{"id":71165,"date":"2013-11-09T11:29:03","date_gmt":"2013-11-09T16:29:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=71165"},"modified":"2020-09-23T17:35:02","modified_gmt":"2020-09-23T21:35:02","slug":"prof-chris-cieszewski-dla-gp-o-zlamanej-brzozie-pracy-naukowca-i-surrealistycznej-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=71165","title":{"rendered":"Prof. Chris Cieszewski o z\u0142amanej brzozie, pracy naukowca i surrealistycznej Polsce"},"content":{"rendered":"

Mam nadzieje, \u017ce kiedy\u015b, jak przyjad\u0119 kolejny raz, to b\u0119dzie ju\u017c inaczej, co\u015b si\u0119 zmieni. \u0179e porz\u0105dni dziennikarze powiedz\u0105 tym z\u0142ym, \u017ce si\u0119 z nimi nie zadaj\u0105, \u017ce uczciwi zbojkotuj\u0105 nieuczciwych, \u017ce inteligentni zbojkotuj\u0105 t\u0142umok\u00f3w – m\u00f3wi prof. Chris Cieszewski, ameryka\u0144ski uczony i cz\u0142onek komitetu organizacyjnego Konferencji Smole\u0144skiej, w rozmowie z Joann\u0105 Lichock\u0105<\/b>.
\r\n\u00a0
\r\nWygl\u0105da Pan na bardzo zaskoczonego tym, w jakiej rzeczywisto\u015bci si\u0119 znalaz\u0142, przyje\u017cd\u017caj\u0105c do Warszawy.<\/b>
\r\nRzeczywi\u015bcie, czuj\u0119 si\u0119 jak w podr\u00f3\u017cy mi\u0119dzyplanetarnej. Z punktu widzenia naukowca, kt\u00f3ry przyje\u017cd\u017ca, aby przedstawi\u0107 referat na konferencji, to co\u015b zupe\u0142nie surrealistycznego.<\/p>\r\n

<\/span>Co Pana uderzy\u0142o najbardziej?<\/b>
\r\nKoszmarny brak uczciwo\u015bci niekt\u00f3rych medi\u00f3w. Zamiast merytorycznej polemiki deprecjonuje si\u0119 i wy\u015bmiewa badacza. By\u0142em przyzwyczajony do tego, \u017ce dziennikarstwo jest szlachetn\u0105 profesj\u0105, kt\u00f3rej misj\u0105 jest informowanie spo\u0142ecze\u0144stwa. Patrz\u0119 na to tak\u017ce z punktu widzenia naukowca – przeprowadzamy badania, a potem ich wyniki docieraj\u0105 dzi\u0119ki mediom do spo\u0142ecze\u0144stwa. To cz\u0119\u015b\u0107 systemu edukacyjnego funkcjonuj\u0105cego w dziejach. Dobrze poinformowane spo\u0142ecze\u0144stwo rozwija si\u0119, kszta\u0142ci i r\u00f3wnie\u017c coraz lepiej si\u0119 rz\u0105dzi. Dziennikarstwo wi\u0119c to jeden z podstawowych filar\u00f3w o\u015bwiecenia. Przedstawiaj\u0105c wyniki bada\u0144, nawet nie wyobra\u017ca\u0142em sobie, \u017ce jest mo\u017cliwe takie zachowanie medi\u00f3w. Nie rozumiem tutejszych regu\u0142.
\r\n\u00a0
\r\nCo w\u0142a\u015bciwie si\u0119 sta\u0142o?<\/b>
\r\nJedna rzecz to spos\u00f3b, w jaki media w Polsce reaguj\u0105 – mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce ogl\u0105dam japo\u0144skie kresk\u00f3wki. Krzyk, z\u0142o\u015b\u0107, przemoc. Druga – chuliga\u0144stwo, z jakim mam teraz do czynienia. Do Uniwersytetu w Georgia wysy\u0142ane s\u0105 paszkwile, do mojego dziekana wp\u0142ywaj\u0105 r\u00f3\u017cne oszczerstwa. Skompilowane materia\u0142y, wyci\u0119te klatki. Gest, kt\u00f3ry pokaza\u0142em, \u017ceby zatrzyma\u0107 kamery, bo nie \u017cyczy\u0142em sobie, by mnie wtedy nagrywano, zamieniono w oskar\u017cenie, \u017ce gro\u017c\u0119 dziennikarzom poder\u017cni\u0119ciem gard\u0142a. Mam do czynienia z zachowaniami, kt\u00f3re s\u0105 tak niekulturalne, \u017ce w og\u00f3le nie kwalifikuj\u0105 si\u0119 do normalnego klasyfikowania. Jak bym \u015bni\u0142 jaki\u015b koszmar.
