{"id":72423,"date":"2014-01-02T09:33:11","date_gmt":"2014-01-02T14:33:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=72423"},"modified":"2014-01-02T09:33:11","modified_gmt":"2014-01-02T14:33:11","slug":"zielona-wyspa-czy-neokolonia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=72423","title":{"rendered":"Zielona wyspa czy neokolonia?"},"content":{"rendered":"

Rozmowa z prof. Witoldem Kie\u017cunem – Rozmowa PCh24.pl<\/b><\/em>
<\/b><\/p>\r\n

W rozpoczynaj\u0105cym si\u0119 roku minie \u0107wier\u0107wiecze od startu tzw. transformacji ustrojowej. O stanie polskiego pa\u0144stwa i gospodarki m\u00f3wi w rozmowie z portalem PCh24.pl prof. dr hab. Witold Kie\u017cun, ekonomista, wybitny ekspert w dziedzinie zarz\u0105dzania, powstaniec warszawski, kawaler Orderu Virtuti Militari.
<\/strong><\/p>\r\n

\"\"Panie Profesorze, w jakim stanie znajduje si\u0119 obecnie nasza gospodarka? Premier Donald Tusk oraz by\u0142y minister finans\u00f3w Jacek Rostowski wielokrotnie zapewniali, \u017ce jeste\u015bmy tzw. zielon\u0105 wysp\u0105.<\/strong><\/p>\r\n

– Nasza struktura gospodarcza w chwili obecnej jest analogiczna do struktury kraj\u00f3w pokolonialnych i w zasadzie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Polska jest neokoloni\u0105. Je\u015bli chodzi o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 polityczn\u0105 to uwa\u017cam, \u017ce j\u0105 mamy, cho\u0107 jest ona ograniczona w ramach Unii Europejskiej. Natomiast w sferze ekonomicznej, niestety, jeste\u015bmy podlegli. Moj\u0105 tez\u0119 bardzo \u0142atwo wyt\u0142umaczy\u0107. W Polsce obecnie istnieje oko\u0142o sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu bank\u00f3w, z czego tylko trzy s\u0105 polskie. Spo\u015br\u00f3d tych trzech tylko jeden ma 100 procent polskiego kapita\u0142u – jest nim Bank Gospodarstwa Krajowego. Wszystkie nasze banki sprzedali\u015bmy \u0142\u0105cznie za ok. 25 mld z\u0142, a dla por\u00f3wnania \u0142\u0105czny doch\u00f3d bank\u00f3w w roku ubieg\u0142ym wyni\u00f3s\u0142 15 mld z\u0142. Podsumowuj\u0105c, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce banki oddali\u015bmy prawie za darmo.\u00a0<\/p>\r\n

