{"id":71688,"date":"2013-11-26T12:00:59","date_gmt":"2013-11-26T17:00:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=71688"},"modified":"2013-11-26T12:00:59","modified_gmt":"2013-11-26T17:00:59","slug":"wiezienie-otwiera-oczy-na-wiele-rzeczy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=71688","title":{"rendered":"Wi\u0119zienie otwiera oczy na wiele rzeczy"},"content":{"rendered":"

Wi\u0119zienie otwiera oczy na wiele rzeczy. Jest spo\u0142ecze\u0144stwem w pigu\u0142ce.<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Wywiad z Kamilem Miszewskim<\/strong> – doktorantem i by\u0142ym wi\u0119\u017aniem<\/p>\r\n

– – Dzie\u0144 Dobry Panu. Pierwsze pytanie b\u0119dzie nietypowe, a zw\u0142aszcza jak na wywiad z naukowcem po\u015bwi\u0119cony jego badaniom. Jednak nasz wywiad jest specyficzny, i to rodzi oryginale pytania. Za co Pan siedzia\u0142?<\/em><\/p>\r\n

Za wypadek samochodowy.<\/p>\r\n

– – W jakich to by\u0142o latach i co Pan wtedy robi\u0142?<\/em><\/p>\r\n

Wtedy by\u0142em studentem socjologii na UMK. Sam\u0105 kar\u0119 odbywa\u0142em w latach 2000-2002.<\/p>\r\n

– – Jak wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniowie przyj\u0119li studenta?<\/em><\/p>\r\n

Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce dziwnie. W\u0142a\u015bciwie student to jest zjawisko rzadkie w kryminale. W\u015br\u00f3d wi\u0119\u017ani\u00f3w dominuje wykszta\u0142cenie podstawowe. Nie do ko\u0144ca wiedz\u0105 jak przyj\u0105\u0107 studenta np. jak go sprawdza\u0107. Pomaga mu stereotyp osoby strasznie imprezowej. Nic nie robi tylko imprezuje i za\u017cywa narkotyki, a to jest podobne do ich trybu \u017cycia i na tej bazie mo\u017cna szuka\u0107 porozumienia.<\/p>\r\n

– – Przejd\u017amy, jednak do Pa\u0144skich obserwacji na temat popkultury wi\u0119ziennej. Pawe\u0142 Moczyd\u0142owski w „Drugim \u017cyciu wi\u0119ziennym” wyr\u00f3\u017cnia w polskim wi\u0119ziennictwie z okresu PRL-u pi\u0119\u0107 grup skaza\u0144c\u00f3w: grypser\u00f3w (git\u00f3w, ludzi), fest\u00f3w,szwajcar\u00f3w, frajer\u00f3w (poszkodowanych) i cweli. Czy potwierdza Pan ten podzia\u0142?<\/em><\/p>\r\n

Nawet na tamten czas ten podzia\u0142 by\u0142 rzadki. W typowym wi\u0119zieniu mieli\u015bmy tylko git\u00f3w, frajer\u00f3w i cweli. Tylko w niekt\u00f3rych mieli\u015bmy fest\u00f3w i szwajcar\u00f3w.<\/p>\r\n