\r\n\u00a0
\r\nCzy ta akcja wobec uniwersytetu mo\u017ce Panu szkodzi\u0107?<\/b>
\r\nOczywi\u015bcie \u017ce mo\u017ce, bo Amerykanie nie zdaj\u0105 sobie sprawy z tego, \u017ce w Polsce dzieje si\u0119 co\u015b tak surrealistycznego. My\u015bl\u0105, \u017ce jeste\u015bmy cywilizowanym narodem z normalnymi standardami debaty. Ich pierwsza reakcja jest taka, \u017ce musia\u0142o si\u0119 sta\u0107 co\u015b bardzo z\u0142ego, skoro maj\u0105 takie sygna\u0142y.
\r\n\u00a0
\r\n\u0179e ich pracownik pojecha\u0142 do starego kraju i rozrabia?<\/b>
\r\nTak, b\u0119d\u0119 musia\u0142 pewnie wyja\u015bnia\u0107, udowadnia\u0107, \u017ce nikomu nie grozi\u0142em itp. Trudno z tym walczy\u0107, bo poziom takich prymitywnych kresk\u00f3wkowych atak\u00f3w jest niewyobra\u017calny dla przeci\u0119tnego cz\u0142owieka w Ameryce. Gdyby w Stanach kto\u015b tak dzia\u0142a\u0142, trafi\u0142by do wi\u0119zienia albo p\u0142aci\u0142by odszkodowania. Niestety, Polska jest krajem bezprawia, kt\u00f3ry toleruje takie chuliga\u0144skie zachowania.
\r\n\u00a0
\r\nPana oburzenie na to, jak dzia\u0142aj\u0105 media w Polsce, by\u0142o uderzaj\u0105ce tak\u017ce dla prawej strony – Pan wyst\u0105pi\u0142 z pretensj\u0105 do wszystkich: jak mo\u017cecie na to pozwala\u0107?<\/b>
\r\nBo jak kt\u00f3rykolwiek Polak mo\u017ce si\u0119 z tym godzi\u0107? Nie chc\u0119 nikogo poucza\u0107, jestem naukowcem z innego kraju, kt\u00f3ry przyje\u017cd\u017ca przedstawi\u0107 badania i jest postawiony w sytuacji, kt\u00f3ra zupe\u0142nie nie pasuje do jakiegokolwiek szablonu, jaki mo\u017ce przypomnie\u0107 sobie z przesz\u0142o\u015bci z innych miejsc. Owszem, wcze\u015bniej wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142em z polskimi naukowcami w mojej dziedzinie i wszystkie kontakty naukowe by\u0142y na najwy\u017cszym poziomie kultury. Dlatego teraz jestem tak zaszokowany, to by\u0142 dla mnie zimny prysznic.
