{"id":72182,"date":"2014-01-24T21:55:25","date_gmt":"2014-01-25T02:55:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=72182"},"modified":"2019-09-04T12:12:52","modified_gmt":"2019-09-04T16:12:52","slug":"dlaczego-wspolczesni-zydzi-moga-mowic-takie-rzeczy-wywiad-z-ojcem-peterem-gumpel-sj-postulatorem-procesu-beatyfikacyjnego-slugi-bozego-papieza-piusa-xii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=72182","title":{"rendered":"„Dlaczego wsp\u00f3\u0142cze\u015bni \u017bydzi mog\u0105 m\u00f3wi\u0107 takie rzeczy?” – wywiad z ojcem Peterem Gumpel, SJ, postulatorem procesu beatyfikacyjnego S\u0142ugi Bo\u017cego papie\u017ca Piusa XII<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dodano: 2014-01-24 9:55 pm<\/small><\/p>\r\n

Poni\u017cej prezentujemy obszerne fragmenty wywiadu z ojcem Peterem Gumpel, SJ, postulatorem procesu beatyfikacyjnego S\u0142ugi Bo\u017cego papie\u017ca Piusa XII. Wywiad zamieszczony zosta\u0142 w pi\u015bmie The Angelus<\/em> [w 2009 roku], wydawanym przez ameryka\u0144ski dystrykt Bractwa \u015bw. Piusa X.<\/h4>\r\n

 <\/p>\r\n

„Dlaczego wsp\u00f3\u0142cze\u015bni \u017bydzi mog\u0105 m\u00f3wi\u0107 takie rzeczy?”<\/h2>\r\n

Ojciec Gumpel, urodzony w Niemczech, opisuje swoje w\u0142asne prze\u017cycia z okresu re\u017cimu nazistowskiego. Dzieli si\u0119 r\u00f3wnie\u017c swoimi do\u015bwiadczeniami w badaniach biograficznych kardyna\u0142a Pacelli, przysz\u0142ego papie\u017ca Piusa XII oraz nad Jego pontyfikatem, szczeg\u00f3lnie w odniesieniu do okresu II wojny \u015bwiatowej.<\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Przede wszystkim chcia\u0142bym bardzo podzi\u0119kowa\u0107 ojcu za podarowanie swojego czasu i za ch\u0119\u0107 opisania swoich do\u015bwiadcze\u0144, co umo\u017cliwi nam g\u0142\u0119bsze wyja\u015bnienie pontyfikatu papie\u017ca Piusa XII. Czy m\u00f3g\u0142by ojciec przedstawi\u0107 nam w skr\u00f3cie swoje w\u0142asne do\u015bwiadczenie \u017cyciowe w czasie re\u017cimu nazistowskiego. Wydaje nam si\u0119 to bardzo wa\u017cne.<\/i><\/b><\/p>\r\n

Szczerze m\u00f3wi\u0105c niezbyt ch\u0119tnie rozmawiam na temat tego okropnego czasu. Prze\u017cy\u0142em okres nazistowski, dwukrotnie w swoim \u017cyciu by\u0142em na wygnaniu, bardzo prze\u017cy\u0142em te czasy, nawet prze\u017cywam je raz jeszcze, my\u015bl\u0105c o nich teraz. Zabili mi mojego ojca chrzestnego. Byli\u015bmy ze sob\u0105 bardzo z\u017cyci. Mia\u0142em p\u00f3j\u015b\u0107 w jego \u015blady, bardzo dba\u0142 o mnie, o moj\u0105 formacj\u0119, edukacj\u0119. Niestety, przed rozpocz\u0119ciem II wojny \u015bwiatowej, nagle kilka os\u00f3b zjawi\u0142o si\u0119 u niego w domu i poprosi\u0142o go o p\u00f3j\u015bcie z nimi. Od tego czasu \u015blad o nim zagin\u0105\u0142. Jedyn\u0105 rzecz\u0105 jak\u0105 uda\u0142o si\u0119 nam odnale\u017a\u0107 to z\u0142ote spinki od koszuli, spinki z naszym herbem rodowym. Tak, to jedyna rzecz jak\u0105 odnale\u017ali\u015bmy. Nie wiemy gdzie i jak zosta\u0142 zabity i gdzie pochowany. Nie wiemy nic, absolutnie nic. To jedno z takich wspomnie\u0144, o kt\u00f3rych nie lubi\u0119 m\u00f3wi\u0107, co z pewno\u015bci\u0105 zrozumie Pan. Inne wspomnienie: pami\u0119tam gdy maj\u0105c 14 czy 15 lat otrzyma\u0142em od swojego wujka, brata mojej mamy, pewn\u0105 informacj\u0119. Powiedzia\u0142 mi: „Peter, dorastasz ju\u017c i nie jeste\u015b ju\u017c ma\u0142ym dzieckiem. Mog\u0119 ci powiedzie\u0107 otwarcie, \u017ce co\u015b bardzo powa\u017cnego sta\u0142o si\u0119 twojej matce.” Gdy zapyta\u0142em co takiego si\u0119 sta\u0142o, odpowiedzia\u0142: „Widzisz, twoja mama posz\u0142a na bardzo d\u0142ugi spacer i mia\u0142a bardzo powa\u017cny wypadek i jest w niezwykle ci\u0119\u017ckim stanie.” Gdy zapyta\u0142em czy jest w szpitalu, odpowiedzia\u0142 mi, \u017ce „Nie, to jest znacznie gorsze.” Zapyta\u0142em wtedy czy nie \u017cyje, na co on odpowiedzia\u0142: „Tak” i od razu doda\u0142, \u017ce musi natychmiast i\u015b\u0107, by spr\u00f3bowa\u0107 otrzyma\u0107 pozwolenie na przywiezienie jej cia\u0142a do domu.<\/p>\r\n

Widzi Pan zatem: mia\u0142em 14 czy 15 lat i wiedzia\u0142em dlaczego mama wyjecha\u0142a z Berlina. A by\u0142o to tak: pewnego dnia otrzymali\u015bmy wiadomo\u015b\u0107, \u017ce dom naszego dziadka – a by\u0142a to wytworna posiad\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 przepisa\u0142 on na mnie – zosta\u0142a napadni\u0119ta przez nazist\u00f3w i ca\u0142kowicie zniszczona. Mama planowa\u0142a, \u017ce gdy najgorszy re\u017cim Hitlera ju\u017c minie, zwr\u00f3ci si\u0119 do kolejnego rz\u0105du o uzyskanie odszkodowania. Zwierzy\u0142a si\u0119 z tych plan\u00f3w pewnemu fotografowi, kt\u00f3ry jednak doni\u00f3s\u0142 o tym nazistom i zosta\u0142a ona aresztowana. O dalszych jej losach dowiedzia\u0142em si\u0119 ju\u017c od wujka.<\/p>\r\n

Z psychologicznej strony by\u0142o to dla mnie trudne do poj\u0119cia. Wierzy\u0142em w to co powiedzia\u0142 mi wujek, a by\u0142 on cz\u0142owiekiem do kt\u00f3rego mia\u0142em zaufanie; by\u0142 bardzo trze\u017awo my\u015bl\u0105cym in\u017cynierem. Usiad\u0142em wtedy i nie wiedzia\u0142em co mam z tym wszystkim pocz\u0105\u0107. I w\u0142a\u015bnie wtedy, dzi\u0119ki Bogu, przypomnia\u0142em sobie, \u017ce pewnego razu pewien genera\u0142, przyjaciel naszej rodziny, powiedzia\u0142 mojej mamie, w mojej obecno\u015bci, aby skontaktowa\u0142a si\u0119 z nim gdyby wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b powa\u017cnego. Wiedzia\u0142em, \u017ce pozostawi\u0142 gdzie\u015b sw\u00f3j numer telefonu, w postaci zakodowanej, ale wiedzia\u0142em jak go odszyfrowa\u0107 poprzez odczytanie od ty\u0142u, itp.<\/p>\r\n

Poszed\u0142em wi\u0119c do budki telefonicznej na ulicy, gdy\u017c nie mog\u0142em u\u017cywa\u0107 telefonu domowego poniewa\u017c by\u0142 na pods\u0142uchu. Zadzwoni\u0142em z publicznego telefonu i, dzi\u0119ki Bogu, genera\u0142 by\u0142 w swoim biurze. Zapyta\u0142em si\u0119 czy m\u00f3g\u0142bym si\u0119 z nim zobaczy\u0107, on odpowiedzi\u0142, \u017ce dobrze i wyznaczy\u0142 miejsce spotkania. Gdy na spotkaniu przedstawi\u0142em mu sytuacj\u0119, powiedzia\u0142: „Czas ucieka i wydaje mi si\u0119, \u017ce twoja matka nie zosta\u0142a zabita, ale wiem o tym, \u017ce jest bezpo\u015bredni rozkaz Himmlera i Hitlera aby by\u0142a rozstrzelana jutro o pi\u0105tej rano.” Gdy zapyta\u0142em czy mo\u017cemy co\u015b zrobi\u0107, odpowiedzia\u0142, \u017ce spr\u00f3buje porozmawia\u0107 z jednym z najwa\u017cniejszych dow\u00f3dc\u00f3w, jego prze\u0142o\u017conym, innym genera\u0142em. Poprosi\u0142 mnie o zadzwonienie na ten sam numer za godzin\u0119.<\/p>\r\n

Znajomy genera\u0142 zorganizowa\u0142 wi\u0119c spotkanie moje ze swoim prze\u0142o\u017conym, innym genera\u0142em, kt\u00f3re mia\u0142o miejsce w ciemnej ulicy berli\u0144skiej w \u015brodku nocy. S\u0105dzi\u0142, \u017ce spotkanie to pomo\u017ce, cho\u0107 powiedzia\u0142 mi aby nie pok\u0142ada\u0107 zbyt du\u017cej nadziei.<\/p>\r\n

Poszed\u0142em wi\u0119c na spotkanie z tym oficerem, kt\u00f3ry przyby\u0142 w cywilnym ubraniu, w kapeluszu, w ciemnych okularach. Przygotowa\u0142em si\u0119 zawczasu co chcia\u0142bym mu powiedzie\u0107, ale gdy ju\u017c tam si\u0119 zjawi\u0142em, zapomnia\u0142em ka\u017cdego s\u0142owa, po prostu tylko patrzy\u0142em si\u0119 na niego. Potem powiedzia\u0142em: „Generale, wiesz doskonale co si\u0119 wydarzy, zatem pytam si\u0119 ciebie: Co ty i twoi koledzy robicie?” Genera\u0142 zdj\u0105\u0142 okulary, spojrza\u0142 na mnie – wydaje mi si\u0119, \u017ce nigdy \u017caden ch\u0142opak nie zwraca\u0142 si\u0119 tak do niego – i odpowiedzia\u0142: „Przez twoje oczy przemawia sumienie naszego narodu. Zrobi\u0119 co\u015b bardzo ryzykownego. Hitler zwykle chodzi spa\u0107 bardzo p\u00f3\u017ano, zatem p\u00f3jd\u0119 do niego i stanowczo porozmawiam z nim.” I zrobi\u0142 to.<\/p>\r\n

Nie spostrzeg\u0142em si\u0119 gdy ju\u017c by\u0142a trzecia nad ranem jak wr\u00f3ci\u0142em do domu. Przed domem sta\u0142 oficer SS i moj\u0105 pierwsz\u0105 reakcj\u0105 by\u0142a my\u015bl, \u017ce Hitler wpad\u0142 w furi\u0119 gdy dowiedzia\u0142 si\u0119 o tym co zrobi\u0142em i \u017ce postanowi\u0142 zabi\u0107 i mnie. Ale tak nie by\u0142o. Oficer powiedzia\u0142 mi, \u017ce przysy\u0142a go Hitler aby jeszcze tego samego dnia przywie\u017a\u0107 moj\u0105 matk\u0119 z powrotem samolotem. Powiedzia\u0142 mi: „M\u00f3wi\u0119 ci o tym ze zwyk\u0142ego ludzkiego odruchu, ale je\u015bli ktokolwiek si\u0119 o tym dowie, wr\u00f3c\u0119 tu jeszcze i zap\u0142acisz za to.”<\/p>\r\n

P\u00f3\u017aniej zabili mi mojego kuzyna z tego samego powodu, \u017ce po prostu by\u0142 dobrym katolikiem, bowiem gdy za\u017c\u0105dali od niego aby zrobi\u0142 co\u015b co by\u0142o zdrad\u0105, prosto odm\u00f3wi\u0142 im tego. I zastrzelili go strza\u0142em od ty\u0142u.<\/p>\r\n

By\u0142em na wygananiu dwa razy. W 1934 roku panowa\u0142a niebezpieczna atmosfera wok\u00f3\u0142 mojej rodziny, gdy grupa ludzi zbiera\u0142a si\u0119 przed nasz\u0105 will\u0105 w Hanoverze, krzycz\u0105c, itp. Zdecydowano wtedy na wys\u0142anie mnie na dwa lata do Francji, gdy\u017c obawiano si\u0119 o mnie, a by\u0142em spadkobierc\u0105 ca\u0142ej naszej rodzinnej w\u0142asno\u015bci. Wyjecha\u0142em zatem do Francji, nie znaj\u0105c ani s\u0142owa po francusku; chodzi\u0142em tam do szko\u0142y francuskiej, itp. To by\u0142o moje pierwsze wygnanie. P\u00f3\u017aniej, gdy ju\u017c wr\u00f3ci\u0142em do Berlina, otrzyma\u0142em zapewnienie, \u017ce nie b\u0119dzie \u017cadnych akcji przeciwko nam, ale czy mo\u017cna by\u0142o wierzy\u0107 zapewnieniom Hitlera?<\/p>\r\n

W 1938 roku, kiedy sytuacja si\u0119 ponownie zaogni\u0142a, po podobnych incydentach wys\u0142ano mnie do Holandii i to by\u0142o moje drugie wygnanie.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Z bada\u0144 ojca interesuj\u0105 mnie te w\u0105tki osobistych relacji Eugenio Pacelli z \u017bydami, na przyk\u0142ad z jego przyjaci\u00f3\u0142mi. Czy m\u00f3g\u0142by ojciec powiedzie\u0107 cokolwiek o jego dzieci\u0144stwie i kontaktach z \u017bydami?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Tak, oczywi\u015bcie. Jego najlepszym przyjacielem by\u0142 Guido Mendes, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 s\u0142ynnym chirurgiem i kt\u00f3ry wyjecha\u0142 do Izraela i by\u0142 tam s\u0142ynnym profesorem medycyny. Byli oni bardzo bliskimi przyjaci\u00f3\u0142mi, w\u0142a\u015bciwie to by\u0142 on dla m\u0142odego Pacellego najlepszym przyjacielem. Odwiedzali si\u0119 nawzajem w swoich domach. Z pewn\u0105 doz\u0105 humoru mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Pacelli by\u0142 prawdopodobnie jedynym przysz\u0142ym Papie\u017cem, kt\u00f3ry bra\u0142 udzia\u0142 w posi\u0142ku koszernym[1]<\/a>, bowiem gdy odwiedza\u0142 swojego koleg\u0119 w jego domu, jad\u0142 to co mu podano. Tak, byli prawdziwie najlepszymi przyjaci\u00f3\u0142mi, dyskutowali ze sob\u0105, wymieniali sobie ksi\u0105\u017cki, itp. Gdy papie\u017c Pius XII zmar\u0142 w 1958 roku, Guido Mendes rozpocz\u0105\u0142 zapisywanie swoich wspomnie\u0144 o by\u0142ym koledze z klasy i powiedzia\u0142 o sobie, \u017ce by\u0142 on jedynym prawdziwym osobistym przyjacielem jakiego Pacelli mia\u0142. Mendes wspomina\u0142, \u017ce Pacelli kolegowa\u0142 si\u0119 te\u017c ze wszystkimi innymi \u017cydowskimi kolegami z klasy, by\u0142 zawsze uprzejmy, zawsze sprawiedliwy, no i \u017ce „by\u0142 najlepszym uczniem z nas wszystkich”.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Czy m\u00f3g\u0142by ojciec poda\u0107 jakie\u015b przyk\u0142ady z czas\u00f3w gdy Pacelli by\u0142 nuncjuszem apostolskim w Niemczech i o jego interwencji celem ratowania \u017byd\u00f3w?<\/i><\/b><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Bp Eugenio Pacelli, nuncjusz apostolski w Belinie.
\r\nZdj\u0119cie w Bawarii (1922 r.)
\r\nPhoto source: Wikimedia Commons<\/a><\/em><\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Oczywi\u015bcie jest kilka takich przypadk\u00f3w. Na przyk\u0142ad, gdy po raz pierwszy przyby\u0142 on do Berlina, zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z \u017cydowskim dyrygentem, Bruno Walterem. Pacelli kocha\u0142 muzyk\u0119. Osobi\u015bcie gra\u0142 bardzo dobrze na skrzypcach, chocia\u017c zarzuci\u0142 p\u00f3\u017aniej granie z uwagi na brak czasu. Walter w tym czasie by\u0142 dyrygentem Opery Kr\u00f3lewskiej w Berlinie, w kt\u00f3rej gra\u0142 w orkiestrze pewien \u017cydowski pan nazwiskiem Gribilowski, a kt\u00f3rego aresztowa\u0142y boj\u00f3wki antysemickie. Bruno Walter pr\u00f3bowa\u0142 robi\u0107 wszystko co by\u0142o w jego mocy, ale nie udawa\u0142o si\u0119, wi\u0119c zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Pacellego, nuncjusza apostolskiego, swojego przyjaciela, kt\u00f3ry natychmiast rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142ania. Nast\u0119pnego ranka Gribilowski by\u0142 ju\u017c na wolno\u015bci.<\/p>\r\n

To taki typowy przyk\u0142ad. Ale jeszcze lepszy przyk\u0142ad dotyczy osoby Waltera Rathenau. By\u0142 on \u017bydem i Ministrem Spraw Zagranicznych Niemiec, odpowiednikiem ameryka\u0144skiego Foreign Secretary<\/i>[2]<\/a>. Pewnego razu Pacelli przyj\u0105\u0142 ksi\u0119dza, kt\u00f3ry przekaza\u0142 mu wiadomo\u015b\u0107, m\u00f3wi\u0105c: „Wasza Ekscelencja, czuj\u0119 si\u0119 zobowi\u0105zany poinformowa\u0107, \u017ce przygotowywany jest plan zabicia Rathenau. To jest powa\u017cna informacja.” Pacelli natychmiast za\u017c\u0105da\u0142 spotkania z Kanclerzem Niemiec, dr. Josephem Wirth, kt\u00f3remu przedstawi\u0142 spraw\u0119, i kt\u00f3ra zosta\u0142a potraktowana przez Kanclerza powa\u017cnie. Za\u017c\u0105da\u0142 te\u017c od Wirtha aby przydzielono Rathenau eskort\u0119 policyjn\u0105, z uwagi na zagro\u017cenie jego \u017cycia. Ale Rathenau za\u015bmia\u0142 si\u0119 z takiej propozycji, a gro\u017ab\u0119 nazywa\u0142 niemo\u017cliw\u0105. W kilka tygodni p\u00f3\u017aniej, 22 czerwca[3]<\/a> zgin\u0105\u0142 w zamachu.<\/p>\r\n

Jest wiele innych tego typu przyk\u0142ad\u00f3w, zatem bior\u0105c je pod uwag\u0119, jak mo\u017cna m\u00f3wi\u0107, \u017ce Pius XII by\u0142 antysemit\u0105! To s\u0105 zupe\u0142ne bzdury. Robi\u0142 wszystko co by\u0142o w jego mocy, zar\u00f3wno w tym czasie, gdy by\u0142 nuncjuszem apostolskim, jak i p\u00f3\u017aniej, aby pom\u00f3c \u017bydom i wielu innym ludziom w potrzebie.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Wspomina\u0142 ojciec, \u017ce pewien okres czasu sp\u0119dzi\u0142 ojciec na wygnaniu w Holandii. Czy m\u00f3g\u0142by ojciec powiedzie\u0107 nam o historii gdy zacz\u0119\u0142y si\u0119 aresztowania holenderskich \u017byd\u00f3w. W tym czasie Eugenio Pacelli by\u0142 ju\u017c Papie\u017cem i wydaje mi si\u0119, \u017ce wyda\u0142 jakie\u015b o\u015bwiadczenie, poprzez nuncjusza apostolskiego i przez inne kana\u0142y dyplomatyczne?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie trzeba mie\u0107 na uwadze, \u017ce mia\u0142o to miejsce w 1942 roku. Niemcy napadli na Holandi\u0119 10 maja 1940 roku i jedn\u0105 z pierwszych rzeczy jakie zrobili to wydalili nuncjusza apostolskiego. Zatem w 1942 roku nie by\u0142o ju\u017c [w Holandii] nuncjusza apostolskiego, jednak wydaje mi si\u0119, \u017ce ma pan na my\u015bli to co si\u0119 wydarzy\u0142o w ostatni\u0105 niedziel\u0119 lipca 1942 roku. Wtedy to, jako dobry katolicki ch\u0142opak, uda\u0142em si\u0119 w niedziel\u0119 do ko\u015bcio\u0142a, wype\u0142niaj\u0105c tym obowi\u0105zek katolika – chocia\u017c pomimo tego, \u017ce by\u0142 to obowi\u0105zek, to lubi\u0142em chodzi\u0107 do ko\u015bcio\u0142a. W t\u0119 niedziel\u0119 nie by\u0142o kazania: ksi\u0105dz wszed\u0142 na ambon\u0119 i powiedzia\u0142: „Dzisiaj nie b\u0119dzie kazania. Zamiast tego odczytam List Pasterski Arcybiskupa Utrechtu” (jedynego arcybiskupa w Holandii). I odczyta\u0142. Ku memu zaskoczeniu by\u0142 to bardzo ostry protest przeciwko deportacji \u017byd\u00f3w i zmuszaniu m\u0142odych ludzi do przymusowej pracy na rzecz niemieckiego przemys\u0142u obronnego. By\u0142y w nim r\u00f3wnie\u017c zawarte i inne ostre s\u0142owa krytyki przeciwko innym dzia\u0142aniom. By\u0142 w nim protest przeciwko przymusowej deportacji \u017byd\u00f3w – obywateli Holandii. By\u0142y w nim zawarte bardzo ostre sformu\u0142owania. W tym czasie mia\u0142em 18 lat i w\u0142a\u015bnie uko\u0144czy\u0142em sw\u00f3j pierwszy rok studi\u00f3w filozoficznych i by\u0142em na drodze do uzyskania magistra filozofii. Nie by\u0142em ju\u017c zatem dzieckiem i moja reakcja by\u0142a podw\u00f3jna. Po pierwsze, podziwia\u0142em wielk\u0105 odwag\u0119 i wspania\u0142y gest ze strony Arcybiskupa wobec ludzi, kt\u00f3rzy przecie\u017c nie nale\u017celi do jego Trzody. W Holandii stosunki pomi\u0119dzy \u017bydami i katolikami by\u0142y normalne: nie by\u0142y specjalnie bliskie, ale by\u0142y uprzejme. Jednak fakt, \u017ce katolicki arcybiskup, podczas nazistowskiej okupacji ma odwag\u0119 otwarcie wyrazi\u0107 w ostrych s\u0142owach i wzi\u0105\u0107 w obron\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy nie nale\u017c\u0105 do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, by\u0142o powodem mojego wielkiego podziwu. To by\u0142a moja pierwsza reakcja.<\/p>\r\n

