{"id":72480,"date":"2014-01-04T09:52:06","date_gmt":"2014-01-04T14:52:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=72480"},"modified":"2014-01-04T14:03:48","modified_gmt":"2014-01-04T19:03:48","slug":"dlaczego-uwaza-sie-ze-polacy-w-niewystarczajacy-sposob-pomagali-zydom-rozmowa-o-ksiazce-ktora-lamie-tabu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=72480","title":{"rendered":"Dlaczego uwa\u017ca si\u0119, \u017ce \u201ePolacy w niewystarczaj\u0105cy spos\u00f3b pomagali \u017bydom” – rozmowa o ksi\u0105\u017cce, kt\u00f3ra \u0142amie tabu<\/em>"},"content":{"rendered":"

Ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra \u0142amie tabu – z Piotrem Wielguckim, autorem \u201eBerka\u201d i blogerem portalu kontrowersje.net rozmawia Mateusz Rawicz.<\/strong><\/p>\r\n

\"\"– Kim jest tytu\u0142owy Berek?<\/strong>
– Z za\u0142o\u017cenia tytu\u0142owy Berek jest nikim, takim zwyczajnym nikim, czyli ka\u017cdym z nas. Berek jest zwyk\u0142ym ch\u0142opcem, dopiero potem \u017cydowskim ch\u0142opcem, ale to sprawia, \u017ce zderza si\u0119 w nim poczucie dumy z w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci, z poczuciem upokorzenia wywo\u0142anym dramatycznymi okoliczno\u015bciami, czyli po prostu wojn\u0105. Jego wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 polega na tym, \u017ce co\u015b zupe\u0142nie innego s\u0142ysza\u0142 w dzieci\u0144stwie ni\u017c nam wszystkim dzi\u015b si\u0119 usi\u0142uje wpoi\u0107. Berek s\u0142ysza\u0142, \u017ce \u015bwiat nale\u017cy do niego, \u017ce jest przedstawicielem wyj\u0105tkowego narodu, nad kt\u00f3rym czuwa B\u00f3g. Zanim \u015bwiat wok\u00f3\u0142 niego si\u0119 zmieni\u0142, Berek by\u0142 dzieckiem wybranym przez Boga, w takiej wychowa\u0142 si\u0119 religii i w takich sferach. Pod\u015bwiadomie robi\u0142 wszystko, \u017ceby z nadanego dziedzictwa nie rezygnowa\u0107.<\/strong><\/p>\r\n

<\/strong>– Jerzy Gdula nie czuje jednak zwi\u0105zk\u00f3w z rodzin\u0105, kt\u00f3ra go uratowa\u0142a\u2026<\/strong>
– Czuje, przez pewien czas nawet instynktownie odnajduje si\u0119 w nowej rodzinie, dzi\u0119ki temu przetrwa\u0142, ale przetrwanie nie jest \u017cyciem. Pe\u0142nia \u017cycia nie polega na zmianie diety i modlitwy, o w\u0142asnym \u017cyciu decyduje wp\u0142yw na cudze \u017cycie.<\/p>\r\n

– Co pochodzenie bohatera mia\u0142o znaczenie?
– Pisa\u0142em \u201eBerka\u201d bez \u201es\u0142\u00f3w\u201d, tych wszystkich s\u0142\u00f3w kojarzonych ze schematami my\u015blowymi: \u017byd, Polak, komunizm, katolicyzm.<\/strong> Oczywi\u015bcie, \u017ce mia\u0142o znacznie kim Berek by\u0142, tak samo jak wa\u017cna by\u0142a zmiana imienia na Jerzy. Nie ma jednak powodu, \u017ceby si\u0119 kierowa\u0107 etnicznym uwarunkowaniem, poniewa\u017c taki skr\u00f3t my\u015blowy jest pozbawiony sensu. Tradycja, wychowanie, pod\u015bwiadomo\u015b\u0107 ukszta\u0142towana codzienno\u015bci\u0105 dziecka, kt\u00f3remu pokazuje si\u0119 pot\u0119g\u0119 narodu, to wystarczaj\u0105ce determinanty. \u017bydzi pod tym wzgl\u0119dem nie s\u0105 jedyni, ale s\u0105 wyj\u0105tkowi, maj\u0105 niezwyk\u0142y talent do scalania wsp\u00f3lnoty plemiennej.<\/strong> Nie zmienia to faktu, \u017ce bandyt\u0105 mo\u017ce zosta\u0107 ka\u017cdy, tak si\u0119 akurat przydarzy\u0142o, \u017ce opisa\u0142em losy bandyty \u017byda, kto\u015b to musia\u0142 w ko\u0144cu zrobi\u0107. Dot\u0105d \u017ali byli Hiszpanie i Niemcy, w Polsce od zawsze Polacy. Z\u0142ych \u017byd\u00f3w i \u017cydowskich bandyt\u00f3w literatura, b\u0105d\u017a te\u017c wydawnictwa, zaniedbywa\u0142y.<\/strong><\/p>\r\n

