Pewnie zastanawiacie si\u0119 sk\u0105d ten tytu\u0142? Niby dlaczego Guarani maj\u0105 otrzyma\u0107 izraelskie paszporty? Za chwil\u0119 wszystko wyja\u015bni\u0119, powiem tylko, \u017ce ci, kt\u00f3rzy kupili moj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eBa\u015b\u0144 jak nied\u017awied\u017a. Historie ameryka\u0144skie. Cz\u0119\u015b\u0107 I\u201d, wiedz\u0105 o tym ju\u017c od dawna. Ich z pewno\u015bci\u0105 ten tytu\u0142 nie zdziwi\u0142. Ja za to zdziwi\u0142em si\u0119 mocno zbieraj\u0105c materia\u0142y do tej ksi\u0105\u017cki, wszystkiego bowiem mog\u0142em si\u0119 spodziewa\u0107, tylko nie tego co znalaz\u0142em przy okazji opisywania konfliktu pomi\u0119dzy Jezuitami i ich pa\u0144stwem utworzonym na terenach zwanych w\u00f3wczas Paragwajem, a portugalskimi bandeirantes.<\/p>\r\n
O jezuitach i prowadzonych przez nich misjach s\u0142ysza\u0142 ka\u017cdy, g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 filmu Rolanda Joffe, zatytu\u0142owanego \u201eMisja\u201d, ze znakomit\u0105 obsad\u0105 i jeszcze lepsz\u0105 muzyk\u0105. Jezuici s\u0105 w tym filmie forpoczt\u0105 cywilizacji, lud\u017ami, kt\u00f3rzy na terenach dziewiczych, buduj\u0105 co\u015b czego nikt nigdy po nich nie zbudowa\u0142 – pa\u0144stwo, kt\u00f3re nie do\u015b\u0107, \u017ce prosperuje gospodarczo to jeszcze potrafi si\u0119 obroni\u0107. Jezuici cywilizuj\u0105 Indian, g\u0142osz\u0105 Ewangeli\u0119, buduj\u0105 miasta i sprzedaj\u0105 swoje towary, kt\u00f3re uda\u0142o im si\u0119 wyprodukowa\u0107 albo pozyska\u0107. Czym handluj\u0105? G\u0142\u00f3wnie yerba mate, czyli odpowiednio spreparowanymi li\u015b\u0107mi ostrokrzewu paragwajskiego, a tak\u017ce rzadkimi gatunkami drewna pozyskiwanymi w lasach nad rzek\u0105 Urugwaj oraz nad Paran\u0105. Potem, kiedy ich pa\u0144stwo umocni\u0142o si\u0119 jezuici zak\u0142adaj\u0105 warsztaty tkackie zajmuj\u0105 si\u0119 produkcj\u0105 szat liturgicznych na rynki europejskie. Prawie wszystko to mogli\u015bmy zobaczy\u0107 w filmie Joffe, prawie, bo nie by\u0142o tam najwa\u017cniejszych przeciwnik\u00f3w jezuit\u00f3w – bandeirantes. Zamiast nich za z\u0142ego robi\u0142 tam Rodrigo de Mendoza, kt\u00f3ry si\u0119 p\u00f3\u017aniej nawr\u00f3ci\u0142 i zosta\u0142 zakonnikiem. No, ale Rodrigo by\u0142 Hiszpanem, miejscowym latyfundyst\u0105, \u017co\u0142nierzem, a to nie wyczerpywa\u0142o absolutnie i nie wyczerpuje listy wrog\u00f3w jezuickich redukcji. Oczywi\u015bcie, miejscowi Hiszpanie prowadz\u0105cy swoje gospodarstwa utrzymywali niewolnik\u00f3w i prosperity pa\u0144stwa jezuickiego przeszkadza\u0142a im bardzo, ale korona otrzymywa\u0142a od