119\u0107, wchodzenia sobie w s\u0142owa, przerywania i r\u00f3\u017cnego rodzaju impertynencji. Zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119 przedstawiciele dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych \u015bwiat\u00f3w, a przecie\u017c go\u015b\u0107mi programu byli przedstawiciele lewicowych \u015brodowisk \u017cydowskich Warszawy.<\/p>\r\n<p>W trakcie rozmowy Bo\u017cena Keff stwierdzi\u0142a, \u017ce pomnik Sprawiedliwych Polak\u00f3w by\u0142by\u2026 niereprezentatywny! Powt\u00f3rzy\u0142a tre\u015b\u0107 swego listu z kt\u00f3rego wynika, i\u017c nawet gdyby wszyscy Polacy ratowali wszystkich \u017byd\u00f3w w czasie okupacji, to i tak zaproponowana lokalizacja pomnika by\u0142aby \u201enajgorsza z mo\u017cliwych jako wtargni\u0119cie zewn\u0119trznej narracji w przestrze\u0144 autonomicznej narracji \u017cydowskiej, jako rodzaj zaw\u0142aszczenia i manipulacji\u201d. Gebert celnie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce trudno wzi\u0105\u0107 mu pod uwag\u0119 taki argument, skoro \u201eon sam te\u017c stanowi narracj\u0119 \u017cydowsk\u0105, poniewa\u017c chce postawi\u0107 przed Muzeum \u017cydowski pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy Polak\u00f3w. To przecie\u017c cz\u0119\u015b\u0107 \u017cydowskiej narracji!\u201d. Keff nie przyj\u0119\u0142a tego do wiadomo\u015bci.<\/p>\r\n<p>Prowadz\u0105ca audycj\u0119 nie ukrywa\u0142a, \u017ce bli\u017cej jej do argument\u00f3w Keff. Agata Kowalska zatrwo\u017cy\u0142a si\u0119 pytaj\u0105c, czy pomnik nie b\u0119dzie przykrywk\u0105 dla tych, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 widzie\u0107, \u017ce \u201ewi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w w czasie wojny \u017bydom nie pomaga\u0142a\u201d. Ubolewa\u0142a, \u017ce w krakowskim muzeum historycznym ulokowanym w by\u0142ej fabryce Schindlera upami\u0119tnia si\u0119 wy\u0142\u0105cznie Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w, \u201ea o tej drugiej stronie, o tym co Polacy \u017bydom robili w czasie wojny i po wojnie, nie ma ani s\u0142owa\u201d. Obawia\u0142a si\u0119, \u017ce chce si\u0119 stawia\u0107 pomniki Sprawiedliwym a przecie\u017c \u201enie wiadomo, czy w muzeum zostanie pokazana prawda historyczna o stosunkach polsko-\u017cydowskich\u201d. Bo\u017cena Keff przyklasn\u0119\u0142a takim stwierdzeniom. Pad\u0142o oczywi\u015bcie s\u0142owo &#8211; wytrych, Jedwabne. \u00a0<\/p>\r\n<p>Konstanty Gebert, dziennikarz przez wiele lat zwi\u0105zany z \u201eGazet\u0105 Wyborcz\u0105\u201d pr\u00f3bowa\u0142 zbija\u0107 absurdalne argumenty o niereprezentatywno\u015bci pomnika. Wyja\u015bnia\u0142, \u017ce w takim razie nie powinno si\u0119 stawia\u0107 pomnik\u00f3w powsta\u0144com z getta, skoro by\u0142o ich tylko kilka procent w ca\u0142ej \u017cydowskiej spo\u0142eczno\u015bci i z pewno\u015bci\u0105 stanowili grup\u0119 mniejsz\u0105 ni\u017c \u017cydowscy policjanci w getcie. W audycji radia nadawanego ze stolicy Polski zabrak\u0142o ju\u017c jednak g\u0142osu polemiki z wizj\u0105 historii lansowan\u0105 przez wspomniany dziennik i Jana Tomasza Grossa. Przekaz by\u0142 jasny &#8211; Polacy \u017byd\u00f3w generalnie mordowali i na nich donosili, ale skoro niekt\u00f3rzy ratowali to teraz sp\u00f3r toczy si\u0119 tylko o to, czy o tym w og\u00f3le pami\u0119ta\u0107.<\/p>\r\n<p>Warto \u015bledzi\u0107, jak sko\u0144czy si\u0119 debata na temat pomnika Sprawiedliwych przed Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich. Do tej pory wiemy jedynie, \u017ce nie dzia\u0142aj\u0105ce jeszcze muzeum w ubieg\u0142ym roku zosta\u0142o przedstawione w relacji Associated Press, jako miejsce maj\u0105ce skupia\u0107 si\u0119 na pokazywaniu Polakom, ile krzywd wyrz\u0105dzili oni \u017bydom. Najciekawsze jest jednak to, czy sp\u00f3r o to czy i gdzie w Warszawie stanie pomnik po\u015bwi\u0119cony pami\u0119ci Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w, rzeczywi\u015bcie zostanie rozstrzygni\u0119ty w ramach \u201eautonomicznej narracji \u017bydowskiej\u201d. Wydaje si\u0119, \u017ce g\u0142osu innych \u015brodowisk w tej debacie w og\u00f3le si\u0119 nie przewiduje.<\/p>\r\n<p><em><strong>Krystian Kratiuk<\/strong><\/em><\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich &#8211; jeszcze przed otwarciem &#8211; wzbudza wielkie emocje. Myli\u0142by si\u0119 jednak ten, kto pomy\u015bla\u0142by, \u017ce g\u0142\u00f3wna o\u015b sporu przebiega pomi\u0119dzy jakimi\u015b \u201epolskimi antysemitami\u201d a \u015brodowiskami \u017cydowskimi. Do powa\u017cnego p\u0119kni\u0119cia dosz\u0142o bowiem w\u015br\u00f3d samych \u017byd\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich stanowczo nie zgadza si\u0119 na powstanie przed muzeum\u2026 Pomnika Sprawiedliwych Polak\u00f3w. Kilkana\u015bcie miesi\u0119cy temu [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[65,22,92,101],"class_list":["post-74179","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wydarzenia-w-polsce","tag-antipolonism","tag-holocaust-industry","tag-iii-rp","tag-judaising"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74179"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74179\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}