{"id":73431,"date":"2014-02-20T16:07:24","date_gmt":"2014-02-20T21:07:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=73431"},"modified":"2014-02-20T16:07:24","modified_gmt":"2014-02-20T21:07:24","slug":"unijne-sankcje-nic-nie-dadza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=73431","title":{"rendered":"Unijne sankcje nic nie dadz\u0105"},"content":{"rendered":"<p><strong>Z dr. Andrzejem Zapa\u0142owskim, historykiem, adiunktem na Uniwersytecie Rzeszowskim oraz w Wy\u017cszej Szkole Prawa i Administracji w Rzeszowie, prezesem rzeszowskiego oddzia\u0142u Polskiego Towarzystwa Geopolitycznego, rozmawia Mariusz Kamieniecki <br \/><\/strong><\/p>\r\n<p><strong>Czy ostatnie wydarzenia na Ukrainie \u015bwiadcz\u0105 o tym, \u017ce prezydent Janukowycz rozpocz\u0105\u0142 wojn\u0119 z w\u0142asnym narodem\u2026?<\/strong><\/p>\r\n<p><span class=\"pullquote\"><!-- Jest to gra geopolityczna. Tak naprawd\u0119 Europa Zachodnia nie interesuje si\u0119 problemami Ukrainy, a kwestie ukrai\u0144skie pr\u00f3buj\u0105 rozgrywa\u0107 Niemcy i po cz\u0119\u015bci te\u017c Stany Zjednoczone. Tyle tylko, \u017ce Amerykanie my\u015bl\u0105 o zaanga\u017cowaniu Rosji w konflikt na Ukrainie, a wszystko po to, \u017ceby Rosja odpu\u015bci\u0142a Syri\u0119 --><\/span><\/p>\r\n<p>&#8211; My\u015bl\u0119, \u017ce nie. To jeszcze nie jest ten etap. Przede wszystkim Janukowycz postawi\u0142 barier\u0119, za kt\u00f3r\u0105 nie pozwoli nikomu przej\u015b\u0107, nie pozwoli, \u017ceby dosz\u0142o do dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re zdestabilizuj\u0105 prac\u0119 rz\u0105du i parlamentu ukrai\u0144skiego. W tym momencie chodzi\u0142o o to, \u017ce demonstranci, podchodz\u0105c pod Wierchown\u0105 Rad\u0119 &#8211; \u00a0Rad\u0119 Najwy\u017csz\u0105 Ukrainy, chcieli wym\u00f3c przywr\u00f3cenie konstytucji z 2004 roku. To z kolei oznacza\u0142oby oddanie w\u0142adzy, na co Janukowycz nigdy si\u0119 nie zgodzi. \u00a0<\/p>\r\n<p><strong>W\u00a0zwi\u0105zku z rozlewem krwi Janukowycz ma jeszcze mandat do sprawowania w\u0142adzy na Ukrainie?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Od strony formalnej ci\u0105gle posiada ten mandat. Problem polega na tym, czy wi\u0119kszo\u015b\u0107 ukrai\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa by\u0142aby za jego odwo\u0142aniem.<\/p>\r\n<p><strong>A nie jest\u2026?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce ponad po\u0142owa Ukrainy wci\u0105\u017c milczy i to te\u017c o czym\u015b \u015bwiadczy. Janukowycz reprezentuje interesy swoje, interesy oligarch\u00f3w i &#8211; co warto podkre\u015bli\u0107\u00a0&#8211; jest zwi\u0105zany z opcj\u0105 prorosyjsk\u0105. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce na Ukrainie \u017cyje 10 milion\u00f3w Rosjan. Z jednej strony to, \u017ce na Ukrainie leje si\u0119 krew, jest wielk\u0105 tragedi\u0105, ale trzeba te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce krew leje si\u0119 po obu stronach. Milicjanci strzelali do ludzi, ale paramilitarne boj\u00f3wki Majdanu, kt\u00f3re s\u0105 uzbrojone w bro\u0144 paln\u0105, strzela\u0142y do milicjant\u00f3w. Dosz\u0142o do wymiany ognia. Pytanie brzmi: czy by\u0142a to wymiana kontrolowana, czy te\u017c nie. Rozlew krwi i \u015bmier\u0107 ludzi jest zawsze tragedi\u0105. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce ka\u017cdy rz\u0105d na \u015bwiecie ma obowi\u0105zek zapewnienia bezpiecze\u0144stwa milionom swoich obywateli, nie tylko kilkuset tysi\u0105com, kt\u00f3rzy protestuj\u0105. Obowi\u0105zek zapewnienia porz\u0105dku publicznego spoczywa tak\u017ce na prezydencie Janukowyczu. Protesty s\u0105 t\u0142umione g\u0142\u00f3wnie takimi \u015brodkami jak pa\u0142ki, tarcze, granaty hukowe. Z drugiej strony mamy Majdan, podobnie uzbrojony. W \u015bwietle tego, co si\u0119 wydarzy\u0142o i co wci\u0105\u017c si\u0119 dzieje, nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107, \u017ce jest to tylko wina jednej strony. Jest to eskalacja przemocy z obu stron.<\/p>\r\n<p><strong>Jest szansa na pokojowe rozwi\u0105zanie tego ju\u017c krwawego konfliktu?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Wszystko jest w r\u0119kach nie tyle Janukowycza, co w r\u0119kach Rosji, Stan\u00f3w Zjednoczonych, Unii Europejskiej, a tak\u017ce w r\u0119kach wspomnianych ju\u017c oligarch\u00f3w. W mojej ocenie, negocjacje powinny si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 na tym w\u0142a\u015bnie poziomie. Nie jest \u017cadn\u0105 tajemnic\u0105, \u017ce je\u017celi Janukowycz utraci poparcie Rosji i oligarch\u00f3w, to nie b\u0119dzie si\u0119 liczy\u0142. W\u00f3wczas ani resorty si\u0142owe, ani administracja nie stan\u0105 po jego stronie. W tym uk\u0142adzie nie b\u0119dzie musia\u0142 podawa\u0107 si\u0119 do dymisji, nie b\u0119dzie mia\u0142 na nic wp\u0142ywu i w spos\u00f3b naturalny przestanie by\u0107 prezydentem Ukrainy. To, \u017ce wci\u0105\u017c czuje si\u0119 mocny, \u017ce prze do rozwi\u0105za\u0144 si\u0142owych, \u015bwiadczy, \u017ce najwidoczniej ma poparcie wschodnich i po\u0142udniowych obszar\u00f3w Ukrainy, gdzie mieszka blisko po\u0142owa tego kraju, i wspomnianych ju\u017c 10 milion\u00f3w Rosjan z jednej strony, a z drugiej musi mie\u0107 poparcie oligarch\u00f3w. Bez tego nie czu\u0142by si\u0119 bezkarny. Na Ukrainie ten, kto kupi oligarch\u00f3w (a s\u0105 to grube miliardy), kto zapewni im mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci, kto zapewni im wp\u0142ywy i nienaruszalno\u015b\u0107 maj\u0105tk\u00f3w, ten ma ich poparcie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pos\u0142\u00f3w w Wierchownej Radzie otrzyma\u0142a mandaty w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki poparciu i dzi\u0119ki pieni\u0105dzom oligarch\u00f3w. Nie mo\u017cna zatem upraszcza\u0107, \u017ce jest to konflikt Janukowycza z narodem, bo w rzeczywisto\u015bci jest to konflikt pewnych grup interes\u00f3w na Ukrainie reprezentuj\u0105cych wschodnie i po\u0142udniowe obszary tego kraju z cz\u0119\u015bci\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3ra z kolei reprezentuje \u015brodkow\u0105 i zachodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Ukrainy. Jest to zatem konflikt o charakterze to\u017csamo\u015bciowym przebiegaj\u0105cy po linii dziedzictwa narodowego i &#8211; co warte podkre\u015blenia &#8211; przebiega prawie po granicy wielkiej Rzeczypospolitej sprzed rozbior\u00f3w.