Gici sami siebie nazywali elit\u0105 wi\u0119zienn\u0105. To oni ustanawiali regu\u0142y. Frajera mo\u017cna by\u0142o bezkarnie okra\u015b\u0107 i wykorzysta\u0107 do sprz\u0105tania celi, ale nie mo\u017cna go by\u0142o wykorzysta\u0107 seksualnie. Natomiast cwele to pariasi wi\u0119zienni, cz\u0119sto wykorzystywani seksualnie, b\u0119d\u0105cy na samym dnie hierarchii wi\u0119ziennej. Do tego sztywnego podzia\u0142u, mo\u017cna by\u0142o doda\u0107 w niekt\u00f3rych wi\u0119zieniach fest\u00f3w i szwajcar\u00f3w. Fesci to by\u0142a subkultura przeciwstawiaj\u0105ca si\u0119 grypsuj\u0105cym. Powstanie tej subkultury by\u0142o sprowokowane przez administracj\u0119 wi\u0119zienn\u0105, kt\u00f3ra wykorzysta\u0142a fakt zdegradowania przez grypsuj\u0105cych innych grypsuj\u0105cych. Wa\u017cnym elementem tej subkultury by\u0142a wsp\u00f3\u0142praca z administracj\u0105 wi\u0119zienn\u0105. Natomiast szwajcarzy to byli osobnicy, kt\u00f3rzy wywalczyli sobie pozycj\u0119 neutraln\u0105 w wi\u0119zieniu. Jednak bycie neutralnym by\u0142o bardzo trudne i rzadko spotykane. Jak si\u0119 wchodzi\u0142o do wi\u0119zienia, to z regu\u0142y trzeba by\u0142o si\u0119 opowiedzie\u0107, czy si\u0119 grypsuje czy nie, i nie by\u0142o szans funkcjonowania poza tr\u00f3jpodzia\u0142em.<\/p>\r\n

– – Jak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni\u0142y u tych subkultur tatua\u017ce?<\/em><\/p>\r\n

Tatua\u017c niegdy\u015b nie by\u0142 prywatn\u0105 spraw\u0105 wi\u0119\u017ania. \u0179eby zrobi\u0107 sobie tatua\u017c trzeba by\u0142o mie\u0107 zgod\u0119 wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w. Odzwierciedla\u0142 on jego rol\u0119 i pozycj\u0119 w wi\u0119zieniu.<\/p>\r\n

– – Czy owe podgrupy przetrwa\u0142y do dnia dzisiejszego?<\/em><\/p>\r\n

Podzia\u0142 pozosta\u0142 do dzi\u015b, jednak nie ma ju\u017c dzisiaj szwajcar\u00f3w, ale zaj\u0119cie pozycji neutralnej jest du\u017co \u0142atwiejsze. Fest\u00f3w zast\u0105pili cwaniacy. Nast\u0105pi\u0142y podzia\u0142y w\u015br\u00f3d grypsery. Pierwsza podgrupa grypser\u00f3w to ci, kt\u00f3rzy kontynuuj\u0105 grypser\u0119 wygl\u0105da\u0142a w wi\u0119zieniu przed 1989 r. Druga grupa, to ci kt\u00f3rzy odrzucaj\u0105 wszystkie normy rytualno-magiczne, a wyznaj\u0105 tylko zasady przedwojenne. Trzecia podgrupa to m\u0142odociani, kt\u00f3rzy nie pami\u0119taj\u0105, o co chodzi\u0142o w grypserze, ale bardzo by chcieli j\u0105 kontynuowa\u0107. Polityczna poprawna pojawi\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w wi\u0119zieniach. Na dawnych frajer\u00f3w m\u00f3wi si\u0119 niegrypsuj\u0105cy. Cweli izoluje si\u0119 od reszty wi\u0119\u017ani\u00f3w. Stare zasady zanikaj\u0105, a nowe jeszcze nie powsta\u0142y i wi\u0119\u017aniowie nie wiedz\u0105, jak maj\u0105 si\u0119 zachowywa\u0107.<\/p>\r\n

– – Kiedy\u015b doszed\u0142em do wniosku, \u017ce podzia\u0142 wewn\u0105trz wi\u0119zienny jest podobny do spo\u0142eczno\u015bci szkolnej, a przynajmniej do tej z mojego gimnazjum. Byli popularni chuligani, kt\u00f3rzy pastwili si\u0119 nad s\u0142abszymi, czyli grypserzy; lizusy, cz\u0119sto niemniej brutalne, czyli fe\u015bci; nie bior\u0105cy zbytnio udzia\u0142u w \u017cyciu szkolnym outsiderzy, kt\u00f3rzy byli nielubiani, lecz nie byli te\u017c prze\u015bladowani (by\u0142em osobi\u015bcie cz\u0142onkiem tej grupy) czyli szwajcarzy; osoby pr\u00f3buj\u0105ce przedosta\u0107 si\u0119 do popularnych lub lizus\u00f3w czyli frajerzy; i popychad\u0142a nad kt\u00f3rymi si\u0119 zn\u0119cali\u015bmy czyli cwele. Czy takie por\u00f3wnania maj\u0105 zdaniem Pana sens?<\/em><\/p>\r\n