\r\n\u00a0
\r\nBy\u0142 Pan na poprzedniej konferencji smole\u0144skiej, nie widzia\u0142 Pan wtedy, jak relacjonowa\u0142y j\u0105 media?<\/b>
\r\nSzczerze m\u00f3wi\u0105c, nie interesowa\u0142em si\u0119 tym. Nie zajmuj\u0119 si\u0119 polityk\u0105, rozszyfrowaniem, kto kim jest, czego mo\u017cna si\u0119 po nim spodziewa\u0107. Przed przyjazdem na konferencj\u0119 nawet nie zna\u0142em nazw wi\u0119kszo\u015bci medi\u00f3w. O \u201eWyborczej\u201d s\u0142ysza\u0142em, \u017ce k\u0142amie, ale jakich\u015b tam \u201eFakt\u00f3w\u201d w og\u00f3le nie zna\u0142em.<\/p>\r\n

No i wybra\u0142 si\u0119 Pan do Polsatu.<\/b>
\r\nB\u0142agali mnie, \u017cebym do nich poszed\u0142, m\u00f3wili, \u017ce b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 pokaza\u0107 wyniki bada\u0144, przedstawi\u0107 zdj\u0119cia na komputerze, i przysi\u0119gali, \u017ce nie b\u0119d\u0105 przeszkadza\u0107. \u0179e s\u0105 ciekawi tych bada\u0144 i \u017ce to wa\u017cne dla widz\u00f3w, by mogli je zobaczy\u0107. Odm\u00f3wi\u0142em pierwszego dnia, bo bezpo\u015brednio po 20 godzinach podr\u00f3\u017cy, ca\u0142ym dniu konferencji i wcze\u015bniej ju\u017c ustalonym wywiadzie w TV Republika nie by\u0142em w stanie jeszcze i\u015b\u0107 na godzin\u0119 22 do Polsatu. Zgodzi\u0142em si\u0119 nast\u0119pnego dnia i przynios\u0142em komputer, \u017ceby wszystko zademonstrowa\u0107. Wchodzimy na anten\u0119, a dziennikarz w og\u00f3le nie jest zainteresowany badaniami, przerywa mi, m\u00f3wi g\u0142upstwa. Nie mia\u0142em refleksu i nie powiedzia\u0142em mu tego, na co zas\u0142ugiwa\u0142, ale to dlatego, \u017ce wszystko dzia\u0142o si\u0119 z kompletnego zaskoczenia.
\r\n\u00a0
\r\nWie Pan, \u017ce Pana rozmowa z tym dziennikarzem jest przebojem w internecie?<\/b>
\r\nPrzebojem – jego czy moim?
\r\n\u00a0
\r\nPana. Ludzie pokazuj\u0105 j\u0105 sobie z adnotacj\u0105, \u017ce tak powinno si\u0119 rozmawia\u0107 z propagandystami.<\/b>
\r\nNie wiedzia\u0142em. Z jego strony to by\u0142a pysk\u00f3wka i ja si\u0119 co chwila otrz\u0105sa\u0142em ze zdumienia, jak mo\u017cna by\u0107 tak niekulturalnym i zarazem tak ma\u0142o inteligentnym w rozmowie. Jak mo\u017cna by\u0107 tak nieprofesjonalnym? I potem sam by\u0142em z\u0142y na siebie, \u017ce da\u0142em si\u0119 w to wci\u0105gn\u0105\u0107, oszuka\u0107. Nie przysz\u0142o mi do g\u0142owy, \u017ce powa\u017cna telewizja mo\u017ce si\u0119 tak zachowywa\u0107.
\r\n\u00a0
\r\nProwadz\u0105cy mia\u0142 zadanie: wyci\u0105gn\u0105\u0107 z Pana s\u0142owa, \u017ce Pan si\u0119 myli. I zaraz zreszt\u0105 pojawi\u0142o si\u0119 na pasku: Prof. Cieszewski przyznaje, \u017ce m\u00f3g\u0142 si\u0119 pomyli\u0107. Tylko o to chodzi\u0142o.<\/b>
\r\nA dlaczego mia\u0142bym nie powiedzie\u0107, \u017ce mog\u0142em si\u0119 pomyli\u0107? Ka\u017cdy mo\u017ce si\u0119 myli\u0107.