A by\u0142a i druga: „M\u00f3j drogi Arcybiskupie, czy ty wiesz co robisz?” Ja ju\u017c mia\u0142em do\u015bwiadczenie z nazistami i wiedzia\u0142em jak oni zareaguj\u0105, co zreszt\u0105 p\u00f3\u017aniej zrobili. W kilka dni p\u00f3\u017aniej, jeden z wy\u017cszych przedstawicieli nazistowskiego rz\u0105du w Holandii w przem\u00f3wieniu w stolicy kraju powiedzia\u0142, \u017ce „Je\u015bli hierachia Ko\u015bcio\u0142a rzymsko-katolickiego my\u015bli, \u017ce mo\u017ce zachowywa\u0107 si\u0119 tak jak zachowa\u0142 si\u0119 ten pan, to si\u0119 powa\u017cnie myli. Po pierwsze: akcja ta nie doprowadzi do ochronienia ka\u017cdego \u017byda, przeciwnie – to tylko przyspieszy deportacj\u0119 \u017byd\u00f3w. Po drugie: nie zdecydowali\u015bmy si\u0119 do tej pory na deportacj\u0119 \u017byd\u00f3w ochrzczonych w Ko\u015bciele katolickim, ale teraz, w odpowiedzi na dzia\u0142ania tego Arcybiskupa, b\u0119d\u0105 oni deportowani w pierwszej kolejno\u015bci.” I tak w\u0142a\u015bnie zrobili, deportowano ich.<\/p>\r\n

P\u00f3\u017aniej, gdy dr Robert Kempner zaci\u0105gn\u0105\u0142 przed oblicze s\u0105du odpowiedzialnych za deportacj\u0119 tych 600 \u017byd\u00f3w, najbardziej surowo pot\u0119pi\u0142 sprawc\u00f3w i pochwali\u0142 Arcybiskupa za jego odwag\u0119, jednocze\u015bnie zaznaczaj\u0105c \u017ce dosz\u0142o do ca\u0142kowitej tragedii.<\/p>\r\n

Wiadomo\u015b\u0107 o tej reakcji nazist\u00f3w dosz\u0142a do papie\u017ca Piusa XII i spowodowa\u0142a, \u017ce tym bardziej wstrzymywa\u0142 si\u0119 on od dalszych otwartych protest\u00f3w nabieraj\u0105c przekonania – ca\u0142kiem s\u0142usznego – \u017ce jakiekolwiek publiczne o\u015bwiadczenie niewiele pomo\u017ce, a wr\u0119cz przeciwnie, mo\u017ce tylko zaostrzy\u0107 sytuacj\u0119. Powiedzia\u0142 on, \u017ce sumienie nie pozwala zrobi\u0107 mu tego, za co uzyska\u0142by pochwa\u0142\u0119, lecz jednocze\u015bnie za taki gest tak wielu \u017byd\u00f3w zap\u0142aci\u0142oby \u017cyciem. Nie m\u00f3g\u0142 przyj\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015bci za tak nierozwa\u017cny krok.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Czy mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce stanowisko Arcybiskupa by\u0142o odzwierciedleniem stanowiska Ko\u015bcio\u0142a katolickiego?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Tak, i on doskonale zdawa\u0142 sobie z tego spraw\u0119. Wszyscy biskupi w Niemczech, z wyj\u0105tkiem jednego biskupa nazistowskiego, kt\u00f3rego wymuszono od nich – biskupa wojskowego. W przypadku tego biskupa by\u0142 to wyb\u00f3r pomi\u0119dzy wybraniem w\u0142a\u015bnie jego, a odm\u00f3wieniem pos\u0142ugi duszpasterskiej dla \u017co\u0142nierzy w armii. Praktycznie rzecz bior\u0105c, byli\u015bmy do tego zmuszeni, ale te\u017c biskup ten zosta\u0142 wy\u0142\u0105czony z Konferencji biskup\u00f3w niemieckich [4]<\/a>. Tak wi\u0119c z tym jednym wyj\u0105tkiem, wszyscy biskupi – w Niemczech, Holandii, Belgii, Francji, we wszystkich krajach okupowanych – wiedzieli jakie jest stanowisko Papie\u017ca. Jego pragnieniem by\u0142o to aby zrobi\u0107 wszystko co mo\u017cliwe, by pom\u00f3c wszystkim prze\u015bladowanym osobom – nie tylko \u017bydom, ale szczeg\u00f3lnie \u017bydomi poniewa\u017c prze\u015bladowano ich bardziej ni\u017c innych.<\/p>\r\n

P\u00f3\u017aniej Papie\u017c przys\u0142a\u0142 osobistego wys\u0142annika, ojca Smulders, holenderskiego Jezuit\u0119, kt\u00f3rego zna\u0142em osobi\u015bcie, z przekazem aby robi\u0107 wszystko co w naszej mocy celem pomocy \u017bydom. I informacje te zosta\u0142y rozes\u0142ane we wszystkie strony. Nie by\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci czego pragnie Papie\u017c: czy by\u0142 to nuncjusz apostolski na W\u0119grzech, w S\u0142owacji, czy gdzie indziej, wszyscy byli poinstruowani co robi\u0107 aby przekaza\u0107 te instrukcje biskupom. A je\u015bli to nie by\u0142o mo\u017cliwe, to osobi\u015bci wys\u0142annicy rozsy\u0142ani byli wsz\u0119dzie z misj\u0105 informowania o tym biskup\u00f3w.<\/p>\r\n

Je\u015bli przyjrzymy si\u0119 listom Piusa XII do niemieckich biskup\u00f3w zobaczymy tam bardzo ostro\u017cne u\u017cywanie s\u0142\u00f3w, poniewa\u017c nigdy nie by\u0142o wiadomo czy listy te nie wpadn\u0105 w niepo\u017c\u0105dane r\u0119ce, ale dla ka\u017cdego kto zna tamte czasy i styl Piusa XII, jest oczywiste, \u017ce zach\u0119ca\u0142 on do udzielania pomocy.<\/p>\r\n

Chcia\u0142bym przytoczy\u0107 kilka cytat\u00f3w poniewa\u017c uwa\u017cam je za bardzo wa\u017cne. Napierw ten, kt\u00f3ry jest przyk\u0142adem opinii Papie\u017ca o nazistach. Joseph Lichten, w czasie gdy by\u0142 dyrektorem Ligii Przeciwko Znies\u0142awieniu [5]<\/a> oceniaj\u0105c wyb\u00f3r kardyna\u0142a Pacelli na papie\u017ca Piusa XII powiedzia\u0142, \u017ce wyb\u00f3r tego kardyna\u0142a b\u0119dzie dla Niemiec nie do zaakceptowania, poniewa\u017c zawsze sprzeciwia\u0142 si\u0119 on nazizmowi i praktycznie zdeterminowa\u0142 polityk\u0119 Watykanu w tej sferze za poprzedniego pontyfikatu.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

To interesuj\u0105ce, \u017ce tak prominentny \u017cydowski przyw\u00f3dca wyda\u0142 tego typu o\u015bwiadczenie – czy m\u00f3g\u0142by ojciec je skomentowa\u0107?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie o\u015bwiadczenie to nie jest dla mnie \u017cadn\u0105 nowo\u015bci\u0105 i podczas moich bada\u0144 spotka\u0142em si\u0119 z nim wielokrotnie. Nie jest ono r\u00f3wnie\u017c czym\u015b wyj\u0105tkowym. By\u0142o wiele innych o\u015bwiadcze\u0144 pochodz\u0105cych od r\u00f3\u017cnego rodzaju organizacji \u017cydowskich, a nawet o\u015bwiadcze\u0144 padaj\u0105cych ze strony polityk\u00f3w, jak na przyk\u0142ad Goldy Meir, premiera Moshe Sharett, Einsteina i wielu, wielu innych. Wiele os\u00f3b odnosi\u0142o si\u0119 do o\u015bwiadczenia m\u00f3wi\u0105cego, \u017ce kardyna\u0142 Pacelli jako nast\u0119pca papie\u017ca Piusa XI nie b\u0119dzie mile widziany w Niemczech – i oczywi\u015bcie nie by\u0142. Nazi\u015bci wiedzieli od pocz\u0105tku, \u017ce b\u0119dzie on nieprzyja\u017anie do nich nastawiony. Pacelli opuszczaj\u0105c Niemcy w 1929 roku ostrzeg\u0142 niemieckich polityk\u00f3w aby uwa\u017cali na Hitlera. Powiedzia\u0142 on o Hitlerze: „Czyta\u0142em t\u0119 okropn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3r\u0105 napisa\u0142. To jest cz\u0142owiek, kt\u00f3ry podepcze wszystko co le\u017cy na jego drodze. To jest cz\u0142owiek zdolny do kroczenia po trupach!” Rzeczy te, wypowiedzi te by\u0142y znane nazistom. R\u00f3wnie\u017c, tak jak Lichten s\u0142usznie powiedzia\u0142, by\u0142o prawd\u0105, \u017ce Pacelli by\u0142 kluczow\u0105 postaci\u0105 w opracowaniu s\u0142ynnej encykliki Mit Brennender Sorge<\/i>.[6]<\/a> Opublikowano j\u0105 w Niemczech i by\u0142a ona jedyn\u0105 encyklik\u0105 jak\u0105 kiedykolwiek napisano w j\u0119zyku niemieckim. By\u0142a ona przemycana do Niemiec w dyplomatycznych teczkach, rozprowadzana poprzez zaufanych motocyklist\u00f3w i kierowc\u00f3w samochod\u00f3w, do poszczeg\u00f3lnych biskup\u00f3w, drukowana w setkach tysi\u0119cy kopii, odczytana ze wszystkich ambon w Niemczech w wyznaczony dzie\u0144. I oczywi\u015bcie przyprawi\u0142a ona nazist\u00f3w o furi\u0119, poniewa\u017c ca\u0142kowicie pot\u0119pia\u0142a ona rasistowsk\u0105 ideologi\u0119 nazistowsk\u0105.<\/p>\r\n

Ka\u017cdego u kogo znaleziono jej drukowan\u0105 kopi\u0119, posy\u0142ano do wi\u0119zienia. Ale nie mogli przeciwdzia\u0142a\u0107 odczytaniu jej w ko\u015bcio\u0142ach, pomimo tego, \u017ce zostali oni poinformowani w przeddzie\u0144 jej odczytania, w sobot\u0119 wieczorem – przez zdrajc\u0119, pracownika drukarni, kt\u00f3ry poszed\u0142 z ni\u0105 do Gestapo – gdy\u017c by\u0142o ju\u017c za p\u00f3\u017ano i nic nie mogli zrobi\u0107.
\r\nZnam to i wiem o ostro\u017cno\u015bci jak\u0105 podj\u0119to przed jej ujawnieniem. Nawet ja sam by\u0142em w to wszystko zaanga\u017cowany jako kieruj\u0105cy grup\u0105 ch\u0142opc\u00f3w w katolickiej szkole w Berlinie w 1937 roku. Moi podopieczni, i ja sam, chodzili\u015bmy od parafii do parafii z jej kopiami ukrytymi pod p\u0142aszczem. Oficjalnie szli\u015bmy do spowiedzi, poniewa\u017c ludzie nie widzieli co si\u0119 dzieje w konfesjonale. Wiedzieli\u015bmy dok\u0142adnie do kogo p\u00f3j\u015b\u0107, poniewa\u017c nie ka\u017cdemu ksi\u0119dzu mo\u017cna by\u0142o bezpiecznie przekaza\u0107. I tam przekazywali\u015bmy j\u0105, a wielu z ksi\u0119\u017cy chowa\u0142o j\u0105 w Tabernakulum i wyj\u0119li j\u0105 na kr\u00f3tko przed rozpocz\u0119ciem Mszy w nast\u0119pn\u0105 niedziel\u0119.<\/p>\r\n

Tak wi\u0119c nazist\u00f3w opanowa\u0142a w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107. Ale jest jeszcze jedna sprawa, kt\u00f3r\u0105 czasami przeocza si\u0119. Ot\u00f3\u017c, przeczyta\u0142em dziesi\u0105tki ksi\u0105\u017cek o Piusie XII i jego nastawieniu do nazizmu, lecz nie mog\u0119 zrozumie\u0107 dlaczego ci autorzy nie podj\u0119li si\u0119 dok\u0142adnego sprawdzania,  jakie ja podj\u0105\u0142em podczas mojej pracy jako postulator Piusa XII? S\u0105 ku temu dwa powody.<\/p>\r\n

Po pierwsze: co \u017bydzi pisz\u0105 i m\u00f3wi\u0105 o II Wojnie \u015awiatowej? Poprosi\u0142em jednego z moich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w aby uda\u0142 si\u0119 do nowojorskiej biblioteki publicznej New York Public Library<\/i>, kt\u00f3ra jest jednym z najlepszych miejsc do prac badawczych w poszukiwaniu tego co pisa\u0142a prasa \u017cydowska, publikacje \u017cydowskie, opracowania, itp, nie tylko oryginalnie publikowane w Ameryce, ale z Anglii, Kanady, Australii, Nowej Zelandii, Po\u0142udniowej Afryki, itp. Ot\u00f3\u017c we wszystkich publikacjach \u017cydowskich tamtego czasu w ca\u0142ym wolnym \u015bwiecie, nie znajdziemy niczego poza s\u0142owami uznania dla Piusa XII. To po pierwsze. A po drugie: mo\u017cna podj\u0105\u0107 si\u0119 podobnych bada\u0144 nad publikacjami wydawanymi w nazistowskich Niemczech i w krajach okupowanych przez nazist\u00f3w, czyli tam gdzie nazi\u015bci sterowali tym co si\u0119 publikuje, by otrzyma\u0107 zupe\u0142nie odwrotny obraz. Nie ma tam nic innego, jak ataki na Piusa XII: jest on o\u015bmieszany, oczerniany, oskar\u017cany o wszystko, drukowane s\u0105 rysunki jego jako uje\u017cd\u017caj\u0105cego \u015bwini\u0119 – wszystkie te okropie\u0144stwa. Mamy zatem typowy obraz nastawienia w tamtym czasie dw\u00f3ch grup: \u017byd\u00f3w i nazist\u00f3w. \u017bydzi wychwalali Piusa XII za to co zrobi\u0142, a inni atakowali go, nazywaj\u0105c „\u017cydowskim ch\u0142opcem”, „Papie\u017cem \u017byd\u00f3w”, czy „\u017cydowskim kardyna\u0142em”.[7]<\/a> Nic zatem nie mog\u0142o by\u0107 gorszego. Ale jest dla mnie zastanawiaj\u0105ce i bardzo dziwne to, \u017ce profesjonalni historycy nigdy nie przedsi\u0119wzi\u0119li si\u0119 takiego por\u00f3wnania.<\/p>\r\n

We\u017amy kilka przyk\u0142ad\u00f3w. Golda Meir, kt\u00f3ra w tamtym czasie by\u0142a izraelskim przedstawicielem przy ONZ, a p\u00f3\u017aniej premierem Izraela, gdy dowiedzia\u0142a si\u0119 o \u015bmierci papie\u017ca Piusa XII, powiedzia\u0142a: \u201eDzielimy si\u0119 wraz z ca\u0142ym \u015bwiatem b\u00f3lem z powodu \u015bmierci Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Papie\u017ca Piusa XII. Podczas dziesi\u0119ciu lat terroru nazistowskiego, gdy nasz nar\u00f3d przechodzi\u0142 przez horror m\u0119cze\u0144stwa, Papie\u017c g\u0142o\u015bno wypowiada\u0142 si\u0119 pot\u0119piaj\u0105c sprawc\u00f3w i wsp\u00f3\u0142czuj\u0105c ofiarom.\u201d<\/p>\r\n

Wypowied\u017a Goldy Meir jest bardzo istotna, ale mog\u0119 podawa\u0107 r\u00f3wnie\u017c dalsze przyk\u0142ady. Pan Nahum Goldbaum, kt\u00f3ry w tamtym czasie by\u0142 prezydentem \u015awiatowego Kongresu \u017byd\u00f3w, powiedzia\u0142: \u201eZe specjaln\u0105 wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 wspominamy wszystko co Papie\u017c zrobi\u0142 dla prze\u015bladowanych \u017byd\u00f3w w czasie jednego z najczarniejszych okres\u00f3w ca\u0142ej historii.\u201d Albo przyk\u0142ad rabina Elio Toaff, kt\u00f3ry by\u0142 g\u0142\u00f3wnym rabinem Rzymu, a kt\u00f3ry powiedzia\u0142: \u201eMamy mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyrazi\u0107 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 Papie\u017cowi bardziej ni\u017c komukolwiek innemu za Jego \u017cyczliwo\u015b\u0107, przepe\u0142nienie wsp\u00f3\u0142czuciem i wspania\u0142omy\u015blno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 okazywa\u0142 podczas tych okropnych lat prze\u015bladowa\u0144 i terroru\u201d. Mo\u017ce przeczytam jeszcze jedn\u0105 wypowied\u017a – Alberta Einsteina, kt\u00f3ry powiedzia\u0142: „Tylko Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki protestowa\u0142 przeciwko hitlerowskiej napa\u015bci na wolno\u015b\u0107. Do tej pory nie interesowa\u0142em si\u0119 Ko\u015bcio\u0142em, ale dzisiaj jestem pe\u0142en podziwu dla Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry jako jeden jedyny mia\u0142 odwag\u0119 walczy\u0107 o duchow\u0105 prawd\u0119 i wolno\u015b\u0107 moraln\u0105.”<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Chcia\u0142bym wobec tego zapyta\u0107: w \u015bwietle tak oczywistego i pozytywnego wp\u0142ywu tych fakt\u00f3w na \u017byd\u00f3w, dlaczego ojciec uwa\u017ca, \u017ce zmieni\u0142o si\u0119 to nastawienie? Co sta\u0142o si\u0119 przyczyn\u0105 tak nag\u0142ej zmiany?<\/i><\/b><\/p>\r\n