Kolejn\u0105 kwesti\u0105 jest wielki handel, kt\u00f3ry mo\u017cna okre\u015bli\u0107 mianem \u201ez\u0142otego jab\u0142ka\u201d. W zasadzie nie mamy polskich supermarket\u00f3w. Najpopularniejsza u nas jest portugalska \u201eBiedronka\u201d, kt\u00f3rej w\u0142a\u015bciciel za dwa lata b\u0119dzie najbogatszym przedsi\u0119biorc\u0105 w Polsce. W zwi\u0105zku ze sprzeda\u017c\u0105 bank\u00f3w nie kontrolujemy finans\u00f3w, ze wzgl\u0119du fakt, \u017ce nie posiadamy polskich supermarket\u00f3w – nie mamy handlu. Ale jest jeszcze trzecia wa\u017cna struktura, mianowicie przemys\u0142. Niestety, wielki przemys\u0142 r\u00f3wnie\u017c w Polsce ju\u017c nie istnieje. S\u0105 oczywi\u015bcie jeszcze pojedyncze du\u017ce firmy, ale coraz cz\u0119\u015bciej bazuj\u0105 one w znacznej cz\u0119\u015bci na\u00a0obcym kapitale, jak cho\u0107by Kopalnia Miedzi i Srebra w Lubinie, kt\u00f3ra posiada jedynie oko\u0142o 43 – 45 procent kapita\u0142u polskiego. PKO Bank Polski ma do dyspozycji te\u017c mniej ni\u017c po\u0142ow\u0119 kapita\u0142u polskiego. Posiadamy jeszcze \u015bredniej wielko\u015bci przedsi\u0119biorstwa, kt\u00f3re i tak zaledwie w niespe\u0142na po\u0142owie przypadk\u00f3w s\u0105 w pe\u0142ni polskie.\u00a0W efekcie\u00a0w ci\u0105gu roku nawet do 100 miliard\u00f3w z\u0142otych zysk\u00f3w zagranicznych przedsi\u0119biorstw wyp\u0142ywa poza Polsk\u0119. Za tym idzie niemo\u017cno\u015b\u0107 tworzenia nowych miejsc pracy, a w konsekwencji olbrzymia emigracja. Ostatnie dane GUS m\u00f3wi\u0105 o 2,1 mln\u00a0os\u00f3b stale osiad\u0142ych za granic\u0105 oraz oko\u0142o 1 milionie Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy wyje\u017cd\u017caj\u0105 okresowo. Tak wi\u0119c stracili\u015bmy 3 miliony obywateli. W Polsce mamy r\u00f3wnie\u017c 2 miliony bezrobotnych, co stanowi 13 procent, a tak\u017ce mas\u0119 emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w. Prosz\u0119 pami\u0119ta\u0107, \u017ce w pewnym momencie w likwidowanych\u00a0 przedsi\u0119biorstwach zwolnionym pracownikom powszechnie proponowano renty.<\/p>\r\n

W tym miejscu optymi\u015bci powiedzieliby: \u201eale przecie\u017c otrzymujemy wielkie pieni\u0105dze z Unii Europejskiej\u201d. <\/strong><\/p>\r\n

– Oczywi\u015bcie, otrzymujemy, ale musimy pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce my te\u017c musimy dok\u0142ada\u0107 si\u0119 do jej bud\u017cetu. Poza tym, warto policzy\u0107, ile stracili\u015bmy dzi\u0119ki strukturom UE. Tak jak wcze\u015bniej wspomnia\u0142em, stocznie zosta\u0142y zlikwidowane dzi\u0119ki Unii Europejskiej, byli\u015bmy\u00a0ukarani za dofinansowanie ich z bud\u017cetu pa\u0144stwa. Co ciekawe, Niemcy by\u0142y w podobnej sytuacji do naszej, ale im ta sprawa \u201eusz\u0142a na sucho\u201d. U\u017cyli argumentu, \u017ce dofinansowuj\u0105 dawne przedsi\u0119biorstwa socjalistyczne na terenie by\u0142ego NRD, ale przecie\u017c my mogliby\u015bmy u\u017cy\u0107 tego samego argumentu. Niestety, Niemc\u00f3w traktuje si\u0119 w spos\u00f3b wyj\u0105tkowy. Stracili\u015bmy r\u00f3wnie\u017c wielki przemys\u0142 cukrowniczy i zostali\u015bmy zmuszeni do importu cukru z Ameryki Po\u0142udniowej. To tylko przyk\u0142ady, kt\u00f3rych jest o wiele wi\u0119cej.<\/p>\r\n

Wspomnia\u0142 Pan o Niemczeh. Jak kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnice w zarobkach polskich i niemieckich pracownik\u00f3w? Coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142yszy si\u0119, \u017ce na Zachodzie nie tylko zarabia si\u0119 znacznie wi\u0119cej, ale r\u00f3wnie\u017c i produkty staj\u0105 si\u0119 ta\u0144sze tam ni\u017c w Polsce.<\/strong><\/p>\r\n