jezuit\u00f3w taki haracz, \u017ce nikt z lokalnej, hiszpa\u0144skiej gangsterki nie \u015bmia\u0142 podnie\u015b\u0107 na nich r\u0119ki. G\u0142\u00f3wnym wrogiem redukcji byli bandeirantes, Portugalczycy z Sao Paulo, kt\u00f3rzy zajmowali si\u0119 porywaniem Indian i sprzedawaniem ich na rynkach portowych miast, nad Atlantykiem, sk\u0105d ludzie ci byli wywo\u017ceni na plantacje kawy, gdzie harowali od \u015bwitu do nocy, mr\u0105c jak muchy. Kawa za\u015b kt\u00f3r\u0105 produkowali sprzedawana by\u0142a g\u0142\u00f3wnie w Londynie. Bandeirantes to cz\u0142onkowie bandeira, a bandeira to po prostu chor\u0105giew, grupa awanturnik\u00f3w, kt\u00f3rzy pod sztandarem lokalnego jakiego\u015b gangstera za\u0142atwia r\u00f3\u017cne interesy. Bandeirantes, jako organizacja byli przez d\u0142ugi czas \u015bmiertelnym zagro\u017ceniem dla misji, doprowadzili swoimi atakami do tego, \u017ce jezuici i Indianie opu\u015bcili tereny po\u0142o\u017cone na p\u00f3\u0142noc od wodospad\u00f3w Iguzau i osiedli nad leniwymi rzekami tocz\u0105cymi swoje wody do po\u0142udniowego Atlantyku. Bandeira by\u0142a zaprzeczeniem redukcji, jej antytez\u0105, misje nosi\u0142y t\u0119 dziwnie brzmi\u0105ce w naszych uszach nazw\u0119, poniewa\u017c \u201ereductio\u201d to znaczy sprowadza\u0107. Indianie byli sprowadzani przez jezuit\u00f3w na drog\u0119 prawdy i przez to mogli \u017cy\u0107 w spokoju. Bandeirantes za\u015b sprowadzali ich do rol byd\u0142a roboczego i zabijali opornych. Tak to mniej wi\u0119cej wygl\u0105da\u0142o. Dlaczego Portugalczycy wyprawiali si\u0119 po niewolnik\u00f3w, a\u017c na drug\u0105 stron\u0119 Iguzau, dlaczego nie polowali na nich w d\u017cungli? Ot\u00f3\u017c dlatego, \u017ce by\u0142o to niebezpieczne. Indianie mieszkaj\u0105cy w lasach na po\u0142udniu dzisiejszej Brazylii, mieli zwyczaj chwyta\u0107 swoje ofiary i posila\u0107 si\u0119 ich kawa\u0142kami, kiedy one jeszcze \u017cy\u0142y. Nie by\u0142 to wi\u0119c \u0142atwy kawa\u0142ek chleba, owe polowania na niewolnik\u00f3w. Co innego w redukcjach, gdzie Indianie byli cywilizowani, chodzili do ko\u015bcio\u0142a, modlili si\u0119 i \u015bpiewali pie\u015bni uczestnicz\u0105c w procesjach. Tam, p\u00f3ki ojcowie nie za\u0142atwili z kr\u00f3lem utworzenia india\u0144skich si\u0142 zbrojnych mo\u017cna by\u0142o porywa\u0107 dowoln\u0105 ilo\u015b\u0107 ludzi. Za jednym razem bandeirantes potrafili wygarn\u0105\u0107 z jednej tylko redukcji od 5 do 15 tysi\u0119cy niewolnik\u00f3w i pop\u0119dzi\u0107 ich na p\u00f3\u0142noc. Ojcowie nie bronili ich i nie bronili siebie, bo nie mieli czym, pr\u00f3bowali apelowa\u0107 do serc