Pomnik \u017co\u0142nierzy sowieckich w\u00a0parku Skaryszewskim w\u00a0Warszawie zn\u00f3w zdewastowany, oblany czerwon\u0105 farb\u0105 – donios\u0142y w\u00a0ubieg\u0142ym tygodniu mainstreamowe media. \u201eInce i\u00a0\u0179o\u0142nierzom Wykl\u0119tym\u201d – napisali \u201ewandale\u201d na monumencie, rysuj\u0105c dodatkowo powsta\u0144cz\u0105 kotwic\u0119. Ta kolejna \u201edewastacja\u201d powinna da\u0107 do my\u015blenia w\u0142adzom stolicy, \u017ce warszawiacy nie chc\u0105 d\u0142u\u017cej pami\u0105tek sowieckiej okupacji.<\/b>
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0
Monument, znany jako pomnik Wdzi\u0119czno\u015bci, stan\u0105\u0142 w\u00a0sto\u0142ecznym parku Skaryszewskim 15 wrze\u015bnia 1946 r. Upami\u0119tnia\u0142 26 \u017co\u0142nierzy sowieckich poleg\u0142ych w\u00a0dniach 10-15 wrze\u015bnia 1944 r. przy rondzie Waszyngtona. Pomnikiem nagrobnym przesta\u0142 jednak by\u0107 w\u00a01968 r., kiedy podczas przebudowy ronda szcz\u0105tki poleg\u0142ych zosta\u0142y przeniesione na Cmentarz Mauzoleum \u0179o\u0142nierzy Radzieckich przy al. \u0179wirki i\u00a0Wigury, a\u00a0pomnik przesuni\u0119to w\u00a0g\u0142\u0105b g\u0142\u00f3wnej alei przecinaj\u0105cej park Skaryszewski. Pami\u0105tka w\u0105tpliwej wdzi\u0119czno\u015bci stoi tam do dzi\u015b, b\u0119d\u0105c co jaki\u015b czas obiektem ataku \u201ewandali\u201d. A\u00a0\u201enapastnicy\u201d chc\u0105 po prostu likwidacji pozosta\u0142o\u015bci sowieckiej okupacji Polski wiedz\u0105c, \u017ce w\u0142a\u015bciwym miejscem pami\u0119ci o\u00a0poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzach – r\u00f3wnie\u017c tych, kt\u00f3rzy Polsk\u0119 zniewalali – jest cmentarz, a\u00a0g\u0142osz\u0105ce ich chwa\u0142\u0119 pomniki powinny trafi\u0107… No w\u0142a\u015bnie, gdzie?<\/b> Na wspomniany cmentarz \u017co\u0142nierzy sowieckich? Do Muzeum Komunizmu w\u00a0Koz\u0142\u00f3wce? W\u00a0Polsce takich miejsc, gdzie mo\u017cna by przenie\u015b\u0107 naszych \u201ewyzwolicieli\u201d, jest wiele. I\u00a0nale\u017ca\u0142o to zrobi\u0107 ju\u017c dawno, zaraz po upadku komunizmu. Tak jak zrobi\u0142a to na przyk\u0142ad malutka Litwa, radz\u0105c sobie z\u00a0problemem w\u00a01999 r. poprzez utworzenie pod Druskiennikami parku Grutas.<\/p>\r\n
Tak zarzynali nas \u201ebracia\u201d<\/b><\/p>\r\n
Ci sami \u201earty\u015bci\u201d, kt\u00f3rzy stworzyli pomnik Wdzi\u0119czno\u015bci w\u00a0parku Skaryszewskim, zaprojektowali pomnik Braterstwa Broni (nazywany cz\u0119\u015bciej pomnikiem \u201eczterech \u015bpi\u0105cych, trzech walcz\u0105cych\u201d). By\u0142 to pierwszy monument ustawiony w\u00a0Warszawie po II wojnie \u015bwiatowej. Tw\u00f3rc\u0105 projektu by\u0142 sowiecki major, a\u00a0zrealizowali go architekci i\u00a0rze\u017abiarze zwi\u0105zani z\u00a0Biurem Odbudowy Stolicy.
