{"id":72668,"date":"2014-01-12T07:00:32","date_gmt":"2014-01-12T12:00:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=72668"},"modified":"2014-01-12T07:00:32","modified_gmt":"2014-01-12T12:00:32","slug":"dla-kogo-polska-ziemia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=72668","title":{"rendered":"Dla kogo polska ziemia"},"content":{"rendered":"

Nie ma przepro\u015b. Okazuje si\u0119, \u017ce ch\u0119tnych na polsk\u0105 ziemi\u0119 nie brakuje. Wida\u0107 to nie tylko na przyk\u0142adzie wykupu przez cudzoziemc\u00f3w ziemi na tzw. s\u0142upa, ale tak\u017ce cho\u0107by po krokach podejmowanych przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105, kt\u00f3ra nie szcz\u0119dzi stara\u0144, by ograniczy\u0107 proces uw\u0142aszczania si\u0119 polskich rolnik\u00f3w na ich ojczystej ziemi.<\/strong><\/p>\r\n

Dopiero w grudniu 2013 r., po wyroku Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci UE, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie poniesiemy kary za pr\u00f3b\u0119 poprawienia kondycji polskiego rolnictwa przez sprzeda\u017c rolnikom ziemi po preferencyjnych cenach. Sprawa sta\u0142a na ostrzu no\u017ca przez trzy lata.<\/p>\r\n

Unijni decydenci z Komisji Europejskiej nie tylko konsekwentnie sprzeciwiali si\u0119 przed\u0142u\u017caniu pa\u0144stwowych dop\u0142at na zakup ziemi, ale – gdy zgod\u0119 na takie dop\u0142aty wyda\u0142a w 2009 r. Rada UE – zaskar\u017cyli jej decyzj\u0119 w Trybunale UE. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Trybuna\u0142u, uratowa\u0142 nas kryzys z lat 2008-2009, a tak\u017ce uwzgl\u0119dnienie przez Trybuna\u0142 oczywistej prawdy, \u017ce na poprawienie struktury gospodarstw rolnych w Polsce potrzebny jest czas, kt\u00f3rego mamy ju\u017c coraz mniej.<\/p>\r\n

Widmo roku 2016<\/h4>\r\n

A wszystko dlatego, \u017ce nieub\u0142aganie zbli\u017ca si\u0119 kres 12-letniego okresu przej\u015bciowego na zakup grunt\u00f3w rolnych i le\u015bnych wynegocjowanego przed wej\u015bciem Polski do UE. 1 maja 2016 r. wyga\u015bnie swoiste embargo na zakup ziemi przez obcokrajowc\u00f3w spowodowane obowi\u0105zywaniem ustawy jeszcze z 1920 r., w my\u015bl kt\u00f3rej cudzoziemiec nosz\u0105cy si\u0119 z takim zamiarem musi uzyska\u0107 zezwolenie ministra spraw wewn\u0119trznych. A to jest obwarowane szeregiem warunk\u00f3w, takich jak cho\u0107by potwierdzenie wcze\u015bniejszych wi\u0119zi, czy to rodzinnych, czy narodowych, ewentualnie gospodarczych, z Polsk\u0105.<\/p>\r\n

Zabezpieczenia przestan\u0105 obowi\u0105zywa\u0107 za dwa i p\u00f3\u0142 roku i wtedy obcokrajowcy b\u0119d\u0105 mogli kupowa\u0107 polsk\u0105 ziemi\u0119, ile dusza zapragnie. Zapewne ceny ziemi rolnej w Polsce poszybuj\u0105 w kierunku poziomu kraj\u00f3w Europy Zachodniej, a ziemia stanie si\u0119 dla wi\u0119kszo\u015bci Polak\u00f3w dobrem deficytowym.<\/p>\r\n