bandeirantes, kt\u00f3rych uwa\u017cali za katolik\u00f3w, albo proponowali im okup za swoich podopiecznych. Okup ten by\u0142 bardzo rzadko przyjmowany, a serc nie uda\u0142o si\u0119 zmi\u0119kczy\u0107 nigdy. Sytuacja ta trwa\u0142a dop\u00f3ki ojcowie nie wyjednali u kr\u00f3la pozwolenia na bro\u0144 dla Indian. Wtedy napady na redukcje si\u0119 zako\u0144czy\u0142y. Bandeirantes zostali pokonani, wp\u0119dzeni w d\u017cungl\u0119, gdzie schwytali ich mieszkaj\u0105cy tam Indianie i zjedli po kawa\u0142ku nie zabijaj\u0105c uprzednio.<\/p>\r\n
Nie znaczy to, \u017ce bandeirantes znikn\u0119li ca\u0142kowicie z \u017cycia jezuit\u00f3w, oni si\u0119 w tym \u017cyciu pojawiali nadal, wida\u0107 ich by\u0142o jak pr\u00f3buj\u0105 p\u0142yn\u0105\u0107 pod pr\u0105d wielkich rzek by dotrze\u0107 na zach\u00f3d, do wicekr\u00f3lestwa Peru. Po c\u00f3\u017c im to by\u0142o? W dzisiejszej Brazylii, kt\u00f3ra \u017cyje mitem bandeirantes stawia im pomniki pisze si\u0119, \u017ce po to, by nie\u015b\u0107 cywilizacj\u0119 na tereny niezamieszkane. To nie jest prawda, bo ludzi ci na tereny nie zamieszkane nie zagl\u0105dali wcale, a na te zamieszkane nie\u015bli po\u017cog\u0119 i zniszczenie. Ich celem za\u015b w XVII wieku by\u0142o dotarcie i przej\u0119cie od strony l\u0105du hiszpa\u0144skich kopal\u0144 srebra w mie\u015bcie Potosi, w dzisiejszej Boliwii. To si\u0119 nie uda\u0142o, tak\u017ce dzi\u0119ki temu, \u017ce po drodze le\u017ca\u0142y wierne koronie redukcje jezuit\u00f3w.<\/p>\r\n
Dzi\u015b nie ma ju\u017c prawie w og\u00f3le \u015blad\u00f3w po misjach. Pozosta\u0142y jedynie resztki ruin wielkiej misji San Miguel, po\u0142o\u017cone w Argentynie. To j\u0105 mogli\u015bmy ogl\u0105da\u0107 w filmie Rolanda Joffe. Pomnik\u00f3w za\u015b bandeirantes jest mn\u00f3stwo, w ca\u0142ej Brazylii s\u0105 oni czczeni jako bohaterowie.<\/p>\r\n
Kiedy zabra\u0142em si\u0119 do pisania tej ksi\u0105\u017cki s\u0105dzi\u0142em, \u017ce konflikt pomi\u0119dzy jezuitami a bandeirantes ma jedynie pod\u0142o\u017ce gospodarcze i jest odbiciem konfliktu pomi\u0119dzy koron\u0105 hiszpa\u0144sk\u0105, a koron\u0105 angielsk\u0105, kt\u00f3rej reprezentantk\u0105 w Ameryce Po\u0142udniowej by\u0142a Portugalia. I dalej bym tak my\u015bla\u0142, gdyby nie trafi\u0142 na informacj\u0119 na po\u0142y anegdotyczn\u0105. Oto w czasie jednego z wielkich uprowadze\u0144, kiedy bandeirantes porwali mn\u00f3stwo ludzi i chcieli ich p\u0119dzi\u0107 na p\u00f3\u0142noc, jezuici zapytali ich szefa, jednego z najs\u0142ynniejszych \u00f3wczesnych gangster\u00f3w, nosz\u0105cego przydomek Tavares – lis, dlaczego on to robi, dlaczego nie