{"id":73014,"date":"2014-01-29T13:04:11","date_gmt":"2014-01-29T18:04:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=73014"},"modified":"2020-09-23T19:47:28","modified_gmt":"2020-09-23T23:47:28","slug":"mordowali-bezbronnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=73014","title":{"rendered":"Mordowali bezbronnych"},"content":{"rendered":"<p><strong>Od zbrodni pope\u0142nionej przez sowieckich i \u017cydowskich \u201epartyzant\u00f3w\u201d w Koniuchach, na obrze\u017cu Puszczy Rudnickiej, mija w\u0142a\u015bnie 70 lat. \u015aledztwo w tej sprawie, po interwencjach Kongresu Polonii Kanadyjskiej i za\u0142\u0105czeniu licznych dowod\u00f3w, toczy si\u0119 ju\u017c prawie 13 lat.<\/strong><\/p>\r\n<p>Co dotychczas zrobiono, co ustalono? Pion \u015bledczy IPN co roku publikuje lakoniczny komunikat, kt\u00f3rego tre\u015b\u0107 praktycznie nie zmienia si\u0119, cho\u0107 mijaj\u0105 lata, kt\u00f3re powinny by\u0107 po\u015bwi\u0119cone na dokonanie szeregu ustale\u0144 i intensywne informowanie opinii publicznej. Wystarczy przypomnie\u0107 spraw\u0119 Jedwabnego &#8211; tam \u201ewszystko\u201d zrobiono przez rok, aby na okr\u0105g\u0142\u0105, 60. rocznic\u0119 praktycznie zamkn\u0105\u0107 spraw\u0119. Dzi\u015b ju\u017c ma\u0142o kto pami\u0119ta, \u017ce by\u0142o to umorzenie post\u0119powania, pozosta\u0142o w nim mn\u00f3stwo niewyja\u015bnionych i niedoko\u0144czonych w\u0105tk\u00f3w, a w\u0105tpliwo\u015bci pozosta\u0142o nie mniej ni\u017c na pocz\u0105tku \u015bledztwa. A mo\u017ce nawet wi\u0119cej.<\/p>\r\n<p>W sprawie Koniuch jest inaczej. Po latach gromadzenia informacji przez badaczy i publicyst\u00f3w (kt\u00f3re na bie\u017c\u0105co otrzymywali \u015bledczy lub z kt\u00f3rych mogli bez przeszk\u00f3d korzysta\u0107, poniewa\u017c by\u0142y natychmiast publikowane) dysponujemy cz\u0119\u015bciowymi listami zar\u00f3wno ofiar dokonanej tam 29 stycznia 1944 r. masakry, jak te\u017c jej sprawc\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce zbrodnia zbrodni nier\u00f3wna. W sprawie Jedwabnego mo\u017cna by\u0142o sprawstwo przypisa\u0107 Polakom, i to jeszcze przed solidnymi badaniami sprawy. W Koniuchach taki zabieg jest jednak niemo\u017cliwy, zatem milcz\u0105 na ten temat czo\u0142owe media, a samozwa\u0144cze autorytety moralne, kt\u00f3re zawsze maj\u0105 usta pe\u0142ne frazes\u00f3w, w tej sprawie wymownie nie zabieraj\u0105 g\u0142osu. \u201eGazeta Wyborcza\u201d wymieni\u0142a t\u0119 miejscowo\u015b\u0107 bodaj\u017ce raz: 7 maja 2001 r. poda\u0142a (za komunikatem PAP): \u201eDrewniany krzy\u017c upami\u0119tni ofiary masakry oko\u0142o 50 mieszka\u0144c\u00f3w wsi Koniuchy na Litwie\u201d. Tylko tyle.