– Co sprawia\u0142o, \u017ce wielu \u017byd\u00f3w, cz\u0119sto uratowanych podczas okupacji przez Polak\u00f3w, pe\u0142ni\u0142o kluczowe funkcje w aparacie bezpiecze\u0144stwa po wojnie?<\/strong>
– W g\u0142\u00f3wnej mierze to, co napisa\u0142em wcze\u015bniej. Gdy kto\u015b si\u0119 wychowuje w\u015br\u00f3d wojownik\u00f3w, nie potrafi funkcjonowa\u0107 jako niewolnik, nie umie przetrwa\u0107 w\u015br\u00f3d takich samych, on musi by\u0107 wyj\u0105tkowym zwyci\u0119zc\u0105 albo ginie. Poczucie wyj\u0105tkowo\u015bci jest silniejsze od traumy przetrwania, gdzie\u015b mi\u0119dzy zwyk\u0142ymi lud\u017ami \u017cyj\u0105cymi zwyczajnie nie da si\u0119 zabija\u0107 smok\u00f3w. Tradycja, wychowanie, religia to wszystko od wiek\u00f3w kszta\u0142towa\u0142o cz\u0142owieka, wbrew wszelkim bredniom i pseudoteoriom, kt\u00f3re g\u0142osz\u0105, \u017ce dziecko nie odpowiada za grzechy rodzic\u00f3w, \u017cycie pokazuje co\u015b zupe\u0142nie innego.<\/strong> Religia \u017cydowska na grzechu rodzic\u00f3w si\u0119 opiera. Grzech pierworodny w tradycji \u017cydowskiej jest przekazem, kt\u00f3ry przez wiele tysi\u0119cy lat ukszta\u0142towa\u0142 miliony ludzi.<\/p>\r\n

Pomijaj\u0105c kwestie religijne, wystarczy oprze\u0107 si\u0119 na codziennej psychologii, obserwacji \u017cycia, aby dostrzec oczywisto\u015b\u0107. Dziecko ma trzy mo\u017cliwe drogi do wyboru: bunt, dziedzictwo, zagubienie. \u017bydzi s\u0105 bezwzgl\u0119dnie przywi\u0105zani do dziedzictwa, bunt i oboj\u0119tno\u015b\u0107 si\u0119 zdarzaj\u0105, jednak nie s\u0105 to postawy dominuj\u0105ce, tylko incydentalne. <\/strong><\/p>\r\n

\r\n

II wojna \u015bwiatowa, mi\u0119dzy innymi, by\u0142a zamachem na \u017cydowskie dziedzictwo, natomiast Polacy, jako goje, w tradycji \u017cydowskiej powinni si\u0119 byli po\u015bwi\u0119ci\u0107 ratowaniu narodu wybranego. I Polacy si\u0119 po\u015bwi\u0119cali, jednak w ocenie wielu \u017byd\u00f3w nie wszyscy i za ma\u0142o si\u0119 starali. Stara jak \u015bwiat zemsta wyja\u015bnia wszystko, z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce \u017bydzi m\u015bcili si\u0119 na \u201epodr\u0119cznej\u201d ofierze. Polacy byli \u0142atwym celem, wystarczy\u0142o przenie\u015b\u0107 na wszystkich Polak\u00f3w incydenty z wojny, kt\u00f3re w spos\u00f3b naturalny, przy skali tragedii, musia\u0142y si\u0119 zdarzy\u0107.<\/strong>\u00a0Do dzi\u015b kr\u0105\u017c\u0105 takie pedagogiczne musztry:\u00a0\u201edop\u00f3ki na \u015bcianie b\u0119dzie widnie\u0107 cho\u0107by jedna szubienica z gwiazd\u0105 Dawida, Polacy powinni si\u0119 wstydzi\u0107\u201d.<\/strong><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Od czasu do czasu \u201enieznani sprawcy\u201d maluj\u0105 gwiazdy, \u017ceby z pe\u0142n\u0105 premedytacj\u0105 podtrzyma\u0107 kreowane nastroje.<\/strong> Tu\u017c po wojnie dzia\u0142a\u0142a inna zasada: \u201ePolak to szmalcownik-antysemita i dop\u00f3ki \u017cyje cho\u0107by jeden taki Polak, wszyscy za to zap\u0142ac\u0105\u201d.<\/strong> Du\u017ce znacznie mia\u0142a te\u017c polityka, trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce m\u00f3wimy nie tyle o \u017bydach, co o \u017cydokomunie. Mordowali \u017cydowscy komuni\u015bci i z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w najwi\u0119kszymi wrogami musieli si\u0119 okaza\u0107 polscy patrioci.<\/strong><\/p>\r\n