\r\n\u00a0
\r\nChodzi\u0142o wy\u0142\u0105cznie o komunikat propagandowy – wdrukowa\u0107 widzom, \u017ce ustalenia prof. Cieszewskiego to prawdopodobnie pomy\u0142ka.<\/b>
\r\nJa si\u0119 nie nadaj\u0119 do takich gier, nie akceptuj\u0119 ich. Na szcz\u0119\u015bcie dla mnie to do\u015bwiadczenie przej\u015bciowe, wsp\u00f3\u0142czuj\u0119 tym, kt\u00f3rzy musz\u0105 z tym \u017cy\u0107. Bo to jest jaka\u015b aberracja, nie mog\u0119 zrozumie\u0107, jak ludzie w og\u00f3le tego s\u0142uchaj\u0105, dlaczego w\u0142\u0105czaj\u0105 telewizj\u0119, gdy tam produkuje si\u0119 jaki\u015b pajac, pr\u00f3buj\u0105c kogo\u015b opluwa\u0107, podstawi\u0107 mu przys\u0142owiow\u0105 nog\u0119 w rozmowie, przekr\u0119ci\u0107 jego s\u0142owa. To jest po prostu niepoj\u0119te, jak wycieczka do innej realno\u015bci, gdzie dzia\u0142aj\u0105 inne prawa. Nikt nie protestuje, nie m\u00f3wi do\u015b\u0107? Mam nadzieje, \u017ce kiedy\u015b, jak przyjad\u0119 kolejny raz, to b\u0119dzie ju\u017c inaczej, co\u015b si\u0119 zmieni. \u0179e porz\u0105dni dziennikarze powiedz\u0105 tym z\u0142ym, \u017ce si\u0119 z nimi nie zadaj\u0105, \u017ce uczciwi zbojkotuj\u0105 nieuczciwych, \u017ce inteligentni zbojkotuj\u0105 t\u0142umok\u00f3w. To przecie\u017c musi by\u0107 przej\u015bciowe, to wszystko jest zbyt nierealistyczne, \u017ceby mog\u0142o d\u0142ugo trwa\u0107.
\r\n\u00a0
\r\nJak d\u0142ugo nie by\u0142o pana w Polsce? W og\u00f3le tu Pan nie przyje\u017cd\u017ca\u0142?<\/b>
\r\nW ci\u0105gu tych trzydziestu paru lat by\u0142em tylko kilka razy po par\u0119 tygodni. Pierwszy raz po wyje\u017adzie z Polski mog\u0142em przyjecha\u0107 w 1989 r. Ta\u0144czy\u0142em na mi\u0119dzynarodowym festiwalu polonijnych zespo\u0142\u00f3w ludowych, i to tylko dlatego, \u017ce konsul w Kanadzie osobi\u015bcie zagwarantowa\u0142 moje bezpiecze\u0144stwo. Potem by\u0142em w latach 2000, 2004, i 2008, gdy organizowa\u0142em konferencj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 na SGGW. No i w zesz\u0142ym roku.
\r\n\u00a0
\r\nTa\u0144czy\u0142 Pan? Nigdy Pan o tym nie m\u00f3wi\u0142.<\/b>
\r\nNale\u017ca\u0142em do zespo\u0142u polskiego ta\u0144ca ludowego w Kanadzie. Nie m\u00f3wi\u0142em o tym, bo to nie nale\u017cy do moich bada\u0144.
\r\n\u00a0
\r\nA dlaczego konsul musia\u0142 gwarantowa\u0107 Panu bezpiecze\u0144stwo?<\/b>
\r\nBo wyjecha\u0142em z Polski w 1983 r., uciekaj\u0105c przed esbecj\u0105.
\r\n\u00a0
\r\nNiech Pan o tym opowie.<\/b>
\r\nTo si\u0119 nie wi\u0105\u017ce z moimi badaniami.
\r\n\u00a0
\r\nNie chce Pan m\u00f3wi\u0107 o swej aktywno\u015bci w opozycji?<\/b>
\r\nTo nie ma nic wsp\u00f3lnego z moimi badaniami. Prowadz\u0119 je, bo to niezwykle ciekawe wyzwanie naukowe. Chc\u0119 by\u0107 dobrze zrozumiany – to nie jest tak, \u017ce katastrofa smole\u0144ska nie porusza we mnie \u017cadnych uczu\u0107, ale staram si\u0119 izolowa\u0107 je od tego, co robi\u0119. Emocje s\u0105 wrogiem nauki. A przypadek, jaki zbadali\u015bmy, jest niezwykle ciekawy z powodu metody analizy zdj\u0119\u0107 satelitarnych. Uda\u0142o nam si\u0119 odkry\u0107 co\u015b ciekawego, co mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na pos\u0142ugiwanie si\u0119 zdj\u0119ciami satelitarnymi w innych aplikacjach. Prosz\u0119 mnie nie profilowa\u0107 politycznie, ja z polityk\u0105 nie chc\u0119 mie\u0107 nic wsp\u00f3lnego.