– Zanim odpowiem na to pytanie, chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w Polsce mamy jedena\u015bcie miast, w kt\u00f3rych \u017cyje si\u0119 na przyzwoitym poziomie. W\u015br\u00f3d nich Warszawa, notuj\u0105ca bezrobocie na poziomie zaledwie ok. 4 proc. To bardzo dobry wynik. Ponadto, w stolicy mamy stosunkowo wysokie zarobki, kt\u00f3re przewy\u017cszaj\u0105 \u015bredni\u0105 krajow\u0105 o prawie 1 000 z\u0142. Wracaj\u0105c do pytania, chcia\u0142bym opowiedzie\u0107 pewn\u0105 histori\u0119. M\u00f3j znajomy przeprowadzi\u0142 ciekaw\u0105 analiz\u0119, mianowicie b\u0119d\u0105c w Berlinie odwiedzi\u0142 kilkana\u015bcie dobrych restauracji. Po przyje\u017adzie do Polski okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w por\u00f3wnaniu z warszawskimi lokalami Berlin wypada lepiej, gdy\u017c tam jest po prostu taniej.<\/p>\r\n

Swego czasu przygotowa\u0142em oficjalne zestawienie p\u0142ac w r\u00f3\u017cnych zawodach. Je\u015bli chodzi o architekt\u00f3w oraz informatyk\u00f3w, trzeba przyzna\u0107, \u017ce zbli\u017camy si\u0119 do \u015bredniej europejskiej, ale w przypadku pozosta\u0142ych zawod\u00f3w posiadamy \u015brednio cztery razy mniejsze zarobki ni\u017c w pozosta\u0142ych zachodnich krajach. Dla lepszego zobrazowania problemu przywo\u0142am przyk\u0142ad gliwickiej fabryki Opla, kt\u00f3ra zosta\u0142a wybudowana przez Niemc\u00f3w i wygl\u0105da dok\u0142adnie tak samo jak fabryka Opla w Hanowerze. R\u00f3\u017cnica wyst\u0119puje tylko w zarobkach pracownik\u00f3w. Polacy zarabiaj\u0105 \u015brednio 1 200, a Niemcy 4,5 tysi\u0105ca euro.<\/p>\r\n

Z Pana analizy wynika, \u017ce nasza sytuacja jest bardzo powa\u017cna. Nie posiadamy wielkich przedsi\u0119biorstw ani bank\u00f3w. Zarabiamy du\u017co mniej ni\u017c nasi s\u0105siedzi, cho\u0107 wykonujemy t\u0119 sam\u0105 prac\u0119. Ale o sile pa\u0144stwa stanowi r\u00f3wnie\u017c administracja oraz sprawni politycy. Jak skomentuje Pan t\u0119 sfer\u0119? <\/strong><\/p>\r\n

– W gospodarce planowej, w kt\u00f3rej wszystko by\u0142o centralnie ustalane, w aparacie administracji centralnej pracowa\u0142o 46 tysi\u0119cy os\u00f3b. W tej chwili mamy 144 tysi\u0105ce! Stworzyli\u015bmy powiaty, w dobie informatyki zupe\u0142nie niepotrzebne, a tak\u017ce jedyny w skali \u015bwiata fenomen, kt\u00f3rym s\u0105 podw\u00f3jne struktury wojew\u00f3dzkie. W Polsce funkcjonuje zar\u00f3wno marsza\u0142ek wojew\u00f3dztwa jak i wojewoda. Je\u015bli przyjrze\u0107 si\u0119 tym strukturom dok\u0142adniej, zauwa\u017cymy, \u017ce s\u0105 to takie same urz\u0119dy. Wszystko to jest podyktowane ch\u0119ci\u0105 umieszczania przez rz\u0105dz\u0105cych na r\u00f3\u017cnych stanowiskach swych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i znajomych.<\/p>\r\n

Innym wa\u017cnym elementem s\u0105 wybory, podczas kt\u00f3rych realnie g\u0142osujemy na listy wyborcze, na wybranych kandydat\u00f3w ustalanych przez kierownictwa poszczeg\u00f3lnych partii. Kolejno\u015b\u0107 oczywi\u015bcie nie jest przypadkowa, a zale\u017cy od stosunk\u00f3w i relacji z najwa\u017cniejszymi osobami w partii.<\/p>\r\n

