{"id":73759,"date":"2014-03-10T10:20:37","date_gmt":"2014-03-10T14:20:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=73759"},"modified":"2014-03-10T10:20:37","modified_gmt":"2014-03-10T14:20:37","slug":"wojna-krymska-i-przelom-w-mediach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=73759","title":{"rendered":"Wojna krymska i prze\u0142om w mediach"},"content":{"rendered":"

\u201eAmeryka\u0144skie okr\u0119ty wojenne wp\u0142ywaj\u0105 na Morze Czarne!\u201d – kiedy wczoraj us\u0142ysza\u0142em w TVN24<\/em> te s\u0142owa naszego przej\u0119tego europos\u0142a Saryusza-Wolskiego parskn\u0105\u0142em \u015bmiechem widz\u0105c jego \u015bmiertelnie powa\u017cn\u0105 min\u0119. C\u00f3\u017c, jego postawa trafnie ilustrowa\u0142a poczciwe i poniek\u0105d komiczne my\u015blenie \u017cyczeniowe naszego \u015bwiatka medialno-politycznego. Nie wie on z regu\u0142y, \u017ce wojna krymska, ta prawdziwa (1853-1856), z udzia\u0142em zachodniej koalicji, stanowi\u0142a niezwyk\u0142y prze\u0142om w mediach, co sprawi\u0142o, ze zosta\u0142a szczeg\u00f3lnie zapami\u0119tana. By\u0142a to ciekawa wojna: Zach\u00f3d j\u0105 wygra\u0142, ale\u2026 przegra\u0142.<\/p>\r\n

Koalicja francusko-brytyjska, do kt\u00f3rej nale\u017celi te\u017c Turcy i – nie wiadomo dlaczego – \u017co\u0142nierze Kr\u00f3lestwa Sardynii, zaatakowa\u0142a Rosj\u0119 na Krymie we wrze\u015bniu 1854 r. Desant by\u0142 udany, a Zach\u00f3d mia\u0142 mia\u017cd\u017c\u0105c\u0105 przewag\u0119 technologiczn\u0105 (ich bro\u0144 razi\u0142a na dystans 6 razy d\u0142u\u017cszy, ni\u017c karabiny rosyjskie), wi\u0119c pierwsza bitwa (nad Alm\u0105) by\u0142a formalno\u015bci\u0105. Wkr\u00f3tce sprawy si\u0119 nieco skomplikowa\u0142y, gdy\u017c Anglicy i Francuzi musieli ograniczy\u0107 sw\u00f3j jad\u0142ospis do lokalnej, \u017cylastej baraniny, co z miejsca powodowa\u0142o u nich ostr\u0105 biegunk\u0119. Co z tego, \u017ce podeszli pod Sewastopol, kiedy cholera i szkorbut u\u015bmierca\u0142y \u017co\u0142nierzy wielokrotnie cz\u0119\u015bciej ni\u017c rosyjskie kule. Obl\u0119\u017cenie twierdzy trwa\u0142o 11 miesi\u0119cy, a\u017c we wrze\u015bniu 1855 roku marsza\u0142ek Francji Patrice de Mac Mahon przeprowadzi\u0142 decyduj\u0105cy szturm s\u0142aniaj\u0105cych si\u0119 duch\u00f3w na r\u00f3wnie wyko\u0144czonych Rosjan. Zgin\u0119\u0142o w sumie 95 tysi\u0119cy Francuz\u00f3w (z czego 75 tysi\u0119cy od chor\u00f3b) i tylko 25 tysi\u0119cy spryciarzy Anglik\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli rzeczywisty pow\u00f3d do wojny (chcieli utrzyma\u0107 przy \u017cyciu upad\u0142e ju\u017c od korupcji Imperium Osma\u0144skie, kt\u00f3re im zapewnia\u0142o woln\u0105 drog\u0119 do azjatyckich kolonii przez Bliski Wsch\u00f3d).<\/p>\r\n

Po upadku Sewastopola rosyjski cesarz Aleksander II zgodzi\u0142 si\u0119 podpisa\u0107 pok\u00f3j, na kt\u00f3rym niewiele straci\u0142, i odzyska\u0142 Krym, z kt\u00f3rego z wielk\u0105 ulg\u0105 wyjechali zdziesi\u0105tkowani naje\u017ad\u017acy. Rosjanie ponie\u015bli pora\u017ck\u0119, ale na Zachodzie nikt si\u0119 specjalnie nie cieszy\u0142.<\/p>\r\n