Gdy ju\u017c 18 listopada 1945\u00a0r. agent NKWD, Boles\u0142aw Bierut uroczy\u015bcie ods\u0142ania\u0142 pomnik, kilkaset metr\u00f3w dalej w\u00a0sowieckich katowniach trwa\u0142y przes\u0142uchania polskich patriot\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie m\u0142odych \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej. Polacy byli mordowani w\u00f3wczas w\u00a0tych strasznych miejscach, przy ulicach: Strzeleckiej, 11\u00a0Listopada, Ratuszowej czy Sierakowskiego, okalaj\u0105cych pomnik ze wszystkich stron. Ich bezimienne szcz\u0105tki zrzucano potajemnie do wykopanych napr\u0119dce do\u0142\u00f3w, kolejowych row\u00f3w, zakopywano gdzie\u015b pod p\u0142otem czy wi\u0119ziennym murem.<\/p>\r\n
Sowiecka i\u00a0polska bezpieka rezydowa\u0142y tu\u017c obok monumentu – pierwsza siedziba Miejskiego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego mie\u015bci\u0142a si\u0119 przy ul. Wile\u0144skiej\u00a02\/4 (obecnie jest tu dyrekcja PKP). Przy ul. Jagiello\u0144skiej 38 (dzi\u015b VIII L.O. im. W\u0142adys\u0142awa IV) stacjonowa\u0142 Trybuna\u0142 Wojenny Armii Czerwonej. Przy ul. Cyryla i\u00a0Metodego 4 (obecnie Komenda Rejonowa Policji Warszawa VI) funkcjonowa\u0142 oddzia\u0142 miejski Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego.<\/p>\r\n
Katownie te dzia\u0142a\u0142y ju\u017c od momentu wej\u015bcia Sowiet\u00f3w na Prag\u0119 w\u00a01944 r. Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieli niepodleg\u0142o\u015bci, mordowano ju\u017c podczas Powstania Warszawskiego. Tak zarzynali nas \u201ebracia\u201d, ku kt\u00f3rych chwale wystawiono w\u00a0stolicy pomniki.<\/b><\/p>\r\n
Dodatkowo z\u00a0praskich dworc\u00f3w odje\u017cd\u017ca\u0142y do ZSRS poci\u0105gi wype\u0142nione \u201ezdobyczami wojennymi\u201d naszych wyzwolicieli-okupant\u00f3w. St\u0105d tak\u017ce wywo\u017cono ludzi, z\u00a0kt\u00f3rych wielu ju\u017c nigdy do kraju nie wr\u00f3ci\u0142o.<\/p>\r\n
Do ko\u0144ca lat 80. XX w. pomnik Braterstwa Broni stanowi\u0142 jedno z\u00a0g\u0142\u00f3wnych miejsc peerelowskich obchod\u00f3w rocznic \u201ewyzwolenia\u201d Pragi i\u00a0Warszawy. Tu \u201espontanicznie\u201d sk\u0142ada\u0142y kwiaty delegacje uczni\u00f3w, harcerzy i\u00a0praskich zak\u0142ad\u00f3w pracy.<\/p>\r\n
Cze\u015b\u0107 nienale\u017cna<\/b><\/p>\r\n
Na cokole, przeznaczonym pierwotnie dla projektowanego przed wojn\u0105 w\u00a0tym miejscu pomnika ks. Ignacego Skorupki, zosta\u0142 umieszczony napis w\u00a0j\u0119zykach polskim i\u00a0rosyjskim: \u201eChwa\u0142a bohaterom Armii Radzieckiej, towarzyszom broni, kt\u00f3rzy oddali swe \u017cycie za wolno\u015b\u0107 i\u00a0niepodleg\u0142o\u015b\u0107 narodu polskiego. Pomnik ten wznie\u015bli mieszka\u0144cy Warszawy. 1945\u201d.<\/p>\r\n
Pomnik, jako relikt poprzedniego ustroju, mia\u0142 zosta\u0107 zdemontowany ju\u017c w\u00a01992 r., ale wybroni\u0142 go rze\u017abiarz Stefan Momot, kt\u00f3ry mia\u0142 udzia\u0142 w\u00a0jego powstaniu. – W\u0142adze wyda\u0142y mi \u201erozkaz\u201d – powiedzia\u0142. T\u0142umaczy\u0142, \u017ce zaprojektowa\u0142 orze\u0142ki z\u00a0koron\u0105, a\u00a0pi\u0119cioramienne gwiazdy zobaczy\u0142 ju\u017c na gotowym monumencie.<\/p>\r\n