M\u00f3wi\u0105c prawd\u0119, stanowi\u0142o to dla mnie zawsze pewnego rodzaju tajemnic\u0119, ale odpowiadaj\u0105c na pytanie bardzo otwarcie: bezpo\u015bredni\u0105 okazj\u0105 by\u0142a sztuka napisana przez pewnego pana o nazwisku Rolf Hochhuth, kt\u00f3ra zaatakowa\u0142a Piusa XII. Nie jest to sztuka oparta na faktach historycznych – jest czyst\u0105 fantazj\u0105, pomimo tego, \u017ce autor okre\u015bla j\u0105 jako historycznie precyzyjn\u0105. Po prostu, m\u00f3wi\u0105c ogl\u0119dnie, jest to pr\u00f3ba zaatakowania i poni\u017cenia Piusa XII. No i oczywi\u015bcie nale\u017cy zapyta\u0107: kim by\u0142 Rolf Hochhuth gdy pisa\u0142 t\u0119 sztuk\u0119? By\u0142 on m\u0142odym cz\u0142owiekiem, 30-latkiem. A jaki by\u0142 tytu\u0142 sztuki? Po niemiecku nosi\u0142a ona tytu\u0142 Der Stellverter<\/i>, a po angielsku znana by\u0142a jako The Vicar<\/i>, a niekt\u00f3rzy nazywali j\u0105 The Deputy<\/i>. (Wydaje mi si\u0119, \u017ce w Ameryce przyj\u0119\u0142a si\u0119 nazwa The Deputy<\/i>, a w Anglii – The Vicar<\/i>.) Zatem – by\u0142 on m\u0142odym cz\u0142owiekiem w czasie gdy j\u0105 pisa\u0142. By\u0142 on tak zaaga\u017cowany w to co pisa\u0142, \u017ce gdyby to wszystko co napisa\u0142 by\u0142o zagrane na scenie, trwa\u0142oby to z siedem albo osiem godzin. I by\u0142oby bardzo nudne. Mia\u0142 on jednak to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce sztuka wpad\u0142a w r\u0119ce znanego re\u017cysera, Erwina Piscator. Cz\u0142owiek ten ju\u017c w 1918 roku by\u0142 cz\u0142onkiem Partii Komunistycznej i by\u0142 on przesi\u0105kni\u0119tym do ostatniej nitki komunist\u0105. Gdy Hitler doszed\u0142 do w\u0142adzy, Piscator pojecha\u0142 do Moskwy i od tego momentu otrzymywa\u0142 on instrukcje z Moskwy. Tak w\u0142a\u015bnie wygl\u0105da\u0142 cz\u0142owiek, kt\u00f3ry odpowiednio to wszystko uformowa\u0142, a jako zdolny re\u017cyser, u\u017cy\u0142 r\u00f3\u017cnego rodzaju efekt\u00f3w robi\u0105cych na widzu nie maj\u0105cym rozeznania w historii, du\u017ce wra\u017cenie. I niestety, wywar\u0142o ono naprawd\u0119 du\u017ce wra\u017cenie. Wydano r\u00f3wnocze\u015bnie ksi\u0105\u017ck\u0119, r\u00f3wnie\u017c pod kontrol\u0105 Erwina Piscator, kt\u00f3ra oczywi\u015bcie jest ca\u0142kowicie bezwarto\u015bciowa z historycznego punktu widzenia. Nie znam dzisiaj ani jednego powa\u017cnego historyka, kt\u00f3ry zwraca\u0142by jak\u0105kolwiek uwag\u0119 na t\u0119 pozycj\u0119. Ale to tylko jedna strona tego zagadnienia. Druga – to efekt, jaki wywar\u0142a sztuka na \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105. Aby j\u0105 zwi\u0119kszy\u0107, przystostowywano j\u0105 odpowiednio do publiczno\u015bci w r\u00f3\u017cnych krajach, na przyk\u0142ad w Stanach Zjednoczonych, czy te\u017c Anglii. Poza tym komuni\u015bci i lewicowcy promowali j\u0105 na wszelkie mo\u017cliwe sposoby. Na przyk\u0142ad w okupowanych przez Zwi\u0105zek Sowiecki krajach, odtwarzana by\u0142a ona co najmniej raz w roku w wielu g\u0142\u00f3wnych miastach, i to a\u017c do 1989 roku. P\u00f3\u017aniej Erwin Piscator sp\u0119dzi\u0142 kilka lat w Stanach Zjednoczonych w jakim\u015b niszowym, lewicowym uniwersytecie i pozosta\u0142 do ko\u0144ca swoich dni komunist\u0105. [8]<\/a> Ale jest jeszcze jedna rzecz, o kt\u00f3rej ludzie nie powinni zapomina\u0107: Hochhuth, z pomoc\u0105 Piscatora, nie tylko napisa\u0142 t\u0119 sztuk\u0119 szkaluj\u0105c\u0105 ludzi Ko\u015bcio\u0142a, ale i napisa\u0142 inn\u0105, tym razem przeciwko Winstonowi Churchillowi. Oczerni\u0142 w niej Churchilla, oskar\u017cy\u0142 wprost i nazwa\u0142 morderc\u0105 polskiego genera\u0142a Sikorskiego, kt\u00f3ry w tamtym czasie by\u0142 szefem rz\u0105du polskiego na Uchod\u017atwie.[9]<\/a> Ale wytworzy\u0142a si\u0119 pewna dziwna sprawa: ot\u00f3\u017c w angielskim systemie prawnym – a ja studiowa\u0142em cztery lata w Anglii i troch\u0119 si\u0119 znam na angielskim prawie – osoba oskar\u017cona mo\u017ce przeciwko temu zareagowa\u0107. Niestety, Churchill ju\u017c nie \u017cy\u0142, Pius XII ju\u017c nie \u017cy\u0142, zatem Hochhuth uwa\u017ca\u0142, \u017ce mo\u017ce robi\u0107 cokolwiek bez gro\u017aby i kary. Ale tutaj pope\u0142ni\u0142 b\u0142\u0105d, my\u015bla\u0142 bowiem, \u017ce pilot, kt\u00f3ry sterowa\u0142 maszyn\u0105 z Sikorskim, r\u00f3wnie\u017c zgin\u0105\u0142 w katastrofie lotniczej niedaleko Gibraltaru. A pilot ca\u0142y czas \u017cy\u0142. By\u0142 on wysokiej rangi oficerem RAF-u, ju\u017c na emeryturze. Urodzony jako Czech, mieszka\u0142 na emeryturze w Kalifornii. Ot\u00f3\u017c przeczyta\u0142 on w gazecie o tych oskar\u017ceniach i powiedzia\u0142: „Co?”. Zorientowa\u0142 si\u0119 w sprawie i jako oskar\u017cony o spowodowanie katastrofy lotniczej, w kt\u00f3rej zgin\u0105\u0142 Sikorski, pozwa\u0142 Hochhutha do s\u0105du. Zrobi\u0142 to, poniewa\u017c zacz\u0119to w\u0142a\u015bnie wystawia\u0107 sztuk\u0119, kt\u00f3ra po niemiecku nazwana by\u0142a Die Soldaten<\/i>, a po angielsku The Soldiers<\/i>. Pozwa\u0142 zatem do s\u0105du producenta sztuki, Hochhutha i wszystkich innych z ni\u0105 zwi\u0105zanych i byli oni srogo skazani za pom\u00f3wienie. Sam uczestniczy\u0142em i przys\u0142uchiwa\u0142em si\u0119 jednej z ostatnich ko\u0144cowych rozpraw, a jestem dosy\u0107 zorientowany w tym co zwykli robi\u0107 brytyjscy prawnicy. Zachowuj\u0105 si\u0119 oni najcz\u0119\u015bciej bardzo ch\u0142odno, jednak w tym szczeg\u00f3lnym przypadku byli oni niezwykle lodowaci i bardzo precyzyjni. Oskar\u017cony Hochhuth nie pojawi\u0142 si\u0119, a okaza\u0142o si\u0119 to by\u0107 dobrym dla niego rozwi\u0105zaniem, bo w przeciwnym razie by\u0142by od razu aresztowany. Widzi pan zatem, \u017ce mia\u0142 miejsce wtedy publiczny protest wobec tego co si\u0119 dzia\u0142o. Mamy wi\u0119c dwie r\u00f3wnoleg\u0142e sztuki, o dw\u00f3ch postaciach, kt\u00f3re ju\u017c nie \u017cy\u0142y. Obie oskar\u017ca\u0142y, oczernia\u0142y, kompletnie bez \u017cadnego powodu. […] Sztuka The Soldier<\/i> znikn\u0119\u0142a po tym zupe\u0142nie ze wszystkich scen i nigdy nie by\u0142a ju\u017c wystawiana – bo nie mo\u017ce by\u0107 wystawiona, gdy\u017c wystawienie jej by\u0142oby karalne. Ze spraw\u0105 Piusa XII sprawa wygl\u0105da inaczej. No, ale wracaj\u0105c do Pana pytania i punktu wyj\u015bcia: zmiana nastawienia opinii publicznej jest efektem skandalicznej sztuki Rolfa Hochhutha.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Dyskutowali\u015bmy wcze\u015bniej fakt, \u017ce tak naprawd\u0119 to Papie\u017c dzia\u0142a\u0142 w ukryciu i to w bardzo niebezpiecznych warunkach, jako \u0142\u0105cznik pomi\u0119dzy brytyjskimi i niemieckimi genera\u0142ami. Czy m\u00f3g\u0142by Ojciec nieco rozwin\u0105\u0107 ten temat?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie. Mia\u0142o to miejsce w ostatnich miesi\u0105cach 1939 roku i w pierwszych miesi\u0105cach 1940 roku. Aby przestawi\u0107 to w odpowiednim historycznym tle nale\u017cy przypomnie\u0107, \u017ce wojna w Polsce si\u0119 ju\u017c sko\u0144czy\u0142a, ale wielka ofensywa przeciwko Zachodowi: Holandii, Belgii, Francji, itp – jeszcze si\u0119 nie zacz\u0119\u0142a. W Niemczech zawsze by\u0142a grupa niemieckich genera\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy sprzeciwiali si\u0119 Hitlerowi. Grupa ta prowadzona by\u0142a przez s\u0142ynnego genera\u0142a Ludwiga Becka, szefa Sztabu Generalnego armii niemieckiej, kt\u00f3ry zrezygnowa\u0142 z pe\u0142nienia tej funkcji na znak protestu przeciwko polityce Hitlera. Przeniesiony on zosta\u0142 w stan spoczynku – zreszt\u0105 sam chcia\u0142 ju\u017c p\u00f3j\u015b\u0107 na emerytur\u0119 – bo nie chcia\u0142 on mie\u0107 nic wsp\u00f3lnego z polityk\u0105 Hitlera. Jednak kontynuowa\u0142 on dzia\u0142anie w ukryciu przeciwko Hitlerowi, pr\u00f3buj\u0105c odsun\u0105\u0107 go od w\u0142adzy, cho\u0107 nie zabi\u0107. By\u0142 on dobrym chrze\u015bcijaninem – nie katolikiem, lecz protestantem. Zatem by\u0142y dwie mo\u017cliwo\u015bci: albo postawi\u0107 Hitlera przed niemieckim trybuna\u0142em stanu, albo zamkn\u0105\u0107 go gdzie\u015b w jakim\u015b odludnym miejscu. Taki by\u0142 pomys\u0142, jednak przed niemieckimi genera\u0142ami stan\u0105\u0142 problem: prowadzimy wojn\u0119 przeciwko Francji i Anglii i je\u015bli odsuniemy Hitlera od w\u0142adzy, mo\u017ce wybuchn\u0105\u0107 jaka\u015b wojna wewn\u0119trzna, poniewa\u017c ci\u0105gle wiele ludzi popiera\u0142o Hitlera. By\u0142aby to bardzo niepewna sytuacja i wrogowie w wojnie z Niemcami mieliby okazj\u0119, aby napa\u015b\u0107 na Niemcy i je zwyci\u0119\u017cy\u0107. My\u015blano wi\u0119c w ten spos\u00f3b: spr\u00f3bujemy odsun\u0105\u0107 Hitlera, ale chcemy mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce zar\u00f3wno Francja jak i Anglia nie zaatakuj\u0105 nas w tym delikatnym i bardzo niebezpiecznym momencie. Jak mo\u017cna by\u0142o to osi\u0105gn\u0105\u0107? Oczywi\u015bcie nie utrzymywano bezpo\u015bredniego kontaktu z Wielk\u0105 Brytani\u0105, ale Beck zna\u0142 Piusa XII w czasie gdy by\u0142 on nuncjuszem apostolskim, zatem wpad\u0142 on na pomys\u0142 wys\u0142ania kogo\u015b do Rzymu, a osob\u0105 t\u0105 by\u0142 dr Josef Muller, p\u00f3\u017aniejszy powojenny premier Bawarii. Po zainstalowaniu go w niemieckim kontrwywiadzie, pojecha\u0142 on do Rzymu i poprzez po\u015brednika z\u0142o\u017cy\u0142 propozycj\u0119 Piusowi XII, a nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce by\u0142a to wysoce niebezpieczna gra. Pius XII odpowiedzia\u0142: „Dobrze, zrobi\u0119 wszystko co w mojej mocy, poniewa\u017c kontynuacja wojny mo\u017ce kosztowa\u0107 miliony ludzkich istnie\u0144, a to by\u0142aby sposobno\u015b\u0107 na powstrzymanie tego szale\u0144stwa zabijania niewinnych ludzi: \u017byd\u00f3w i innych”. Zatem zdecydowa\u0142 si\u0119 on na zaanga\u017cowanie si\u0119 w ten plan. Dotar\u0142 wi\u0119c do brytyjskiego ambasadora rezyduj\u0105cego wtenczas w Watykanie i ambasador przekaza\u0142 propozycje. Wszystkie te dokumenty s\u0105 z\u0142o\u017cone w archiwum brytyjskim w Kew i sam je osobi\u015bcie tam widzia\u0142em. Nie, to nie s\u0105 rzeczy, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142bym wymy\u015bli\u0107 – to jest prawda, cho\u0107 s\u0105 niekt\u00f3rzy ludzie, kt\u00f3rzy kwestionuj\u0105 j\u0105 m\u00f3wi\u0105c, \u017ce tych wszystkich dokument\u00f3w nie ma w Watykanie. Oczywi\u015bcie, \u017ce nie znajdziesz na ten temat nawet skrawka papieru w archiwach watyka\u0144skich, poniewa\u017c sprawa by\u0142a zbyt niebezpieczna. Je\u015bli kiedykolwiek mia\u0142aby nast\u0105pi\u0107 inwazja faszyst\u00f3w, nazist\u00f3w i znale\u017aliby tam te dokumenty, to mog\u0142oby stworzy\u0107 katastrofaln\u0105 sytuacj\u0119 dla Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. No, ale ca\u0142a korespondencja w obie strony znajduje si\u0119 w centralnych archiwach Wielkiej Brytanii w Kew. I dokumenty te m\u00f3wi\u0105 same za siebie, s\u0105 bardzo jasne. No, ale sprawa sz\u0142a bardzo mozolnie i niemieccy genera\u0142owie zaczynali naciska\u0107 na Papie\u017ca. Anglicy natomiast bardzo si\u0119 opierali i m\u00f3wili: „No dobrze, ale kim s\u0105 ci genera\u0142owie?”, na co Papie\u017c odpowiada\u0142: „Nie mog\u0119 zdradzi\u0107 wam nazwisk tych genera\u0142\u00f3w, poniewa\u017c je\u015bli poprzez nieuwag\u0119 lub w wyniku szpiegostwa ujawniono by je, to ludzie ci zostaliby rozstrzelani. Mog\u0119 jednak zapewni\u0107, \u017ce osoby kieruj\u0105ce t\u0105 grup\u0105 s\u0105 uczciwymi, bardzo powa\u017cnymi lud\u017ami.” W ko\u0144cu jednak, nie dokonano przewrotu odsuwaj\u0105cego Hitlera od w\u0142adzy, a ca\u0142a sprawa rozp\u0142yn\u0119\u0142a si\u0119. Faktem jest jednak, \u017ce w krytycznej sytuacji, takiej jak ta, Papie\u017c mia\u0142 odwag\u0119 podj\u0105\u0107 si\u0119 czego\u015b, co mog\u0142oby przynie\u015b\u0107 straszliwe konsekwencje dla Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, w przypadku gdyby Hitler kiedykolwiek dowiedzia\u0142 si\u0119 o tym. Dzi\u0119ku Bogu jednak ludzie w to zaanga\u017cowani zachowali dyskrecj\u0119. Anglicy przyrzekli trzyma\u0107 t\u0119 spraw\u0119 w sekrecie, i dotrzymali s\u0142owa. Oczywi\u015bcie, Papie\u017c by\u0142by ostatni\u0105 osob\u0105 zainteresowan\u0105 w jej ujawnieniu. W\u0142a\u015bciwie prawie nikt z jego najbli\u017cszego otoczenia nie wiedzia\u0142 o niej, nawet Sekretarz Stanu.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Chcia\u0142bym teraz nieco zmieni\u0107 temat. Wiemy, \u017ce podczas wojny i nazistowskiej okupacji w Rzymie mieszka\u0142o tam oko\u0142o 9 tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w. Czy m\u00f3g\u0142by ojciec powiedzie\u0107 nam, opieraj\u0105c si\u0119 na swoich w\u0142asnych do\u015bwiadczeniach, co dok\u0142adnie zdarzy\u0142o si\u0119 w dniach 15-16 pa\u017adziernika 1943 roku, kiedy to nazi\u015bci rozpocz\u0119li aresztowania \u017byd\u00f3w rzymskich, i jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 i Papie\u017c na to zareagowa\u0142?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Przede wszystkim, s\u0142usznie Pan zauwa\u017cy\u0142, \u017ce rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 to w nocy, z 15 na 16 pa\u017adziernika 1942 roku. Oczywi\u015bcie nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce Rzym, p\u00f3\u0142nocne W\u0142ochy i cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodkowych W\u0142och, by\u0142y okupowane przez Niemc\u00f3w. Mussolini zosta\u0142 odsuni\u0119ty, a Niemcy napadli na W\u0142ochy i okupowali Rzym. Tak jak Pan powiedzia\u0142, w Rzymie przebywa\u0142o wiele tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w. Jest bardzo trudno oszacowa\u0107 liczb\u0119, ale by\u0142o co najmniej 6- do 7-tysi\u0119cy sta\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w. Opr\u00f3cz tego, wielu \u017byd\u00f3w z innych cz\u0119\u015bci W\u0142och uciek\u0142o do Rzymu, jak r\u00f3wnie\u017c ludzie zza granicy, poniewa\u017c Rzym by\u0142 uwa\u017cany za bezpieczne miejsce, bezpieczniejsze ni\u017c inne rejony W\u0142och. Po drugie, wiele ludzi zjecha\u0142o do Rzymu, poniewa\u017c wiedzieli oni, \u017ce Papie\u017c czyni\u0142 wszystko co mo\u017cliwe aby organizowa\u0107 ich emigracj\u0119 do neutralnych pa\u0144stw, szczeg\u00f3lnie do Stan\u00f3w Zjednoczonych, je\u015bli to mo\u017cliwe, poprzez Francj\u0119, Portugali\u0119, itp. Zatem w Rzymie przebywa\u0142o wi\u0119cej \u017byd\u00f3w ni\u017c liczba sta\u0142ych jego mieszka\u0144c\u00f3w. Jak m\u00f3wi\u0119, bardzo trudno jest ustali\u0107 dok\u0142adn\u0105 liczb\u0119, poniewa\u017c ludzie nielegalnie zje\u017cd\u017caj\u0105cy si\u0119 do Rzymu z innych rejon\u00f3w, z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w nie zg\u0142aszali swego przyjazdu na policj\u0119. No i bardzo uwa\u017cali na to, aby nie stwarza\u0107 zainteresowania swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105.<\/p>\r\n

Powiedziawszy to, mo\u017cna zapyta\u0107 si\u0119: co si\u0119 wtedy wydarzy\u0142o? Ot\u00f3\u017c Himmler, cz\u0142owiek tak bardzo nienawidz\u0105cy \u017byd\u00f3w, wys\u0142a\u0142 oddzia\u0142 specjalny z\u0142o\u017cony z 365 SS-man\u00f3w, pod dow\u00f3dctwem kapitana Dannackera. Ten w\u0142a\u015bnie cz\u0142owiek mia\u0142 za zadanie aresztowa\u0107 wszystkich mieszkaj\u0105cych w Rzymie \u017byd\u00f3w. Oczywi\u015bcie oddzia\u0142 365-osobowy by\u0142 bardzo ma\u0142y, zatem Dannacker zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do generalnego dow\u00f3dcy we W\u0142oszech (na Po\u0142udniowym Froncie, jak to nazywano), Marsza\u0142ka Polowego Kesselringa, kt\u00f3ry jednak zdecydowanie odm\u00f3wi\u0142 wys\u0142ania cho\u0107by jednego swojego \u017co\u0142nierza. Jego oddzia\u0142y by\u0142y wtedy zaanga\u017cowane w walki na po\u0142udniu Rzymu przeciwko Aliantom – Amerykanom, Anglikom, itp, zatem powiedzia\u0142 on „nie”. Dow\u00f3dca wojskowy Rzymu poszed\u0142 jeszcze jeden krok dalej i powiedzia\u0142 swoim oficerom: „Nie chc\u0119 mie\u0107 nic wsp\u00f3lnego z t\u0105 \u015bwi\u0144sk\u0105 spraw\u0105”. Dow\u00f3dc\u0105 tym by\u0142 Austriak, oficer starej szko\u0142y, chrze\u015bcijanin, jakkolwiek nie rzymski katolik, lecz staro-katolik (schizmatycka sekta kt\u00f3ra odesz\u0142a od Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w 1870 roku), ale bardzo uczciwa osoba. Tak wygl\u0105da wi\u0119c t\u0142o tej sprawy.<\/p>\r\n

Przed 15 pa\u017adziernika, SS w Rzymie zdecydowa\u0142o si\u0119 na inne podej\u015bcie i wezwali oni do siebie przyw\u00f3dc\u00f3w \u017cydowskiej spo\u0142eczno\u015bci. Wiedzieli oni kto jest kim. […] Wezwali wi\u0119c \u017byd\u00f3w i powiedzili im: „W ci\u0105gu kr\u00f3tkiego czasu je\u015bli nie zorganizujecie i nie dostarczycie 50 kg z\u0142ota, to 200 \u017byd\u00f3w b\u0119dzie deportowanych do Niemiec.” \u017bydzi uczynili wi\u0119c wszystko aby zorganizowa\u0107 tak\u0105 ilo\u015b\u0107 z\u0142ota w tak kr\u00f3tkim czasie, jednak byli w stanie zgromadzi\u0107 tylko 35 kg zamiast 50 kg. W takiej sytuacji g\u0142\u00f3wny rabin Rzymu, Israel Zolli, uda\u0142 si\u0119 do Watykanu. Spotka\u0142 si\u0119 on z jednym z szef\u00f3w wydzia\u0142u finansowego Watykanu, panem dr. Nogara i przedstawi\u0142 spraw\u0119. Powiedzia\u0142 on: „Czy mo\u017cliwe by\u0142oby aby\u015bcie po\u017cyczyli nam 15 kg z\u0142ota?”, na co uzyska\u0142 odpowied\u017a: „No c\u00f3\u017c, niestety nie mog\u0119 da\u0107 takiego zapewnienia”, ale uda\u0142 si\u0119 z t\u0105 pro\u015bb\u0105 do Papie\u017ca, a Papie\u017c powiedzia\u0142: „Oczywi\u015bcie. Je\u015bli to jest konieczne, przetopi\u0119 nawet z\u0142ote kielichy. Zapytaj jednak czy przypadkiem [Niemcy] nie zgodz\u0105 si\u0119 na przyj\u0119cie ekwiwalentu w dolarach. Je\u015bli jednak zajdzie taka potrzeba, zrobimy wszystko co mo\u017cliwe.” Chodzi\u0142o oczywi\u015bcie o udzielenie czystej po\u017cyczki, bez okre\u015blonego terminu sp\u0142aty, bez odsetek, absolutnie bez \u017cadnych warunk\u00f3w. Papie\u017c nie chcia\u0142 stawia\u0107 warunk\u00f3w, jako\u015b ich upokarza\u0107, a sam Zolli obieca\u0142 sp\u0142acenie d\u0142ugu. Zatem po\u017cyczka mia\u0142a by\u0107 udzielona na korzystnych specjalnych warunkach, ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pomoc samego Watykanu nie by\u0142a potrzebna, gdy\u017c te brakuj\u0105ce 15 kg z\u0142ota zosta\u0142o zebrane przez katolik\u00f3w w Rzymie. Nie ma co prawda na to zdecydowanych dowod\u00f3w, ale sk\u0105d mia\u0142o ono pochodzi\u0107? Nie pochodzi\u0142o od \u017byd\u00f3w, poniewa\u017c zebrali oni wszystko co mogli. No, ale to s\u0105 sprawy mniejszego znaczenia.<\/p>\r\n

Zatem, gdy to wszystko mia\u0142o miejsce, g\u0142\u00f3wny rabin Isaac Zolli powiedzia\u0142 swoim wiernym odpowiedzialnym za spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105: „Zamknijcie synagogi, zdejmijcie tablice”[10]<\/a>. A tablice te zawiera\u0142y pe\u0142ne listy \u017byd\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Rzymie. „Zarz\u0105d\u017amy okres wakacji lub \u015bwi\u0105t, zap\u0142a\u0107my wszystkim naszym pracownikom co im nale\u017cne.” Ale przyw\u00f3dcy wy\u015bmiali go i powiedzieli: „Tw\u00f3j alarm jest na pr\u00f3\u017cno. Nam przecie\u017c nic nie mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107. Mieszkamy we W\u0142oszech od tak dawna i nie ma \u017cadnego problemu.” I nic nie zrobili. Ale gdy nazi\u015bci napadli na synagogi i rozgrabili wszystko: pieni\u0105dze, wszystkie nazwiska, adresy, itp, \u0142ami\u0105c wszystkie umowy z \u017bydami obiecuj\u0105ce pozostawienie ich w spokoju za dostarczony okup, wiedzieli oni gdzie si\u0119 uda\u0107.
\r\nOczywi\u015bcie gdy to wszystko mia\u0142o miejsce, by\u0142o sporo zamieszania. Aresztowano oko\u0142o tysi\u0105ca os\u00f3b, cho\u0107 nie wszystkich kt\u00f3rych chciano, poniewa\u017c oddzia\u0142 z\u0142o\u017cony z 365 SS-man\u00f3w by\u0142 po prostu za ma\u0142o liczny. Aresztowania by\u0142y ha\u0142a\u015bliwe i pewna pani wygl\u0105daj\u0105c przez okno i widz\u0105c co si\u0119 dzieje – gdy \u0142adowano tych ludzi na ci\u0119\u017car\u00f3wki – zadzwoni\u0142a do swojej przyjaci\u00f3\u0142ki, ksi\u0119\u017cniczki Pignatelli Cortez Aaragon, osoby z kt\u00f3r\u0105 przeprowadzi\u0142em wiele lat temu, wiele d\u0142ugich wywiad\u00f3w i rozm\u00f3w, poniewa\u017c chcia\u0142em dowiedzie\u0107 si\u0119 bezpo\u015brednio o tym co si\u0119 zdarzy\u0142o. A wi\u0119c, zainteresowana zdarzeniem ksi\u0119\u017cniczka zadzwoni\u0142a do pewnego niemieckiego ambasadora, Wollebwebera. Ten za\u015b, korzystaj\u0105c ze swojej dyplomatycznej przepustki, zabra\u0142 ksi\u0119\u017cniczk\u0119 do Watykanu. By\u0142a ona bardzo odwa\u017cn\u0105 kobiet\u0105, cho\u0107 bardzo drobnej postury, ale niezwykle odwa\u017cn\u0105. Jako, \u017ce wiedzia\u0142a ona gdzie Papie\u017c celebruje swoj\u0105 prywatn\u0105 Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105, posz\u0142a tam i porozmawia\u0142a z Papie\u017cem. Papie\u017c, w jej obecno\u015bci, zawezwa\u0142 do siebie Sekretarza Stanu, nakazuj\u0105c natychmiastowe skontaktowanie si\u0119 z niemieckim ambasadorem i przekazanie stanowczego protestu. I rzeczywi\u015bcie, takie spotkanie mia\u0142o miejsce. Ambasador niemiecki, Enst von Weizacker natychmiast uda\u0142 si\u0119 na spotkanie z kardyna\u0142em Maglione, Sekretarzem Stanu, podczas kt\u00f3rego kardyna\u0142 jasno przedstawi\u0142 ambasadorowi fakt oburzenia Papie\u017ca, \u017ce w Jego w\u0142asnej diecezji, praktycznie – jak powiedzia\u0142 to p\u00f3\u017aniej – pod Jego oknami dziej\u0105 si\u0119 takie rzeczy. Weizacker odpowiedzia\u0142: „Na mi\u0142o\u015b\u0107 Bosk\u0105, nie r\u00f3bcie z tego publicznego protestu! Wiecie jaki jest Hitler. Zostawcie mi t\u0119 spraw\u0119 do za\u0142atwienia.” I spraw\u0119 na tym pozostawiono. Ale Papie\u017c nie zawierza\u0142 takim zapewnieniom. I rzeczywi\u015bcie: Weizacker nic nie zrobi\u0142. Nic, a\u017c do nast\u0119pnego dnia, gdy te wszystkie aresztowania ju\u017c si\u0119 sko\u0144czy\u0142y. W mi\u0119dzyczasie jednak, zorganizowane zosta\u0142o wsp\u00f3lne przedsi\u0119wzi\u0119cie, pomi\u0119dzy austriackim biskupem, osob\u0105 raczej nie ciesz\u0105c\u0105 si\u0119 dobr\u0105 reputacj\u0105, oraz niemieckim dyplomat\u0105, wrogo nastawionym do Hitlera. Przygotowali oni wsp\u00f3lnie list, kt\u00f3ry jednak niczym nie poskutkowa\u0142. W tej chwili jednak na scen\u0119 wkracza kolejny aktor: jeden z najbardziej zaufanych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w Papie\u017ca, kt\u00f3ry du\u017co pomaga\u0142 \u017bydom i innym prze\u015bladowanym osobom. By\u0142 Bawarczykiem i zna\u0142 on niemieckiego dow\u00f3dc\u0119, Genera\u0142a Brygady, Stahla. Poszed\u0142 wi\u0119c do niego i nalega\u0142, aby na pro\u015bb\u0119 Papie\u017ca zrobiono co\u015b skutecznego, co\u015b co mog\u0142oby raz na zawsze z tym wszystkim sko\u0144czy\u0107. Stahl wys\u0142ucha\u0142 go po czym wys\u0142a\u0142 swojego asystenta do ambasadora z \u017c\u0105daniem przedsi\u0119wzi\u0119cia natychmiastowego dzia\u0142ania, lecz ambasador odpowiedzia\u0142, \u017ce nie jest w stanie nic uczyni\u0107.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Jak nazywa\u0142 si\u0119 ten Austriak, kt\u00f3ry tak blisko wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Papie\u017cem?<\/i><\/b><\/p>\r\n