<\/p>\r\n<p><strong>Janukowycz jest zak\u0142adnikiem Kremla?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Po\u015brednio jest zak\u0142adnikiem, poniewa\u017c rz\u0105d dusz na wschodniej i po\u0142udniowej Ukrainie sprawuje Kreml. Tam si\u0119 czyta media rosyjskie, tam si\u0119 ogl\u0105da tylko rosyjsk\u0105 telewizj\u0119, wreszcie tam si\u0119 m\u00f3wi tylko po rosyjsku. Zatem je\u017celi z Rosji p\u00f3jdzie bardzo silna narracja przeciwko Janukowyczowi, to spo\u0142ecze\u0144stwo si\u0119 od niego odwr\u00f3ci. Dop\u00f3ki na tych obszarach jest wsparcie dla dzia\u0142a\u0144 Janukowycza, to utrzyma si\u0119 on przy w\u0142adzy.<\/p>\r\n<p><strong>Jak ocenia Pan dzia\u0142ania Unii Europejskiej i b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a <\/strong><strong>polityk\u0119 o\u015bwiadcze\u0144 <\/strong><strong>wobec wydarze\u0144 na Ukrainie?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; UE uderza w tej chwili w to, co naj\u0142atwiej uderzy\u0107, czyli w prawa cz\u0142owieka, ale jakby nie s\u0142ycha\u0107 \u017cadnych konkret\u00f3w, nie ma te\u017c \u017cadnych dzia\u0142a\u0144, \u017ceby te prawa by\u0142y przestrzegane. Chodzi tu g\u0142\u00f3wnie o zabezpieczenie stabilizacji spo\u0142eczno-gospodarczej tego kraju. W tym obszarze nie widzimy \u017cadnych istotnych dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu wspieranie finansowe. Donald Tusk w swoim tourn\u00c3\u00a9e obje\u017adzi\u0142 niemal p\u00f3\u0142 Europy i nie zebra\u0142 \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna by przeciwstawi\u0107 ofercie Rosji, a wi\u0119c kilkunastu miliard\u00f3w dolar\u00f3w. To pokazuje, \u017ce poza retoryk\u0105 UE nie chce anga\u017cowa\u0107 si\u0119 na Ukrainie, oczywi\u015bcie wspiera dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu legitymizacj\u0119 si\u0142 opozycji skupionych g\u0142\u00f3wnie wok\u00f3\u0142 Witalija Kliczki i Arsenija Jaceniuka, trzeba jednak powiedzie\u0107, \u017ce w przesz\u0142o\u015bci CDU utrzymywa\u0142a kontakty ze Swobod\u0105.<\/p>\r\n<p><strong>Jaka w tym konflikcie jest rola Niemiec? \u00a0<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Niemcy odgrywaj\u0105 tu istotn\u0105 rol\u0119. Tak naprawd\u0119 ani Europa Zachodnia, ani Po\u0142udniowa nie interesuj\u0105 si\u0119 \u017cywo problemami Ukrainy, a krajem, kt\u00f3ry pr\u00f3buje ponad g\u0142ow\u0105 Polski rozgrywa\u0107 kwestie ukrai\u0144skie, s\u0105 dzisiaj w\u0142a\u015bnie Niemcy i po cz\u0119\u015bci te\u017c Stany Zjednoczone. Tyle tylko, \u017ce Amerykanie my\u015bl\u0105 o zaanga\u017cowaniu Rosji w konflikt na Ukrainie, a wszystko po to, \u017ceby Rosja odpu\u015bci\u0142a Syri\u0119, \u017ceby nie anga\u017cowa\u0142a si\u0119 tak mocno na Dalekim Wschodzie. Jest to zatem gra geopolityczna, gra o bardzo r\u00f3\u017cne interesy. Stanom Zjednoczonym zale\u017cy zatem na zwi\u0105zaniu Rosji na kierunku ukrai\u0144skim, z kolei UE, a g\u0142\u00f3wnie Niemcy, ma interesy gospodarcze na Ukrainie. Trzeba te\u017c mie\u0107 na uwadze, \u017ce bior\u0105c pod uwag\u0119 wzgl\u0119dy gospodarcze, w konsekwencji i tak dogadaj\u0105 si\u0119 z Rosj\u0105.