Co ciekawe, dla \u017cydowskich komunist\u00f3w politycznym punktem odniesienia nie by\u0142a walka z religi\u0105 i narodem jako takim, ale celem walki byli Polacy i katolicy. Chodzi\u0142o o konkretny nar\u00f3d i konkretn\u0105 religi\u0119, przecie\u017c w czasach stalinowskich ubecja i Informacja Wojskowa nie prze\u015bladowa\u0142a ortodoksyjnych \u017byd\u00f3w i nie im wyrywa\u0142a paznokcie. Walka klasowa dziwnym trafem obj\u0119\u0142a polskich katolik\u00f3w, a zapomnia\u0142a, \u017ce istniej\u0105 \u017cydowskie si\u0142y reakcji, kt\u00f3re szerz\u0105 ciemnot\u0119 religijn\u0105 i izraelski nacjonalizm. Dopiero w 1968 roku polscy komuni\u015bci dokonali odwetu na komunistach \u017cydowskich i tak powsta\u0142 kolejny k\u0142amliwy mit o polskim antysemityzmie<\/strong>.<\/p>\r\n

Zreszt\u0105 rok 1968 nie jest dobrym przyk\u0142adem, wtedy si\u0119 na\u0142o\u017cy\u0142o wiele innych czynnik\u00f3w, niemniej element zemsty r\u00f3wnie\u017c wyst\u0119powa\u0142. \u017bydzi oboj\u0119tnie jakie wyznaj\u0105 pogl\u0105dy, co do zasady nie atakuj\u0105 i nie wy\u015bmiewaj\u0105 \u017cydowskiej tradycji i \u017cydowskiego nacjonalizmu, dotyczy to wszystkich \u017byd\u00f3w, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c \u017cydokomuny. <\/strong><\/p>\r\n

\r\n

Czy s\u0142ysza\u0142 kto\u015b, aby Urban co tydzie\u0144 szydzi\u0142 z rabin\u00f3w tak, jak szydzi z biskup\u00f3w? Czy Michnik grzmi nad \u017cydowskim seksizmem i nacjonalizmem? W tym nie ma \u017cadnego przypadku, to si\u0119 nazywa przywi\u0105zanie do \u015bwi\u0119to\u015bci, z naczeln\u0105 \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105, kt\u00f3ra g\u0142osi wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 narodu \u017cydowskiego.<\/strong><\/strong><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