kocha bli\u017aniego swego, jak nakazuje Jezus Chrystus. Na co Tavares odpowiedzia\u0142, \u017ce na handel lud\u017ami z barbarzy\u0144skich plemion pozwala Moj\u017cesz w starym prawie. I on Tavares nie sprzeniewierza si\u0119 Pismu wcale, on post\u0119puje w my\u015bl jego nakaz\u00f3w. Wyg\u0142osiwszy te s\u0142owa Lis- Tavares ruszy\u0142 wraz ze swoim \u0142upem na prze\u0142aj przez d\u017cungl\u0119 do Sao Paulo sk\u0105d pochodzi\u0142.<\/p>\r\n
<\/span>Po wpisaniu w wyszukiwark\u0119 s\u0142owa \u201eTavares\u201d od razu trafi\u0142em na Anit\u0119 Novinski, rodem ze Staszowa w Ma\u0142opolsce. Pani ta pracuje na uniwersytecie w Sao Paulo, a do jej najwa\u017cniejszych naukowych sukces\u00f3w nale\u017cy ustalenie rzeczywistej natury konfliktu pomi\u0119dzy redukcj\u0105, a bandeira. Ot\u00f3\u017c wed\u0142ug Novinski, szefowie poszczeg\u00f3lnych bandeira, to po prostu marrani, kt\u00f3rych przodkowie zostali si\u0142\u0105 zmuszeni do przej\u015bcia na katolicyzm, kiedy\u015b tam, dawno temu, w czasach rekonkwisty. Ich potomkowie za\u015b przybywszy do Ameryki zapragn\u0119li powr\u00f3ci\u0107 do wiary ojc\u00f3w. Zrobili to na po\u0142y potajemnie, a kiedy ju\u017c zrobili i zauwa\u017cyli, \u017ce tu\u017c za lasem i rzek\u0105 mieszkaj\u0105 ci wstr\u0119tni jezuici, symbol tej okropnej inkwizycji, zacz\u0119li zwalcza\u0107 ich ile si\u0142, \u017ceby pom\u015bci\u0107 dawn\u0105 krzywd\u0119. I jeszcze do tego, jak chce Anita Novinski, nie\u015bli na zach\u00f3d t\u0119 ca\u0142\u0105 fantastyczn\u0105 cywilizacj\u0119, kt\u00f3ra dzi\u015b tak wspaniale tam rozkwita. A jezuici, cho\u0107 odnie\u015bli chwilowy sukces, w ko\u0144cu zostali wyp\u0119dzeni ich misje za\u015b symbol opresji i przemocy zniszczono. Ja wszystkim gor\u0105co polecam pisma Anity Novinski, bo to jest co\u015b co si\u0119 Eli Barburowi nie \u015bni\u0142o na najgorszym kacu. Ja oczywi\u015bcie wiem, \u017ce wszystko mo\u017cna przedstawi\u0107 jak si\u0119 chce, je\u015bli cz\u0142owiek ma do dyspozycji dwa uniwersytety i ze trzy stacje telewizyjne, ale s\u0105 jakie\u015b granice zidiocenia? Prawda? S\u0105 czy nie ma? Wczoraj bowiem napisa\u0142 nam Eli Barbur na swoim blogu, cytuj\u0105c izraelsk\u0105 pras\u0119, \u017ce 3,5 miliona \u017byd\u00f3w ma otrzyma\u0107 hiszpa\u0144skie paszporty jako zado\u015b\u0107uczynienie za inkwizycj\u0119. To ja si\u0119 teraz pytam: czy przewidziano, w zwi\u0105zku z aktywno\u015bci\u0105 Anity Novinski obdarowanie izraelskimi paszportami tych Indian Guarani, kt\u00f3rzy prze\u017cyli Tavaresa i jego kumpli i do dzi\u015b mieszkaj\u0105 w Brazylii? Czy co\u015b takiego jest