\r\n\u00a0
\r\nJak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o, \u017ce w og\u00f3le znalaz\u0142 si\u0119 Pan na konferencji smole\u0144skiej?<\/b>
\r\nPrzed rokiem zosta\u0142em zaproszony przez prof. Piotra Witakowskiego do zbadania pr\u00f3bki drewna z tej s\u0142ynnej brzozy.
\r\n\u00a0
\r\nA jak prof. Witakowski Pana znalaz\u0142?<\/b>
\r\nZnam prof. Witakowskiego od 34 lat. Mieli\u015bmy w pewnym sensie kiedy\u015b wsp\u00f3lne zainteresowania. By\u0142 nawet jakby moim mentorem.
\r\n\u00a0
\r\nAha. Z okruch\u00f3w informacji o Panu, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 w internecie, wynika, \u017ce te wsp\u00f3lne zainteresowania to\u2026 walka z komun\u0105. Prof. Witakowski jako pracownik naukowy by\u0142 dzia\u0142aczem pierwszej Solidarno\u015bci, ju\u017c od pocz\u0105tku lat 70. organizowa\u0142 druk podziemnych wydawnictw, tworzy\u0142 tajn\u0105 bibliotek\u0119 i wydawa\u0142 ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re nie mog\u0142y znale\u017a\u0107 si\u0119 w oficjalnym obiegu. A Pan razem z nim. W sieci mo\u017cna znale\u017a\u0107 np. tak\u0105 pozycj\u0119: Mieczys\u0142aw Potocki, \u201eMi\u0119dzy D\u017awin\u0105 a Wili\u0105. Wspomnienia \u017co\u0142nierza Armii Krajowej Ziemi Wile\u0144skiej\u201d z adnotacj\u0105, \u017ce po raz pierwszy ksi\u0105\u017cka ukaza\u0142a si\u0119 w 1983 r. poza cenzur\u0105, a \u201edruk wykonali Piotr Witakowski i Krzysztof Cieszewski\u201d.<\/b>
\r\nTo nie ma nic wsp\u00f3lnego z moimi obecnymi badaniami (u\u015bmiech).
\r\n\u00a0
\r\nAle to jest ciekawe. No dobrze, niech b\u0119dzie, wracamy do brzozy.<\/b>
\r\nGdy przyjecha\u0142em do Polski w czerwcu zesz\u0142ego roku, to – jak zwykle przy okazji moich pobyt\u00f3w w kraju – spotkali\u015bmy si\u0119. Wtedy w\u0142a\u015bnie prof. Witakowski poprosi\u0142 mnie o zbadanie pr\u00f3bki drewna. Pokaza\u0142 mi te\u017c plan konferencji, jak\u0105 przygotowywa\u0142. Skrytykowa\u0142em t\u0119 koncepcj\u0119 – \u017ce pomy\u015bleli o matematykach, fizykach, a nie wzi\u0119li pod uwag\u0119 zdj\u0119\u0107 satelitarnych. \u0179e jak si\u0119 ma jakie\u015b przestrzenno-czasowe zjawisko, to podstaw\u0105 jest spojrze\u0107 na nie z przestrzeni, sprawdzi\u0107, co wida\u0107 na zdj\u0119ciach z tego miejsca i czasu. Profesor poprosi\u0142, bym si\u0119 tym po prostu zaj\u0105\u0142. Tak si\u0119 zacz\u0119\u0142o. Zosta\u0142em do\u0142\u0105czony do komitetu organizacyjnego konferencji i powierzono mi stworzenie angloj\u0119zycznej strony w internecie.
\r\n\u00a0
\r\nTo by\u0142 pierwszy moment, kiedy pomy\u015bla\u0142 Pan, \u017ce mo\u017ce zaj\u0105\u0107 si\u0119 badaniem katastrofy smole\u0144skiej?<\/b>
\r\nTakiego momentu w og\u00f3le nie by\u0142o i nie ma, bo ja si\u0119 nie zajmuj\u0119 tym, co by\u0142o powodem katastrofy samolotu, tylko wyja\u015bniam losy brzozy. Znam si\u0119 na drzewach i analizie zdj\u0119\u0107 satelitarnych drzewostan\u00f3w. Zaanga\u017cowa\u0142em si\u0119, bo to ciekawe wyzwanie naukowe, tematycznie zwi\u0105zane z moj\u0105 prac\u0105.