<\/p>\r\n<p><strong>Nikogo nie oszcz\u0119dzili<\/strong><\/p>\r\n<p>Co wiemy o tej zbrodni? Zachowa\u0142y si\u0119 liczne dokumenty wytworzone przez \u201epartyzantk\u0119\u201d sowieck\u0105 i \u017cydowsk\u0105, niemiecki i litewski aparat okupacyjny, Armi\u0119 Krajow\u0105. W okresie powojennym powsta\u0142y wspomnienia, pami\u0119tniki i relacje. Niekt\u00f3re z nich s\u0105 bardzo szczeg\u00f3\u0142owe i zawieraj\u0105 drastyczne opisy bestialstwa, przywo\u0142ane przez samych uczestnik\u00f3w. Powsta\u0142y opracowania szczeg\u00f3\u0142owo dokumentuj\u0105ce zbrodni\u0119, jej przebieg i skutki. Nie ma wi\u0119c \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, kto, gdzie i kiedy dokona\u0142 masakry oraz kim by\u0142y ofiary &#8211; tu przypomnijmy: kilkoro dzieci (najm\u0142odsze mia\u0142o zaledwie 1,5 roku), kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani, wszystko polscy cywile. Przez kilkadziesi\u0105t powojennych lat g\u0142\u00f3wnie uczestnicy rozpowszechniali zak\u0142aman\u0105 wersj\u0119, jakoby by\u0142 to uzasadniony atak bohaterskich partyzant\u00f3w na silnie umocniony garnizon niemiecki!<\/p>\r\n<p>29 stycznia 1944 r. nad ranem na ma\u0142\u0105 polsk\u0105 wie\u015b (po\u0142o\u017con\u0105 z dala od innych siedzib ludzkich) napad\u0142a 120-osobowa grupa sowieckich \u201epartyzant\u00f3w\u201d z pobliskiej Puszczy Rudnickiej. Oddzia\u0142y te nosi\u0142y bardzo wznios\u0142e nazwy: \u201e\u015amier\u0107 Okupantom\u201d, \u201e\u015amier\u0107 Faszyzmowi\u201d, \u201eM\u015bciciel\u201d, \u201eWalka\u201d, \u201eKu Zwyci\u0119stwu\u201d, \u201ePiorun\u201d, \u201eMargirio\u201d, \u201eOddzia\u0142 im. Adama Mickiewicza\u201d. Prawie po\u0142ow\u0119 z nich stanowili sowieccy \u201epartyzanci\u201d narodowo\u015bci \u017cydowskiej. Nie ma na ich temat rzetelnej literatury historycznej z prawdziwym opisem czyn\u00f3w bojowych, bo tych by\u0142o niewiele. Istot\u0105 ich dzia\u0142ania by\u0142o trwanie i pilnowanie sowieckiego porz\u0105dku w kraju okupowanym do 1941 r. przez Sowiet\u00f3w, a p\u00f3\u017aniej przez Niemc\u00f3w. \u201eAkcji\u201d w Koniuchach r\u00f3wnie\u017c nie da si\u0119 zaliczy\u0107 do czyn\u00f3w bojowych, tym bardziej \u017ce skierowana by\u0142a wy\u0142\u0105cznie przeciwko bezbronnej ludno\u015bci cywilnej, a jej celem mia\u0142o by\u0107 skuteczne zastraszenie okolicy. Makabryczna rze\u017a po\u0142\u0105czona z wyj\u0105tkowym bestialstwem trwa\u0142a oko\u0142o godziny. Zgin\u0119\u0142o co najmniej 38 os\u00f3b, kilkana\u015bcie by\u0142o rannych, w tym kilka bardzo ci\u0119\u017cko. Wie\u015b zosta\u0142a doszcz\u0119tnie obrabowana i spalona, przesta\u0142a istnie\u0107.<\/p>\r\n<p><strong>Terror i rabunek<\/strong><\/p>\r\n<p>Po tragicznej w skutkach okupacji sowieckiej trwaj\u0105cej do 22 czerwca 1941 r., podczas kt\u00f3rej dziesi\u0105tki tysi\u0119cy Polak\u00f3w straci\u0142o \u017cycie, a setki tysi\u0119cy wywieziono na Syberi\u0119, nowy okupant, tym razem niemiecki, stosowa\u0142 podobne metody podboju i utrzymania Kres\u00f3w w swoim w\u0142adaniu. Ale w terenie pozosta\u0142y ca\u0142e masy tzw. okru\u017ce\u0144c\u00f3w, czyli rozbitk\u00f3w z Armii Czerwonej. Nie wszyscy enkawudzi\u015bci i przedstawiciele