{"id":74061,"date":"2014-03-31T12:32:00","date_gmt":"2014-03-31T16:32:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=74061"},"modified":"2014-03-31T12:32:00","modified_gmt":"2014-03-31T16:32:00","slug":"strach-to-czytac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=74061","title":{"rendered":"Strach to czyta\u0107!"},"content":{"rendered":"

Rok temu przez prawicowe media przetoczy\u0142a si\u0119 rocznicowa fala wspomnie\u0144 o zbrodni wo\u0142y\u0144skiej. W tym roku ju\u017c si\u0119 nie przetoczy – bo i rocznica nie okr\u0105g\u0142a, i mainstreamowa prawica zdaje si\u0119 podtrzymywa\u0107 w odbiorcach uczucie zakochania w porewolucyjnej Ukrainie. Odtrutk\u0105 na zapomnienie o Wo\u0142yniu mog\u0105 by\u0107 takie ksi\u0105\u017cki jak \u201eStrach\u201d Stanis\u0142awa Srokowskiego.<\/strong><\/p>\r\n

Jest Srokowski pisarzem bardzo do\u015bwiadczonym, a i temat kt\u00f3ry podj\u0105\u0142 w opowiadaniach wydanych pod tytu\u0142em \u201eStrach\u201d nie jest dla\u0144 nowy. Autor pisa\u0142 ju\u017c o tragicznych i do dzi\u015b niezrozumia\u0142ych dziejach Polak\u00f3w pomordowanych na Kresach przez swych ukrai\u0144skich s\u0105siad\u00f3w, zar\u00f3wno w tomie \u201eNienawi\u015b\u0107\u201d jak i przede wszystkim w trylogii, kt\u00f3rej tytu\u0142y poszczeg\u00f3lnych cz\u0119\u015bci warto pami\u0119ta\u0107 -\u201eUkrai\u0144ski kochanek\u201d, \u201eZdrada\u201d i \u201e\u015alepcy id\u0105 do nieba\u201d.<\/p>\r\n

Stanis\u0142aw Srokowski od lat walczy z niepami\u0119ci\u0105 o rzezi na Wo\u0142yniu. Nic dziwnego, skoro sam by\u0142 \u015bwiadkiem barbarzy\u0144stwa dokonanego w jego rodzinnej miejscowo\u015bci Hnilcze. Zrobi\u0142 dla tej sprawy doprawdy bardzo wiele, i wci\u0105\u017c nie ustaje w staraniach, by prawda o tamtych zbrodniczych wydarzeniach przebi\u0142a si\u0119 do jak najszerszego grona Polak\u00f3w.<\/p>\r\n

\"\"W \u201eStrachu\u201d autor postawi\u0142 na bezpo\u015bredni przekaz o zbrodni. Na dos\u0142owny opis tego, co wydarzy\u0142o si\u0119 na Kresach, co zgotowali Polakom \u201ebracia Ukrai\u0144cy\u201d. Dojrza\u0142o\u015b\u0107 Srokowskiego kaza\u0142a mu powstrzyma\u0107 si\u0119 od jakiejkolwiek autocenzury. Opis morderstw pora\u017ca. Dlatego te\u017c nale\u017cy wyra\u017anie zaznaczy\u0107, \u017ce ksi\u0105\u017cka jest przeznaczona wy\u0142\u0105cznie dla doros\u0142ych, i tylko dla tych, kt\u00f3rzy s\u0105 pewni, \u017ce potrafi\u0105 utrzyma\u0107 nerwy na wodzy.
Mamy w opowiadaniach Srokowskiego zar\u00f3wno posypywanie sol\u0105 ran obdartych ze sk\u00f3ry Polak\u00f3w, profanacje katolickich ko\u015bcio\u0142\u00f3w, wykopywanie i bezczeszczenie polskich trup\u00f3w, przywi\u0105zywanie ca\u0142ej rodziny do rozp\u0119dzonych koni, krzy\u017cowanie dzieci, zaszywanie ust \u017cyj\u0105cym jeszcze maltretowanym kobietom, podpalanie dzieci w piecu czy wyrywanie dzieci ci\u0119\u017carnym kobietom z rozprutych ukrai\u0144skimi no\u017cami brzuch\u00f3w. Jest w \u201eStrachu\u201d o wiele, wiele wi\u0119cej brutalnych przekaz\u00f3w. Opis\u00f3w rzeczywisto\u015bci sprzed zaledwie siedmiu dekad.<\/p>\r\n

Zbiory opowiada\u0144 nie zawsze stale trzymaj\u0105 r\u00f3wny poziom. Tak jest i w tym przypadku. S\u0105 bowiem w najnowszym tomie wydanym przez \u201eFrond\u0119\u201d opowiadania literacko wybitne, jak zupe\u0142nie niesztampowy tekst \u201eZabi\u0107 matk\u0119\u201d. Ale jest tak\u017ce do\u015b\u0107 naiwny \u201ePoch\u00f3wek Polski\u201d, w kt\u00f3rym wiele do \u017cyczenia pozostawiaj\u0105 dialogi i szkice postaci.<\/p>\r\n

Chcia\u0142oby si\u0119 jednak powiedzie\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 opowiada\u0144 Srokowskiego czyta si\u0119 dobrze, jest to wszak autor, kt\u00f3ry wie jak pisa\u0107. Ale jak zarekomendowa\u0107 \u201edobre czytanie\u201d tak dramatycznych tre\u015bci, jak rzezanie ca\u0142ych rodzin przez pijanych nienawi\u015bci\u0105 Ukrai\u0144c\u00f3w o mentalno\u015bci dzikich Azjat\u00f3w?<\/p>\r\n

Z pewno\u015bci\u0105 ca\u0142e \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Stanis\u0142awa Srokowskiego skupia si\u0119 wok\u00f3\u0142 chwil, kt\u00f3re prze\u017cy\u0142 jako kilkuletni ch\u0142opiec na Kresach. Bez w\u0105tpienia nie mo\u017ce o nich pisa\u0107 pozbywszy si\u0119 emocji, mimo i\u017c od tego czasu min\u0119\u0142o ju\u017c ponad siedemdziesi\u0105t lat. Cho\u0107 to co opisuje jest niezwykle brutalne, jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jest Polsce i Polakom po prostu potrzebna. Tak naprawd\u0119 jednak, tej dobrej przecie\u017c literatury, nie da si\u0119 czyta\u0107.
Ale to ju\u017c nie jest wina autora.<\/p>\r\n

Krystian Kratiuk<\/strong><\/em><\/p>\r\n

\r\n

Stanis\u0142aw Srokowski, Strach. Opowiadania kresowe<\/em>.<\/strong><\/p>\r\n

Fronda, Warszawa 2014.<\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rok temu przez prawicowe media przetoczy\u0142a si\u0119 rocznicowa fala wspomnie\u0144 o zbrodni wo\u0142y\u0144skiej. W tym roku ju\u017c si\u0119 nie przetoczy – bo i rocznica nie okr\u0105g\u0142a, i mainstreamowa prawica zdaje si\u0119 podtrzymywa\u0107 w odbiorcach uczucie zakochania w porewolucyjnej Ukrainie. Odtrutk\u0105 na zapomnienie o Wo\u0142yniu mog\u0105 by\u0107 takie ksi\u0105\u017cki jak \u201eStrach\u201d Stanis\u0142awa Srokowskiego. Jest Srokowski pisarzem […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[162],"tags":[188,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74061"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74061"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74061\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}