<\/strong>– Dlaczego Jerzy Gdula-pisarz przedstawi\u0142 ludzi, kt\u00f3rzy bezinteresownie uratowali mu \u017cycie, jako zwyrodnialc\u00f3w?<\/strong>
– Wcze\u015bniejszy wyb\u00f3r Berka musi si\u0119 wi\u0105za\u0107 z naturaln\u0105 konsekwencj\u0105. Ile razy w dramatycznych sytuacjach cz\u0142owiek sobie obiecuje, \u017ce wi\u0119cej nie b\u0119dzie pi\u0142 w\u00f3dki i zasiada\u0142 za kierownic\u0105, ile razy budzi si\u0119 z krzykiem, bo przy\u015bni\u0142a mu si\u0119 jego w\u0142asna pod\u0142o\u015b\u0107, kogo\u015b skrzywdzi\u0142, co\u015b zla\u0142o go zimnym potem? Po czasie zn\u00f3w pije sto gram, przegryza \u015bledziem i zapomina o dramacie, staje si\u0119 ponownie butny i beztroski. Sk\u0105d si\u0119 to bierze? Z cz\u0142owieka. Istniej\u0105 tacy ludzie, zawsze istnieli, dopiero potem jest \u017byd, Polak, Niemiec, chocia\u017c oczywi\u015bcie jednym przychodzi to \u0142atwiej innym si\u0119 na szcz\u0119\u015bcie nie udaje. Nie spos\u00f3b por\u00f3wna\u0107 samuraja do szkockiego stra\u017cnika, kt\u00f3ry pilnuje pa\u0142ac\u00f3w Jej Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci. Drugiemu mo\u017cna naplu\u0107 w twarz i on si\u0119 nie ruszy, bo tak pojmuje swoje zaszczytne obowi\u0105zki i tak zosta\u0142 do nich przygotowany, na pierwszego wystarczy krzywo spojrze\u0107, aby poczu\u0107 stal na grdyce. Nim pojawili si\u0119 XX-wieczni \u201emy\u015bliciele\u201d i bezstresowi wychowawcy, to rodzina b\u0119d\u0105ca cz\u0119\u015bci\u0105 wsp\u00f3lnoty narodowej kszta\u0142towa\u0142a my\u015blenie oraz charaktery nowych pokole\u0144. Inaczej wygl\u0105da \u015bwiat samuraja, inaczej Mormona, \u017ceby ju\u017c si\u0119 nie pastwi\u0107 nad Bogu ducha winnej Gwardii Szkockiej.<\/p>\r\n

\r\n

Tylko tyle i a\u017c tyle, dlatego strasznie mnie irytuje teoria, kt\u00f3ra spad\u0142a z nieba, a raczej wystrzeli\u0142a z piek\u0142a, \u017ce Wielgucki zrobi\u0142 bandyt\u0119 z Berka, poniewa\u017c ten by\u0142 \u017bydem. Trzeba raczej powiedzie\u0107 rzecz odwrotn\u0105, Wielgucki zrobi\u0142 bandyt\u0119 z Berka pomimo tego, \u017ce Berek by\u0142 \u017bydem. Nikt by nie zadawa\u0142 pyta\u0144 sk\u0105d pomys\u0142 na ubeka, gdyby Berek by\u0142 Polakiem, poniewa\u017c by\u0142 \u017bydem pojawi\u0142y si\u0119 dyskretnie przemycane w\u0105tpliwo\u015bci, co do proweniencji autora. C\u00f3\u017c, dla mnie nie ma w tym nic dziwnego, \u017ce \u017bydzi s\u0105 gwa\u0142cicielami, z\u0142odziejami, mordercami, pedofilami i kolekcjonerami znaczk\u00f3w. Takie jednostki znajdziemy w ka\u017cdym, nawet w wybranym narodzie.<\/strong><\/strong><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

<\/strong>– Redaktor Szefer namawia\u0142 Gdul\u0119 do walki z lustracj\u0105, do wy\u015bmiewania i kompromitowania os\u00f3b, kt\u00f3re \u201egrzebi\u0105 si\u0119\u201d w dokumentach. T\u0119 rozmow\u0119 mo\u017cna oczywi\u015bcie odnie\u015b\u0107 do rzeczywisto\u015bci, ale nie chodzi mi o szukanie analogii, ale o to, jakie s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a niech\u0119ci do lustracji? Co sprawia, \u017ce ta niech\u0119\u0107 spaja tak mocno?<\/strong>
<\/strong><\/p>\r\n