sowieckich w\u0142adz komunistycznych i pa\u0144stwowych zdo\u0142ali si\u0119 ewakuowa\u0107. W ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy stworzyli oni liczn\u0105 konspiracj\u0119 i z czasem zacz\u0119li tworzy\u0107 w\u0142asne oddzia\u0142y \u201epartyzanckie\u201d. Nie mia\u0142y one takiego charakteru jak Armia Krajowa &#8211; nastawia\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na przetrwanie i manifestowanie istnienia w\u0142adzy sowieckiej. Ale wobec wszelkich przeciwnik\u00f3w (przede wszystkim AK) wyst\u0119powa\u0142y zdecydowanie wrogo, tak\u017ce nikczemnie denuncjuj\u0105c ich nawet Niemcom. Coraz licznej przy\u0142\u0105czali si\u0119 do nich zbiegowie z gett, w tej okolicy przede wszystkim z pobliskiego Kowna. Ich ostoj\u0105 by\u0142a pot\u0119\u017cna i niedost\u0119pna Puszcza Rudnicka, w kt\u00f3rej sowieckie oddzia\u0142y czu\u0142y si\u0119 bezpiecznie. Mog\u0142y zatem bezkarnie terroryzowa\u0107 okoliczn\u0105 ludno\u015b\u0107, n\u0119ka\u0107 j\u0105 conocnymi napadami, rabowa\u0107.<\/p>\r\n<p>Mieszkaniec Rudnik i \u017co\u0142nierz VII Brygady Wile\u0144skiej AK Witold A\u0142adowicz \u201eBogdaniec\u201d wspomina\u0142: \u201eKiedy przysz\u0142a w\u0142adza sowiecka [1939], \u017bydzi zostali jej sympatykami, wielu wst\u0105pi\u0142o do partii komunistycznej. Podczas okupacji \u017bydzi zacz\u0119li denuncjowa\u0107 ziemian, oficer\u00f3w polskich do NKWD. Cz\u0142onkowie rodzin, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 uciec, wiedzieli, kto ich wydawa\u0142. Nie jest tajemnic\u0105, \u017ce w\u015br\u00f3d NKWD-zist\u00f3w nie brakowa\u0142o os\u00f3b narodowo\u015bci \u017cydowskiej. Z tego powodu niech\u0119tnie przyjmowano ich do oddzia\u0142\u00f3w polskiej partyzantki. Podczas okupacji niemieckiej w Puszczy Rudnickiej mie\u015bci\u0142a si\u0119 baza sowieckiej partyzantki z \u017bydami, z\u0142odziejami, byli w niej Polacy &#8211; komsomolcy z Gaju. Na D\u0142ugiej Wyspie dzia\u0142a\u0142 oddzia\u0142 \u2019Za rodinu\u2019. Tu znajdowa\u0142 si\u0119 po\u0142udniowy obkom partii. Utrzymywali si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z rabunk\u00f3w, bardzo lubili z\u0142oto i zegarki (\u2026)\u201d.<\/p>\r\n<p>Jeden z uczestnik\u00f3w, Israel Weiss, kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej napisa\u0142 w swych wspomnieniach, \u017ce konflikty z ludno\u015bci\u0105 polsk\u0105 mia\u0142y charakter wy\u0142\u0105cznie odwetowy i by\u0142y to ekspedycje karne: \u201ePrzedsi\u0119wzi\u0119to karne kroki wobec kolaborant\u00f3w, a jedna z wiosek, kt\u00f3ra by\u0142a notoryczna w swej wrogo\u015bci do \u017byd\u00f3w, zosta\u0142a ca\u0142kowicie spalona\u201d (Relacja Israela Weissa, w: Baruch Kaplinsky (red.), Pinkas Hrubieshov. Memorial to a Jewish Community in Poland, Tel Aviv 1962, s. XIII). Jednak ka\u017cdy, kto niszczy\u0142 w tak okrutny spos\u00f3b polskie wioski, obiektywnie dzia\u0142a\u0142 przecie\u017c na rzecz niemieckich okupant\u00f3w. By\u0142o to bowiem zaplecze dla miejscowych oddzia\u0142\u00f3w AK, kt\u00f3re w przeciwie\u0144stwie do sowieckich \u201epartyzant\u00f3w\u201d ca\u0142y czas prowadzi\u0142y walki z Niemcami.