****<\/p>\r\n
List Jerzego Urbana do I sekretarza KC PZPR <\/b>z dn. 3 stycznia 198lr. – fragmenty, t\u0142umaczenie z Uncaptive Minds – listopad – grudzie\u0144 1988.<\/b><\/h4>\r\n
[\u2026] Dlatego b\u0142\u0119dem jest my\u015ble\u0107 w oparciu o prost\u0105 alternatyw\u0119 „pod\u00adda\u0107 si\u0119 czy nie podda\u0107 si\u0119” (chodzi o PZPR – przyp. t\u0142um.) poniewa\u017c obie mo\u017cliwo\u015bci prowadz\u0105 do tego samego. Wed\u0142ug mnie jedynym naszym wyj\u015bciem jest kompromis. Kompromis to nie to samo co koncesje. Koncesje oznaczaj\u0105 utrat\u0119 a kompromis nie oznacza przegranej. Koncesje to oddawanie po kawa\u0142 ku r\u00f3\u017cnych rzeczy z dnia na dzie\u0144, gdzie tylko druga strona zyskuje. Przez kompromis rozumiem po\u0142o\u017cenie kresu obecnej pr\u00f3bie si\u0142y; oznaczenie obsza\u00adru praw politycznych, i ograniczenie aspiracji si\u0142 politycznych dzia\u0142aj\u0105cych w Polsce oraz doj\u015bcie do porozumienia jak wszystko ma dzia\u0142a\u0107 i jak b\u0119dzie funkcjonowa\u0142o pa\u0144stwo. Dla nas kompromis oznacza\u0142by zgod\u0119 na pewne \u017c\u0105dania w zamian za ca\u0142kowit\u0105 likwidacj\u0119 innych \u017c\u0105da\u0144. Nasi przeciwnicy musz\u0105 zaakceptowa\u0107 zobowi\u0105zanie pohamowania si\u0142, kt\u00f3rym przewodz\u0105. Wi\u0119c z jednej strony w\u0142adze b\u0119d\u0105 zobowi\u0105zane do pewnej rekonstrukcji rz\u0105du a z drugiej strony partner rz\u0105du musi zgodzie si\u0119 na niewysuwanie jako\u015bciowo innych \u017c\u0105da\u0144, po\u0142o\u017cenie kresu strajkom, nieatakowanie w pewnych dziedzinach, niewymiatanie ludzi z aparatu itp.<\/p>\r\n
Aby do takiego kompromisu do\u00adsz\u0142o, nale\u017cy mie\u0107 partnera, z kt\u00f3\u00adrym mo\u017cna do kompromisu doj\u015b\u0107. In\u00adnymi s\u0142owy, tylko wtedy ma to sens gdy partner jest w stanie kontrolowa\u0107 masy jak i r\u00f3wnie\u017c swoich w\u0142asnych radyka\u0142\u00f3w oraz nie og\u0142osi w dzie\u0144 po podpisaniu porozumienia , \u017ce spo\u0142eczna baza umkn\u0119\u0142a spod je\u00adgo kontroli. Mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 konieczne zaufanie mo\u017cliwo\u015bciom Wa\u0142\u0119sy i Wyszy\u0144skiego co do kontroli sytuacji. Mo\u017ce nawet okaza\u0107 si\u0119 konie\u00adczne sprawdzenie tych mo\u017cliwo\u015bci przez wst\u0119pne zgodzenie si\u0119 na kompromis. R\u00f3wnie\u017c nasz partner musi chcie\u0107 zgody na taki kompromis, po\u00adwstrzyma\u0107 swoje si\u0142y i wype\u0142ni\u0107 uczciwie postanowienia ugody. S\u0105dz\u0119 \u017ce poprzez \u015brodki polityczne b\u0119dzie mo\u017cna wywrze\u0107 presj\u0119 w tym kierunku. [\u2026]<\/p>\r\n
Mam na my\u015bli utworzenie rz\u0105du koalicyjnego z niewielk\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 cz\u0142onk\u00f3w Partii – takich, kt\u00f3rych spo\u0142ecze\u0144stwo mog\u0142oby prze\u0142kn\u0105\u0107 naj\u0142atwiej – jak i r\u00f3wnie\u017c reprezentant\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a i umiarko\u00adwanego nurtu „Solidarno\u015bci”. Takie koalicje by\u0142yby utworzone w tym samym czasie na szczeblach wojew\u00f3dzkich, miejskich i wiejskich.<\/p>\r\n