Nie da si\u0119 bowiem ukry\u0107, \u017ce nawet przy blisko 300-procentowym wzro\u015bcie cen ziemi rolnej w Polsce od czasu wst\u0105pienia do UE jej obecna warto\u015b\u0107 na poziomie 6 tys. euro za hektar – dane GUS i ANR troch\u0119 si\u0119 tu r\u00f3\u017cni\u0105 – stanowi nieco ponad po\u0142ow\u0119 \u015bredniej unijnej. A od takich odczuwaj\u0105cych g\u0142\u00f3d ziemi pa\u0144stw, jak Holandia, Belgia czy Dania, dzieli nas prawdziwa przepa\u015b\u0107. Cena ziemi w Holandii to 38 tys. euro za hektar, a w Belgii czy Danii – oko\u0142o 23 tys. euro. W Niemczech \u015brednia cena 1 hektara ziemi wynosi 13 493 euro.<\/p>\r\n

Gdy dodamy do tego istniej\u0105ce w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w Unii bardzo silne ograniczenia w zbywaniu ziemi obcokrajowcom i osobom niezwi\u0105zanym z rolnictwem, to staje si\u0119 oczywiste, \u017ce ju\u017c nied\u0142ugo ziemia rolna w Polsce stanie si\u0119 niezwykle atrakcyjnym przedmiotem zagranicznych inwestycji, a polscy rolnicy nie b\u0119d\u0105 mie\u0107 najmniejszych szans, staj\u0105c do przetargu z zagranicznymi podmiotami.<\/p>\r\n

Dobre by\u0142o, ale si\u0119 sko\u0144czy\u0142o<\/h4>\r\n

Nic dziwnego, \u017ce w perspektywie tak zasadniczych zmian na rynku obrotu ziemi\u0105 w Polsce w ostatnich latach powsta\u0142o du\u017ce zapotrzebowanie na grunty rolne. Rolnicy zapragn\u0119li powi\u0119kszy\u0107 swoje gospodarstwa przede wszystkich z ch\u0119ci osi\u0105gni\u0119cia wy\u017cszego poziomu konkurencyjno\u015bci z rolnictwem w innych krajach UE. S\u0142u\u017cy\u0142a temu celowi g\u0142\u00f3wnie ziemia z zasob\u00f3w Skarbu Pa\u0144stwa. Podobnie jak w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w UE sprzeda\u017c ziemi odbywa si\u0119 w systemie ratalnym.<\/p>\r\n

Na pocz\u0105tku lat 90. zasoby ANR si\u0119ga\u0142y 4,7 mln hektar\u00f3w gruntu rolnego. Do po\u0142owy 2012 r. pozosta\u0142o agencji jeszcze niespe\u0142na 2 mln hektar\u00f3w, z czego dzier\u017cawionych jest ok. 1,4 mln hektar\u00f3w. Mniejsze area\u0142y ANR sprzedaje w ramach przetarg\u00f3w ograniczonych. Odbywaj\u0105 si\u0119 one na wniosek zainteresowanych rolnik\u00f3w i s\u0142u\u017c\u0105 powi\u0119kszaniu gospodarstw rodzinnych.<\/p>\r\n

Jak podaje prezes Agencji Nieruchomo\u015bci Rolnych Leszek \u015awi\u0119tochowski, w ci\u0105gu 20 lat funkcjonowania ANR na bazie jej zasob\u00f3w utworzono m.in. ponad 5 tys. gospodarstw rolnych o powierzchni powy\u017cej 100 hektar\u00f3w. – Te gospodarstwa stwarzaj\u0105 popyt i konkuruj\u0105 o zakup ziemi – t\u0142umaczy\u0142.<\/p>\r\n

W latach 2010-2013 Rada UE wyrazi\u0142a zgod\u0119 na to, aby Polska przeznaczy\u0142a 400 mln z\u0142 na dop\u0142aty do zakupu ok. 600 tys. ha ziemi rolnej w ramach pomocy krajowej, przeciwko czemu tak zajadle do grudnia ub.r. wyst\u0119powa\u0142a Komisja Europejska. Chodzi\u0142o o pomoc pa\u0144stwa polegaj\u0105c\u0105 na dop\u0142atach do odsetek od kredyt\u00f3w zaci\u0105ganych na zakup ziemi rolnej w celu utworzenia lub powi\u0119kszenia gospodarstw rolnych do 300 hektar\u00f3w. Dop\u0142aty przyznane w latach 2010-2013 mia\u0142y umo\u017cliwi\u0107 utworzenie oko\u0142o 24 tys. gospodarstw rolnych o powierzchni nie mniejszej ni\u017c \u015brednia w danym wojew\u00f3dztwie. \u015arednia kwota pomocy na jedno gospodarstwo wynosi\u0142a oko\u0142o 4,5 tys. euro.<\/p>\r\n