\r\n

– Lustracja jest z\u0142ym s\u0142owem, znacznie lepszym s\u0142owem jest ha\u0144ba. Oni wszyscy s\u0105 stra\u017cnikami w\u0142asnej ha\u0144by, co by nie m\u00f3wili i jak si\u0119 przed faktami nie bronili, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich po prostu si\u0119 zha\u0144bi\u0142a. Chocia\u017c ha\u0144ba te\u017c nie brzmi dobrze, to co\u015b wi\u0119cej, co\u015b bardziej z\u0142o\u017conego i tutaj popularny zwrot \u201emarny \u017cyciorys\u201d precyzyjniej oddaje istot\u0119 rzeczy. Problem polega te\u017c i na tym, \u017ce w marnych \u017cyciorysach zawarte s\u0105 tak pod\u0142e i niskie uczynki, kt\u00f3re \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie pasuj\u0105 do d\u0119tych postaci wykreowanych na autorytety i ekspert\u00f3w. Oni wszyscy podrobili indeksy i wystawili sobie najwy\u017csze noty, a poniewa\u017c kszta\u0142cili si\u0119 na tej samej \u201euczelni\u201d, nie mog\u0105 post\u0119powa\u0107 inaczej ni\u017c ze wszystkich si\u0142 strzec tajemnicy. Lustracja oznacza wyjawienie ma\u0142o\u015bci tych ludzi, kt\u00f3r\u0105 to ma\u0142o\u015b\u0107 zast\u0105piono fa\u0142szywymi hagiografiami.<\/strong><\/strong><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

<\/strong>– Dlaczego napisa\u0142 Pan t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119?<\/strong>
– Bo nikt inny dot\u0105d takiej ksi\u0105\u017cki nie napisa\u0142, nikomu si\u0119 nie chcia\u0142o albo nie mia\u0142 odwagi.<\/strong> Dla pisarza to prawdziwa gratka wpa\u015b\u0107 w dzisiejszych czasach na dziewiczy temat, wielu twierdzi, \u017ce takie tematy nie istniej\u0105. Mnie si\u0119 uda\u0142o nie tyle odnale\u017a\u0107 temat, co si\u0119 z nim zmierzy\u0107 nim ktokolwiek si\u0119 tym zainteresowa\u0142. Mam nadziej\u0119, \u017ce efekt jest zadawalaj\u0105cy, przynajmniej dot\u0105d nie s\u0142ysza\u0142em mia\u017cd\u017c\u0105cej krytyki, co mnie podw\u00f3jnie dziwi. Teoretycznie mo\u017cna by\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce \u201enowoczesne\u201d towarzystwo zajmie si\u0119 zwalczaniem faszysty Wielguckiego i pod\u0142ego antysemity Matki Kurki. Nic podobnego si\u0119 jednak nie sta\u0142o i \u015bmiem podejrzewa\u0107, \u017ce ta omerta ma swoje g\u0142\u0119bokie uzasadnienie w postaci l\u0119ku. \u201eBerek\u201d nie jest ideologicznym manifestem, to powie\u015b\u0107, kt\u00f3ra \u0142amie wiele tabu naraz, ale nie przy pomocy \u201eulubionych\u201d hase\u0142 Michnika \u201e\u017bydzi do gazu\u201d, tylko z pomoc\u0105 kawa\u0142ka ludzkiego \u017cycia, pokazuj\u0105cego znacznie wi\u0119cej ni\u017c codzienne, wzajemne ok\u0142adanie si\u0119 ideologicznymi cepami. Napisa\u0142em \u201eBerka\u201d dla siebie, bo jestem Polakiem i taka ksi\u0105\u017cka nale\u017ca\u0142a mi si\u0119 od dawna, b\u0119d\u0119 wi\u0119cej ni\u017c usatysfakcjonowany, gdy inni Polacy uznaj\u0105 tak samo.<\/strong><\/p>\r\n

Wywiad ukaza\u0142 si\u0119 w tygodniku \u201eNasza Polska\u201d, nr 1, 2014 r.<\/strong><\/p>\r\n

\"Piotr<\/a><\/em><\/p>\r\n

Piotr Wielgucki to tak\u017ce bloger Matka Kurka<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra \u0142amie tabu – z Piotrem Wielguckim, autorem \u201eBerka\u201d i blogerem portalu kontrowersje.net rozmawia Mateusz Rawicz. – Kim jest tytu\u0142owy Berek? – Z za\u0142o\u017cenia tytu\u0142owy Berek jest nikim, takim zwyczajnym nikim, czyli ka\u017cdym z nas. Berek jest zwyk\u0142ym ch\u0142opcem, dopiero potem \u017cydowskim ch\u0142opcem, ale to sprawia, \u017ce zderza si\u0119 w nim poczucie dumy z […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[162],"tags":[18,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72480"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=72480"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72480\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=72480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=72480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=72480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}