\r\n\u00a0
\r\nGdyby to nie dotyczy\u0142o katastrofy smole\u0144skiej, te\u017c by si\u0119 Pan tak zaanga\u017cowa\u0142?<\/b>
\r\nJe\u017celi by\u0142oby to tak samo niejasne, zagadkowe i zwi\u0105zane z moj\u0105 dziedzin\u0105, to oczywi\u015bcie tak. Gdyby \u201eeksperci\u201d twierdzili jedno, a ja m\u00f3g\u0142bym znale\u017a\u0107 dow\u00f3d, \u017ce jest inaczej, to zaanga\u017cowa\u0142bym si\u0119 tak samo.
\r\n\u00a0
\r\nPewien bloger napisa\u0142, \u017ce pami\u0119ta Pana ze studi\u00f3w w Polsce. \u201eNa II roku, na wyk\u0142adzie z dendrometrii le\u015bnej (w kt\u00f3rej specjalizuje si\u0119 jako Profesor), zagi\u0105\u0142 na amen prowadz\u0105cego wyk\u0142ad, doc. dr. Romana Riegera, kierownika Katedry Dendrometrii. Podczas wyprowadzania wzoru znalaz\u0142 metodyczny b\u0142\u0105d na tablicy i publicznie wykaza\u0142 nieprzygotowanie wyk\u0142adowcy do wyk\u0142adu. Doc. Rieger jak niepyszny musia\u0142 si\u0119 przyzna\u0107 do pomy\u0142ki\u201d.<\/b>
\r\nSzczerze m\u00f3wi\u0105c, nie pami\u0119tam szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, ale je\u015bli urazi\u0142em doc. Riegera, to bardzo go za to przepraszam.
\r\n\u00a0
\r\nTen sam bloger pisze jeszcze tak: \u201eW stanie wojennym Krzysztof, ju\u017c student SGGW w Warszawie, silnie zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z opozycyjnym NZS. By\u0142 jednym z najaktywniejszych kolporter\u00f3w bibu\u0142y, kt\u00f3r\u0105 kilka razy przechowywa\u0142 w moim mieszkaniu w Krakowie, gdy przywozi\u0142 j\u0105 ze stolicy\u201d.<\/b>
\r\nA to z pewno\u015bci\u0105 nie nale\u017cy do metodologii moich bada\u0144 (\u015bmiech).
\r\n\u00a0
\r\nW kole podziemnego NZS, kt\u00f3rym Pan kierowa\u0142 na SGGW, by\u0142 znany historyk prof. Marek Chodakiewicz – to te\u017c mo\u017cna znale\u017a\u0107 w sieci.<\/b>
\r\nOstatni raz pani\u0105 prosz\u0119. Kiedy\u015b o tym pani opowiem – teraz rozmawiamy o nauce. Prosz\u0119 pami\u0119ta\u0107, \u017ce jakakolwiek pasja czy uprzedzenie jest wrogiem metod badawczych.
\r\n\u00a0
\r\nPami\u0119ta Pan moment, kiedy zobaczy\u0142, \u017ce brzoza zosta\u0142a z\u0142amana wcze\u015bniej?<\/b>
\r\nTrudno go okre\u015bli\u0107. Zmieniali\u015bmy metody, jedne ja\u015bniej pokazywa\u0142y miejsce, gdzie jest brzoza, inne mniej jasno. Problem by\u0142 w tym, \u017ce na pocz\u0105tku nie wiedzieli\u015bmy, co i gdzie na tych zdj\u0119ciach wida\u0107. Szukali\u015bmy czego\u015b po ciemku i to by\u0142o bardzo frustruj\u0105ce. Bez metody, kt\u00f3r\u0105 opracowali\u015bmy, mo\u017cna by\u0142o szuka\u0107 tylko na oko, a to nie nadaje si\u0119 do \u015bcis\u0142ego ustalania czegokolwiek.