<\/p>\r\n<p><strong>A jak\u0105 rol\u0119 w tym uk\u0142adzie pe\u0142ni Polska? \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Nam si\u0119 wydaje, \u017ce jeste\u015bmy w UE koordynatorem politycznym wsparcia dla opozycji ukrai\u0144skiej, ale to tylko mrzonki. Trzeba sobie u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce status Polski w UE nie jest tak wysoki, jak to si\u0119 wydaje ekipie rz\u0105dz\u0105cej. Prosz\u0119 zauwa\u017cy\u0107, Kliczko z Jaceniukiem je\u017cd\u017c\u0105 do Angeli Merkel, natomiast nie przyje\u017cd\u017caj\u0105 do Warszawy, co te\u017c o czym\u015b m\u00f3wi. Poza tym Polska nie jest w stanie w spos\u00f3b istotny gospodarczo pom\u00f3c Ukrainie i w rzeczywisto\u015bci ma bardzo ograniczone pole wsparcia. My mamy cz\u0119\u015bciowo zbie\u017cne interesy z Niemcami i cz\u0119\u015bciowo zbie\u017cne interesy ze Stanami Zjednoczonymi, ale tak g\u0142\u0119bokie zaanga\u017cowanie si\u0119 w kwestie konfliktu na Ukrainie, jakie obserwujemy z polskiej strony, prowadzi donik\u0105d.<\/p>\r\n<p><strong>Co konkretnie ma Pan na my\u015bli?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Je\u017celi przy w\u0142adzy utrzyma si\u0119 obecny prezydent Ukrainy i jego ekipa, to ani rz\u0105d PO, ani rz\u0105d PiS nie b\u0119dzie dla niego partnerem. Nie b\u0119dzie zatem mowy o szerokiej wsp\u00f3\u0142pracy gospodarczej z tamtym obszarem. Ca\u0142y czas musimy mie\u0107 na uwadze kazus bia\u0142oruski. Z kolei je\u017celi wygra\u0142aby opozycja, to mamy do czynienia co najmniej z regionalizacj\u0105 tego kraju, a obszary centralne i zachodnie bardziej ni\u017c my b\u0119d\u0105 kontrolowane przez Niemcy i Stany Zjednoczone. Tu tak\u017ce k\u0142ania si\u0119 kazus Iraku i nasze zaanga\u017cowanie, z kt\u00f3rego niewiele zyskali\u015bmy, podczas gdy inni, mniej zaanga\u017cowani, spili ca\u0142\u0105 \u015bmietank\u0119. Bior\u0105c to wszystko pod uwag\u0119, odradza\u0142bym zbyt g\u0142\u0119bokie anga\u017cowanie si\u0119 w sprawy Ukrainy. Oczywi\u015bcie nale\u017cy protestowa\u0107, kiedy \u0142amane s\u0105 prawa cz\u0142owieka, je\u017celi s\u0105 ofiary \u015bmiertelne. Tym bardziej trzeba dzia\u0142a\u0107 na rzecz uspokojenia tej sytuacji i porozumienia si\u0119 stron, ale bez jednoznacznego opowiadania si\u0119 po jednej ze stron. Prosz\u0119 zobaczy\u0107, co do tej pory zyskali\u015bmy poprzez nasze zaanga\u017cowanie na Ukrainie, tak naprawd\u0119 nic. Opozycja na Majdanie poza tym, kiedy nasi politycy przyje\u017cd\u017caj\u0105 do Kijowa, nie zauwa\u017ca Warszawy, tymczasem ju\u017c ponosimy, i to w setkach milion\u00f3w z\u0142otych, koszty embarga na \u017cywno\u015b\u0107 do Rosji. Nale\u017cy wystrzega\u0107 si\u0119 emocji i kr\u00f3tkowzrocznego spojrzenia, ale musimy patrze\u0107 dalekowzrocznie, jaki b\u0119dzie efekt ko\u0144cowy. Je\u017celi przy\u0142o\u017cymy r\u0119k\u0119 do tego, \u017ceby Ukraina si\u0119 rozpad\u0142a, to wygenerujemy sobie problem w postaci Zachodniej Ukrainy, kt\u00f3ra jest najbiedniejszym regionem tego pa\u0144stwa, kt\u00f3ra sama nie b\u0119dzie si\u0119 w stanie utrzyma\u0107 i b\u0119dzie czym\u015b na wz\u00f3r Kosowa Europy Wschodniej. Mo\u017ce to by\u0107 nie lada problem, bo stanie si\u0119 regionem, gdzie przez wiele lat nie b\u0119dzie mowy o stabilizacji.