<\/p>\r\n<p><strong>Pili i \u015bpiewali<\/strong><\/p>\r\n<p>Nawet w\u015br\u00f3d sprawc\u00f3w pojawi\u0142y si\u0119 &#8211; nieliczne wprawdzie &#8211; wyrzuty sumienia, co tym bardziej warto odnotowa\u0107: \u201eWioska Koniuchy sta\u0142a si\u0119 tylko wspomnieniem pe\u0142nym popio\u0142\u00f3w i trup\u00f3w. Dosta\u0142a nauczk\u0119. Dow\u00f3dca zebra\u0142 wszystkie oddzia\u0142y, podzi\u0119kowa\u0142 im za ich dobrze spe\u0142nione zadanie oraz rozkaza\u0142 przygotowa\u0107 si\u0119 do powrotu do bazy. Ludzie byli zm\u0119czeni, ale z ich twarzy wyziera\u0142a satysfakcja i szcz\u0119\u015bcie z wykonanego zadania. Tylko niewielu zdawa\u0142o sobie spraw\u0119, \u017ce pope\u0142niono straszliwy mord w ci\u0105gu godziny. Ci nieliczni wygl\u0105dali ponuro, smutno i mieli poczucie winy. (\u2026)<\/p>\r\n<p>Dotarli\u015bmy do bazy p\u00f3\u017ano w nocy. By\u0142em zm\u0119czony i zmordowany, a wi\u0119c zasn\u0105\u0142em od razu, tak jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z naszego oddzia\u0142u. Jak si\u0119 dowiedzieli\u015bmy nast\u0119pnego dnia, pozosta\u0142e oddzia\u0142y zosta\u0142y przywitane jak bohaterowie za zniszczenie Koniuch\u00f3w. Pili, jedli i \u015bpiewali ca\u0142\u0105 noc. Sprawi\u0142o im przyjemno\u015b\u0107 zabijanie i niszczenie, a najbardziej picie\u201d (Paul Bagriansky, \u201eKoniuchi\u201d, Pirsumim, Tel Aviv: Publications of the Museum of the Combatants and Partisans, nr 65-66 (grudzie\u0144 1988), s. 120-124).<\/p>\r\n<p>Po latach jednak w coraz liczniej publikowanych wspomnieniach i relacjach \u017cydowscy uczestnicy zbrodni licytowali si\u0119 nawet liczb\u0105 ofiar, podnosz\u0105c j\u0105 i do trzystu os\u00f3b. Sami jednak strat nie ponie\u015bli \u017cadnych, mimo \u017ce atakowali przecie\u017c silnie ufortyfikowany \u201egarnizon niemiecki\u201d.<\/p>\r\n<p><strong>Taktyka zaprzeczania<\/strong><\/p>\r\n<p>Gdy sprawa zosta\u0142a nag\u0142o\u015bniona po wszcz\u0119ciu \u015bledztwa przez IPN, zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 publikacje innego rodzaju, neguj\u0105ce istot\u0119 wydarze\u0144.<\/p>\r\n<p>Historyk izraelski Dov Levin (by\u0142y cz\u0142onek oddzia\u0142u \u201e\u015amier\u0107 Okupantom\u201d) stwierdzi\u0142, \u017ce poruszenie tej sprawy spowodowane jest \u201ez\u0142o\u015bliwymi intencjami\u201d. Ale w 2007 r. litewski wymiar sprawiedliwo\u015bci te\u017c wszcz\u0105\u0142 podobne \u015bledztwo. Reakcja \u015brodowiska \u017cydowskiego by\u0142a jednoznaczna &#8211; pot\u0119piono to jako \u201ewybryk antysemicki\u201d. Mieszka\u0144com Koniuch zarzucono natomiast, \u017ce mordowali \u017byd\u00f3w, wi\u0119c by\u0142 to w pe\u0142ni uzasadniony odwet, poniewa\u017c byli\u2026 niemieckimi \u201ekolaborantami\u201d! Ju\u017c nie pada\u0142y argumenty, \u017ce stacjonowa\u0142 tam niemiecki garnizon. Ich rol\u0119 przej\u0119li zatem\u2026 Polacy. Twierdzono r\u00f3wnie\u017c, \u017ce bezbronnych cywil\u00f3w nie tkni\u0119to. \u015aledztwo bardzo szybko zosta\u0142o umorzone.