Ale nie na tym koniec. W przesz\u0142o\u015bci, w 1956 i 1970-71, okresy niepokoju spo\u0142ecznego ko\u0144czy\u0142y si\u0119, poniewa\u017c by\u0142a jaka\u015b data, symbol – miesi\u0105c, <\/i>\u0142a\u0144cuch wydarze\u0144, kt\u00f3ry dla spo\u0142ecze\u0144stwa oznacza\u0142a zako\u0144czenie jednej fazy i rozpocz\u0119cie nast\u0119pnej. Spo\u0142ecze\u0144stwo wtedy przyj\u0119\u0142o, \u017ce oczekiwane zmiany og\u00f3lnie nast\u0105pi\u0142y i powoli nast\u0119powa\u0142 okres spokoju. Obecna sytu\u00adacja wymaga zmiany bardziej dog\u0142\u0119bnej ale s\u0105dz\u0119, \u017ce ten pomys\u0142 mo\u017cna wykorzysta\u0107 jeszcze raz. Pokr\u00f3tce, nale\u017cy zainscenizowa\u0107 jeszcze jeden punkt zwrotny, gdy\u017c spo\u0142ecze\u0144stwo nie chcia\u0142o uzna\u0107, \u017ce taki punkt zwrotny nas\u00adt\u0105pi\u0142 we Wrze\u015bniu 1980.<\/p>\r\n
W przesz\u0142o\u015bci, g\u0142\u00f3wnym wydarzeniem – lub odzwierciedleniem – r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w zwrotnych by\u0142a zmiana na szczycie przyw\u00f3dztwa Partii. Obecnie zmiana w tym zakresie nie jest potrzebna, gdy\u017c wa\u017cna, o ile nie ca\u0142kowita zmiana, ju\u017c si\u0119 dokona\u0142a; poza tym oczekiwania spo\u0142eczne s\u0105 zwr\u00f3cone w : innym kierunku (co, przy okazji, wskazuje, \u017ce nadzieje spo\u0142ecze\u0144stwa nie s\u0105 ju\u017c zwi\u0105zane z w\u0142adz\u0105 Partii). Zmiany osobowe w aparacie nie s\u0105 wi\u0119c konieczne, \u017ceby zdoby\u0107 opini\u0119 publiczn\u0105, lecz raczej nale\u017cy uczyni\u0107 rz\u0105d bardziej \u201eefektywnym\u201d.<\/p>\r\n
G\u0142\u00f3wnym elementem tego punktu zwrotnego by\u0142oby stworzenie rz\u0105du koalicyjnego opartego na porozumieniu takim, \u017ce ca\u0142a koalicja pojawi si\u0119 na jednej li\u015bcie wyborczej. To rozwi\u0105za\u0142oby problem wybor\u00f3w, kt\u00f3ry wisi nad nami, gdy\u017c wybory by\u0142yby „wolne i demokratyczne\u201d (cudzys\u0142\u00f3w pochodzi od Urbana – przyp. t\u0142um.) a jednocze\u015bnie nie zagra\u017ca\u0142yby wygini\u0119ciu politycznemu PZPR. W tym samym czasie r\u00f3\u017cnorodne wydarzenia polityczne powinny nast\u0105pi\u0107. Mo\u017ce nowa konstytucja? Rozwi\u0105zanie Sejmu? Szeroko nag\u0142a\u015bniane procesy pew\u00adnych cz\u0142onk\u00f3w poprzedniej ekipy rz\u0105dowej? Moim zdaniem spora liczba takich wydarze\u0144 powinna nast\u0105pi\u0107 w przeci\u0105gu kr\u00f3tkiego okresu czasowego \u017ceby stworzy\u0107 wra\u017cenie, \u017ce oczekiwany punkt zwrotny nadszed\u0142.<\/p>\r\n
A wybory, je\u017celi nadejd\u0105 szybko i b\u0119d\u0105 oparte na jednej li\u015bcie kandyda\u00adt\u00f3w, wyprzedz\u0105 \u017c\u0105dania nowych wybor\u00f3w, z kt\u00f3rymi „Solidarno\u015b\u0107” i inni przeciwnicy rz\u0105du mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 lada dzie\u0144. Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce z\u0142a wola skie\u00adrowana przeciwko obecnemu niereprezentatywnemu Sejmowi (pomimo jego wysi\u0142\u00adk\u00f3w) mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym czynnikiem w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci.[\u2026] \u00a0<\/p>\r\n