To by\u0142 ojciec Pankratius Pfeifler, genera\u0142 zakonu Salwatorian\u00f3w, mieszkaj\u0105cy niedaleko. Wracaj\u0105c jednak do w\u0105tku: gdy Stahl zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119, na pro\u015bb\u0119 Piusa XII, do niemieckiego ambasadora, nie osi\u0105gaj\u0105c jednak celu, wzi\u0105\u0142 spraw\u0119 w swoje r\u0119ce. To co powiem teraz, nie jest znane powszechnie, ale mo\u017ce by\u0107 przydatne Panu. Ot\u00f3\u017c, skontaktowa\u0142em si\u0119 z genera\u0142em Dietriechem Beelitz, kt\u00f3ry by\u0142 oficerem \u0142\u0105cznikowym pomi\u0119dzy dow\u00f3dztwem Marsza\u0142ka Polowego Kesselringa i samym sztabem dowodzenia Hitlera. Jako \u0142\u0105cznik, mia\u0142 dost\u0119p i nas\u0142uchiwa\u0142 ka\u017cd\u0105 depesz\u0119 pomi\u0119dzy tymi dwoma sztabami. No i oczywi\u015bcie zna\u0142 on Stahla. Po pewnych trudnych negocjacjach, skontaktowa\u0142em si\u0119 z Beelitzem i przeprowadzili\u015bmy wiele d\u0142ugich rozm\u00f3w telefonicznych. Powiedzia\u0142em mu: –Generale, musi pan dok\u0142adnie wiedzie\u0107 co Stahl zrobi\u0142. Wiem, \u017ce telefonowa\u0142 on do Himmlera, ale nie wiem co on jemu przekaza\u0142. Czy wie Pan co\u015b na ten temat?<\/i> Odpowiedzia\u0142 on: –Wiem.<\/i> Genera\u0142 nigdy nie przekaza\u0142 tej informacji dziennikarzom, ale udzieli\u0142 mi zezwolenia na u\u017cycie jej w procesie Piusa XII, i ja to p\u00f3\u017aniej wyda\u0142em drukiem. Ot\u00f3\u017c powiedzia\u0142 on rzecz nast\u0119puj\u0105c\u0105: –Stahl sam zdecydowa\u0142 si\u0119 zadzwoni\u0107 bezpo\u015brednio do Heinricha Himmlera, szefa SS, i zagrozi\u0142 mu. Oczywi\u015bcie pos\u0142ugiwanie si\u0119 wzgl\u0119dami humanitarnymi w rozmowie z takim cz\u0142owiekiem by\u0142o absolutnie bezu\u017cyteczne, zatem u\u017cy\u0142 on powod\u00f3w militarnych.<\/i> Powiedzia\u0142 on: –Herr Himmler, je\u015bli b\u0119dzie Pan kontynuowa\u0142 to co Pan robi, uniemo\u017cliwi mi Pan prowizj\u0119 naszego wojska, kt\u00f3re ca\u0142y czas walczy na po\u0142udniu od Rzymu, dostarczenie ca\u0142ego koniecznego wyposa\u017cenia, kt\u00f3rego potrzebuj\u0105, a to w\u0142a\u015bnie jest moim g\u0142\u00f3wnym tutaj zadaniem. Je\u015bli b\u0119dzie Pan kontynuowa\u0142, obawiam si\u0119 te\u017c wybuchu powstania w Rzymie, a to sprawi, \u017ce nie b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 dostarczy\u0107 prowizji naszemu walcz\u0105cemu wojsku – i b\u0119dziemy mogli spisa\u0107 je na straty. Od razu. Je\u015bli chce Pan aby to nast\u0105pi\u0142o, prosz\u0119 bardzo, ale ja nie zgadzam si\u0119 na to.<\/i> Tak wi\u0119c zagrozi\u0142 mu w tym stylu, i doda\u0142: –Prosz\u0119 spojrze\u0107 jaka jest sytuacja: w ci\u0105gu dnia Alianci maj\u0105 ca\u0142kowite panowanie nad obszarem powietrznym, ostrzeliwuj\u0105 nasze poci\u0105gi, nasze ci\u0119\u017car\u00f3wki, itp, zatem nasza pozycja jest bardzo trudna. W ci\u0105gu nocy natomiast mamy problemy z partyzantami, wi\u0119c ta trudna sytuacja staje si\u0119 krytyczna. I je\u015bli b\u0119dzie Pan kontynuowa\u0142, stanie si\u0119 ona beznadziejna.<\/i> Na Hitlerze, kt\u00f3ry nie by\u0142 wszak prawdziwym wojskowym, wypowied\u017a tak wysoko dekorowanego genera\u0142a [przekazana przez Himmlera<\/em>] wywar\u0142a wielkie znaczenie i natychmiast zarz\u0105dzi\u0142 on wstrzymanie deportacji \u017byd\u00f3w. Ta telefoniczna rozmowa mia\u0142a miejsce oko\u0142o po\u0142udnia 16 pa\u017adziernika, a dwie godziny p\u00f3\u017aniej, o 2 po po\u0142udniu, Hitler wyda\u0142 rozkaz natychmiastowego wstrzymania wszystkiego. Niestety, nic ju\u017c nie mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 dla tego tysi\u0105ca ludzi aresztowanych i przebywaj\u0105cych w Collegio Romano<\/i>. Papie\u017c wys\u0142a\u0142 cz\u0142onka Sekretariatu Stanu aby zorientowa\u0142 si\u0119 on jak mo\u017cna pom\u00f3c, ale nie zosta\u0142 on przyj\u0119ty i nic ju\u017c nie mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107.<\/p>\r\n

Tak wygl\u0105da\u0142a sytuacja. Po raz kolejny widzi Pan zatem, \u017ce interwencja Papie\u017ca mia\u0142a zasadnicze znaczenie w ocaleniu \u017byd\u00f3w. Ubolewa\u0142 On bardzo, \u017ce nie by\u0142 on w stanie nic zrobi\u0107 dla tego tysi\u0105ca ludzi, kt\u00f3rzy tak strasznie, brutalnie i zbrodniczo zostali zabici w Auschwitz.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Jaka jest powszechna wiedza dzisiaj o spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej w Rzymie, o powodach wstrzymania aresztowa\u0144? Te szczeg\u00f3\u0142y, kt\u00f3re ojciec przedstawia nie s\u0105 powszechnie znane, a przecie\u017c powinno by\u0107 znane na przyk\u0142ad to, \u017ce Papie\u017c wyda\u0142 decyzj\u0119 o otwarciu w Rzymie 15 dom\u00f3w, nale\u017c\u0105cych do ko\u015bcielnych struktur.<\/i><\/b><\/p>\r\n

Ale to jest<\/i><\/b> znane – oni<\/i> <\/b>o tym wiedz\u0105. Wiedz\u0105 r\u00f3wnie\u017c na przyk\u0142ad, \u017ce w 1946 roku mia\u0142o miejsce pierwsze walne zgromadzenie wszystkich spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskich we W\u0142oszech i w Via Tasso, czyli w s\u0142ynnym wi\u0119zieniu i by\u0142ej g\u0142\u00f3wnej siedzibie SS i Gestapo w Rzymie, ods\u0142onili oni wielki marmurowy kamie\u0144, a podczas wzruszaj\u0105cej uroczysto\u015bci dzi\u0119kowali oni Piusowi XII za to wszystko co zrobi\u0142 On dla \u017byd\u00f3w w Rzymie podczas tego okropnego czasu wojny. Niestety, kamienia tego ju\u017c tam nie ma, ale ja jeszcze zrobi\u0142em jego zdj\u0119cie. By\u0142o nawet publikowane w niekt\u00f3rych wydawnictwach, cho\u0107 rzadko. Niestety, kamie\u0144 ten niedawno znikn\u0105\u0142. Gdy zrobi\u0142em dochodzenie w tej sprawie i zapyta\u0142em si\u0119: –Co si\u0119 z nim sta\u0142o?<\/i> odpowiedzieli mi: –Niestety, podczas prac restauracyjnych kamie\u0144 p\u0119k\u0142<\/i>. Mo\u017ce tak, mo\u017ce nie, ale nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 og\u00f3lne nastawienie wielu dzisiejszych \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy nie s\u0105 przecie\u017c osobami \u017cyj\u0105cymi w tych samych co wtedy warunkach. Stali si\u0119 oni ofiarami dzisiejszej mistyfikacji. Wydaje si\u0119, \u017ce zapomnieli oni o tym, lub te\u017c \u017ce nie o\u015bmielaj\u0105 si\u0119 m\u00f3wi\u0107 o tym. No i w\u0142a\u015bnie to jest pytanie: dlaczego tak si\u0119 dzieje. Pr\u00f3bowali\u015bmy kiedy\u015b dotrze\u0107 do tych ludzi, a \u017cyj\u0105 jeszcze ludzie, kt\u00f3rzy byli przechowywani w domach rzymskich. Dawano im wtedy do na\u0142o\u017cenia na siebie sutanny po to, aby w czasie ewentualnej inwazji mogli oni by\u0107 uznani, wzi\u0119ci za ksi\u0119\u017cy. Kobiety by\u0142y ubierane jak zakonnice. Uczono ich odmawiania Ojcze Nasz i Zdrowa\u015b Mario – katolickich modlitw. Je\u015bli by\u0142o ich w okolicy du\u017co, gromadzono ich w kaplicach gdzie odmawiali g\u0142o\u015bno modlitwy, co mia\u0142o sprawia\u0107 wra\u017cenie, \u017ce s\u0105 rzymsko-katolickimi ksi\u0119\u017cmi b\u0105d\u017a zakonnicami. No i oczywi\u015bcie dostarczano im \u017cywno\u015b\u0107 i wszystko inne – poniewa\u017c nic nie mieli, nie mieli kartek \u017cywno\u015bciowych, itp. A by\u0142 wtedy we W\u0142oszech wielki g\u0142\u00f3d. Zatem organizowanie dla nich jedzenia by\u0142o wielkim problemem dla Papie\u017ca: organizowanie tysi\u0105com ludzi \u017cywno\u015bci bez kartek \u017cywno\u015bciowych. Tutaj w\u0142a\u015bnie chcia\u0142bym przywo\u0142a\u0107 kolejn\u0105 spraw\u0119. Ot\u00f3\u017c g\u0142oszona jest taka fama – nawet w Yad Vashem jest taki napis, \u017ce jest to skutek milczenia Papie\u017ca – \u017ce wszyscy biskupi europejscy i ksi\u0119\u017ca pozostawieni zostali samym sobie i dzia\u0142ali niezale\u017cnie od swoich prze\u0142o\u017conych gdy przechowywali \u017byd\u00f3w podczas wojny.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

W\u0142a\u015bnie, czy m\u00f3g\u0142by Ojciec to skomentowa\u0107?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Tak, pozwoli Pan, \u017ce u\u017cyj\u0119 tutaj wprost okre\u015blenia w\u0142a\u015bciwego: jest to po prostu nonsens. Dla przyk\u0142adu: zanim te wszystkie problemy si\u0119 rozpocz\u0119\u0142y, zanim nast\u0105pi\u0142a niemiecka okupacja Rzymu, w stra\u017cy pa\u0142acowej Guadria Palatina<\/i>[11]<\/a> by\u0142o oko\u0142o 200 do 300 os\u00f3b. Pod koniec 1943 roku by\u0142o tam prawie 4000 os\u00f3b, z kt\u00f3rych 400 mia\u0142o wyra\u017ane zewn\u0119trzne cechy \u017cydowskie. Dwie\u015bcie z nich mieszka\u0142o na sta\u0142e w Watykanie, 200 kolejnych mieszka\u0142o poza Watykanem, poniewa\u017c nie by\u0142o ju\u017c tam odpowiednich warunk\u00f3w, a Watykan jest bardzo ma\u0142y. Mieli oni oficjalne dokumenty m\u00f3wi\u0105ce, \u017ce s\u0142u\u017cyli oni w Watykanie, z prawem mi\u0119dzynarodowej ochrony. Nikt nie mo\u017ce wi\u0119c m\u00f3wi\u0107, \u017ce to wszystko odby\u0142o si\u0119 bez wiedzy Papie\u017ca. A dobrze wiadomo, \u017ce wielu, wielu innych \u017byd\u00f3w poza tym czterystoma znalaz\u0142o wtedy schronienie w Watykanie.<\/p>\r\n

Inna sprawa jest tego rodzaju: znamy nazwiska os\u00f3b, kt\u00f3re chodzi\u0142y od domu do domu, zawiadamiaj\u0105c osoby kieruj\u0105ce instytucjami ko\u015bcielnymi w samym tylko Rzymie – a mam tutaj na my\u015bli ko\u015bcio\u0142y, parafie, zakony, domy studenckie, uniwersytety, itp – zawiadamiaj\u0105c o formalnym \u017cyczeniu Papie\u017ca aby, gdy tylko to mo\u017cliwe pomaga\u0107 prze\u015bladowanym \u017bydom. Dla przyk\u0142adu, byli to ks. pra\u0142at O\u2019Flaherty, ojciec Pankratius Pfeiffer czy ojciec Weber ze zgromadzenia Pallotyn\u00f3w. Jest du\u017co dowod\u00f3w to potwierdzaj\u0105cych, zatem dlaczego wsp\u00f3\u0142cze\u015bni \u017bydzi mog\u0105 m\u00f3wi\u0107 takie rzeczy i temu zaprzecza\u0107? Przecie\u017c wszyscy ci ludzie publicznie si\u0119 na ten temat wypowiadali. Pomimo tego jednak, \u017cyd\u00f3wka dr Susan Zuccotti dalej twierdzi, \u017ce Papie\u017c nic nie zrobi\u0142, a jako pow\u00f3d podaje, \u017ce nie ma pisemnych dokument\u00f3w. Ale ten argument jest, przepraszam bardzo, po prostu idiotyczny, poniewa\u017c r\u00f3wnie\u017c nie ma dokumentu podpisanego przez Hitlera zarz\u0105dzaj\u0105cego przeprowadzenie Holokaustu. A by\u0142 to pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego negacjonista Holokaustu, David Irving twierdzi\u0142 \u017ce Holokaust nigdy si\u0119 nie wydarzy\u0142. Powiedzia\u0142 on, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 wydarzy\u0107 bez pisemnego rozkazu Hitlera, a poniewa\u017c nie ma pisemnego rozkazu, Holokaust nie mia\u0142 miejsca. Ten g\u0142upi argument zosta\u0142 obalony raz na zawsze, i s\u0142usznie, przez \u017cydowskie \u017ar\u00f3d\u0142a.[12]<\/a><\/p>\r\n

Zatem, dlaczego nie by\u0142o dokumentu podpisanego przez Papie\u017ca? Przede wszystkim, ka\u017cdy kto \u017cy\u0142 w tamtych czasach – nawet ja jako ch\u0142opiec wiedzia\u0142em to, \u017ce nale\u017cy by\u0107 ostro\u017cnym aby nic nie spisywa\u0107 na papierze – wiedzia\u0142, \u017ce je\u015bli by\u0142by jaki\u015b spisany dokument, to m\u00f3g\u0142by by\u0107 gdzie\u015b rozprowadzony. A wiadomo, \u017ce ka\u017cda osoba wychodz\u0105ca z Watykanu mog\u0142a by\u0107 zatrzymana na ulicy przez SS. Watykan by\u0142 okr\u0105\u017cony przez wojska, lub przynajmniej przez specjalne s\u0142u\u017cby. A je\u015bli zatrzymano by kogo\u015b znajduj\u0105c przy nim te dokumenty, jakie konsekwencje grozi\u0142yby Ko\u015bcio\u0142owi? Je\u015bli by\u0142yby znalezione w zakonie, zawsze grozi\u0142aby du\u017ca mo\u017cliwo\u015b\u0107 inwazji na ten zakon, co w niekt\u00f3rych sytuacjach mia\u0142o miejsce, jak na przyk\u0142ad wobec uniwersytetu \u015bw. Paw\u0142a, niezale\u017cnej orientalnej uczelni, na kt\u00f3r\u0105 napadni\u0119to znajduj\u0105c przechowywanych tam \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rych aresztowano. I ludzie byli karani za to, poniewa\u017c przechowywanie \u017byd\u00f3w i ukrywanie \u017byd\u00f3w by\u0142o zagro\u017cone kar\u0105 \u015bmierci[13]<\/a>. Sporo ludzi w Niemczech i w Rzymie, kt\u00f3rzy przechowywali \u017byd\u00f3w zosta\u0142o tylko z tego powodu zabitych. To jest sprawa, na kt\u00f3r\u0105 sir Martin Gilbert, s\u0142ynny \u017cydowski naukowiec, zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119. Powiedzia\u0142 on: \u201eOsobi\u015bcie nie jestem ca\u0142kowicie pewny, czy sam otworzy\u0142bym wtedy drzwi swojego domu.\u201d I takie w\u0142a\u015bnie decyzje by\u0142y podejmowane w tamtych czasach, cho\u0107 dzisiaj ludzie s\u0105dz\u0105, \u017ce to by\u0142o takie proste. M\u00f3wi\u0105: \u201eJe\u015bli \u017cy\u0142bym wtedy, to zrobi\u0142bym to i to.\u201d Ale ja \u017cy\u0142em w tamtych czasach, to przydarzy\u0142o mi si\u0119 i tym ludziom zawsze odpowiadam: \u201eNie mam prawa kwestionowa\u0107 twoich intencji, ale prosz\u0119 zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119, \u017ce nie bierzesz pod uwag\u0119 gro\u017aby \u015bmierci, co mia\u0142o miejsce w czasie re\u017cimu nazistowskiego. Tylko w takich chwilach mo\u017cesz wykaza\u0107 si\u0119 tym co m\u00f3wisz, cho\u0107 mam nadziej\u0119, \u017ce nigdy nie do\u015bwiadczysz takiej systuacji.\u201d Dopiero po us\u0142yszeniu tego, zastanawiaj\u0105 si\u0119 oni nieco.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Jest pewna sprawa, na kt\u00f3r\u0105 si\u0119 natkn\u0105\u0142em, a o kt\u00f3r\u0105 chcia\u0142bym si\u0119 ojca zapyta\u0107. Chodzi o siostr\u0119 Pascalin\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a odpowiedzialna za dom papieski. Powiedziano mi – i prosi\u0142bym ojca o zweryfikowanie tego – \u017ce nadzorowa\u0142a ona grup\u0119 korzystaj\u0105c\u0105 z ma\u0142ych samochod\u00f3w dostawczych.<\/i><\/b><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Siostra Pascalina (ur. w 1894 jako Josefina Lehnert, zm. 1983)<\/p>\r\n

fot. Wikipedia<\/em><\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Zanim odpowiem na Pa\u0144skie pytanie, mo\u017ce b\u0119dzie przydatne je\u015bli przywo\u0142am sk\u0105d znam siostr\u0119 Pascalin\u0119 i w jakich byli\u015bmy relacjach, i \u017ce przez lata bardzo si\u0119 z\u017cyli\u015bmy. Mo\u017ce znajomo\u015b\u0107 tych fakt\u00f3w uzasadni to co zaraz powiem i poprze moj\u0105 prawdom\u00f3wno\u015b\u0107. Ot\u00f3\u017c w szkole \u015bredniej przeskoczy\u0142em dwie klasy i w wieku nieca\u0142ych 17 lat zda\u0142em egzaminy ko\u0144cowe. Zaraz po nich poszed\u0142em na uniwersytet i w wieku 20 lat zosta\u0142em doktorem filozofii. Dopiero wtedy wst\u0105pi\u0142em do Jezuit\u00f3w, pod koniec wojny, poniewa\u017c podczas wojny by\u0142oby to zbyt niebezpieczne – dla nich, nie dla mnie. Po dwuletnim nowicjacie, zosta\u0142em wys\u0142any do holenderskich Jezuit\u00f3w w koled\u017cu \u015bw. Ignacego w Amsterdamie. Nagle nadszed\u0142 telegram do rektora wzywaj\u0105cy mnie do natychmiastowego, w ci\u0105gu trzech dni, stawienia si\u0119 w Rzymie, gdzie mia\u0142em zaj\u0105\u0107 miejsce 45-letniego nauczyciela filozofii, kt\u00f3ry zachorowa\u0142 na pocz\u0105tku roku akademickiego, i by\u0142o oczywiste, \u017ce nie b\u0119dzie w stanie ju\u017c wr\u00f3ci\u0107 do pracy. To by\u0142a dosy\u0107 niezwyk\u0142a sprawa, aby tak m\u0142oda osoba jak ja zosta\u0142a wezwana do Rzymu. Ale nie mieli\u015bmy paszport\u00f3w, gdy\u017c wszystkie paszporty wydane przez Niemcy przed zako\u0144czeniem wojny, zosta\u0142y uznane za niewa\u017cne. Zatem nikt nie m\u00f3g\u0142 wyjecha\u0107 z Niemiec, Austrii czy innych kraj\u00f3w. Ale ja mieszka\u0142em w Holandii, a w Holandii mie\u015bci\u0142o si\u0119 przedstawicielstwo dyplomatyczne Stolicy Apostolskiej i rezydowa\u0142 tam nuncjusz apostolski, bowiem w Niemczech w roku 1947 nie by\u0142o tej plac\u00f3wki. Zatem otrzyma\u0142em tam paszport watyka\u0144ski i wys\u0142ano mnie do Rzymu gdzie podj\u0105\u0142em si\u0119 nowych obowi\u0105zk\u00f3w.
\r\nR\u00f3wnocze\u015bnie sprawowa\u0142em funkcj\u0119 sekretarza dyrektora uczelni papieskiej i w\u0142a\u015bnie wype\u0142niaj\u0105c te obowi\u0105zki otrzyma\u0142em wewn\u0119trzny telefon aby zej\u015b\u0107 na d\u00f3\u0142, gdy\u017c przysz\u0142a jaka\u015b siostra. By\u0142o wtedy rzecz\u0105 powszechn\u0105, \u017ce wielu ludzi przychodzi\u0142o prosz\u0105c o jedzenie lub inne rzeczy i w\u0142a\u015bnie do moich obowi\u0105zk\u00f3w nale\u017ca\u0142o za\u0142atwianie tych spraw. Spotka\u0142em wi\u0119c t\u0119 siostr\u0119, kt\u00f3ra przedstawi\u0142a si\u0119 jako siostra Pascalina, opiekunka domu papieskiego Papie\u017ca Piusa XII, i o\u015bwiadczy\u0142a, \u017ce przysz\u0142a tutaj w\u0142a\u015bnie w charakterze tej funkcji. Powiedzia\u0142a ona: – Przys\u0142a\u0142 mnie Papie\u017c. Chc\u0119 rozmawia\u0107 z Rektorem<\/i>. Powiedzia\u0142a te\u017c wprost: –Wygl\u0105dasz na bardzo m\u0142odego.<\/i> Pomy\u015bla\u0142em sobie: „Hmm. Ta osoba jest bardzo bezpo\u015brednia i wypowiada si\u0119 bez ogr\u00f3dek”. Powiedzia\u0142a ona nast\u0119pnie: –Tak naprawd\u0119 to przysz\u0142am aby spyta\u0107 si\u0119 czy w bibliotece nie znajduj\u0105 si\u0119 te ksi\u0105\u017cki<\/i>. – i poda\u0142a mi kartk\u0119 ze spisem ksi\u0105\u017cek. Odpowiedzia\u0142em: –Jestem tutaj od niedawna, musia\u0142bym p\u00f3j\u015b\u0107 na g\u00f3r\u0119 i poszuka\u0107. A co zechcia\u0142aby\u015b abym zrobi\u0142 z tymi ksi\u0105\u017ckami?<\/i> – spyta\u0142em. Odpowiedzia\u0142a: –Papie\u017c chce je mie\u0107.<\/i> Powiedzia\u0142a mi nast\u0119pnie, \u017ce Papie\u017c ma fantastyczn\u0105 pami\u0119\u0107 – o czym sam p\u00f3\u017aniej si\u0119 przekona\u0142em, np. o tym gdy jako nuncjusz apostolski w Niemczech pami\u0119ta\u0142, \u017ce czyta\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3rej teraz szuka\u0142, a kt\u00f3r\u0105 chcia\u0142 zacytowa\u0107 w jednym ze swoich przem\u00f3wie\u0144. Mia\u0142 on zwyczaj cytowania czegokolwiek tylko wtedy gdy mia\u0142 przed sob\u0105 oryginalny tekst i nigdy z drugiego czy trzeciego \u017ar\u00f3d\u0142a. Powiedzia\u0142a mi te\u017c: –Nawet dok\u0142adnie pami\u0119ta On na kt\u00f3rej stronie tej ksi\u0105\u017cki to by\u0142o napisane. Czy masz j\u0105? Je\u015bli tak, czy mo\u017cesz po\u017cyczy\u0107 j\u0105 Papie\u017cowi?<\/i> Odpowiedzia\u0142em, \u017ce oczywi\u015bcie – je\u015bli j\u0105 mamy. I poszed\u0142em na g\u00f3r\u0119 i znalaz\u0142em j\u0105.<\/p>\r\n