Je\u015bli chodzi o \u017cycie polityczne, musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce jest ono nonsensowne. W pierwszej kadencji Sejmu 240 pos\u0142\u00f3w zmieni\u0142o od dw\u00f3ch do czterech razy przynale\u017cno\u015b\u0107 partyjn\u0105. Od pocz\u0105tku poprzedniej kadencji tylko z jednej partii Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107, wy\u0142oni\u0142y si\u0119 trzy kolejne. Lewica te\u017c si\u0119 dzieli a by\u0142y minister Gowin te\u017c tworzy now\u0105 parti\u0119. Je\u015bli chodzi natomiast o sprawno\u015b\u0107 legislacyjn\u0105 to mamy ca\u0142y szereg ustaw, kt\u00f3re by\u0142y zmieniane 40, 60 czy 120 razy! Dok\u0142adne dane podaj\u0119 w swojej ksi\u0105\u017cce pt. \u201ePatologia transformacji\u201d.<\/p>\r\n

Badania Banku \u015awiatowego m\u00f3wi\u0105 nam, \u017ce sp\u00f3r gospodarczy w Polsce trwa \u015brednio 300 dni, jest to zupe\u0142ny absurd! Kwintesencj\u0105 polskiej polityki parlamentarnej s\u0105 incydenty, kt\u00f3re bardzo cz\u0119sto maj\u0105 miejsce w hotelu sejmowym. Dzi\u0119ki znajomej, kt\u00f3ra zosta\u0142a pos\u0142em, uda\u0142o mi si\u0119 dotrze\u0107 do oryginalnego zestawienia skandali, jakie mia\u0142y tam miejsce. Pija\u0144stwo i rozr\u00f3by by\u0142y na porz\u0105dku dziennym.<\/p>\r\n

Obok problemu z w\u0142adz\u0105 mamy inne, cho\u0107by fatalne prognozy demograficzne.<\/strong><\/p>\r\n

– No w\u0142a\u015bnie. Niestety, sprawy, o kt\u00f3rych pokr\u00f3tce powiedzia\u0142em, to nie jest koniec naszych problem\u00f3w. Jeste\u015bmy w \u015bwiatowej czo\u0142\u00f3wce, je\u015bli chodzi o stopie\u0144 wymieralno\u015bci.\u00a0 Na 224 kraje, kt\u00f3re by\u0142y przedmiotem analizy, Polska znajduje si\u0119 na 212. miejscu ze wska\u017anikiem rozrodczo\u015bci 1,2. Co ciekawe, wska\u017anik rozrodczo\u015bci Polek mieszkaj\u0105cych w Londynie wynosi 2,5.<\/p>\r\n

S\u0105 jakie\u015b szanse na wzrost s\u0142upk\u00f3w ekonomicznych i uratowanie sytuacji gospodarczej Polski? <\/strong><\/p>\r\n

– Powa\u017cn\u0105 nadziej\u0105 na uratowanie Polski s\u0105 z\u0142o\u017ca gazu \u0142upkowego. Obecnie w Stanach Zjednoczonych litr benzyny kosztuje w przeliczeniu 3 z\u0142ote. Za dwa lata USA b\u0119d\u0105 najwi\u0119kszym na \u015bwiecie eksporterem gazu pochodz\u0105cego z tzw. \u0142upk\u00f3w. Niestety, w Polsce od trzech lat parlament nie uchwali\u0142 odpowiedniej ustawy ekologicznej, poza tym w ka\u017cdej sprawie musimy prosi\u0107 o zgod\u0119 struktury Unii Europejskiej. Kilka tygodni temu odwiedzi\u0142 mnie znajomy profesor, Amerykanin, kt\u00f3ry powiedzia\u0142, \u017ce na Ukrainie i w Rosji du\u017co \u0142atwiej jest za\u0142atwi\u0107 sprawy biurokratyczne dotycz\u0105ce inwestycji w z\u0142o\u017ca gazu \u0142upkowego. Tam s\u0105 proste zasady. 60 procent zysk\u00f3w dla pa\u0144stwa, 40 procent dla inwestora. U nas tego brakuje. W tej chwili konieczna jest radykalna reforma polityki pa\u0144stwa i tak jak przed chwil\u0105 powiedzia\u0142em, skierowanie wszystkich wysi\u0142k\u00f3w na wydobywanie gazu \u0142upkowego. Warto pami\u0119ta\u0107 r\u00f3wnie\u017c o tym, \u017ce w Polsce znajduj\u0105 si\u0119 ogromne z\u0142o\u017ca w\u0119gla. Co ciekawe, jeste\u015bmy w posiadaniu technologii produkcji benzyny z w\u0119gla. To te\u017c jest pewne rozwi\u0105zanie. Ameryka\u0144skie opracowania m\u00f3wi\u0105, \u017ce je\u015bli cena za bary\u0142k\u0119 ropy naftowej b\u0119dzie wynosi\u0142a powy\u017cej 50 dolar\u00f3w, w\u00f3wczas produkcja benzyny b\u0119dzie op\u0142acalna. Dzi\u015b jak wiemy, ta cena wynosi oko\u0142o 100 dolar\u00f3w. Chemia w\u0119gla daje dalsze ogromne mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\r\n