<\/p>\r\n<p>Zacz\u0119\u0142y si\u0119 te\u017c ukazywa\u0107 publikacje dzieci sprawc\u00f3w, w kt\u00f3rych przyj\u0119to dodatkow\u0105 lini\u0119 obrony, ocieraj\u0105c\u0105 si\u0119 o absurd dla os\u00f3b jako tako znaj\u0105cych \u00f3wczesne realia. Ale dla anglosaskiej opinii publicznej mo\u017ce to by\u0107 przekonuj\u0105ce, bo sk\u0105d maj\u0105 zna\u0107 zawi\u0142o\u015bci okupacji w Europie \u015arodkowo-Wschodniej, w tym i w Polsce?<\/p>\r\n<p>Na przyk\u0142ad w 2008 r. ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka Michaela Barta i Laurel Corony \u201eUntil Our Last Breath: A Holocaust Story of Love and Partisan Resistance\u201d (New York: St. Martin\u2019s Press, 2008). Jest to biografia Leizera Barta (policjanta z getta wile\u0144skiego) i jego \u017cony Zeni (Kseni) Lewinson-Bart, kt\u00f3rzy byli w \u017cydowskiej \u201epartyzantce\u201d w Puszczy Rudnickiej. Ich syn Michael napisa\u0142, \u017ce skoro nie wszyscy mieszka\u0144cy spacyfikowanej wsi zgin\u0119li w tej makabrycznej akcji (to prawda, \u017ce nielicznym uda\u0142o si\u0119 zbiec i ocali\u0107 \u017cycie), to oznacza, i\u017c \u201epartyzanci\u201d ich wcze\u015bniej o tym ostrzegli i ze szlachetnej lito\u015bci pozwolili im\u2026 uciec: \u201eKa\u017cdemu w miasteczku, kto si\u0119 podda\u0142, pozwolono odej\u015b\u0107, lecz ci, kt\u00f3rzy opierali si\u0119 lub nie us\u0142uchali wezwa\u0144, aby si\u0119 podda\u0107, zostali zabici\u201d.<\/p>\r\n<p>Ksi\u0105\u017cka zebra\u0142a entuzjastyczne recenzje, poniewa\u017c jakoby ukaza\u0142a \u201emoralne dylematy cz\u0142onk\u00f3w \u017cydowskiego ruchu oporu\u201d. Przypomnijmy wi\u0119c, \u017ce nie by\u0142o to miasteczko, tylko g\u0142ucha wie\u015b. Mieszka\u0144c\u00f3w nikt nie ostrzeg\u0142, przeciwnie &#8211; sprawcy zrobili wszystko, aby nikt nie uszed\u0142 z \u017cyciem, na szcz\u0119\u015bcie nie do ko\u0144ca skutecznie. Polacy nie mogli si\u0119 podda\u0107, bo przecie\u017c i tak byli bezbronni, a sprawcy przyst\u0105pili do rzezi natychmiast.<\/p>\r\n<p><strong>Bez lito\u015bci<\/strong><\/p>\r\n<p>\u015awiadkowie nawet po kilkudziesi\u0119ciu latach wspominali te wydarzenia ze zgroz\u0105, jak np. Stanis\u0142awa Woronis: \u201ePartyzanci sowieccy cz\u0119sto zagl\u0105dali do nas przedtem. Zwykle zjawiali si\u0119 ze stanowczym rozkazem lub rewolwerem w r\u0119ku, by\u015bmy dali kury, \u015bwiniaka lub inn\u0105 \u017cywno\u015b\u0107. Potem dokonywali wr\u0119cz grabie\u017cczych napad\u00f3w, niczym bandyci. Nasi m\u0119\u017cczy\u017ani zbuntowali si\u0119. Nie mieli\u015bmy czym karmi\u0107 w\u0142asne dzieci. U niekt\u00f3rych bieda a\u017c piszcza\u0142a. Kiedy