Nie jestem „ca\u0142kowitym demokrat\u0105” i nie mam ochoty widzie\u0107 katolik\u00f3w uczestnicz\u0105cych w rz\u0105dzie. W\u0142a\u015bciwie, s\u0105dz\u0119, \u017ce w og\u00f3lnym programie rozwoju i modernizacji Polski osi\u0105gni\u0119cie naszych cel\u00f3w b\u0119dzie trudniejsze do przeprowadzenia przy ich uczestnictwie.[\u2026] \u017cywi\u0119 siln\u0105 awersj\u0119 do katolik\u00f3w, ich programu, idei i mentalno\u015bci. Paradoksalnie, jednak, widz\u0119 szans\u0119 na odbudow\u0119 autorytetu i si\u0142y PZPR w koalicji rz\u0105dowej z nimi. Oczywi\u015bcie, nasza Partia powinna ulec powa\u017cnym przera\u017ceniom w dziedzinach ideologii, programu i stylu. Obecnie PZPR ponosi ca\u0142\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za rz\u0105dzenie a tymczasem inne si\u0142y poza parti\u0105 nieodpowiedzialnie krytykuj\u0105 i wywieraj\u0105 nacisk jak tylko i im si\u0119 to podoba.<\/p>\r\n
W rz\u0105dzie koalicyjnym, te si\u0142y polityczne, kt\u00f3re otrzymaj\u0105 zaufanie z racji postaw opozycyjnych, stan\u0105 si\u0119 odpowiedzialne za dzia\u0142alno\u015b\u0107 rz\u0105du i w ich stron\u0119 skieruje si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 gniewu spo\u0142ecznego. Spo\u0142ecze\u0144stwo zobaczy – poniewa\u017c, oczywi\u015bcie, rzeczy nie p\u00f3jd\u0105 \u0142atwo – \u017ce nie ma przyrodzonej wady w komunistach, powoduj\u0105cej \u017ce rz\u0105dz\u0105 kiepsko. Pogl\u0105d, \u017ce grupy \u00a0katolickie i „Solidarno\u015b\u0107\u201d s\u0105 lepsze, b\u0119dzie zdyskredytowany. Utrac\u0105 oni sw\u00f3j szacunek w oczach spo\u0142ecze\u0144stwa; mit \u017ce wszyscy s\u0105 dobrzy z wyj\u0105tkiem komunist\u00f3w, zniknie. Je\u017celi pod wzgl\u0119dem programowym Partia stanie si\u0119 tw\u00f3rcz\u0105 a zarazem atrakcyjn\u0105 si\u0142\u0105, zostan\u0105 po\u0142o\u017cone podwaliny pod odbudow\u0119 pozycji Partii w spo\u0142ecze\u0144stwie jako pragmatycznej i nowoczesnej politycznej organizacji, otwartej na wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat. Funkcjonowanie wewn\u0105trz koalicyjnego rz\u0105du o\u017cywi Parti\u0119, uczyni j\u0105 bardziej otwart\u0105 na nowe \u00a0idee i u\u0142atwi wewn\u0119trzn\u0105 zmian\u0119.\u00a0<\/p>\r\n
<\/p>\r\n
Skany orygina\u0142\u00f3w tekstu:<\/p>\r\n
http:\/\/www.sw-trojmiasto.pl\/PrasaInna.html<\/a><\/p>\r\n http:\/\/www.sw-trojmiasto.pl\/Prasainna\/PU89_5specjakny_1.jpg<\/a><\/p>\r\n http:\/\/www.sw-trojmiasto.pl\/Prasainna\/PU89_5specjakny_2.jpg<\/a><\/p>\r\n![\"\"](\"http:\/\/www.sw-trojmiasto.pl\/Prasainna\/PU89_5specjakny_1.jpg\")
<\/p>\r\n![\"\"](\"http:\/\/www.sw-trojmiasto.pl\/Prasainna\/PU89_5specjakny_2.jpg\")
<\/p>\r\n![\"\"](\"http:\/\/www.sw-trojmiasto.pl\/Prasainna\/PU89_5specjakny_3.jpg\")
<\/p>\r\n