Spotkanie to rozpocz\u0119\u0142o nasz\u0105 przyja\u017a\u0144. Mo\u017ce nie co tydzie\u0144, nawet nie co miesi\u0105c, ale dosy\u0107 cz\u0119sto spotykali\u015bmy si\u0119. Tak oto j\u0105 spotka\u0142em i si\u0119 zaprzyja\u017anili\u015bmy.
\r\nKiedy sko\u0144czy\u0142em swoj\u0105 praktyk\u0119 podczas dwuletniego okresu nauki w papieskim uniwersytecie Pontifical German College<\/i>, przez cztery lata studiowa\u0142em w Anglii, potem przez dwa lata w Hiszpanii, po czym wr\u00f3ci\u0142em zn\u00f3w do tego samego uniwersytetu, ale tym razem na znacznie wy\u017csz\u0105 pozycj\u0119, jako Prefekt Nauczania [14]<\/a>. I wznowili\u015bmy nasz\u0105 przyjacielsk\u0105 znajomo\u015b\u0107, chocia\u017c tym razem siostra Pascalina przychodzi\u0142a raczej nie tyle po ksi\u0105\u017cki zgromadzone w naszej, bogatej w zbiory, bibliotece, lecz z pro\u015bbami o to czy nie m\u00f3g\u0142bym poprzez moje osobiste kontakty zdoby\u0107 niezwykle rzadkich ksi\u0105\u017cek z narodowych bibliotek w Niemczech. Gdy zapyta\u0142em si\u0119 jej: -Przecie\u017c Papie\u017c ma swojego nuncjusza apostolskiego w Niemczech – czy nie by\u0142oby \u0142atwiej za\u0142atwi\u0107 to przez niego?<\/i>, odpowiedzia\u0142a mi, \u017ce –Nie, on nie chce zwraca\u0107 uwagi i nie chce prosi\u0107 nuncjusza o takie sprawy. Woli on zatem korzysta\u0107 z kana\u0142\u00f3w prywatnych, a wie r\u00f3wnie\u017c, \u017ce jeste\u015b w stanie w to zrobi\u0107. Zatem – czy zrobisz to?<\/i> Odpowiedzia\u0142em: –Tak, spr\u00f3buj\u0119<\/i>, no i za\u0142atwi\u0142em je. A potem stawa\u0142o si\u0119 to coraz cz\u0119stsze. Tak oto zacz\u0119\u0142a si\u0119 nasza przyja\u017a\u0144. Czasami ucinali\u015bmy sobie ma\u0142e pogaw\u0119dki, ale cho\u0107 ona zawsze spieszy\u0142a si\u0119, dowiedzia\u0142em si\u0119 od niej wielu rzeczy. Nasza przyja\u017a\u0144 si\u0119 pog\u0142\u0119bi\u0142a i spotkania sta\u0142y si\u0119 cz\u0119stsze po \u015bmierci Papie\u017ca.<\/p>\r\n

Wtedy to wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b co nigdy nie powinno si\u0119 wydarzy\u0107, lecz niestety nie jest to przypadek jednostkowy. By\u0142o tak podczas innych administracji i chocia\u017c nie powinno by\u0142oby si\u0119 wydarzy\u0107 w Ko\u015bciele, to jednak  mia\u0142o to miejsce. Sam osobi\u015bcie zaobserwowa\u0142em kilka razy, \u017ce gdy sekretarz Papie\u017ca pe\u0142ni swoj\u0105 funkcj\u0119, a jego Mistrz i Pan \u017cyje, ludzie dbaj\u0105 o niego – i to jest normalne. Zatem, je\u015bli ludzie czego\u015b potrzebuj\u0105, to s\u0105 uprzejmi, serdeczni, nawet us\u0142u\u017cni. Tak, sam to widzia\u0142em. Ale gdy Pan i Mistrz umiera, zmienia si\u0119 ich nastawienie i praktycznie zaczynaj\u0105 si\u0119 prze\u015bladowania. Zdarzy\u0142o si\u0119 to prywatnemu sekretarzowi Jana XXIII, zdarzy\u0142o si\u0119 to prywatnemu sekretarzowi Paw\u0142a VI, no i przydarzy\u0142o si\u0119 siostrze Pascalina. To by\u0142 bardzo trudny dla niej okres i uratowa\u0142 j\u0105 kardyna\u0142 Spellman, kt\u00f3ry da\u0142 jej stanowisko zarz\u0105dcy, po\u0142o\u017conego niedaleko [Watykanu] Pontyfikalnego Uniwersytetu P\u00f3\u0142nocnej Ameryki.[15]<\/a><\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie, poniewa\u017c spotykali\u015bmy si\u0119 tak cz\u0119sto, poniewa\u017c tak cz\u0119sto odwiedza\u0142a mnie, pociesza\u0142em j\u0105, gdy\u017c by\u0142a ona bardzo wra\u017cliwa na sprawy traktowania jej przez niekt\u00f3rych ludzi. Mieli\u015bmy wtedy wiele czasu dla siebie i dowiedzia\u0142em si\u0119 wtedy od niej wielu rzeczy. Pyta\u0142em si\u0119 szczeg\u00f3lnie o sprawy, kt\u00f3re mnie interesowa\u0142y, takie jak na przyk\u0142ad: co jako Niemka do\u015bwiadczy\u0142a ona podczas niemieckiej okupacji Rzymu. Powiedzia\u0142a mi ona, opr\u00f3cz innych spraw, dok\u0142adnie to co by\u0142o Pa\u0144skim pytaniem, to \u017ce sama je\u017adzi\u0142a ona po Rzymie ma\u0142\u0105 ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105 i rozwozi\u0142a \u017cywno\u015b\u0107, ubranie, buty, inne rzeczy niezb\u0119dne, jak myd\u0142o, nawet papier toaletowy – B\u00f3g wie co jeszcze – wszystko to czego ludzie potrzebowali, poniewa\u017c po prostu nic nie mieli. Ludzie mieszkaj\u0105cy w swoich spo\u0142eczno\u015bciach prze\u017cywali na zapasach \u017cywno\u015bci i na racjach \u017cywno\u015bciowych. A wszystko by\u0142o racjonowane, nawet jeszcze w 1947 roku kiedy przyby\u0142em tutaj, lecz ona uwa\u017ca\u0142a to za najzwyklejsz\u0105 rzecz na \u015bwiecie. By\u0142a r\u00f3wnie\u017c [w czasie wojny] odpowiedzialna za utrzymywanie magazynu Papie\u017ca. Bo widzisz, sprawa tak wygl\u0105da\u0142a: papiestwo, Watykan, by\u0142y neutralne i otrzymywa\u0142o du\u017co r\u00f3\u017cnych rzeczy z Ameryki Po\u0142udniowej: mi\u0119so z Argentyny, pe\u0142ne poci\u0105gi wype\u0142nione r\u00f3\u017cnymi rzeczami przybywa\u0142y z Hiszpanii, z Portugalii, itp. Dociera\u0142y one do Watykanu, lecz oczywi\u015bcie Watykan nie zu\u017cywa\u0142 ich do w\u0142asnych potrzeb. Papie\u017c na przyk\u0142ad by\u0142 niezwykle umiarkowany w jedzeniu: na \u015bniadanie wypija\u0142 tylko kubek kawy. Ale z tego wzgl\u0119du, \u017ce mieszka\u0144cy Rzymu nie mieli kawy, a w magazynach by\u0142y tony kawy, ca\u0142kowicie odm\u00f3wi\u0142 sobie nawet kawy. Nie chcia\u0142 r\u00f3wnie\u017c mie\u0107 ogrzewania w jakimkolwiek pomieszczeniu, poniewa\u017c mieszka\u0144cy Rzymu nie mieli ogrzewania. Nie bra\u0142 sobie \u017cadnych wakacji, poniewa\u017c inni nie mogli sobie na nie pozwoli\u0107. Zatem ta ca\u0142a \u017cywno\u015b\u0107, kt\u00f3ra przychodzi\u0142a do Watykanu nie by\u0142a przeznaczona dla niego, by\u0142a natomiast pomoc\u0105 dla g\u0142oduj\u0105cych ludzi i w du\u017cym stopniu dociera\u0142a ona do ludzi prze\u015bladowanych, tych pozostaj\u0105cych w ukryciu, tych kt\u00f3rzy nic nie mieli, tych kt\u00f3rzy nie mieli wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci \u017cywno\u015bci dla przechowywanych przez siebie ludzi. I siostra Pascalina by\u0142a w\u0142a\u015bnie kluczow\u0105 postaci\u0105 w tej dzia\u0142alno\u015bci – nadzorowa\u0142a magazyny Watykanu.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Czy to wszystko w spos\u00f3b przekonywaj\u0105cy pokazuje, \u017ce Papie\u017c by\u0142 w to bezpo\u015brefnio zaaga\u017cowany?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Tak, wydaje mi si\u0119, \u017ce tak. A czego wi\u0119cej mo\u017cna by\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107? Przecie\u017c to wszystko nie mog\u0142o si\u0119 odbywa\u0107 w Watykanie bez wiedzy Papie\u017ca i bez jego woli. Siostra Pascalina wyja\u015bnia\u0142a mi, \u017ce nigdy nie anga\u017cowa\u0142a si\u0119 w polityk\u0119 wewn\u0105trzko\u015bcieln\u0105, a Papie\u017c nigdy nawet by na to nie pozwoli\u0142. Ona r\u00f3wnie\u017c nigdy by sobie na to nie pozwoli\u0142a, poniewa\u017c Papie\u017c by\u0142 na to bardzo wyczulony. No i nigdy nie mia\u0142o to miejsca. Ale je\u015bli chodzi o spraw\u0119 pomagania ludziom, to przydzielono jej funkcj\u0119 nadzoru magazyn\u00f3w, chocia\u017c wielu pra\u0142atom nie podoba\u0142o si\u0119 to. Przed jej nominacj\u0105, wiele rzeczy wyparowywa\u0142o z magazynu, co jest zrozumia\u0142e i nie krytykuj\u0119 tego: ludzie mieli rodziny w mie\u015bcie, kt\u00f3re cierpia\u0142y g\u0142\u00f3d. Po prostu stwierdzam fakt. Ale od czasu gdy przej\u0119\u0142a ona magazyny, nic nie zgin\u0119\u0142o, poniewa\u017c by\u0142a ona zdecydowana i precyzyjna: z typow\u0105 niemiecko-bawarsk\u0105 precyzj\u0105, je\u015bli tak mo\u017cna powiedzie\u0107. Ludziom co prawda nie podoba\u0142o si\u0119 to i sta\u0142o si\u0119 to przyczyn\u0105 pojawienia si\u0119 wielu wrog\u00f3w, za co p\u00f3\u017aniej musia\u0142a zap\u0142aci\u0107.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Powiedziano mi, \u017ce w rezydencji letniej Ojca \u015awi\u0119tego w Castel Gandolfo ukrywa\u0142o si\u0119 wielu \u017byd\u00f3w. Czy ma ojciec jak\u0105\u015b wiedz\u0119 na ten temat?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Tak, bada\u0142em t\u0119 spraw\u0119. W\u0142a\u015bnie szczeg\u00f3lnie w tym przypadku, jako profesjonalny historyk, nie chc\u0119 bezkrytycznie dawa\u0107 wiary dokumentom czy bada\u0107 spraw, kt\u00f3re nie s\u0105 weryfikowalne. Czyta\u0142em w wielu katolickich publikacjach, \u017ce w Castel Gandolfo by\u0142o ukrywanych 3000 \u017byd\u00f3w. Mia\u0142em pewne w\u0105tpliwo\u015bci czy mo\u017cna temu uwierzy\u0107, zatem skontaktowa\u0142em si\u0119 z \u00f3wczesnym dyrektorem Castel Gandolfo i zapyta\u0142em go czy mo\u017ce to potwierdzi\u0107. I odpowiedzia\u0142 on, \u017ce nie, po czym przedstawi\u0142 mi prawdziw\u0105 histori\u0119. To co si\u0119 naprawd\u0119 wydarzy\u0142o, zacz\u0119\u0142o si\u0119 od grupy uciekinier\u00f3w przyby\u0142ych do Castel Gandolfo, kt\u00f3rych liczba jednak nie przekracza\u0142a tej podawanej. A zdarzy\u0142o si\u0119 to w czasie gdy wojska alianckie – ameryka\u0144skie i angielskie – zagrozi\u0142y okr\u0105\u017ceniem Rzymu i zacz\u0119\u0142y okupacj\u0119 alba\u0144skich g\u00f3r. Wtedy to dow\u00f3dztwo niemieckie, nie chc\u0105c jakiegokolwiek udzia\u0142u ludno\u015bci cywilnej na polu walki, nakaza\u0142o ludno\u015bci opuszczenie swoich wiosek w ci\u0105gu trzech godzin. No i gdzie mieli ci ludzie si\u0119 uda\u0107? Wielu z nich wybra\u0142o schronienie w Castel Gandolfo. Wej\u015bcia chroni\u0142a \u017celazna brama lecz ludzie sforsowali j\u0105, powalili na ziemi\u0119 i 3000 ludzi wesz\u0142o do \u015brodka. Oczywi\u015bcie nikt nie my\u015bla\u0142 o wyrzuceniu ich. Niestety, pomimo tego, \u017ce by\u0142a to posiad\u0142o\u015b\u0107 papieska, zbombardowano j\u0105 dwukrotnie z powa\u017cnymi stratami ludzkimi. Wiele os\u00f3b zgin\u0119\u0142o tam. No i teraz mamy pytanie: czy wszyscy z tych os\u00f3b ukrywaj\u0105cych si\u0119 byli \u017bydami? Zdecydowanie nie, chocia\u017c oczywi\u015bcie z pewno\u015bci\u0105 byli w\u015br\u00f3d nich i \u017bydzi, chocia\u017c nikt nie by\u0142 w stanie udzieli\u0107 mi odpowiedzi na to ilu ich by\u0142o. Taka wi\u0119c jest najuczciwsza odpowied\u017a. Nie powinni\u015bmy zatem u\u017cywa\u0107 argument\u00f3w nieprawdziwych i nie do potwierdzenia.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Z prac Dana Kurzmana –<\/i><\/b> \u017cydowskiego, bardzo kompetentnego dziennikarza, kt\u00f3ry przeprowadzi\u0142 wywiad z genera\u0142em Karlem Wolfem, komendantem ca\u0142ych W\u0142och i adiutantem Heinricha Himmlera, o przygotowaniach do uprowadzenia papie\u017ca Piusa XI – wynika, \u017ce Plan ten, kt\u00f3ry by\u0142 zaaprobowany przez samego Hitlera, polega\u0142 na aresztowaniu papie\u017ca i przewiezieniu go do Lichtensteinu albo w inne „bezpieczne\u201d miejsce, a potem zabicie go i przej\u0119cie pa\u0144stwa Watykan i ca\u0142ego maj\u0105tku Watykanu. Chcia\u0142bym us\u0142ysze\u0107 komentarz ojca na ten temat i pozna\u0107 ojca wiedz\u0119.<\/i><\/b><\/p>\r\n

Tak, zgodnie z moj\u0105 wiedz\u0105 fakty te s\u0105 ca\u0142kowicie prawdziwe. Mia\u0142em kontakt z panem Kurzmanem – grzeczno\u015bciowo przes\u0142a\u0142 mi swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3r\u0105 przeczyta\u0142em. Zgadzam si\u0119 z konkluzjami autora, mo\u017ce nie z ka\u017cdym poszczeg\u00f3lnym okre\u015bleniem, ale na pewno z jego generalnymi przes\u0142ankami.<\/p>\r\n

Rzeczywi\u015bcie, najwy\u017cszy dow\u00f3dca policyjnych si\u0142 SS we W\u0142oszech, genera\u0142 Karl Wolf by\u0142 przes\u0142uchiwany w ramach procesu beatyfikacyjnego. Watyka\u0144ski Sekretarz Stanu wiedzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce by\u0142 on w wielkiej tajemnicy przyj\u0119ty pewnego razu przez Papie\u017ca, i chcia\u0142 dowiedzie\u0107 si\u0119 czego\u015b wi\u0119cej o tej sprawie oraz o jego p\u00f3\u017aniejszym dzia\u0142aniu. Zatem, poprzez po\u015brednika skontaktowano si\u0119 z genera\u0142em i zgodzi\u0142 si\u0119 on na udzielenie pod przysi\u0119g\u0105 zezna\u0144, znajduj\u0105cych si\u0119 w aktach beatyfikacji Piusa XII. Znam te akta. Opublikowa\u0142 on p\u00f3\u017aniej niekt\u00f3re fragmenty i ja wierz\u0119 mu. Osoba Wolfa nie jest ca\u0142kowicie dla mnie nieznana, poniewa\u017c – co ju\u017c wcze\u015bniej powiedzia\u0142em na pocz\u0105tku tego wywiadu – w czasie gdy moja matka zosta\u0142a aresztowana i grozi\u0142a jej \u015bmier\u0107, tym kim\u015b kto zosta\u0142 do mnie przys\u0142any, cho\u0107 z pocz\u0105tku my\u015bla\u0142em wtedy, \u017ce sam b\u0119d\u0105 zaaresztowany – by\u0142 w\u0142a\u015bnie Karl Wolf.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Czy by\u0142 on genera\u0142em?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Nie, wtedy jeszcze nie by\u0142 genera\u0142em, ale by\u0142 osobistym adjutantem samego Heinricha Himmlera. W zwi\u0105zku z tym – w tamtym momencie, lecz r\u00f3wnie\u017c i p\u00f3\u017aniej, wszystko co si\u0119 od tamtego czasu ze mn\u0105 wydarzy\u0142o – uwa\u017cam, \u017ce ten cz\u0142owiek nie by\u0142 ca\u0142kowitym z\u0142oczy\u0144c\u0105, \u017ce ca\u0142y czas zachowywa\u0142 si\u0119 po ludzku – przecie\u017c nie mia\u0142 obowi\u0105zku przyj\u015b\u0107 do mnie by mnie ostrzec. \u201eRozumiem co ch\u0142opak w twoim wieku musi czu\u0107 gdy do\u015bwiadcza tego wszystkiego, dlatego m\u00f3wi\u0119 ci o tym. Ale nie m\u00f3w tego nikomu.<\/i>\u201d – tak, to jest ten sam Karl Wolf. Nigdy go nie spotka\u0142em we W\u0142oszech, poniewa\u017c przyjecha\u0142em tutaj w 1947 roku, dwa lata po zako\u0144czeniu wojny.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Zdaje si\u0119, \u017ce by\u0142 on p\u00f3\u017aniej w wi\u0119zieniu?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Tak, ale nie zosta\u0142 skazany, ani przez Amerykan\u00f3w, ani przez Brytyjczyk\u00f3w. Spotka\u0142 si\u0119 on z Allanem Dulles, bratem Fostera Dulles, by\u0142ego ameryka\u0144skiego sekretarza stanu, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 siatk\u0119 kontrwywiadowcz\u0105 w Genewie. Przekaza\u0142 on informacj\u0119, \u017ce planowa\u0142 poddanie si\u0119 armii niemieckiej we W\u0142oszech i Jugos\u0142awii – co zreszt\u0105 zrobi\u0142. W ramach umowy quid pro pro<\/i>, Dulles przyrzek\u0142 mu, \u017ce nie b\u0119dzie go os\u0105dza\u0142 trybuna\u0142 brytyjski – co rzeczywi\u015bcie si\u0119 sta\u0142o i nie by\u0142 on os\u0105dzany, ani przez Amerykan\u00f3w, ani przez Brytyjczyk\u00f3w. Zosta\u0142 on on p\u00f3\u017aniej skazany przez niemiecki trybuna\u0142 za podpisanie jakich\u015b dokument\u00f3w dotycz\u0105cych transportu \u017byd\u00f3w z Niemiec i Francji do Auschwitz. I za to zosta\u0142 skazany, i to na raczej d\u0142ugi wyrok wi\u0119zienia. Ale jego pobyt w wi\u0119zieniu zosta\u0142 skr\u00f3cony z uwagi na stan zdrowia. Skontaktowali\u015bmy si\u0119 z nim ju\u017c po tym jak zosta\u0142 zwolniony z wi\u0119zienia.<\/p>\r\n

Zatem w gruncie rzeczy wydaje mi si\u0119, \u017ce fakty te mog\u0105 by\u0107 potwierdzone, i \u017ce znamy je r\u00f3wnie\u017c ze \u017ar\u00f3de\u0142 niemieckich i nie opieramy si\u0119 tylko na zeznaniach Karla Wolfa.<\/p>\r\n