zorganizowano samoobron\u0119, rozprawiono si\u0119 z nami w spos\u00f3b bestialski, stosuj\u0105c mord i ogie\u0144. Mog\u0142abym zrozumie\u0107 m\u0119skie porachunki, ale mordowania niewinnych ludzi, nigdy! To by\u0142o gorsze ni\u017c wojna. Na wojnie ucieka si\u0119 przed kul\u0105. Tych, kogo w Koniuchach kula nie trafi\u0142a, lub tylko rani\u0142a, dobito \u017cywcem. (\u2026)<\/p>\r\n<p>Strach i \u015bwist kul poza plecami b\u0119d\u0119 pami\u0119ta\u0107 do ko\u0144ca dni. Tak, jak p\u0142on\u0105c\u0105 wie\u015b, daremnie b\u0142agaj\u0105c\u0105 o lito\u015b\u0107.<\/p>\r\n<p>Wr\u00f3cili\u015bmy do Koniuch nie od razu. Partyzanci sowieccy czuwali i nie daj Bo\u017ce, jak kogo\u015b znale\u017ali. Tego krwawego dnia zgin\u0119\u0142a te\u017c bliska rodzina mego m\u0119\u017ca. Dwudziestoletnia Ania Woronis s\u0142yn\u0119\u0142a na ca\u0142\u0105 okolic\u0119 ze swej urody\u2026 Tak bardzo szkoda mi ch\u0142opaczka Antka Bobina. M\u0142ody, pi\u0119kny, pracowity. Nie mieszka\u0142 tu, s\u0142u\u017cy\u0142 u gospodarzy gdzie indziej. Ale akurat odwiedzi\u0142 wie\u015b rodzinn\u0105. Ojciec jego by\u0142 w szpitalu w Bieniakoniach. A Antek tak niewinnie zgin\u0105\u0142\u2026 Podobnie by\u0142o z rodzin\u0105 Pil\u017cys\u00f3w, kt\u00f3ra przyjecha\u0142a z Wilna, gdy\u017c naby\u0142a tu dom\u2026 Nie utrzymywali\u015bmy z nimi bli\u017cszych kontakt\u00f3w, gdy\u017c mieszkali dalej, za rzek\u0105. Wiem jednak, \u017ce mieli dzieci\u2026 Czym zawini\u0142y dzieci?\u2026 Molisowa np. mia\u0142a c\u00f3reczk\u0119 w wieku 1,5 roku. Trzyma\u0142a j\u0105 na r\u0119ku, uciekaj\u0105c. Obie pad\u0142y od kul\u2026\u201d (\u201eNasza Gazeta\u201d (Wilno) 29 III &#8211; 4 IV 2001 r.).<\/p>\r\n<p><strong>Rozkazy w jidysz<\/strong><\/p>\r\n<p>Dow\u00f3dc\u0105 \u017cydowskich oddzia\u0142\u00f3w w Puszczy Rudnickiej by\u0142 Abba Kovner. Jest on uwa\u017cany za jednego z najwi\u0119kszych bohater\u00f3w \u017cydowskiego ruchu oporu w Europie. W 1997 r. otrzyma\u0142 w United States Holocaust Memorial Museum (za\u0142o\u017conym przez Miles Lerman Centre for Jewish Resistance) \u201eMedal of Resistance\u201d, a w 2001 r. jego \u017cona Vitka Kempner Kovner otrzyma\u0142a nagrod\u0119 specjaln\u0105 \u201eCertificate of Honor\u201d za bohaterstwo i waleczne czyny. Podczas uroczystej ceremonii w Izraelu Vitka Kovner podkre\u015bli\u0142a, \u017ce \u017bydzi walcz\u0105cy w Puszczy Rudnickiej sami uwa\u017cali si\u0119 za partyzant\u00f3w \u017cydowskich, nie sowieckich: \u201eJestem dumna z tego, \u017ce dane mi by\u0142o walczy\u0107 jako \u017byd\u00f3wce, cz\u0142onkini \u017cydowskiego oddzia\u0142u bojowego, pod rozkazami \u017cydowskich dow\u00f3dc\u00f3w, w kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0142o si\u0119 i wydawa\u0142o rozkazy w jidisz\u201d (\u201eUnited States Holocaust Memorial Museum\u201d, Newsletter, February\/March 2001). Wyr\u00f3\u017cniali si\u0119 jednak nie tylko j\u0119zykiem, ale te\u017c wygl\u0105dem zewn\u0119trznym.