Do grudnia 2011 r. u\u0142atwienia w sprzeda\u017cy ziemi polega\u0142y g\u0142\u00f3wnie na roz\u0142o\u017ceniu p\u0142atno\u015bci na raty i preferencyjnych kredytach. Przed podpisaniem umowy kredytowej nale\u017ca\u0142o wp\u0142aci\u0107 20 proc. warto\u015bci transakcji, a sp\u0142ata nast\u0119powa\u0142a przez 15 lat. Kredyt oprocentowany by\u0142 w granicach od 4 do 5,5 proc. w skali roku.<\/p>\r\n

Zasady te uleg\u0142y zmianie na podstawie znowelizowanej w grudniu 2011 r. ustawy o gospodarowaniu nieruchomo\u015bciami Skarbu Pa\u0144stwa. Zmniejszono oprocentowanie kredytu do 2 proc. rocznie, a wysoko\u015b\u0107 wk\u0142adu w\u0142asnego do 10 proc., przy zachowaniu okresu sp\u0142aty do 15 lat. To o\u017cywi\u0142o rynek nieruchomo\u015bci rolnych. W 2012 r. ANR sprzeda\u0142a 132 tys. hektar\u00f3w ziemi, a do ko\u0144ca listopada 2013 r. – 110 tys. hektar\u00f3w. Plan na 2013 r. zak\u0142ada\u0142 sprzeda\u017c 127 tys. hektar\u00f3w.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug Departamentu Wsparcia Krajowego ARiMR, od stycznia do pa\u017adziernika 2013 r. udzielono 4489 kredyt\u00f3w linii nKZ – na zakup ziemi – na kwot\u0119 652 mln 437 tys. z\u0142otych.<\/p>\r\n

Rolnicy chwalili sobie obowi\u0105zuj\u0105ce do ko\u0144ca ubieg\u0142ego roku warunki kredytowego zakupu ziemi. Pan Wojciech, rolnik z wojew\u00f3dztwa lubelskiego gospodaruj\u0105cy na 20-hektarowym gospodarstwie, skorzysta\u0142 z preferencyjnego kredytu dwukrotnie, kupuj\u0105c w 2012 i 2013 r. od ANR w sumie 22 hektary ziemi.<\/p>\r\n

– Na szcz\u0119\u015bcie u nas ceny gruntu jeszcze nie s\u0105 tak wysokie jak na zachodzie Polski i w przetargu za ziemi\u0119 klasy III i IV zap\u0142aci\u0142em po mniej wi\u0119cej 8 tys. z\u0142 za hektar – wyja\u015bnia. – Formalno\u015bci nie by\u0142y zbyt k\u0142opotliwe, sp\u0142ata roz\u0142o\u017cona na 15 lat, odsetki 2 proc. rocznie, raty p\u0142ac\u0119 co roku na jesieni po zbiorach – mo\u017cna wytrzyma\u0107. Na takich warunkach jeszcze bym dokupi\u0142 – deklaruje rolnik.<\/p>\r\n

Niestety, te korzystne warunki nale\u017c\u0105 ju\u017c do przesz\u0142o\u015bci, gdy\u017c up\u0142yn\u0105\u0142 wynegocjowany z UE okres, w kt\u00f3rym Polska mog\u0142a stosowa\u0107 pomoc publiczn\u0105 dla sektora rolnictwa. Agencja Nieruchomo\u015bci Rolnych b\u0119dzie mog\u0142a nadal rozk\u0142ada\u0107 sp\u0142at\u0119 nale\u017cno\u015bci za zakup pa\u0144stwowej ziemi na 15 lat, jednak oprocentowanie kredyt\u00f3w b\u0119dzie wynosi\u0142o w 2014 r. ponad 4 proc. w skali roku.<\/p>\r\n