Ot\u00f3\u017c, gdy rz\u0105d Mussoliniego upad\u0142 25 lipca 1943 roku[16]<\/a>, Hitler natychmiast wyda\u0142 rozkaz przegrupowania o\u015bmiu zmotoryzowanych dywizji na granicach s\u0105siaduj\u0105cych z W\u0142ochami kraj\u00f3w: Francji, Austrii, itd, i powiedzia\u0142, \u017ce \u201eZaaresztuj\u0119 kr\u00f3la W\u0142och, [premiera] Badoglio, kt\u00f3ry by\u0142 nast\u0119pc\u0105 Mussoliniego, oraz Papie\u017ca\u201d. Wobec \u015bwiadk\u00f3w powiedzia\u0142 te\u017c: \u201eDokonam najazdu na Watykan i aresztuj\u0119 wszystkich zagranicznych dyplomat\u00f3w tam przebywaj\u0105cych\u201d – co sta\u0142o si\u0119 prawd\u0105 – \u201eI zajm\u0119 si\u0119 Papie\u017cem\u201d.<\/p>\r\n

Jednak\u017ce nazistowscy przyw\u00f3dcy – Goebbels i Bormann – odradzili mu to, z uwagi na mo\u017cliw\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 reakcj\u0119 na ten ruch, jednak Hitler nigdy nie wycofa\u0142 si\u0119 ze swoich zamiar\u00f3w.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Czy poprzez stwierdzenie, \u017ce \u201ezajm\u0119 si\u0119 Papie\u017cem\u201d, ma ojciec na my\u015bli aresztowanie Papie\u017ca?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Tak, chodzi o aresztowanie i oznacza co najmniej deportacj\u0119. Z drugiej strony, w Watykanie dawano wiar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci – a wiem to z pewno\u015bci\u0105 z r\u00f3\u017cnych zezna\u0144 – \u017ce Papie\u017c b\u0119dzie uprowadzony. Sam Papie\u017c by\u0142 o tym przekonany. Otrzyma\u0142 on zalecenie od rz\u0105du hiszpa\u0144skiego i rz\u0105du portugalskiego, aby opu\u015bci\u0107 Watykan i przenie\u015b\u0107 si\u0119 do jednego z tych pa\u0144stw. I plan ten by\u0142 rzeczywi\u015bcie szczeg\u00f3\u0142owo przygotowywany. Jednak Papie\u017c powiedzia\u0142: „Nie, ja nie opuszcz\u0119 swojej diecezji. Je\u015bli oni zechc\u0105 mnie aresztowa\u0107, to b\u0119d\u0105 musieli mnie wzi\u0105\u0107 si\u0142\u0105.” A nast\u0119pnie doda\u0142, m\u00f3wi\u0105c to kardyna\u0142owi Canali, siostrze Pascalina, ojcu Leiber i innym: „Ktokolwiek w takim momencie opu\u015bci Watykan, to nie b\u0119dzie to Papie\u017c Pius XII lecz kardyna\u0142 Pacelli.”<\/p>\r\n

Innymi s\u0142owy, podejmowane by\u0142y przygotowania do tego aby kto\u015b inny, inny kardyna\u0142 tymczasowo sprawowa\u0142 zarz\u0105dzanie sprawami ko\u015bcielnymi w przypadku gdyby to Piusowi XII uniemo\u017cliwiono.<\/p>\r\n

Te zeznania s\u0105 jednoznaczne. Wiemy r\u00f3wnie\u017c i to, \u017ce wiele wysoko postawionych osobisto\u015bci otrzyma\u0142o polecenia aby pakowano walizki, przygotowywano si\u0119 na tak\u0105 ewentualno\u015b\u0107, by towarzyszy\u0107 Papie\u017cowi. Wiemy, \u017ce grupa ambasador\u00f3w, z lojalno\u015bci do Papie\u017ca, zadeklarowa\u0142a si\u0119 m\u00f3wi\u0105c: „B\u0119dziemy Jemu towarzyszy\u0107”, jak na przyk\u0142ad ambasador Finlandii i inne osoby. Zatem, ta historia nie jest jakim\u015b wymys\u0142em, jest prawdziwa i wydaje mi si\u0119, \u017ce pan Kurzman wskaza\u0142 na to, \u017ce te historie nie mog\u0105 by\u0107 odrzucane jako jakie\u015b wymys\u0142y.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Chcia\u0142bym poprosi\u0107 ojca o skomentowanie sytuacji wewn\u0119trznej w Watykanie podczas wojny, a szczeg\u00f3lnie przeciek\u00f3w, szpieg\u00f3w, sympatyk\u00f3w nazistowskich. Ca\u0142a komunikacja musia\u0142a opiera\u0107 si\u0119 na przekazach s\u0142ownych lub na jakich\u015b kodach, poniewa\u017c – tak jak wcze\u015bniej wspomina\u0142em – przeprowadzi\u0142em wywiad z pra\u0142atem Ferrofino, kt\u00f3ry powiedzia\u0142, \u017ce telegramy z pa\u0142acu apostolskiego by\u0142y podw\u00f3jnie kodowane, a czyni\u0142 to w\u0142a\u015bnie z konieczno\u015bci zachowania poufno\u015bci. Czy m\u00f3g\u0142by ojciec powiedzie\u0107 co\u015b na temat wewn\u0119trznych watyka\u0144skich przeciek\u00f3w?<\/i>
\r\n<\/b><\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie, wydaje mi si\u0119, \u017ce we wszystkich rz\u0105dach i wszystkich najwa\u017cniejszych cia\u0142ach politycznych istnieje niebezpiecze\u0144stwo przeciek\u00f3w. We\u017amy na przyk\u0142ad Stany Zjednoczone gdzie ma\u0142\u017ce\u0144stwo Rosenberg\u00f3w dokona\u0142o w\u0142a\u015bnie „przeciek\u00f3w” dotycz\u0105cych wyposa\u017cenia nuklearnego, albo w Anglii gdzie dr [Klaus] Fuchs, kt\u00f3ry dokona\u0142 tego samego [szpieguj\u0105c] dla Rosjan, oraz innych tego typu ludzi. Zatem tego typu rzeczy dziej\u0105 si\u0119 ca\u0142y czas i oczywi\u015bcie nie powinny one mie\u0107 miejsca w instytucjach ko\u015bcielnych, ale na pewno si\u0119 zdarzaj\u0105. Zdarza\u0142y si\u0119 podczas wojny i zdarzaj\u0105 si\u0119 a\u017c po dzi\u015b dzie\u0144. Mo\u017ce podam Panu konkretny przyk\u0142ad (jak Pan widzi jestem bardzo otwarty i uczciwy wobec Pana). Ot\u00f3\u017c kiedy komuni\u015bci okupowali Rumuni\u0119 jeden z naszych prze\u0142o\u017conych w zakonie Jezuit\u00f3w w tym rejonie zdo\u0142a\u0142 przedosta\u0107 si\u0119 do Rzymu (nie wiem jak tego dokona\u0142, nie powiedzia\u0142 mi tego). Spotka\u0142 si\u0119 ze mn\u0105 i powiedzia\u0142: „Musz\u0119 si\u0119 widzie\u0107 z Papie\u017cem”, na co ja odpowiedzia\u0142em „Nie”. Spyta\u0142 si\u0119 mnie dlaczego jestem taki zdeterminowany, a ja mu odpowiedzia\u0142em: „Z tego prostego powodu, \u017ce wiem o tym, i\u017c je\u015bli p\u00f3jdziesz tam, to w ci\u0105gu niespe\u0142na godziny ambasada rumu\u0144ska b\u0119dzie o tym poinformowana. A ja nie chc\u0119 nara\u017ca\u0107 ciebie na takie niebezpiecze\u0144stwo. Zatem to co zrobisz, m\u00f3j drogi ojcze, to usi\u0105dziesz i napiszesz raport. Ja natomiast zadbam o to \u017ceby dotar\u0142 on do r\u0105k w\u0142asnych Papie\u017ca. Napisz zatem, tylko bez \u017cadnego podpisu.” Troch\u0119 ponarzeka\u0142, bowiem nie rozumia\u0142 sytuacji. Wyja\u015bni\u0142em mu: „Nie b\u0119d\u0119 nara\u017ca\u0142 twojego \u017cycia, bowiem wiem co si\u0119 w takim przypadku mo\u017ce wydarzy\u0107. Je\u015bli jaki\u015b sygna\u0142 przekazany zostanie ambasadzie rumu\u0144skiej to wr\u00f3cisz do Rumunii i ju\u017c na granicy zostaniesz aresztowany. Zatem, nie naciskaj na mnie, bowiem nie zrobi\u0119 tego.”<\/p>\r\n

A wracaj\u0105c do Pana pytania: podczas wojny z pewno\u015bci\u0105 operowali szpiedzy i r\u00f3wnie\u017c szpiedzy dzia\u0142ali w ambasadzie brytyjskiej przy Stolicy Apostolskiej. Na przyk\u0142ad, jeden z kamerdyner\u00f3w korzysta\u0142 z mo\u017cliwo\u015bci, \u017ce jego prze\u0142o\u017cony, minister, codziennie wychodzi\u0142 na spacery w ogrodach watyka\u0144skich, a on w tym czasie robi\u0142 zdj\u0119cia r\u00f3\u017cnego rodzaju dokument\u00f3w, kt\u00f3re przekazywa\u0142 W\u0142ochom, a oni za\u015b – Niemcom. […] Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce w Watykanie pracuj\u0105 nie tylko ksi\u0119\u017ca, ale i du\u017co os\u00f3b \u015bwieckich. […] Typowy jest przyk\u0142ad dw\u00f3ch os\u00f3b, kt\u00f3re rozmawia\u0142y z Hochhutem i przekaza\u0142y mu informacje, zreszt\u0105 nieprawdziwe. Obie te osoby by\u0142y bardzo przeciwne Piusowi XII: jeden by\u0142 biskupem, kt\u00f3ry zosta\u0142 usuni\u0119ty z Rzymu, a druga osoba to ni\u017cszy rang\u0105 cz\u0142onek sekretariatu stanu. […]<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Chcia\u0142bym wr\u00f3ci\u0107 do zagadnienia zwi\u0105zanego z pytaniem na ile Papie\u017c zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z konsekwencji otwartego wypowiadania si\u0119. Wiemy, \u017ce podczas wojny pod jurysdykcj\u0105 pa\u0144stwa watyka\u0144skiego by\u0142y r\u00f3\u017cne posiad\u0142o\u015bci ko\u015bcielne i na ich terenie schronienie znajdowa\u0142o wielu \u017byd\u00f3w. Jak ojciec s\u0105dzi, co Papie\u017c my\u015bla\u0142 o bezpiecze\u0144stwie tych ludzi? Czy Papie\u017c wypowiada\u0142 si\u0119 otwarcie na ten temat czy te\u017c niejako prowokowa\u0142 swoje aresztowanie? No i czy rzeczywi\u015bci by\u0142 zaaresztowany przez Hitlera? <\/i><\/b><\/p>\r\n

Niekt\u00f3rzy ludzie m\u00f3wi\u0105, \u017ce „O tak, On nie wypowiada\u0142 si\u0119 g\u0142o\u015bno poniewa\u017c obawia\u0142 si\u0119 o swoje w\u0142asne bezpiecze\u0144stwo”. Ja my\u015bl\u0119 przede wszystkim, \u017ce nie ma podstaw do takiej oceny, a nawet \u017ce jest ona, obiektywnie rzecz bior\u0105c, nikczemna.<\/p>\r\n

Inni ludzie natomiast twierdz\u0105, \u017ce papie\u017c obawia\u0142 si\u0119 g\u0142o\u015bno wypowiada\u0107 si\u0119 poniewa\u017c ucierpia\u0142by na tym ca\u0142y Watykan. Nie taki jednak by\u0142 pow\u00f3d.<\/p>\r\n

Papie\u017c by\u0142 osobi\u015bcie bardzo odwa\u017cnym cz\u0142owiekiem. Przypomn\u0119 takie zdarzenie: pod koniec I Wojny \u015awiatowej, w czasie gdy by\u0142 on jeszcze nuncjuszem apostolskim w Bawarii, do nuncjatury wdarli si\u0119 komuni\u015bci, pomimo tego, \u017ce by\u0142 to budynek maj\u0105cy immunitet dyplomatyczny. Ale komuni\u015bci w\u0142amali si\u0119 i z broni\u0105 gotow\u0105 to strza\u0142u grozili nuncjuszowi. On jednak nie cofn\u0105\u0142 si\u0119 ani na jot\u0119, lecz za\u017c\u0105da\u0142 od nich opuszczenia budynku m\u00f3wi\u0105c dobitnie: „Wyno\u015bcie si\u0119 st\u0105d, Won!”. Zatem, nie by\u0142 on cz\u0142owiekiem tch\u00f3rzliwym. Wspomnia\u0142 on o tym incydencie oraz o innym, kiedy by\u0142 r\u00f3wnie\u017c celem ataku komunist\u00f3w w Monachium podczas komunistycznej rewolty w 1919 roku.<\/p>\r\n

Czyli, to nie jest tak, \u017ce papie\u017c obawia\u0142 si\u0119 o siebie. Prawdziwy pow\u00f3d jest po prostu taki, \u017ce je\u015bli wypowiada\u0142by si\u0119 on otwarcie, reakcja Hitlera by\u0142aby nieobliczalna i m\u00f3g\u0142by on swoimi wypowiedziami powa\u017cnie zaogni\u0107 sytuacj\u0119. Dla przyk\u0142adu, prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107 co mog\u0142oby si\u0119 sta\u0107 gdyby podczas okupacji Rzymu wyszed\u0142 on i powiedzia\u0142 wprost, \u017ce ta ca\u0142a sytuacja jest niedopuszczalna, i \u017ce natychmiast musi by\u0107 zaprzestana. Reakcj\u0105 Hitlera m\u00f3g\u0142by by\u0107 rozkaz wej\u015bcia SS do zakon\u00f3w, a nawet do Watykanu, celem przeszukania tych miejsc pod k\u0105tem przechowywania \u017byd\u00f3w, i w konsekwencji zabicie ich. Zdawa\u0142 on wobec tego sobie spraw\u0119 z mo\u017cliwych konsekwencji i nie chcia\u0142 podejmowa\u0107 takiego ryzyka.<\/p>\r\n

Ludzie m\u00f3wi\u0105: „Dlaczego on nie wypowiada\u0142 si\u0119 g\u0142o\u015bno?”, ale zapominaj\u0105 o tym, \u017ce np. polscy biskupi – i to nie jacy\u015b biskupi kt\u00f3rzy opu\u015bcili Polsk\u0119 w czasie zagro\u017cenia[17]<\/a>, ale ci polscy biskupi, kt\u00f3rzy pozostali w Polsce – m\u00f3wili: „Na Boga, nie wypowiadaj si\u0119 [Ojcze \u015bwi\u0119ty] publicznie, bo tylko sprowadzisz tym niebezpiecze\u0144stwo.”<\/p>\r\n

Papie\u017c wys\u0142a\u0142 pewnego razu oficera, kapelana wojskowego, kapelana Zakonu Malta\u0144skiego – Malta by\u0142a neutralna[18]<\/a>. Papie\u017c wys\u0142a\u0142 specjalny poci\u0105g szpitalny celem zabrania ci\u0119\u017cko rannych i przywiezienie ich z powrotem do W\u0142och. Papie\u017c wysy\u0142a\u0142 r\u00f3\u017cne rzeczy, broszury do rozprowadzenia w\u015br\u00f3d polskich duchownych w Polsce gdzie funkcjonowa\u0142a propaganda nazistowska usi\u0142uj\u0105ca wm\u00f3wi\u0107, \u017ce „Papie\u017c jest z nami, a przeciwko wam”, co by\u0142o oczywistym k\u0142amstem. Tak wi\u0119c Papie\u017c wysy\u0142a\u0142 te broszury w skrzynkach z napisami „makaron” czy „butelki” i celem ich bezpiecznego dostarczenia by\u0142y one odebrane przez wspomnianego kapelana Zakonu Malta\u0144skiego i towarzysz\u0105cego mu niemieckiego oficera. Nast\u0119pnie dor\u0119czono te skrzynki arcybiskupowi Krakowa – jednemu z poprzednik\u00f3w przysz\u0142ego Jana Paw\u0142a II – kt\u00f3ry otworzy\u0142 je i powiedzia\u0142: „Na Boga, co wy robicie? Je\u015bli ja rozprowadz\u0119 te rzeczy, nawet gdybym nie by\u0142 w \u017caden spos\u00f3b z nimi powi\u0105zany, to zabraknie g\u0142\u00f3w Polak\u00f3w na \u015bci\u0119cie!” I w obecno\u015bci tych zdumionych dw\u00f3ch os\u00f3b – kapelana i oficera niemieckiego – wrzuci\u0142 wszystko do pieca. W ten spos\u00f3b Polacy ostrzegli Papie\u017ca aby nie wypowiada\u0142 si\u0119 za wiele.<\/p>\r\n

W niemieckich obozach koncentracyjnych wi\u0119zionych by\u0142o wielu katolickich ksi\u0119\u017cy i wielu pastor\u00f3w protestanckich i gdy SS szczeg\u00f3lnie ci\u0119\u017cko ich traktowa\u0142o, protestanci zarzucali katolikom: „Czy to w wyniku tego, \u017ce mo\u017ce wasz wielki papie\u017c przem\u00f3wi\u0142, a mo\u017ce biskupi powiedzieli co\u015b co rozw\u015bcieczy\u0142o Hitlera?”<\/p>\r\n

R\u00f3wnie\u017c niemiecki ruch oporu wzywa\u0142 papie\u017ca aby nie apelowa\u0142, poniewa\u017c utrudni\u0142oby to dzia\u0142alno\u015b\u0107 ruchu i kontynuowanie podziemnych dzia\u0142a\u0144 przeciwko Hitlerowi, co w ko\u0144cu doprowadzi\u0142o do pr\u00f3by zamachu na jego \u017cycie 20 lipca 1944 roku. Warto doda\u0107,  \u017ce opr\u00f3cz tego by\u0142o oko\u0142o 20 innych zamach\u00f3w na \u017cycie Hitlera, z kt\u00f3rych, w spos\u00f3b niemal cudowny, wychodzi\u0142 on bez szwanku.<\/p>\r\n

Zatem papie\u017c mia\u0142 ten sz\u00f3sty zmys\u0142, kt\u00f3ry podpowiada\u0142 mu, \u017ce je\u015bli tak wiele os\u00f3b m\u00f3wi mu: „Apelowanie i g\u0142o\u015bne przemawianie w niczym nie pomo\u017ce”, to podj\u0105\u0142 on w\u0142a\u015bciw\u0105 decyzj\u0119 gdy\u017c chodzi\u0142o o uchronienie \u017cycia \u017bydom. Przem\u00f3wienia nie ocali\u0142yby ani jednego \u017cycia. By\u0142o to wyra\u017anie zauwa\u017calne na przyk\u0142adzie mi\u0119dzy innymi Holandii i pomoc udzielana w sekrecie bez oficjalnego i widocznego wik\u0142ania instytucji watyka\u0144skich ocali\u0142a wiele istnie\u0144 ludzkich. W innych krajach, jak np. na W\u0119grzech, nuncjusz apostolski Rotta – wraz z Wallenbergiem – wype\u0142niaj\u0105c formalny nakaz papie\u017ca Piusa XII, uratowali 20 tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w, wydaj\u0105c im fa\u0142szywe \u015bwiadectwa chrztu, specjalne dokumenty, itp.<\/p>\r\n

Tutaj nale\u017cy co\u015b dopowiedzie\u0107, poniewa\u017c s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy czasami cytuj\u0105c papie\u017ca Jana XXIII, konfrontuj\u0105 go z Piusem XII, co jest oczywi\u015bcie ca\u0142kowitym nonsensem. Papie\u017c Jan XXIII by\u0142 pe\u0142en podziwu i bardzo powa\u017ca\u0142 Piusa XII […] Ale ci ludzie nie wiedz\u0105, \u017ce pr\u00f3buj\u0105c niejako sk\u0142\u00f3ci\u0107 ze sob\u0105 postaci Piusa XII i jego nast\u0119pcy, zapominaj\u0105, \u017ce w\u0142a\u015bnie podczas dzia\u0142alno\u015bci Piusa XII, w czasie wojny, przysz\u0142y Jan XXIII pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 delegata papieskiego, najpierw w Rumunii i Grecji, a p\u00f3\u017aniej w Turcji.[19]<\/a> I on uczyni\u0142 wiele celem ratowania \u017byd\u00f3w i by\u0142 za to szczerze pochwalany. Lecz on zawsze przypomina\u0142 m\u00f3wi\u0105c: „Czyni\u0142em to tylko i wy\u0142\u0105cznie na wy\u0142\u0105czne polecenie papie\u017ca Piusa XII”.<\/p>\r\n

Podobnie, w przypadku ks. pra\u0142ata Montini – kt\u00f3ry by\u0142 jednym z pomocnik\u00f3w Piusa XII [20]<\/a> – gdy zamierzano nada\u0107 mu order „Sprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata”, powiedzia\u0142 on: „Nie, nie mog\u0119 tego zaakceptowa\u0107. Robi\u0142em tylko to co mi nakazano. Nie mog\u0119 zaakceptowa\u0107 odznaczenia za co\u015b co jest po prostu obowi\u0105zkiem.”<\/p>\r\n

Kiedy biskup Asy\u017cu, Nicolini, otrzyma\u0142 to samo odznaczenie wraz ze swoim pomocnikiem, ojcem Brunazzi, zawsze utrzymywali oni m\u00f3wi\u0105c: „Czynili\u015bmy to, poniewa\u017c Pius XII wysy\u0142a\u0142 taki jednoznaczny przekaz.”<\/p>\r\n

Wspomniana ju\u017c przeze mnie dr Susan Zuccotti powiedzia\u0142a: „Wiem o tym, \u017ce pra\u0142at Brunazzi wraz z biskupem Nicolini z Asy\u017cu” – czyli tam, gdzie schroni\u0142o si\u0119 wielu \u017byd\u00f3w – „w pewnym czasie mia\u0142 w swoim r\u0119ku r\u0119cznie napisane o\u015bwiadczenie, o kt\u00f3rym powiedzia\u0142: 'Oto co otrzyma\u0142em z Watykanu: Pomagajcie \u017bydom ze wszystkich swoich mo\u017cliwo\u015bci.'” I w\u0142a\u015bnie opieraj\u0105c si\u0119 na tym wezwaniu, uratowali oni kilkuset \u017byd\u00f3w. I to nie tylko w Asy\u017cu, lecz to wezwanie zosta\u0142o przes\u0142ane do innych okolicznych rejon\u00f3w.<\/p>\r\n