<\/p>\r\n<p>Informacj\u0119 o tym, jak wygl\u0105dali \u201epartyzanci sowieccy\u201d z Puszczy Rudnickiej pod koniec okupacji niemieckiej (w lipcu 1944 r.), zawar\u0142 w swych wspomnieniach prof. Czes\u0142aw Zgorzelski (\u201ePrzywo\u0142ane z pami\u0119ci\u201d, Lublin 1996). Gdy przedziera\u0142 si\u0119 z grup\u0105 innych os\u00f3b z Wilna w stron\u0119 Lidy, postanowi\u0142 zatrzyma\u0107 si\u0119 na niewielkim folwarczku w Bojkach: \u201eJu\u017c zbli\u017cali\u015bmy si\u0119 do zabudowa\u0144, gdy zza ogrodzenia wy\u0142oni\u0142 si\u0119 (\u2026) pan Edward, (\u2026) ostrzeg\u0142, \u017ce w pobli\u017cu kr\u0105\u017cy banda (rzekomo partyzant\u00f3w sowieckich) z Puszczy Rudnickiej: dziwacznie poprzebierani &#8211; w \u0142achmanach, ale i w futrach, niekt\u00f3rzy z kolczykami w uszach, uzbrojeni w pistolety, nie wygl\u0105dali wcale na partyzanckie wojsko sowieckie. Przeszli t\u0119dy w\u0142a\u015bnie przed godzin\u0105\u201d. Sowieci poddani byli bardzo surowej dyscyplinie wojskowej. Byli wprawdzie kompletnie zdemoralizowani, s\u0142yn\u0119li z gwa\u0142t\u00f3w i rabunk\u00f3w, jednak nie chodzili po lesie w lipcu (!) w futrach i z kolczykami w uszach. Mo\u017cna wi\u0119c by\u0107 pewnym, o kogo chodzi\u0142o.<\/p>\r\n<p>Miles Lerman w referacie wyg\u0142oszonym na Uniwersytecie DePaul w Chicago w 1998 r. (by\u0142 w\u00f3wczas przewodnicz\u0105cym Rady Muzeum Holokaustu w USA) stwierdzi\u0142: \u201e\u017bydowscy partyzanci byli zwykle pierwszymi ochotnikami w najbardziej niebezpiecznych akcjach. Fakty dowodz\u0105, \u017ce \u017bydzi odgrywali pierwszoplanow\u0105 rol\u0119 w partyzantce i walczyli odwa\u017cnie w wi\u0119kszo\u015bci partyzanckich grup w ca\u0142ej Europie\u201d. Je\u015bli tak, to akcja w Koniuchach (a wcze\u015bniej w Drzewicy, Nalibokach, \u015awi\u0144skiej Woli i wielu innych miejscach) chluby im nie przynios\u0142a.<\/p>\r\n<p>W Polsce Ludowej oczywi\u015bcie nie mo\u017cna by\u0142o takich spraw bada\u0107, a nawet ich przypomina\u0107. Ale nie do ko\u0144ca &#8211; Henoch Ziman vel Genrikas Zimanas, kt\u00f3ry by\u0142 jednym z dow\u00f3dc\u00f3w sowieckiej \u201epartyzantki\u201d w Puszczy Rudnickiej, zosta\u0142 odznaczony\u2026 Orderem Wojennym Virtuti Militari. Mimo \u017ce sprawa znana jest od kilkunastu lat, kapitu\u0142a Orderu dotychczas go tego zaszczytu nie pozbawi\u0142a. Dlaczego?<\/p>\r\n<p>Dlaczego te\u017c \u201eGazeta Wyborcza\u201d, tak czu\u0142a na wszelkie odchylenia od \u201eoficjalnych\u201d ustale\u0144, nie przeprowadzi w\u0142asnego \u015bledztwa dotycz\u0105cego tej zbrodni? W sprawie masakry z 8 maja 1943 r. w Nalibokach (w kt\u00f3rej zgin\u0119\u0142y 132 osoby, w tym wiele kobiet i dzieci) podj\u0119\u0142a przecie\u017c taki trud. Piotr G\u0142uchowski i Marcin Kowalski zatytu\u0142owali sw\u0105 ksi\u0105\u017c\u0119 tak: \u201eOdwet. Prawdziwa historia braci Bielskich\u201d (Biblioteka \u201eGazety