w planach? I niech si\u0119 Wam nie zdaje, \u017ce to co pisze pani Novinski to jakie\u015b wyg\u0142upy, to jest solidna badaczka, pojecha\u0142a do Lizbony, przejrza\u0142a archiwa i wysz\u0142o jej, \u017ce niekt\u00f3rzy z tych gangster\u00f3w nie podpisywali si\u0119 nawet alfabetem \u0142aci\u0144skim, bo go po prostu nie znali, u\u017cywali alfabetu hebrajskiego. No to jak b\u0119dzie? Jak ju\u017c Hiszpania wyda te paszporty Izraelczykom, to chyba jako gest dobrej woli b\u0119dzie mo\u017cna obdarowa\u0107 czerwonosk\u00f3rych dokumentami z gwiazd\u0105 Dawida?<\/p>\r\n coryllus<\/em><\/strong><\/p>\r\n Na naszej stronie\u00a0www.coryllus.pl<\/a>\u00a0pojawi\u0142 si\u0119 ju\u017c regulamin konkursu na komiks wed\u0142ug \u201eBa\u015bni jak nied\u017awied\u017a\u201d. No wi\u0119c jest tak, mamy trzy kategorie:\u00a0bitwy, kresy, \u015bwi\u0119ci<\/b>. Do ka\u017cdej kategorii przyporz\u0105dkowane jest jedno opowiadanie i mo\u017cna sobie wybra\u0107 co si\u0119 chce rysowa\u0107. Czy bitw\u0119 pod \u0179yrzynem wed\u0142ug opowiadania \u201e\u0179yrzyn 1863\u201d, czy histori\u0119 ksi\u0119cia Romana Sanguszki wed\u0142ug opowiadania \u201eBa\u015b\u0144 kresowa\u201d, czy mo\u017ce histori\u0119 \u015bw. Ignacego de Loyola wed\u0142ug opowiadania \u201eTrzydniowa spowied\u017a kochanka kr\u00f3lowej\u201d. Nagrody s\u0105 niekiepskie, w ka\u017cdej kategorii po trzy. Za pierwsz\u0105 5 tysi\u0119cy minus podatek, kt\u00f3ry w takich razach koniecznie trzeba odprowadzi\u0107, za drug\u0105 3 tysi\u0105ce minus ten\u017ce podatek, a za trzeci\u0105 2 tysi\u0105ce minus wspomniany podatek. My\u015bl\u0119, \u017ce warto si\u0119 pokusi\u0107, tym bardziej, \u017ce z autorami najlepszych prac chcia\u0142bym potem podpisa\u0107 umowy na stworzenie ca\u0142ych album\u00f3w, wed\u0142ug mojego scenariusza. Aha, jeszcze jedno: na konkurs nie rysujemy ca\u0142ej historii, ale jedynie od 4 do 6 plansz formatu A 4 w pionie. Szczeg\u00f3\u0142y s\u0105 ju\u017c na stroniewww.coryllus.pl<\/a>\u00a0w specjalnej zak\u0142adce \u201eKonkurs\u201d. Prace b\u0119dzie mo\u017cna nadsy\u0142a\u0107 do 20 maja, a og\u0142oszenie wynik\u00f3w nast\u0105pi 20 czerwca.<\/p>\r\n Poniewa\u017c intensywnie zbieramy pieni\u0105dze na nagrody, kt\u00f3re s\u0105 do\u015b\u0107 powa\u017cne, umie\u015bci\u0142em w sklepie kilka nowych tytu\u0142\u00f3w, s\u0105 to albumy z archiwalnymi zdj\u0119ciami, do\u015b\u0107 szczeg\u00f3lne o tematyce raczej ma\u0142o spopularyzowanej. Opisy znajdziecie przy zdj\u0119ciach ok\u0142adek. Zysk z ich sprzeda\u017cy przeznaczamy w ca\u0142o\u015bci na nagrody konkursowe.<\/b><\/p>\r\n