<\/p>\r\n<p><strong>Premier Tusk zapowiedzia\u0142 dzi\u015b, \u017ce Polska b\u0119dzie namawia\u0107 instytucje europejskie do na\u0142o\u017cenia sankcji przeciw aparatowi w\u0142adzy na Ukrainie. Jednocze\u015bnie zaznaczy\u0142, \u017ce nie wierzy w ich skuteczno\u015b\u0107\u2026<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Te deklaracje s\u0105 moim zdaniem nieporozumieniem. Prosz\u0119 powiedzie\u0107, co daj\u0105 sankcje wobec re\u017cimu \u0141ukaszenki\u2026? Nic. Je\u017celi UE na\u0142o\u017cy sankcje gospodarcze na Ukrain\u0119, to pauperyzacja tego spo\u0142ecze\u0144stwa pog\u0142\u0119bi si\u0119 jeszcze bardziej. Co prawda wi\u0119kszo\u015b\u0107 eksportu z Ukrainy trafia do Rosji, ale spora cz\u0119\u015b\u0107 eksportu i wymiany handlowej tego kraju dotyczy tak\u017ce rynk\u00f3w europejskich, z czego kilka procent stanowi wymiana z Polsk\u0105. Maj\u0105c na uwadze sankcje w Rosji, a w perspektywie jeszcze &#8211; zreszt\u0105 na w\u0142asne \u017cyczenie &#8211; embargo z Ukrain\u0105, to kto i w jaki spos\u00f3b zrekompensuje straty polskim firmom. Decyzje bardzo \u0142atwo si\u0119 podejmuje, trzeba jednak spojrze\u0107 na ewentualne konsekwencje. Jest to powa\u017cny problem.<\/p>\r\n<p><strong>Co zatem powinna zrobi\u0107 UE i co powinna zrobi\u0107 Polska, \u017ceby za\u017cegna\u0107 konflikt na Ukrainie? \u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; \u0179eby wstrzyma\u0107 dalsze pog\u0142\u0119bianie si\u0119 tego konfliktu, nale\u017cy zacz\u0105\u0107 powa\u017cnie rozmawia\u0107 z Federacj\u0105 Rosyjsk\u0105. Pr\u00f3ba dzia\u0142a\u0144 na Ukrainie poza Rosj\u0105 jest wed\u0142ug mnie kompletn\u0105 bzdur\u0105. Je\u017celi dzisiaj UE postawi warunek, \u017ce Janukowycz musi odej\u015b\u0107, to tak jakby kto\u015b powiedzia\u0142, \u017ce nie ma sensu siada\u0107 do rozm\u00f3w. Owszem, odej\u015bcie Janukowycza mo\u017ce by\u0107 konsekwencj\u0105 jakiego\u015b procesu, ale nie warunkiem podstawowym rozpocz\u0119cia rozm\u00f3w.<\/p>\r\n<p><strong>Pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej Janukowycza mo\u017ce czeka\u0107 los podobny do dawnego przyw\u00f3dcy Rumunii Nicolae Ceausescu?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Taki scenariusz jest mo\u017cliwy tylko i wy\u0142\u0105cznie w przypadku, gdyby Janukowycz wpad\u0142 w r\u0119ce demonstrant\u00f3w, co obecnie jest ma\u0142o prawdopodobne.\u00a0W Rumunii przeciwko Ceausescu powsta\u0142a ca\u0142a armia i by\u0142 to ruch masowy. Przeciwko Janukowyczowi powsta\u0142a tylko cz\u0119\u015b\u0107 niezadowolonych \u015brodowisk na Ukrainie. Czy si\u0119 to komu\u015b podoba, czy nie, obecny prezydent ma wci\u0105\u017c poparcie, kontroluje s\u0142u\u017cby specjalne, kontroluje te\u017c armi\u0119. O scenariuszu rumu\u0144skim mogliby\u015bmy te\u017c m\u00f3wi\u0107, gdyby przeciwko Janukowyczowi wyst\u0105pi\u0142a armia, a zw\u0142aszcza ukrai\u0144skie MSW. Tymczasem nic na to nie wskazuje.