Wyborczej\u201d, Warszawa 2009). Co prawda, ich ustalenia zako\u0144czy\u0142y si\u0119 katastrof\u0105 i obietnic\u0105 wydania nowej wersji, bo \u201eprawdziwa historia\u201d okaza\u0142a si\u0119 ocieraniem o plagiat i nieudoln\u0105 kompilacj\u0105 (redakcja zaznaczy\u0142a, \u017ce chodzi\u0142o tylko o \u201ebraki i uchybienia\u201d). Piotr G\u0142uchowski zapowiedzia\u0142, \u017ce \u201ew drugim wydaniu ksi\u0105\u017cki b\u0142\u0119d\u00f3w nie b\u0119dzie\u201d. Poniewa\u017c do dzi\u015b drugiego wydania jednak nie ma, autorzy tego wiekopomnego dzie\u0142a mog\u0105 by\u0107 nadal zaj\u0119ci retuszem tamtej ksi\u0105\u017cki i by\u0107 mo\u017ce nie maj\u0105 czasu na badanie innej sprawy. A je\u015bli spraw\u0119 Nalibok\u00f3w ju\u017c zarzucili (o czym mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 znaczny up\u0142yw czasu), mog\u0105 si\u0119 wzi\u0105\u0107 za spraw\u0119 Koniuch. Materia\u0142\u00f3w b\u0119d\u0105 mieli a\u017c nadto. I mog\u0105 wyprzedzi\u0107 znacznie organa \u015bledcze\u2026<\/p>\r\n<p><strong><em>Leszek \u017bebrowski<\/em><\/strong><\/p>\r\n<blockquote>\r\n<p><strong>KOMENTARZ <em>BIBU\u0141Y<\/em><\/strong>: Ot, tylko drobna uwaga, i to nie odno\u015bnie powy\u017cszego tekstu, lecz sposobu jego anonsowania na antenie Radia Maryja. Ot\u00f3\u017c, w dniu publikacji Naszego Dziennika na antenie Radia zapowiadane s\u0105 wa\u017cniejsze teksty ukazuj\u0105ce si\u0119 &#8222;w codziennej prasie polskiej&#8221;. W tym przypadku lektor(ka) zapowiada\u0142a artyku\u0142 traktuj\u0105cy o &#8222;<em>zbrodniach dokonanych przez sowieckich partyzant\u00f3w<\/em>&#8222;, zupe\u0142nie zapominaj\u0105c, \u017ce oddzia\u0142 sk\u0142ada\u0142 si\u0119 w po\u0142owie z \u017cydowskich komunist\u00f3w. \u015alepi na jedno oko?<\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Od zbrodni pope\u0142nionej przez sowieckich i \u017cydowskich \u201epartyzant\u00f3w\u201d w Koniuchach, na obrze\u017cu Puszczy Rudnickiej, mija w\u0142a\u015bnie 70 lat. \u015aledztwo w tej sprawie, po interwencjach Kongresu Polonii Kanadyjskiej i za\u0142\u0105czeniu licznych dowod\u00f3w, toczy si\u0119 ju\u017c prawie 13 lat. Co dotychczas zrobiono, co ustalono? Pion \u015bledczy IPN co roku publikuje lakoniczny komunikat, kt\u00f3rego tre\u015b\u0107 praktycznie nie zmienia [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[215],"tags":[65,66,92,197,188,20,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73014"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=73014"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73014\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118798,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73014\/revisions\/118798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=73014"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=73014"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=73014"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}