Brak determinacji i wizji<\/h4>\r\n

– Jak by nie patrze\u0107, to podwy\u017csza cen\u0119 ziemi i mo\u017ce spowodowa\u0107, \u017ce rolnicy ogranicz\u0105 kupno grunt\u00f3w bez kredyt\u00f3w preferencyjnych – uwa\u017ca senator Jerzy Chr\u00f3\u015bcikowski, szef senackiej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przewodnicz\u0105cy NSZZ Rolnik\u00f3w Indywidualnych \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. – Z drugiej strony rolnicy s\u0105 straszeni uwolnieniem obrotu ziemi\u0105 po 2016 r. i przy wysokiej cenie gruntu i braku wsparcia mog\u0105 podejmowa\u0107 ryzykowne decyzje prowadz\u0105ce do bankructw i przej\u0119cia gospodarstw przez banki – ostrzega.<\/p>\r\n

Zdaniem senatora, nie sprawdzi\u0142a si\u0119 polityka negocjacyjna rz\u0105du wobec Unii Europejskiej, gdy\u017c Polska powinna utrzyma\u0107 preferencyjne kredyty na zakup ziemi przynajmniej tak d\u0142ugu, jak d\u0142ugo ma ochron\u0119 ziemi.<\/p>\r\n

– To jest, moim zdaniem, s\u0142abo\u015b\u0107 tego rz\u0105du, bo gdyby walczy\u0142 twardo, to powinien to wynegocjowa\u0107 – twierdzi senator Chr\u00f3\u015bcikowski.<\/p>\r\n

G\u0142\u00f3wnym argumentem, kt\u00f3ry powinien by\u0107 stosowany przez rz\u0105d w rozmowach z Uni\u0105, jest wyr\u00f3wnywanie konkurencyjno\u015bci polskiego rolnictwa wobec kraj\u00f3w starej Unii. Polski rolnik ma wy\u017csze ni\u017c na Zachodzie koszty produkcji rolnej wynikaj\u0105ce m.in. z ni\u017cszych dop\u0142at, zar\u00f3wno bezpo\u015brednich, jak i w niekt\u00f3rych dzia\u0142ach produkcji rolnej. Jego szanse mog\u0142yby poprawi\u0107 w\u0142a\u015bnie ta\u0144sze kredyty na ziemi\u0119 i inne p\u0142atno\u015bci ze wsparcia krajowego. Zw\u0142aszcza \u017ce istniej\u0105ce dysproporcje pog\u0142\u0119bia zgoda polskiego rz\u0105du na potr\u0105cenie 10 proc. p\u0142atno\u015bci bezpo\u015brednich ju\u017c drugi rok z rz\u0119du, co powinno dotyczy\u0107 kraj\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 wysoki poziom p\u0142atno\u015bci, a nie tak biednych jak Polska.<\/p>\r\n

Sytuacja polskiego rolnictwa mo\u017ce si\u0119 dramatycznie pogorszy\u0107 po 1 maja 2016 r., kiedy to do wy\u015bcigu o polsk\u0105 ziemi\u0119 otwarcie stan\u0105 zagraniczni konkurenci.<\/p>\r\n

Zdaniem Janusza Szewczaka, g\u0142\u00f3wnego ekonomisty SKOK, skala zagro\u017cenia sytuacj\u0105 uwolnienia handlu ziemi\u0105 w 2016 r. jest znacz\u0105ca, a rz\u0105dowi brakuje pomys\u0142u, jak zorganizowa\u0107 kontrol\u0119 obrotu ziemi\u0105. Zwracaj\u0105 na to uwag\u0119 rolnicy protestuj\u0105cy na Pomorzu Zachodnim.<\/p>\r\n

– Tam rolnicy zetkn\u0119li si\u0119 z tym problemem fizycznie i maj\u0105 ju\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce przegrywaj\u0105 rywalizacj\u0119 o wykup ziemi, dlatego \u017ce ich mo\u017cliwo\u015bci finansowe s\u0105 niepor\u00f3wnywalnie mniejsze nie tylko od rolnik\u00f3w niemieckich, du\u0144skich czy holenderskich, ale r\u00f3wnie\u017c w por\u00f3wnaniu ze sp\u00f3\u0142kami, kt\u00f3re w celach spekulacyjnych zawczasu skupuj\u0105 ziemi\u0119 – zaznacza ekonomista, oburzaj\u0105c si\u0119 na pe\u0142ne lekcewa\u017cenia oskar\u017cenia rolnik\u00f3w o populizm. Jego zdaniem, s\u0105 one bardzo podobne do tych, jakie towarzyszy\u0142y protestom przeciwko wyprzeda\u017cy np. sektora bankowego w Polsce.<\/p>\r\n