Teraz co prawda Susan Zuccotti twierdzi, \u017ce biskup Brunazzi nie widzia\u0142 tego listu, co ma oznacza\u0107, \u017ce biskup praktycznie k\u0142ama\u0142, ale czemu to tak zas\u0142u\u017cony i wyr\u00f3\u017cniony najwy\u017cszymi odznaczeniami Izraela cz\u0142owiek, mia\u0142by ich ok\u0142amywa\u0107? Czy nie jest oburzaj\u0105ce, \u017ce wsp\u00f3\u0142czenie \u017cyj\u0105ca \u017byd\u00f3wka oskar\u017ca o k\u0142amstwo i nieuczciwo\u015b\u0107 tak zas\u0142u\u017conego dla sprawy \u017cydowskiej cz\u0142owieka? Dla mnie, zar\u00f3wno z naukowego punku widzenia, ale i r\u00f3wnie\u017c ze zwyk\u0142ego, ludzkiego, jest to trudne do zrozumienia.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Chcia\u0142bym zahaczy\u0107 o bardzo wymowny przyk\u0142ad tego co mia\u0142o miejsce w latach 1939-45. Ot\u00f3\u017c co sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy Papie\u017c wysy\u0142a\u0142 telegram, co inicjowa\u0142o transport 800 \u017byd\u00f3w z Portugalii do Republiki Dominika\u0144skiej, a p\u00f3\u017aniej do USA, Meksyku i na Kub\u0119. Ks. pra\u0142at Ferrofino powiedzia\u0142, \u017ce on sam, jad\u0105c przez p\u00f3\u0142tora dnia z Port-au-Prince na wysp\u0119, osobi\u015bcie dostarczy\u0142 jeden z takich telegram\u00f3w genera\u0142owi Trujillo. Po otrzymaniu telegramu genera\u0142 mia\u0142 powiedzia\u0107: „Z szacunku do osoby Papie\u017ca, zezwalam na to”. I dzi\u0119ku temu, przez wiele lat uratowano tysi\u0105ce istnie\u0144 ludzkich. Jest to, tak to odbieram, bardzo dobry przyk\u0142ad bezpo\u015bredniej interwencji ze strony Papie\u017ca. Czy m\u00f3g\u0142by ojciec skomentowa\u0107 te i podobne informacje?Albo innymi s\u0142owy: czy s\u0142ysza\u0142 ojciec o tym konkretnym zdarzeniu? <\/i>
\r\n<\/b><\/p>\r\n

Tak, znam to zdarzenie i nawet w tej sprawie zwraca\u0142em si\u0119 do instytucji ko\u015bcielnych przechowuj\u0105cych archiwa, w Haiti i w Santo Domingo. Niestety, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce stan archiw\u00f3w w tych pa\u0144stwach jest fatalny, co przy skali tych pa\u0144stw i ich funkcjonowaniu wcale mnie nie dziwi. Nie mo\u017cna por\u00f3wnywa\u0107 archiw\u00f3w na Haiti czy Santo Domingo, z archiwami w Pary\u017cu, Londynie czy gdzie indziej. Zatem, przypadek wspomniany przez Ferrofino nie by\u0142 mi ca\u0142kowicie nieznany, ale te\u017c dowiedzia\u0142em si\u0119 o szczeg\u00f3\u0142ach, kt\u00f3rych wcze\u015bniej nie zna\u0142em. Te podstawowe fakty, takie jak to, \u017ce Ferrofino przekaza\u0142 dyrektywy Papie\u017ca, \u017ce spotka\u0142 si\u0119 on z Trujillo, itp – to wszystko zosta\u0142o opublikowane w serii dokumentalnej, o kt\u00f3rej do tej pory nie wspomnia\u0142em. A mowa tutaj o 12-tomowej pracy opublikowanej po francusku i po w\u0142osku: Actes et documents du Saint Siigerelatifs a la Seconde Guerre Mondiale<\/i>, co po angielsku brzmia\u0142oby „Acts and Documents of the Holy See Relating to the Second World War <\/i>[„Rozporz\u0105dzenia i dokumenty Stolicy Apostolskiej dotycz\u0105ce II wojny \u015bwiatowej”] [21]<\/a>. Praca zawiera oko\u0142o 5 tysi\u0119cy dokument\u00f3w opublikowanych w latach 1965-1982, i w\u0142a\u015bnie w niej znajdziemy wiele dokument\u00f3w traktuj\u0105cych o pomocy cierpi\u0105cym ludziom, a wsr\u00f3d nich wspomniany przypadek Ferrofino i Trujillo. […]
\r\n<\/b><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Chcia\u0142bym teraz poprosi\u0107 o komentarz na temat tak cz\u0119sto cytowanej i uznawanej za autorytatywn\u0105 w Stanach Zjednoczonych ksi\u0105\u017cki pt „Papie\u017c Hitlera” Johna Cornwella. Czy m\u00f3g\u0142by ojciec powiedzie\u0107 kilka s\u0142\u00f3w o tym jakie badania by\u0142y wykonane w tym zakresie?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Tak, mog\u0119 si\u0119 podzieli\u0107, jakkolwiek nie jestem entuzjastycznie nastawiony do tego aby wypowiada\u0107 si\u0119 publicznie na temat tego pana. Tak wi\u0119c, czyta\u0142em jedn\u0105 z jego ksi\u0105\u017cek, zatytu\u0142owan\u0105 „Z\u0142odziej w nocy” (A Thief in the Night<\/i>). Traktuje ona i krytykuje inn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, napisan\u0105 przez Davida Yallopa, kt\u00f3ry oskar\u017cy\u0142 Watykan o zamordowanie – otrucie, aby by\u0107 precyzyjnym – papie\u017ca Jana Paw\u0142a I.<\/p>\r\n

Z tym zamordowaniem to jest oczywi\u015bcie fikcja, ale wiem co by\u0142o powodem takich podejrze\u0144. Ot\u00f3\u017c, ten papie\u017c zmar\u0142 ca\u0142kowicie niespodziewanie o 7 rano. W zwi\u0105zku z tym zosta\u0142em wezwany do Watykanu, gdzie zasta\u0142em ludzi w ca\u0142kowitej panice. A powodem by\u0142 fakt, \u017ce ko\u0144c\u00f3wki palc\u00f3w papie\u017ca zacz\u0119\u0142y czernie\u0107, zmienia\u0107 kolor na czarny, co ludzie odbierali jako skutek otrucia. Ale nie to by\u0142o przyczyn\u0105, bowiem jest medyczne wyja\u015bnienie tego zjawiska, kt\u00f3re jednak by\u0142oby za d\u0142ugie aby je teraz wyja\u015bnia\u0107.<\/p>\r\n

Wracaj\u0105c do ksi\u0105\u017cki: je\u015bli j\u0105 przeczytamy to zauwa\u017cymy, \u017ce Cornwell odpiera zarzuty Yallopa, ale r\u00f3wnie\u017c przemyca w ksi\u0105\u017cce wiele z\u0142o\u015bliwych i nieodpowiedzialnych uwag pod adresem przedstawicieli Watykanu. Ja jednak o tym wiedzia\u0142em wcze\u015bniej. Pewnego razu bowiem, w 1998 roku, otrzyma\u0142em telefon od dyrektora sekcji brytyjskiej biura Sekretarza Stanu z pytaniem „Czy by\u0142bym uprzejmy przyj\u0105\u0107 pewnego pana o nazwisku John Cornwell, kt\u00f3ry napisa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 w obronie Stolicy Apostolskiej – wspania\u0142ego cz\u0142owieka, praktykuj\u0105cego katolika, itp”. No i nie mog\u0142em odm\u00f3wi\u0107 tej pro\u015bbie, jednak je\u015bli chodzi o rekomendacje, to jestem z natury dosy\u0107 ostro\u017cny i nigdy nie daj\u0119 takowych rekomendacji chyba, \u017ce jestem pewny tego co robi\u0119. (Szczeg\u00f3lnie jestem ostro\u017cny wobec rekomendacji czynionych przez niekt\u00f3rych duchownych, kt\u00f3rzy z dobroci swych serc pragn\u0105 pom\u00f3c osobom w potrzebie rekomenduj\u0105c je do jakich\u015b stanowisk, nie b\u0119d\u0105c jednak pewnym czy osoby te maj\u0105 jakie\u015b kwalifikacje na te stanowiska. […]) Zatem w przypadku Cornwella chcia\u0142em dowiedzie\u0107 si\u0119 o nim wi\u0119cej przed przyj\u0119ciem go. Maj\u0105c kilku znajomych naukowc\u00f3w w Wielkiej Brytani i w innych krajach, zadzwoni\u0142em do dw\u00f3ch – obaj s\u0105 historykami – wyja\u015bniaj\u0105c, \u017ce zosta\u0142em poproszony o przyj\u0119cie pana Johna Cornwella i prosz\u0105c ich o poinformowanie mnie w ci\u0105gu 24 godzin, jakiego rodzaju naukowy stopie\u0144 on posiada, czy ma doktorat z historii, mo\u017ce z teologii, a mo\u017ce z prawa czy czego\u015b innego. Oraz w ko\u0144cu – jak\u0105 generalnie opini\u0105 si\u0119 ten cz\u0142owiek cieszy. W ci\u0105gu doby otrzyma\u0142em dwie niezale\u017cne opisy sylwetki i opinie te by\u0142y podobne: obaj moi informatorzy (kt\u00f3rzy nie znali si\u0119) poinformowali mnie, \u017ce cz\u0142owiek ten nie ma \u017cadnego wykszta\u0142cenie i stopnia naukowego w \u017cadnych z tych dziedzin; \u017ce nie jest profesorem uniwersyteckim; \u017ce by\u0142 starszym wyk\u0142adowc\u0105 w Cambridge University, od czasu do czasu prowadz\u0105c seminaria na temat zwi\u0105zk\u00f3w nauki z filozofi\u0105. Ale je\u015bli chodzi o jego kompetencje historyczne – absolutnie nic takiego nie posiada\u0142. Obaj moi rozm\u00f3wcy dodali, niezale\u017cnie od siebie: „B\u0105d\u017a ostro\u017cny, poniewa\u017c jest to cz\u0142owiek, kt\u00f3rzy miesza fakty z fikcj\u0105.” Zatem dla mnie, historyka, by\u0142o to ostrze\u017cenie.<\/p>\r\n

Po tym wszystkim, przyj\u0105\u0142em tego pana uprzejmie, tak jak to czyni\u0119 wobec ka\u017cdego kogo przyjmuj\u0119, i uczyni\u0142em co\u015b co, mog\u0119 zapewni\u0107, nie mia\u0142o najmniejszej z\u0142o\u015bliwo\u015bci. Zapyta\u0142em go i zaproponowa\u0142em mu: „Czy chcia\u0142by pan przestudiowa\u0107 te zagadnienia? Mog\u0119 panu udost\u0119pni\u0107 ca\u0142\u0105 seri\u0119 dokument\u00f3w, je\u015bli to pana interesuje.” Udost\u0119pni\u0142em mu biuro do pracy i 12 tom\u00f3w, o kt\u00f3rych wspomina\u0142em. Da\u0142em seri\u0119 niemieckich dokument\u00f3w: Dieter Albrecht, Der Notenwechselmischen dem Heiligen Stuhl und der Deutschen Reichsregierung <\/i>[„Wymiana not dyplomatycznych pomi\u0119dzy Stolic\u0105 Apostosk\u0105 a rz\u0105dem niemieckim”]. Na formaln\u0105 pro\u015bb\u0119 Sekretarza Stanu, udost\u0119pni\u0142em mu r\u00f3wnie\u017c setki zezna\u0144 zbieranych w procesie beatyfikacyjnym Piusa XII. Niestety, zwr\u00f3ci\u0142 je wszystkie w nieprawdopodobnie kr\u00f3tkim czasie – my\u015bla\u0142em, \u017ce b\u0119dzie siedzia\u0142 nad nimi wiele godzin! Powiedzia\u0142em mu: „Je\u015bli pan sobie \u017cyczy, mo\u017ce pan wr\u00f3ci\u0107 po po\u0142udniu do pracy nad nimi”, ale on odpowiedzia\u0142: „Nie, ju\u017c sko\u0144czy\u0142em.” Po\u017aniej dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce on nawet nie zna\u0142 j\u0119zyk\u00f3w [w kt\u00f3rych napisane by\u0142y te dokumenty]. Je\u015bli zrobi\u0142bym to celowo, by\u0142oby to z\u0142o\u015bliwe i ca\u0142kowicie niegodne zachowanie, ale ja naprawd\u0119 nie wiedzia\u0142em o tym. My\u015bla\u0142em, \u017ce ten cz\u0142owiek przyst\u0119puje do pracy naukowej i uczyni\u0142em to – udost\u0119pniaj\u0105c dokumenty – w dobrej woli. No i po tym wyjecha\u0142.<\/p>\r\n

P\u00f3\u017aniej, w 1999 roku, przeczyta\u0142em w Sunday Times<\/i>, publikowanym w Wielkiej Brytanii, oraz w Vanity Fair<\/i> – kt\u00f3re to artyku\u0142y przes\u0142ali mi moi korespondenci – ca\u0142ostronicowe artyku\u0142y podpisane nazwiskiem John Cornwell, w kt\u00f3rych twierdzi\u0142 on, \u017ce pracowa\u0142 w archiwach Sekretariatu Stanu „miesi\u0105cami”. Pomi\u0119dzy innymi rzeczami, stwierdza\u0142 on r\u00f3wnie\u017c, \u017ce by\u0142 pierwsz\u0105 kiedykolwiek osob\u0105, kt\u00f3ra by\u0142a dopuszczona do pracy w archiwach. A po trzecie, stwierdzi\u0142 on, \u017ce znalaz\u0142 tam dokumenty, kt\u00f3re trzymane by\u0142y w tajemnicy, a kt\u00f3re s\u0105 „bombami z op\u00f3\u017anionym zap\u0142onem”.<\/p>\r\n

Gdy przeczyta\u0142em t\u0119 zapowied\u017a jego ksi\u0105\u017cki, natychmiast zadzwoni\u0142em do dyrektora archiw\u00f3w Sekretariatu Stanu, mojego przyjaciela. Odpowiedzia\u0142 on, \u017ce prze\u015ble mi fotokopie ksi\u0119gi wizyt, w kt\u00f3rej zanotowane s\u0105 wszystkie osoby wchodz\u0105ce do archiwum. I przes\u0142a\u0142 mi poprzez pos\u0142a\u0144ca fotokopie tej ksi\u0119gi. Wynika\u0142o z niej, \u017ce w archiwach nie przebywa\u0142 „przez miesi\u0105ce”, lecz oko\u0142o trzech tygodni. Do tego, nie odwiedza\u0142 archiwum codziennie, oczywi\u015bcie nie w niedziele, ale w inne dni – tylko czasami na kr\u00f3tki okres czasu, innym razem przez kilka godzin.<\/p>\r\n

Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce w tym czasie archiwum by\u0142o otwarte tylko do roku 1922, a wi\u0119c zawiera\u0142o ono dokumenty tylko do pontyfikatu Benedykta XV, a nie Piusa XII. Tak wi\u0119c co najwy\u017cej m\u00f3g\u0142by on jedynie zaznajomi\u0107 si\u0119 z okresem Paccellego, jako m\u0142odego pra\u0142ata pracuj\u0105cego w Sekretariacie Stanu i jego pierwszych pi\u0119ciu lat jako nuncjusz apostolski w Niemczech, ale nie obejmuj\u0105c najwa\u017cniejszego okresu. Po drugie, czy naprawd\u0119 John Cornwell by\u0142 pierwszym i jedynym, kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 wej\u015b\u0107 do archiwum? Oczywi\u015bcie, absolutnie tak nie jest. Cho\u0107by to, \u017ce ja tam by\u0142em. Dyrektor archiwum oceni\u0142 to jego stwierdzenie s\u0142owami: „To jest ca\u0142kowicie absurdane!” No i po trzecie, ta „bomba z op\u00f3\u017anionym zap\u0142onem”, ten „ukryty dokument”. Ten „ukryty” dokument, w ca\u0142ej swej tre\u015bci, zosta\u0142 opublikowany osiem lat przed tym zanim Cornwell odwiedzi\u0142 archiwum, w ksi\u0105\u017cce dr. Fattorini, pani profesor historii Uniwersytetu w Rzymie [Sapienza – Universit\u00c3\u00a0 di Roma<\/i>].<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

O jaki dokument chodzi?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Chodzi o dokument, w kt\u00f3rym Pacelli opisuje to co si\u0119 wydarzy\u0142o podczas rewolucji komunistycznej w Niemczech pod koniec I wojny \u015bwiatowej. Ale Cornwell, ten relatywnie kr\u00f3tki dokument, u\u017cy\u0142 do swoich w\u0142asnych cel\u00f3w, wprowadzaj\u0105c – zapewne jako skutek swojej niewiedzy – cztery powa\u017cne b\u0142\u0119dy w t\u0142umaczeniu. Dokument zosta\u0142 napisany po w\u0142osku, a jak wiadomo, je\u015bli nie zna si\u0119 dostatecznie j\u0119zyka, nie powinno si\u0119 cytowa\u0107 zanim nie uzyska si\u0119 wiarygodnego t\u0142umaczenia. Ale aby wprowadzi\u0107 a\u017c cztery b\u0142\u0119dy w t\u0142umaczeniu relatywnie tak kr\u00f3tkiego dokumentu? To sprawa powa\u017cna a, tak jak powiedzia\u0142em, ca\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142a przecie\u017c opublikowana.<\/p>\r\n

Wielkodusznie uznam, \u017ce b\u0142\u0119dy wynikaj\u0105 z braku znajomo\u015bci j\u0119zyka, ale mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107 – chocia\u017c nie twierdz\u0119, \u017ce tak by\u0142o – mniej wielkoduszne interpretacje.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Mo\u017ce moje ostatnie pytanie, tak bardzo emocjonalne dla \u017byd\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. Z pewno\u015bci\u0105 , podczas wojny wiele rodzin katolickich przygarn\u0119\u0142o do siebie \u017cydowskie dzieci i czasami czyniono pr\u00f3by uzyskania dla nich dokument\u00f3w, za\u015bwiadcze\u0144 o chrzcie…<\/i><\/b><\/p>\r\n

Tak, znam te historie, czasami sam by\u0142em bezpo\u015brednio w to zaanga\u017cowany.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Czy mo\u017cna prosi\u0107 o kilka s\u0142\u00f3w komentarza na ten temat?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Ca\u0142a ta burza rozpocz\u0119\u0142a sie po opublikowaniu artyku\u0142u, co, jak sobie przypominam, mia\u0142o miejsce 28 grudnia 2004 roku. Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w czo\u0142owym dzienniku w\u0142oskim, Corriere della Sera<\/i>, i napisany zosta\u0142 przez Alberto Melloni, profesora uniwersytetu La Sapienza<\/i> – tego samego uniwersytetu, kt\u00f3ry uzyska\u0142 niedawno medialny rozg\u0142os za spraw\u0105 wizyty Papie\u017ca.[22]<\/a> Dzisiaj ten Uniwersytet jest w ca\u0142o\u015bci bardzo lewacki, to jest oczywiste. Artyku\u0142 omawia\u0142 dokument, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 wys\u0142any przez Watykan do nuncjusza apostolskiego w Pary\u017cu. W tym czasie nuncjuszem by\u0142 Roncalli, przysz\u0142y papie\u017c Jan XXIII.<\/p>\r\n

Zatem, gdy tylko przeczyta\u0142em artyku\u0142 w Corriere della Sera<\/i>, od razu poczu\u0142em, \u017ce co\u015b bardzo \u015bmierdz\u0105cego si\u0119 za tym kryje. Po pierwsze, wydawa\u0142o mi si\u0119 bardzo dziwne, \u017ce w\u0142oski Sekretarz Stanu napisa\u0142 do nuncjusza apostolskiego we Francji, po francusku. Je\u015bli ten\u017ce list by\u0142by napisany podczas wojny, kiedy to stosowano r\u00f3\u017cnego rodzaju kodowanie przekaz\u00f3w, by\u0142oby to jeszcze zrozumia\u0142e, ale ten list mia\u0142by by\u0107 napisany po wojnie, w 1947 roku. A wtedy nie by\u0142o \u017cadnych powod\u00f3w aby stosowa\u0107 tego rodzaju kodowanie. Po drugie, w dokumencie nie ma podpisu. A po trzecie, wydawa\u0142 si\u0119 by\u0107 bardzo niekompletny. Zatem sam zdecydowa\u0142em si\u0119 na pewne \u015bledztwo, poszukiwania w tym temacie. I co zobaczy\u0142em? Ten cz\u0142owiek zrobi\u0142 co\u015b co \u017caden profesjonalny historyk nie powinien by\u0142 uczyni\u0107: nie poda\u0142 dok\u0142adnego \u017ar\u00f3d\u0142a umieszczonego cytatu. On po prostu stwierdzi\u0142, \u017ce cytat ten pochodzi z „francuskich archiw\u00f3w ko\u015bcielnych”. No tak, ale co to s\u0105 te „francuskie archiwa ko\u015bcielne”? Jest ich przecie\u017c dzisi\u0105tki. I to jest bardzo powa\u017cne potkni\u0119cie.<\/p>\r\n

Na szcz\u0119\u015bcie, nast\u0119pnego dnia francuski dziennik Le Monde<\/i> opublikowa\u0142 pe\u0142en furii artyku\u0142, napisany przez pani\u0105, kt\u00f3ra chcia\u0142a pozosta\u0107 anonimowa. W tek\u015bcie swierdza ona, \u017ce: „profesor Melloni opublikowa\u0142 dokumenty, kt\u00f3re to ja znalaz\u0142am w archiwach.” Dalej, wyszczeg\u00f3lnia o jakie archiwa chodzi, ale dodaje, \u017ce w znalezionym przez ni\u0105 dokumencie, brakuje ca\u0142ej strony. Wyra\u017ca te\u017c zdziwienia w jaki spos\u00f3b profesor Melloni wszed\u0142 w posiadanie tego dokumentu, poniewa\u017c to ona otrzyma\u0142a go do zbadania i przekaza\u0142a francuskiemu badaczowi.<\/p>\r\n

Ca\u0142a ta sprawa by\u0142a dla mnie o tyle przydatna, \u017ce w 24 godziny, bez mojej interwencji, dowiedzia\u0142em si\u0119 sk\u0105d ten cytowany dokument pochodzi. Nast\u0119pnie zdo\u0142a\u0142em ustali\u0107 numer telefonu tego archiwum, niestety gdy zadzwoni\u0142em okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pracownicy s\u0105 na urlopie i musia\u0142em w zwi\u0105zku z tym czeka\u0107.<\/p>\r\n

W mi\u0119dzyczasie, zostawi\u0142em wiadomo\u015b\u0107 do dyrektora z pro\u015bb\u0105 aby do mnie oddzwoni\u0142. Gdy 7 stycznia oddzwoni\u0142, powiedzia\u0142 mi, \u017ce nie ma poj\u0119cia w jaki spos\u00f3b ta pani otrzyma\u0142a ten dokument, poniewa\u017c archiwum by\u0142o zamkni\u0119te. Da\u0142 do zrozumienia, \u017ce dokument musia\u0142 by\u0107 wykradziony! Niekoniecznie przez t\u0105 pani\u0105 oczywi\u015bcie, ale przez kogo\u015b. Wyja\u015bni\u0142em mu o co w tym wszystkim chodzi i poprosi\u0142em czy mog\u0119 otrzyma\u0107 kopi\u0119 dokumentu. Dyrektor odpowiedzia\u0142 jednak: „Wie ojciec, ale w tym momencie jest to trudne. Mamy przykaz, nawet od francuskich biskup\u00f3w, aby absolutnie nikomu nie wydawa\u0107 dokument\u00f3w.” Gdy wyt\u0142umaczy\u0142em, \u017ce jestem badaczem z ramienia Watykanu i jako wysokiej rangi przedstawiciel mam prawo do wgl\u0105du, us\u0142ysza\u0142em wahanie i zapewnienie, \u017ce zwr\u00f3ci si\u0119 z odpowiedni\u0105 pro\u015bb\u0105 w tej sprawie. W ko\u0144cu, zosta\u0142 przekonany i wyda\u0142 dokument do naszego badania. Uformowali\u015bmy grup\u0119 badawcz\u0105: profesor Napolitano, profesor historii dyplomacji; dr. Tornielli, dziennikarz z solidnymi podstawami naukowymi; i ja sam. Dwie wspomniane osoby opublikowa\u0142y ksi\u0105\u017ck\u0119 wyja\u015bniaj\u0105c\u0105 ca\u0142\u0105 spraw\u0119.<\/p>\r\n