W jaki spos\u00f3b przeci\u0119tny Polak mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do poprawy sytuacji swojego kraju?<\/strong><\/p>\r\n

– Sytuacja w Polsce jest obecnie nies\u0142ychanie powa\u017cna i konieczna jest daleko id\u0105ca mobilizacja. Przede wszystkim musimy zacz\u0105\u0107 korzysta\u0107 z us\u0142ug ma\u0142ych polskich przedsi\u0119biorstw, robi\u0107 zakupy w tych nielicznych, ale polskich sklepach. Kupowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c polskie artyku\u0142y. Ale to nie wszystko. Moim zdaniem, musimy stale pracowa\u0107 nad odpowiednim kszta\u0142towaniem m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rych postawa jak\u017ce cz\u0119sto jest teraz ogromnie hedonistyczna. Naszym zadaniem jest upowszechnienie chrze\u015bcija\u0144skich warto\u015bci. Powinni\u015bmy r\u00f3wnie\u017c rozpowszechnia\u0107 pi\u0119kno filozofii chrze\u015bcija\u0144skiej. Niestety, te kwestie na prze\u0142omie wiek\u00f3w r\u00f3wnie\u017c zaprzepa\u015bcili\u015bmy. Prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107, m\u00f3j ojciec mia\u0142 zasad\u0119, \u017ce nie przyjmowa\u0142 w domu znajomych, kt\u00f3rzy byli rozwodnikami. W dzisiejszych czasach brzmi to niewiarygodnie, ale taka w\u0142a\u015bnie by\u0142a atmosfera w polskich domach przed wojn\u0105.<\/p>\r\n

Rozmawia\u0142 Pawe\u0142 Ozdoba<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Prof. zw. dr hab. Witold Kie\u017cun<\/strong> – doktor honoris causa, cz\u0142onek International Academy od Management (USA), honorowy cz\u0142onek Komitetu Nauk Organizacji i Zarz\u0105dzania PAN, by\u0142y doradca naukowy prezesa NBP. Kierownik projekt\u00f3w ONZ dotycz\u0105cych modernizacji zarz\u0105dzania w Afryce Centralnej. Kierownik Zak\u0142adu Prakseologii PAN. Wyk\u0142ada\u0142 m.in. na Universite Paris Sorbonne II, School od Managment Bradford University, Temple University w Filadelfii oraz Universite de Montreal. Oficer Armii Krajowej, powstaniec warszawski, odznaczony w czasie Powstania osobi\u015bcie przez naczelnego dow\u00f3dc\u0119 AK Orderem Virtuti Militari. Wi\u0119ziony w radzieckim gu\u0142agu na pustyni Kara-Kum.<\/p>\r\n

Fot. W. Radomski\/Forum<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rozmowa z prof. Witoldem Kie\u017cunem – Rozmowa PCh24.pl W rozpoczynaj\u0105cym si\u0119 roku minie \u0107wier\u0107wiecze od startu tzw. transformacji ustrojowej. O stanie polskiego pa\u0144stwa i gospodarki m\u00f3wi w rozmowie z portalem PCh24.pl prof. dr hab. Witold Kie\u017cun, ekonomista, wybitny ekspert w dziedzinie zarz\u0105dzania, powstaniec warszawski, kawaler Orderu Virtuti Militari. Panie Profesorze, w jakim stanie znajduje si\u0119 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72423"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=72423"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72423\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=72423"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=72423"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=72423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}