– Wtedy te\u017c uspakajano, \u017ce nie ma zagro\u017ce\u0144, \u017ce kapita\u0142 nie ma narodowo\u015bci, a dzi\u015b wida\u0107 dok\u0142adnie, \u017ce pa\u0144stwo, kt\u00f3re nie ma swoich bank\u00f3w, niewiele ma do powiedzenia – argumentuje Szewczak i ostrzega, \u017ce do analogicznej sytuacji mo\u017ce doj\u015b\u0107 po utracie teren\u00f3w rolnych. A poniewa\u017c rynek produkt\u00f3w spo\u017cywczych zosta\u0142 ju\u017c zdominowany przez firmy zagraniczne, a\u017c strach pomy\u015ble\u0107, co si\u0119 stanie, gdy w niepolskie r\u0119ce przejdzie jeszcze rolnictwo.<\/p>\r\n

Ekonomista zwraca uwag\u0119 na szereg instrument\u00f3w dost\u0119pnych dla rolnik\u00f3w starej Unii, wspieraj\u0105cych ich w staraniach o rozszerzenie dzia\u0142alno\u015bci w krajach takich jak Polska.<\/p>\r\n

– Jest to cho\u0107by \u0142atwo\u015b\u0107 dost\u0119pu do taniego kredytu – wylicza. – Je\u015bli stopa procentowa kredytu jest tam na poziomie 0,25 punktu procentowego, a w Polsce wynosi realnie od 6 do 10 proc., to ju\u017c na starcie daje to niesamowite preferencje w konkurencji z polskimi rolnikami. Tam wida\u0107 prawdziwe zainteresowanie rz\u0105d\u00f3w holenderskiego, niemieckiego czy du\u0144skiego wspieraniem tego rodzaju inicjatyw przez r\u00f3\u017cnego rodzaju instytucje pa\u0144stwowe. Istnieje ca\u0142a instytucjonalna sie\u0107, pocz\u0105wszy od bank\u00f3w, przez doradztwo, konsulting czy pomoc prawn\u0105 dla tego rodzaju dzia\u0142a\u0144 tamtejszych rolnik\u00f3w. U nas tego niestety nie ma. Polscy rolnicy s\u0105 w tej konfrontacji tak naprawd\u0119 pozostawieni sami sobie. Niestety, brak jest koncepcji i instrument\u00f3w, kt\u00f3re by wyr\u00f3wnywa\u0142y szanse polskich rolnik\u00f3w w nied\u0142ugim ju\u017c otwartym konkurowaniu z Niemcami, Holendrami czy Du\u0144czykami o polsk\u0105 ziemi\u0119.<\/p>\r\n

\r\n

Cena ziemi w Europie<\/strong><\/p>\r\n

Holandia – 38 tys. euro za hektar<\/p>\r\n

Belgia i Dania – 23 tys. euro<\/p>\r\n

Niemcy – 13 tys. euro<\/p>\r\n

Polska – 6 tys. euro<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Adam Kruczek<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nie ma przepro\u015b. Okazuje si\u0119, \u017ce ch\u0119tnych na polsk\u0105 ziemi\u0119 nie brakuje. Wida\u0107 to nie tylko na przyk\u0142adzie wykupu przez cudzoziemc\u00f3w ziemi na tzw. s\u0142upa, ale tak\u017ce cho\u0107by po krokach podejmowanych przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105, kt\u00f3ra nie szcz\u0119dzi stara\u0144, by ograniczy\u0107 proces uw\u0142aszczania si\u0119 polskich rolnik\u00f3w na ich ojczystej ziemi. Dopiero w grudniu 2013 r., po […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72668"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=72668"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72668\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=72668"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=72668"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=72668"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}