Je\u015bli przyjrze\u0107 si\u0119 temu dokumentowi, kt\u00f3ry rzekomo pochodzi\u0142 ze Stolicy Apostolskiej i por\u00f3wna\u0107 go z innymi prawdziwymi dokumentami w archiwach watyka\u0144skich – a mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c por\u00f3wnywa\u0107 z innymi w\u0142oskimi dokumentami znajduj\u0105cymi si\u0119 tam – to od razu spostrzec mo\u017cna, \u017ce ta ca\u0142a sprawa to wielka mistyfikacja.<\/p>\r\n

Generalnie mo\u017cna tak powiedzie\u0107: Rozkazy, kt\u00f3re p\u0142yn\u0119\u0142y z Rzymu i wysy\u0142ane by\u0142y do Roncalli, nuncjusza aspostolskiego we Francji, m\u00f3wi\u0142y aby wiele \u017cydowskich dzieci, nawet niemowl\u0105t, by\u0142o przygarnianych przez katolickie instytucje. Je\u015bli ich rodzice lub bliscy krewni, kt\u00f3rzy byli w stanie udowodni\u0107 \u017ce nimi s\u0105, zechcieli dzieci odebra\u0107, musia\u0142y by\u0107 one natychmiast oddane, szczeg\u00f3lnie gdy nie zosta\u0142y ochrzczone. Je\u015bli dzieci by\u0142y ju\u017c ochrzczone, to oczywi\u015bcie wyst\u0119puje pewien problem. Zgodnie z doktryn\u0105 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, osoba kt\u00f3ra zosta\u0142a ochrzczona w Ko\u015bciele katolickim staje si\u0119 jego cz\u0142onkiem i ma prawo do edukacji w wierze katolickiej. Oczywi\u015bcie, mamy tutaj uzasadnione pytanie o to czy te dzieci by\u0142y prawowicie chrzczone. Biskupi francuscy wydali zatem wszystkim zakonom, itp, zakazy [dalszego] chrzczenia tych dzieci, chyba \u017ce rodzice formalnie wyrazili tak\u0105 ch\u0119\u0107 b\u0105d\u017a udzielili zgody. Niestety, niekt\u00f3re mniej wyedukowne i zbyt entuzjastycznie nastawione siostry nie uszanowa\u0142y tego zarz\u0105dzenia i dalej chrzci\u0142y niekt\u00f3re dzieci.<\/p>\r\n

Zatem mamy pytanie: co powinno si\u0119 by\u0142o uczyni\u0107. Czy te niegodziwie dokonywane chrzty by\u0142y wystarczaj\u0105cym powodem niewydawania dzieci ich krewnym? Ale prawdziwe pytanie jest znacznie g\u0142\u0119bsze: co si\u0119 stanie z tymi dzie\u0107mi je\u015bli nikt ich nie odbierze? W tej sprawie interweniowa\u0142 G\u0142\u00f3wny Rabin, Isaac Herzog. Uzyska\u0142 audiencj\u0119 u Papie\u017ca i poprosi\u0142 o zwr\u00f3cenie wszystkich dzieci instytucjom izraelskim. Papie\u017c odpowiedzia\u0142, \u017ce zapozna si\u0119 ze spraw\u0105 i uczyni co w jego mocy, ale zaznaczy\u0142, \u017ce sprawa potrzebuje ostro\u017cnej refleksji. A pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego potrzebna jest taka refleksja jest nast\u0119puj\u0105cy: przyjmijmy, \u017ce nowonarodzone dziecko zosta\u0142o przekazane katolickiej rodzinie, w kt\u00f3rej wzrasta\u0142o ono i ma dwoje dbaj\u0105cych o nie rodzic\u00f3w, a inne dzieci w tej rodzinie uwa\u017ca ono za swoich braci i siostry. Teraz dziecko osi\u0105ga wiek czterech czy pi\u0119ciu lat i nagle s\u0142yszy: „Nie, to nie s\u0105 twoi rodzice i b\u0119dziesz zabrany do sieroci\u0144ca.” A taka w\u0142a\u015bnie by\u0142a propozycja. Oczywi\u015bcie po straszliwych stratach podczas Holokaustu spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska chcia\u0142a aby jak najwi\u0119cej dzieci przyjecha\u0142o do Izraela zwi\u0119kszaj\u0105c populacj\u0119, itp. To wszystko jest zrozumia\u0142e. Ale z drugiej strony, nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zrozumie\u0107 i zada\u0107 zwyk\u0142e ludzkie pytanie: czy wolno zrobi\u0107 co\u015b takiego tym dzieciom? Czy nie poddamy ich traumie, je\u015bli zabierzemy je ze \u015brodowiska uznawanego przez nie za naturalne, powiemy im, \u017ce ju\u017c tutaj nie mog\u0105 by\u0107 i przeniesiemy je do jakiej\u015b instytucji? Zatem rozwi\u0105zaniem kwestii nie mo\u017ce by\u0107 robienie czego\u015b na si\u0142\u0119, lecz indywidualne rozpatrywanie ka\u017cdego przypadku i niech te dzieci – pozbawione swoich krewnych – dalej rozwijaj\u0105 sie w tych rodzinach.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Chodzi tutaj o te dzieci, kt\u00f3re nie zosta\u0142y zg\u0142oszone do przekazania rodzinom?<\/i><\/b><\/p>\r\n

Tak. Zatem zdecydowano pozostawi\u0107 je do osi\u0105gni\u0119cia wieku oko\u0142o 10-12 lat. Potem miano wyja\u015bni\u0107 im t\u0119 sytuacj\u0119, w spos\u00f3b uczciwy lecz bez \u017cadnej presji, przedstawiaj\u0105c wszystkie argumenty za i przeciw. Nawet rabin zosta\u0142 zaproszony aby wyja\u015bnia\u0107 to dzieciom i aby us\u0142ysza\u0142y drug\u0105 stron\u0119.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce pozna\u0142em dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn – jeden z nich jest w Rzymie – kt\u00f3rzy odkryli, \u017ce s\u0105 dzie\u0107mi \u017cydowskimi, i kt\u00f3rzy przeszli z powrotem na judaizm. Drugi z nich jest teraz G\u0142\u00f3wnym Rabinem Serbii w Belgradzie. Jako dziecko by\u0142 wychowywany w rodzinie katolickiej, po tym jak dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce jest \u017bydem, sta\u0142 si\u0119 \u017bydem ortodoksyjnym.<\/i><\/b><\/p>\r\n

Tak, by\u0142o du\u017co r\u00f3\u017cnych przypadk\u00f3w. Je\u015bli jednak kt\u00f3re\u015b z tych dzieci, po tym jak by\u0142y wychowywane w rodzinach katolickich – gdzie by\u0142y dobrze traktowane – dowiedzia\u0142y si\u0119 po\u017aniej o swoich korzeniach – tak przecie\u017c r\u00f3\u017cnych – i maj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci rozmowy z rabinami i innymi \u017cydowskimi autorytetami, zdecydowa\u0142y si\u0119 na powr\u00f3t do judaizmu, to s\u0105 one ju\u017c wystarczaj\u0105co doros\u0142e aby podj\u0105\u0107 takie decyzje. Taka osoba nie jest ju\u017c ma\u0142ym dzieckiem, kt\u00f3re b\u0119dzie traumatyzowane. I taka w\u0142a\u015bnie by\u0142a propozycja. Tak wi\u0119c praktycznie we wszystkich przypadkach, dzieci by\u0142y zwr\u00f3cone, co najmniej ich rodzicom. Serge Klarsfeld, s\u0142ynny francuski tropiciel nazist\u00f3w, gdy jego s\u0142ynna ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a wydana, powiedzia\u0142, \u017ce z jego bada\u0144 wynika, i\u017c w\u0142a\u015bciwie nie by\u0142o \u017cadnego \u017cydowskiego dziecka, kt\u00f3re nie by\u0142oby zwr\u00f3cone do \u015brodowiska \u017cydowskiego. A on, jako \u017byd, nie jest szczeg\u00f3lnie przychylnie ustosunkowany do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/p>\r\n

By\u0142 taki przypadek z francuskim bra\u0107mi Finaly, kt\u00f3rych przybrani rodzice, tak bardzo ju\u017c do nich przywi\u0105zani, nie chcieli ich odda\u0107. Sprawa zosta\u0142a przekazana do s\u0105du, s\u0105d francuski wyda\u0142 wyrok i nakaza\u0142 zwrot dzieci ich krewnym. Jednak przybrani rodzice dalej odmawiali i zabrali dzieci do Hiszpanii. W tej sytuacji francuscy biskupi nakazali zwrot dzieci, kt\u00f3re w ko\u0144cu zosta\u0142y oddane, jednak spowodowa\u0142o to wiele cierpienia [zast\u0119pczej] rodzinie Brun. No, ale oczywi\u015bcie krewni mieli pierwsze\u0144stwo i takie prawo.<\/p>\r\n

Tego wszystkiego mo\u017cna by\u0142oby unikn\u0105\u0107, gdyby Melloni uwa\u017cniej zbada\u0142 spraw\u0119 i nie spieszy\u0142 si\u0119 z drukiem ksi\u0105\u017cki, opracowanej na podstawie dokument\u00f3w o bardzo podejrzanych \u017ar\u00f3d\u0142ach, wybrakowanych, nie napisanych w oryginalnym j\u0119zyku, bez podpisu, itp. […] \u00e2\u201e\u00a6<\/strong><\/p>\r\n

T\u0142umaczenie dla www.bibula.com: LM
\r\n<\/i><\/b>16 grudnia 2013<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: The Angelus, 5-2009; 6-2009; 7-2009; 8-2009.<\/p>\r\n

Tytu\u0142 pochodzi od T\u0142umacza.<\/p>\r\n

Opracowanie: Bibula Information Service (B.I.S.)<\/em> – www.bibula.com
\r\nLink do tekstu: http:\/\/www.bibula.com\/?p=72182<\/p>\r\n

\r\n

 <\/p>\r\n

PRZYPISY T\u0141UMACZA:<\/b><\/p>\r\n

Uwaga og\u00f3lna: W zwi\u0105zku ze specyficznym sposobem wypowiadania si\u0119 Rozm\u00f3wcy, wydaje si\u0119, \u017ce wypowiedzi zawarte w cytatach nie zawsze mo\u017cna  traktowa\u0107 jako dok\u0142adne wypowiedzi przytaczanych przez niego os\u00f3b.<\/p>\r\n

[1]<\/a> Z wypowiedzi nie wiadomo czy chodzi o codzienne koszerne potrawy czy te\u017c by\u0107 mo\u017ce chodzi nawet o kolacj\u0119 szabasow\u0105.<\/p>\r\n

[2]<\/a> Odpowiednikiem Ministra Spraw Zagranicznych w USA jest Secretary of State<\/i>. Wspomniany Foreign Secretary<\/i> jest bardziej odpowiednikiem brytyjskim.<\/p>\r\n

[3]<\/a> Walther Rathenau, Minister Spraw Zagranicznych Republiki Weimarskiej, zgin\u0105\u0142 24 czerwca 1922 roku.<\/p>\r\n

[4]<\/a> Chodzi o Fuldajsk\u0105 Konferencj\u0119 Biskup\u00f3w – z siedzib\u0105 w Fuldzie. Konferencja ta przeobrazi\u0142a si\u0119 w 1965 roku w Konferencj\u0119 Episkopatu Niemiec.<\/p>\r\n

[5]<\/a> J\u00f3zef Lichten by\u0142 dyrektorem Wydzia\u0142u Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzyreligijnych ADL (Anti-Defamation League<\/i>)<\/p>\r\n

[6]<\/a> Mit brennender Sorge<\/em> (niem. Z pal\u0105c\u0105 trosk\u0105) – encyklika papie\u017ca Piusa XI podpisana zosta\u0142a 14 marca 1937, a odczytana w ko\u015bcio\u0142ach niemieckich w nast\u0119pn\u0105 niedziel\u0119.<\/p>\r\n

[7]<\/a> Org: „a Jew-boy, a Jew-Pope, a Jew-Cardinal”<\/p>\r\n

[8]<\/a> Erwin Piscator pochodzi\u0142 z rodziny protestanckich fanatyk\u00f3w. Jego przodek, Johannes Piscator by\u0142 t\u0142umaczem Biblii w XVI-XVII wieku i dzia\u0142a\u0142 w antykatolickich strukturach od\u0142am\u00f3w kalwinizmu. Erwin Piscator mieszka\u0142 w Zwi\u0105zku Sowieckim od 1931 do 1939 roku, po czym wyjecha\u0142 do USA gdzie przebywa\u0142 do 1951 roku, uciekaj\u0105c stamt\u0105d w czasie gdy patriotyczne si\u0142y zwr\u00f3ci\u0142y baczniejsz\u0105 uwag\u0119 na wywrotow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 komunist\u00f3w. Po powrocie z USA do Niemiec, zamieszka\u0142 w Berlinie Zachodnim gdzie wystawi\u0142 wspomnian\u0105 sztuk\u0119 Hochhutcha. Jej wystawienie i promocja sprzyja\u0142a wielu ruchom: zap\u0119dom niemieckich rewizjonist\u00f3w usi\u0142uj\u0105cym uzyska\u0107 usprawiedliwienie za rozp\u0119tanie piek\u0142a wojny \u015bwiatowej; syjonistom wraz z tworz\u0105cymi si\u0119 strukturami tego co p\u00f3\u017aniej b\u0119dzie nazwane Przemys\u0142em Holokaustu; komunistom, oraz od\u0142amom liberalnych, protestanckich i wszelkich antykatolickich ruch\u00f3w. W promocji sztuki Hochhutha wszystkich zwar\u0142a wsp\u00f3lna nienawi\u015b\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/p>\r\n

[9]<\/a> Przyczyny i okoliczno\u015bci \u015bmierci gen. Sikorskiego pozostaj\u0105 ca\u0142y czas spraw\u0105 otwart\u0105 i jednym z w\u0105tk\u00f3w rozpatrywanych przez powa\u017cnych historyk\u00f3w jest udzia\u0142 brytyjskich s\u0142u\u017cb specjalnych, co wi\u0105za\u0142oby si\u0119 z wiedz\u0105, a mo\u017ce i zgod\u0105, Churchilla na przeprowadzenie tej akcji. Ponadto, fakt skutecznego spenetrowania brytyjskich kom\u00f3rek rz\u0105dowo-wojskowych przez agent\u00f3w sowieckich, daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 posiadania p\u00f3\u017aniejszej, cho\u0107by odpryskowej wiedzy komunizuj\u0105cego re\u017cysera i jego mocodawc\u00f3w, o udziale administracji Churchilla w zamachu na gen. Sikorskiego.<\/p>\r\n

[10]<\/a> „Zdejmijcie tablice<\/em>” – zapewne skr\u00f3t my\u015blowy, w kt\u00f3rym chodzi o schowanie jakich\u015b ksi\u0105g w synagogach, zawieraj\u0105cych spisy nazwisk cz\u0142onk\u00f3w poszczeg\u00f3lnych kongregacji.<\/p>\r\n

[11]<\/a> Guadria Palatina – <\/i>rozwi\u0105zane w 1970 roku przez Paw\u0142a VI oddzia\u0142y piechoty watyka\u0144skiej.<\/p>\r\n

[12]<\/a> Zapewne uproszczony tok my\u015blowy, wynikaj\u0105cy by\u0107 mo\u017ce z przekonania opartego na uprzedzeniu i, niestety, niepe\u0142nym stanie wiedzy. Brytyjski historyk David Irving nigdy nie twierdzi\u0142, \u017ce „Holokaust nigdy si\u0119 nie wydarzy\u0142”, a jedynie – tak jak wielu naukowc\u00f3w nurtu negacjonistycznego – poddawa\u0142 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 oficjaln\u0105 narracj\u0119 wydarze\u0144 wojennych ujmowanych w elastyczne poj\u0119cie „Holokaustu”. Niezale\u017cni naukowcy badaj\u0105cy te zagadnienia utrzymuj\u0105 za niemo\u017cliwe i nieudowodnione aby: a) w tzw. Holokau\u015bcie zgin\u0119\u0142o 6 milion\u00f3w \u017byd\u00f3w; b) do tego celu u\u017cyto w niemieckich obozach koncentracyjnych tzw. kom\u00f3r gazowych, w kt\u00f3rych to miano wykorzystywa\u0107 do zg\u0142adzenia wi\u0119\u017ani\u00f3w \u015brodek o nazwie Cyklon-B. (Warto zaznaczy\u0107, \u017ce nawet oficjalna literatura \u017cydowska, w tym najwi\u0119ksze encyklopedie \u017cydowskie twierdz\u0105, \u017ce 2\/3 wi\u0119\u017ani\u00f3w \u017cydowskich zosta\u0142o zg\u0142adzonych nie przy pomocy Cyklonu-B, lecz tlenku w\u0119gla wytwarzanego przez silniki dieslowskie, co jest  absurdem technicznym – wi\u0119cej na ten temat: http:\/\/www.bibula.com\/?p=17994); c) istnia\u0142 jakikolwiek wiarygodny dokument maj\u0105cy dekretowa\u0107 tzw. ostateczne rozwi\u0105zanie kwestii \u017cydowskiej. Niestety, lobby Przemys\u0142u Holokaustu skr\u0119powa\u0142o i spenalizowa\u0142o badania nad tym zagadnieniem, sprowadzaj\u0105c je jedynie do martyrologicznego, wielce zideologizowanego nurtu.<\/p>\r\n

[13]<\/a> Pewne uog\u00f3lnienie, bowiem r\u00f3\u017cnego rodzaju kary, a\u017c do kary \u015bmierci w\u0142\u0105cznie, rzeczywi\u015bcie by\u0142y stosowane przez Niemc\u00f3w wobec os\u00f3b pomagaj\u0105cym \u017bydom, jednak jedynym terenem okupowanym przez Niemc\u00f3w gdzie obowi\u0105zywa\u0142o prawo – z ca\u0142\u0105 moc\u0105 egzekwowane – karania kar\u0105 \u015bmierci os\u00f3b pomagaj\u0105cym \u017bydom, by\u0142o Generalne Gubernatorstwo, czyli okupowane tereny Polski.<\/p>\r\n

[14]<\/a> ang. Acting Prefect of Studies<\/i><\/p>\r\n

[15]<\/a> Pontyfikalny Uniwersytet P\u00f3\u0142nocnej Ameryki (Pontifical North American College<\/i>) – za\u0142o\u017cony w 1859 r. przez papie\u017ca Piusa IX uniwersytet b\u0119d\u0105cy seminarium oraz kszta\u0142\u0105cy ksi\u0119\u017cy na podyplomowych studiach<\/p>\r\n

[16]<\/a> Zapewne skr\u00f3t my\u015blowy – chodzi o dokonane w tym dniu zdymisjonowanie Mussoliniego ze stanowiska premiera i p\u00f3\u017aniejsze aresztowanie po niepowodzeniach na froncie.<\/p>\r\n

[17]<\/a> Dosy\u0107 dyskusyjne okre\u015blenie maj\u0105ce charakter zarzutu a mo\u017ce i pom\u00f3wienia pod adresem polskich biskup\u00f3w, kt\u00f3rzy mieliby jakoby w jakiej\u015b du\u017cej grupie opu\u015bci\u0107 Polsk\u0119. W rzeczywisto\u015bci, jedynie niewielka liczba biskup\u00f3w opu\u015bci\u0142a napadni\u0119t\u0105 Polsk\u0119, i to cz\u0119sto w wyniku zewn\u0119trznych okoliczno\u015bci. Np. bp genera\u0142 J\u00f3zef Gawlina by\u0142 biskupem polowym i przemieszcza\u0142 si\u0119 wraz z Armi\u0105, by – tak jak jego \u017co\u0142nierze – trafi\u0107 do Rumunii. Podobnie mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 sytuacja z bp. Stanis\u0142awem Okoniewskim czy te\u017c bp. Karolem Rado\u0144skim. Rozm\u00f3wca ma z pewno\u015bci\u0105 na my\u015bli najg\u0142o\u015bniejszy przypadek opuszczenia Polski przez hierarch\u0119, czyli przez kardyna\u0142a Augusta Hlonda, jednak i tutaj mamy do czynienia ze splotem okoliczno\u015bci: kardyna\u0142 by\u0142 ranny, decyzj\u0119 o opuszczeniu Kraju podj\u0105\u0142 z wielkimi oporami, a uczyni\u0142 to g\u0142\u00f3wnie pod naciskiem rz\u0105du i prezydenta I.Mo\u015bcickiego, kt\u00f3ry pocz\u0105tkowo planowa\u0142, \u017ce nowym prezydentem zostanie w\u0142a\u015bnie kardyna\u0142 Hlond. (Zob. wi\u0119cej o tym epizodzie opuszczenia Kraju przez kard. Hlonda – np. tutaj<\/a><\/span>.)<\/p>\r\n

[18]<\/a> Chodzi o Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalnik\u00f3w \u015aw. Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty.<\/p>\r\n

[19]<\/a> Inne, bardziej krytyczne spojrzenie na dzia\u0142alno\u015b\u0107 kardyna\u0142a Angelo Giuseppe Roncalli w tym okresie – zob. rozdzia\u0142 c. Jan XXIII, opracowania „FATIMA – aktualno\u015b\u0107 Przes\u0142ania i konsekwencje niesubordynacji” (http:\/\/www.bibula.com\/?p=9267)<\/p>\r\n

[20]<\/a> O nikczemnej postawie ks. Giovani Battista Montini – przysz\u0142ego Paw\u0142a VI – jako najbli\u017cszego wsp\u00f3\u0142pracownika wielkiego papie\u017ca Piusa XII, zob. rozdzia\u0142 e. Pawe\u0142 VI, opracowania „FATIMA – aktualno\u015b\u0107 Przes\u0142ania i konsekwencje niesubordynacji” (http:\/\/www.bibula.com\/?p=9267)<\/p>\r\n

[21]<\/a> Angielska wersja dokument\u00f3w dost\u0119pna jest obecnie na oficjalnej stronie Watykanu: http:\/\/www.vatican.va\/archive\/actes\/index_en.htm<\/p>\r\n

[22]<\/a> Chodzi o nag\u0142o\u015bnione przez media protesty lewackich wyk\u0142adowc\u00f3w i student\u00f3w uniwersytetu La Sapienza, kt\u00f3rzy skrytykowali zamiar wizyty Benedykta XVI i wyg\u0142oszenia przem\u00f3wienia z okazji 705-lecia uniwersytetu. W wyniku tych protest\u00f3w 15 stycznia 2008 roku Watykan og\u0142osi\u0142 o odwo\u0142aniu wizyty.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dodano: 2014-01-24 9:55 pm Poni\u017cej prezentujemy obszerne fragmenty wywiadu z ojcem Peterem Gumpel, SJ, postulatorem procesu beatyfikacyjnego S\u0142ugi Bo\u017cego papie\u017ca Piusa XII. Wywiad zamieszczony zosta\u0142 w pi\u015bmie The Angelus [w 2009 roku], wydawanym przez ameryka\u0144ski dystrykt Bractwa \u015bw. Piusa X.   „Dlaczego wsp\u00f3\u0142cze\u015bni \u017bydzi mog\u0105 m\u00f3wi\u0107 takie rzeczy?” Ojciec Gumpel, urodzony w Niemczech, opisuje swoje […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[328],"tags":[132,60,18,102,181,41,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72182"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=72182"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72182\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=72182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=72182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=72182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}