Kolejn\u0105 pr\u00f3b\u0119 usuni\u0119cia pomnika podj\u0119to w\u00a02007 r. Z\u00a0tego te\u017c nic nie wysz\u0142o, gdy\u017c planowany w\u00a0tym miejscu przystanek tramwajowy ostatecznie nie powsta\u0142. I\u00a0tak \u201eczterej \u015bpi\u0105cy\u201d dotrwali do listopada 2011 r., kiedy rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 budowa stacji metra.<\/p>\r\n
W\u00a0tym czasie dw\u00f3ch m\u0142odych ludzi obla\u0142o pomnik Braterstwa Broni (tak samo zreszt\u0105 jak pomnik Wdzi\u0119czno\u015bci w\u00a0parku Skaryszewskim) czerwon\u0105 farb\u0105 oraz wymalowa\u0142o na nim has\u0142o \u201eczerwona zaraza\u201d. S\u0119dziowie S\u0105du Rejonowego w\u00a0Warszawie umorzyli spraw\u0119, uzasadniaj\u0105c, \u017ce monument \u201enie spe\u0142nia definicji pomnika, bowiem ochronie prawnej podlega obiekt wzniesiony dla upami\u0119tnienia zdarzenia b\u0105d\u017a uczczenia osoby, kt\u00f3rej ta cze\u015b\u0107 jest nale\u017cna\u201d. A\u00a0\u017co\u0142nierzom Armii Czerwonej cze\u015b\u0107 taka nale\u017cna nie jest, bo wcale Polak\u00f3w nie wyzwalali, tylko zniewalali. I\u00a0jako symbol zniewolenia pomnik im po\u015bwi\u0119cony powinien zosta\u0107 rozebrany. I\u00a0cho\u0107 prokuratura odwo\u0142a\u0142a si\u0119 od wyroku, opinia s\u0105du te\u017c powinna da\u0107 do my\u015blenia decydentom.<\/p>\r\n
\u015api\u0105cy jak Chopin?<\/b><\/p>\r\n
Portal Twoja-Praga.pl zachwyca si\u0119: \u201ePomnik w\u00a0por\u00f3wnaniu z\u00a0wieloma innymi jest bardzo realistyczny, o\u00a0dobrze dobranych proporcjach, gdzie autor doskonale po\u0142\u0105czy\u0142 dwie r\u00f3\u017cne cechy osobowo\u015bci, tj. dynamizm wraz z\u00a0zadum\u0105 i\u00a0spokojem. [\u2026] Pomnik jest wyj\u0105tkowym oraz wsp\u00f3lnym arcydzie\u0142em zar\u00f3wno polskich, jak i\u00a0radzieckich artyst\u00f3w\u201d. <\/i>Tak, prosz\u0119 pa\u0144stwa – to tekst pisany nie w\u00a0PRL-u, ale wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie. A\u00a0\u201eGazeta Wyborcza\u201d dodaje: \u201eTo jeden z\u00a0cz\u0119\u015bciej atakowanych przez prawic\u0119 sto\u0142ecznych pomnik\u00f3w\u201d. \u201e\u015api\u0105cych\u201d broni rzecz jasna SLD, a\u00a0m\u0142odzi postkomuni\u015bci stwierdzili nawet, \u017ce w\u00a0momencie przeniesienia pomnika \u201ePraga b\u0119dzie jak Stare Miasto bez Barbakanu albo \u0141azienki bez pomnika Chopina\u201d. Por\u00f3wnanie dramatycznie nietrafne – jako \u017cywo Barbakan i\u00a0pomnik Chopina nie s\u0105 pami\u0105tkami obcego zniewolenia.<\/b><\/p>\r\n
Na pocz\u0105tku bie\u017c\u0105cego roku, zdominowany przez radnych Platformy Obywatelskiej sto\u0142eczny ratusz podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o\u00a0ponownym ustawieniu pomnika na pl. Wile\u0144skim w\u00a0Warszawie, gdy tylko zako\u0144cz\u0105 si\u0119 roboty na tym terenie. Uchylenia decyzji domagali si\u0119 kombatanci, radni PiS-u\u00a0i\u00a0Komitet Spo\u0142ecznego Sprzeciwu \u201eNie dla Czterech \u015api\u0105cych!\u201d – inicjatywa Fundacji Wolno\u015b\u0107 i\u00a0Demokracja. Kolejna sprawa to pieni\u0105dze. W\u00a0prasie mo\u017cna by\u0142o przeczyta\u0107, \u017ce miasto za konserwacj\u0119 pomnika i\u00a0ustawienie go zap\u0142aci 2 mln z\u0142.<\/p>\r\n