<\/p>\r\n<p><strong>Co oznacza coraz cz\u0119stsze pojawianie si\u0119 na Majdanie si\u0142\u00a0nacjonalistycznych?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Majdan ju\u017c od prawie dw\u00f3ch miesi\u0119cy jest zdominowany przez si\u0142y radykalne, przez boj\u00f3wki. Te oddzia\u0142y s\u0105 uzbrojone, przyw\u00f3dcy nacjonalistyczni nawo\u0142uj\u0105 do rozbijania magazyn\u00f3w broni, tylko wczoraj zdobyto magazyny broni we Lwowie i R\u00f3wnem. Mo\u017cna te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce pewna destabilizacja zbli\u017ca si\u0119 do granicy Polski, w Korczowej kilkuset ukrai\u0144skich demonstrant\u00f3w blokuje przej\u015bcie graniczne. To pokazuje, \u017ce ten problem si\u0119 rozlewa. W mojej opinii, w ci\u0105gu kilku najbli\u017cszych dni, niezale\u017cnie od tego, ilu ludzi zginie, Janukowycz zlikwiduje Majdan w Kijowie. Tylko kilka dni dyplomacja europejska ma na za\u017cegnanie tego konfliktu. Majdany, kt\u00f3re ewentualnie powstan\u0105 na Zachodniej Ukrainie, nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y wi\u0119kszego znaczenia, bo tak naprawd\u0119 w oczach \u015bwiata liczy si\u0119 tylko Kij\u00f3w. Je\u017celi protesty pojawi\u0105 si\u0119 np. we Lwowie, b\u0119dzie to tylko \u015bwiadczy\u0142o, \u017ce powoli pa\u0144stwo ukrai\u0144skie si\u0119 rozchodzi.<\/p>\r\n<p><strong>Pana zdaniem, b\u0119dziemy zmuszeni przyjmowa\u0107 uchod\u017ac\u00f3w ukrai\u0144skich?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Obawiam si\u0119, \u017ce rz\u0105d Donalda Tuska to zrobi, zreszt\u0105 podobne zdanie w tej kwestii ma tak\u017ce PiS. Osobi\u015bcie podchodzi\u0142bym do tego rozs\u0105dnie i powa\u017cnie. Je\u017celi ju\u017c tacy uchod\u017acy mieliby si\u0119 pojawi\u0107 w Polsce, to nale\u017ca\u0142oby ich umieszcza\u0107 na zachodzie lub na p\u00f3\u0142nocy Polski, a nie przy wschodniej granicy, kt\u00f3ra jest bardzo wra\u017cliwa na r\u00f3\u017cnego typu prowokacje.<\/p>\r\n<p><strong>Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z dr. Andrzejem Zapa\u0142owskim, historykiem, adiunktem na Uniwersytecie Rzeszowskim oraz w Wy\u017cszej Szkole Prawa i Administracji w Rzeszowie, prezesem rzeszowskiego oddzia\u0142u Polskiego Towarzystwa Geopolitycznego, rozmawia Mariusz Kamieniecki Czy ostatnie wydarzenia na Ukrainie \u015bwiadcz\u0105 o tym, \u017ce prezydent Janukowycz rozpocz\u0105\u0142 wojn\u0119 z w\u0142asnym narodem\u2026? &#8211; My\u015bl\u0119, \u017ce nie. To jeszcze nie jest ten etap. Przede wszystkim [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[167],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73431"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=73431"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73431\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=73431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=73431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=73431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}