Powiem Panu, \u017ce nawet bardzo. Wida\u0107 du\u017ce podobie\u0144stwa, a\u017c zdziwiony jestem. Jak wyszed\u0142em z wiezienia to dopiero otworzy\u0142y mi si\u0119 oczy na pewne zjawiska, o kt\u00f3rych my\u015blimy, \u017ce wyst\u0119puj\u0105 tylko w wiezieniu, a naprawd\u0119 wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c na wolno\u015bci.<\/p>\r\n

– – Czy ogl\u0105da\u0142 Pan film „Symetria”? Czy zgadza si\u0119 Pan z wizj\u0105 wi\u0119zienia przedstawion\u0105 w tym filmie?<\/em><\/p>\r\n

Dla niewprawionego widza ten film jest po prostu niebezpieczny. Przeplata w\u0105tki bardzo autentyczne i prawdziwe, kt\u00f3re na pewno w wi\u0119zieniu mog\u0142yby zaistnie\u0107, z takimi kt\u00f3re na pewno nie mog\u0142yby mie\u0107 dzisiaj miejsca. Jak na przyk\u0142ad umieszczenie pedofila w celi sztywnych dla grypsuj\u0105cych. Na zaj\u0119ciach o subkulturze wi\u0119zionej wy\u015bwietlam ten film na sam koniec kursu i prosz\u0119 student\u00f3w o samodzielne wy\u0142apywanie prawd i przek\u0142ama\u0144. Traktowanie tego filmu, jako instrukta\u017cowego na temat grypsery jest nieporozumieniem.<\/p>\r\n

– – W wi\u0119zieniu zdoby\u0142 Pan wiedz\u0119, kt\u00f3ra teraz pomaga Panu w pracy naukowej. Czy kara izolacji przynios\u0142a Panu jakie\u015b inne korzy\u015bci?<\/em><\/p>\r\n

Paradoksalnie wi\u0119zienie spowodowa\u0142o, \u017ce musia\u0142em szybko dojrze\u0107, co mi si\u0119 nie udawa\u0142o na wolno\u015bci. Wiezienie otwiera oczy na wiele rzeczy. Jest spo\u0142ecze\u0144stwem w pigu\u0142ce. Dopiero po wyj\u015bciu zorientowa\u0142em, si\u0119 jak wiele spraw na wolno\u015bci wygl\u0105da tak samo jak w wi\u0119zieniu.<\/p>\r\n

– – Dzi\u0119kuj\u0119 Panu za ciekawy wywiad i \u017cycz\u0119 powodzenia w pracy naukowej.<\/em><\/p>\r\n

Ja te\u017c dzi\u0119kuj\u0119.<\/p>\r\n

Wywiad przeprowadzi\u0142 Marek Adam Grabowski<\/strong>
Kamil Miszewski jest socjologiem, absolwentem UMK w Toruniu. Obecnie pisze prac\u0119 doktorsk\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 wi\u0119\u017aniom d\u0142ugoterminowym. Wyk\u0142ada przedmioty zwi\u0105zane z resocjalizacj\u0105 na Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wi\u0119zienie otwiera oczy na wiele rzeczy. Jest spo\u0142ecze\u0144stwem w pigu\u0142ce. Wywiad z Kamilem Miszewskim – doktorantem i by\u0142ym wi\u0119\u017aniem – – Dzie\u0144 Dobry Panu. Pierwsze pytanie b\u0119dzie nietypowe, a zw\u0142aszcza jak na wywiad z naukowcem po\u015bwi\u0119cony jego badaniom. Jednak nasz wywiad jest specyficzny, i to rodzi oryginale pytania. Za co Pan siedzia\u0142? Za wypadek samochodowy. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[12],"tags":[114,92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71688"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=71688"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71688\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=71688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=71688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=71688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}