Zatroskana Moskwa<\/b><\/p>\r\n
Kiedy ponad dwa lata temu podobny pomnik braterstwa usuni\u0119to z\u00a0Tallina, stolicy Estonii, rosyjski \u201eKommiersant\u201d napisa\u0142: \u201eW\u00a0\u015blad za Estoni\u0105 wojn\u0119 pomnikom radzieckich \u017co\u0142nierzy – wyzwolicieli gotowa jest wypowiedzie\u0107 Polska\u201d. By\u0142o to nawi\u0105zanie do przygotowywanego przez polskie Ministerstwo Kultury i\u00a0Dziedzictwa Narodowego projektu ustawy o\u00a0miejscach pami\u0119ci narodowej.<\/p>\r\n
Natomiast \u201eMoskowskij Komsomolec\u201d ocenia\u0142, \u017ce \u201ez\u0142y przyk\u0142ad jest zara\u017aliwy\u201d: \u201eWydarzenia w\u00a0Tallinie wygenerowa\u0142y podobne nastroje w\u00a0krajach o\u015bciennych. Polski Komitet Katy\u0144ski popar\u0142 w\u0142adze Estonii i\u00a0o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce \u00bbnadszed\u0142 czas usuni\u0119cia z\u00a0terytorium Polski sowieckich monument\u00f3w\u00ab. [\u2026] Tymczasem W\u0119gry i\u00a0\u0141otwa zapewni\u0142y rosyjskie w\u0142adze, \u017ce w\u00a0tych krajach pomniki radzieckich \u017co\u0142nierzy pozostan\u0105 nietkni\u0119te, cho\u0107 W\u0119gry wcze\u015bniej te\u017c opowiada\u0142y si\u0119 za przeniesieniem monumentu radzieckich \u017co\u0142nierzy-wyzwolicieli z\u00a0centrum Budapesztu na mniej eksponowane miejsce\u201d.<\/p>\r\n
Rosyjskie gazety podkre\u015bla\u0142y, \u017ce jednym z\u00a0pierwszych pomnik\u00f3w, kt\u00f3ry mo\u017ce zosta\u0107 zdemontowany, b\u0119dzie w\u0142a\u015bnie warszawski monument Braterstwa Broni. Wtedy niestety si\u0119 nie uda\u0142o\u2026<\/p>\r\n
Tadeusz P\u0142u\u017ca\u0144ski<\/i><\/b>
\u00a0
Autor jest pisarzem, publicyst\u0105, szefem dzia\u0142u opinie \u201eSuper Expressu\u201d, napisa\u0142 ksi\u0105\u017cki o\u00a0nierozliczonych zbrodniach komunistycznych: \u201eBestie\u201d, \u201eBestie 2\u201d i\u00a0\u201eOprawcy. Zbrodnie bez kary\u201d<\/i><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pomnik \u017co\u0142nierzy sowieckich w\u00a0parku Skaryszewskim w\u00a0Warszawie zn\u00f3w zdewastowany, oblany czerwon\u0105 farb\u0105 – donios\u0142y w\u00a0ubieg\u0142ym tygodniu mainstreamowe media. \u201eInce i\u00a0\u0179o\u0142nierzom Wykl\u0119tym\u201d – napisali \u201ewandale\u201d na monumencie, rysuj\u0105c dodatkowo powsta\u0144cz\u0105 kotwic\u0119. Ta kolejna \u201edewastacja\u201d powinna da\u0107 do my\u015blenia w\u0142adzom stolicy, \u017ce warszawiacy nie chc\u0105 d\u0142u\u017cej pami\u0105tek sowieckiej okupacji. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Monument, znany jako pomnik Wdzi\u0119czno\u015bci, stan\u0105\u0142 w\u00a0sto\u0142ecznym parku […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[66,92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71982"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=71982"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71982\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=71982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=71982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=71982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}