Wojna krymska stanowi\u0142a wielki prze\u0142om medialny w historii ludzko\u015bci. Powsta\u0142 wtedy pierwszy komiks, narysowany przed wielkiego francuskiego grafika Gustave\u2019a Dor\u00c3\u00a9, pod znamiennym tytu\u0142em Rosjanie<\/em> – by\u0142a to wojenna propaganda prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, pot\u0119pienie carskiego despotyzmu, ale zupe\u0142nie nowego typu. Ma\u0142o tego, w Anglii nast\u0105pi\u0142a \u015bwiatowa premiera wojennej fotografii prasowej – pierwszym fotoreporterem by\u0142 Roger Fenton, autor ponad 360 zdj\u0119\u0107. Oczywi\u015bcie nie m\u00f3g\u0142 nosi\u0107 swego aparatu na szyi, nawet na plecach si\u0119 nie mie\u015bci\u0142. Urz\u0105dzenie zajmowa\u0142o ca\u0142y w\u00f3z ci\u0105gni\u0119ty przez konie. Utrwalenie obrazu nie ogranicza\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas do pstrykni\u0119cia, wi\u0119c jego kadry nie by\u0142y dynamiczne. I ju\u017c w\u00f3wczas pr\u00f3bowa\u0142y przedstawi\u0107 \u201eczyst\u0105 wojn\u0119\u201d – bez \u015bmierci, bez rannych i chorych, jak to w propagandzie, ale ich druk w gazetach i tak wywo\u0142a\u0142 wielkie poruszenie. By\u0142o w nich czasem co\u015b mocnego – to wtedy narodzi\u0142a si\u0119 opinia publiczna, tak, jak j\u0105 dzi\u015b rozumiemy.<\/p>\r\n

To oczywi\u015bcie w \u017caden spos\u00f3b nie zatrzyma\u0142o p\u00f3\u017aniejszych wojen, ale Krym powt\u00f3rnie zaatakowa\u0142a dopiero koalicja niemiecko-rumu\u0144ska w latach 1941-42 i te\u017c wiele miesi\u0119cy m\u0119czy\u0142a si\u0119 z zaci\u0119cie bronionym Sewastopolem. Krym zosta\u0142 w ko\u0144cu zdobyty, ale wiadomo jak to si\u0119 sko\u0144czy\u0142o. Niemcy nie mieli wcze\u015bniej w swej zbiorowej pami\u0119ci wygrano-przegranej wojny krymskiej, ale Francuzi i Anglicy przeczuwali jak to b\u0119dzie. Rosjanie szczeg\u00f3lnie pami\u0119tali t\u0119 wojn\u0119 nie tylko ze wzgl\u0119du na Opowiadania sewastopolskie<\/em> To\u0142stoja. Ich pierwszy d\u0142ugometra\u017cowy film z 1911r., premierowo wy\u015bwietlony specjalnie dla Miko\u0142aja II, to Obrona Sewastopola<\/em> – mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce pami\u0119tna wojna o Krym mia\u0142a szczeg\u00f3lny wp\u0142yw na nowe media\u2026<\/p>\r\n

Dzi\u015b nie wiem, czy warto je ogl\u0105da\u0107. Komiksowe spojrzenie dziennikarzy, par\u0119 fotek i przekazy filmowe – mamy to u nas w nadmiarze, ale pami\u0119\u0107 nie ta sama, co na Zachodzie. Nikt stamt\u0105d nie kiwnie palcem w sprawie Krymu.<\/p>\r\n

Jerzy Szygiel<\/em> <\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eAmeryka\u0144skie okr\u0119ty wojenne wp\u0142ywaj\u0105 na Morze Czarne!\u201d – kiedy wczoraj us\u0142ysza\u0142em w TVN24 te s\u0142owa naszego przej\u0119tego europos\u0142a Saryusza-Wolskiego parskn\u0105\u0142em \u015bmiechem widz\u0105c jego \u015bmiertelnie powa\u017cn\u0105 min\u0119. C\u00f3\u017c, jego postawa trafnie ilustrowa\u0142a poczciwe i poniek\u0105d komiczne my\u015blenie \u017cyczeniowe naszego \u015bwiatka medialno-politycznego. Nie wie on z regu\u0142y, \u017ce wojna krymska, ta prawdziwa (1853-1856), z udzia\u0142em zachodniej koalicji, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[195,84,141,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73759"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=73759"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73759\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=73759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=73759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=73759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}