\r\n\u00a0
\r\nPrzepraszam, ale czy te zdj\u0119cia nie mog\u0142y mie\u0107 lepszej rozdzielczo\u015bci? \u0179eby by\u0142o wida\u0107 wyra\u017anie nie tylko brzoz\u0119, ale i reklam\u00f3wk\u0119 le\u017c\u0105ca obok?<\/b>
\r\nI \u017ceby jeszcze m\u00f3c odczyta\u0107 na niej napis \u201eoto brzoza\u201d, prawda? (\u015bmiech).
\r\n\u00a0
\r\nNie ma wyra\u017aniejszych zdj\u0119\u0107?<\/b>
\r\nS\u0105 na filmach, ale ja nie mam do nich dost\u0119pu i nie znam nikogo, kto by mia\u0142. Dost\u0119p jest tylko do takich, kt\u00f3re maj\u0105 od 50 cm rozdzielczo\u015bci. Jeden kwadracik oznacza \u0107wier\u0107 metra. Najpierw wi\u0119c trzeba sobie u\u015bwiadomi\u0107, co chce si\u0119 znale\u017a\u0107. Je\u015bli szuka si\u0119 z\u0142amanej brzozy, trzeba szuka\u0107 kilkunastu kwadracik\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 bielsze. Pod\u0142o\u017ce powinno by\u0107 ciemne, z\u0142amany konar jest bia\u0142y. Zdj\u0119cia z okresu mi\u0119dzy styczniem a kwietniem 2010 r. ze Smole\u0144ska s\u0105 wy\u0142\u0105cznie czarno-bia\u0142e. \u0179eby zidentyfikowa\u0107 drzewo, koniecznie trzeba wiedzie\u0107, gdzie ono si\u0119 znajduje, to jest kluczowe. Szukali\u015bmy d\u0142ugo, by\u0142o to dosy\u0107 frustruj\u0105ce i w pewnym momencie zacz\u0105\u0142em my\u015ble\u0107, \u017ce wszystko jedno, z\u0142amana czy nie, grunt, \u017ceby w og\u00f3le j\u0105 na tych zdj\u0119ciach znale\u017a\u0107.
\r\n\u00a0
\r\nBo Pan od pocz\u0105tku tych poszukiwa\u0144 za\u0142o\u017cy\u0142, \u017ce ona musia\u0142a by\u0107 z\u0142amana wcze\u015bniej?<\/b>
\r\nBrzoza nie mia\u0142a \u015bladu sok\u00f3w, by\u0142y na innych drzewach, a na niej nie. Tak jakby z\u0142amanie nast\u0105pi\u0142o du\u017co wcze\u015bniej, gdy soki by\u0142y nieaktywne. To mnie zaintrygowa\u0142o, pomy\u015bla\u0142em, \u017ce co\u015b jest nie tak, \u017ce trzeba przyjrze\u0107 si\u0119 temu drzewu na zdj\u0119ciach wcze\u015bniejszych ni\u017c z 10 kwietnia. Brak sok\u00f3w, suche prze\u0142amanie, kt\u00f3rego charakter nie pasowa\u0142 do dynamicznego uszkodzenia. Wygl\u0105da\u0142o raczej jak wiatro\u0142om. No i szukali\u015bmy.
\r\n\u00a0
\r\nKiedy to by\u0142o?<\/b>
\r\nKilka miesi\u0119cy temu. Moment, kiedy j\u0105 w ko\u0144cu znale\u017ali\u015bmy, by\u0142 euforyczny (u\u015bmiech). To by\u0142y bardzo skomplikowane pomiary z r\u00f3\u017cnych stron, punkty odniesienia wyznaczane w r\u00f3\u017cnych miejscach itd. Potem d\u0142ugo weryfikowali\u015bmy metod\u0119. Teraz, gdy na to patrz\u0119, to wydaje mi si\u0119 tak ewidentnie proste\u2026
\r\n\u00a0
\r\n\u0179e nie ma Pan w\u0105tpliwo\u015bci?<\/b>
\r\nW\u0105tpliwo\u015bci ma si\u0119 zawsze, zw\u0142aszcza \u017ce waga tego jest tak przyt\u0142aczaj\u0105ca, i\u017c widz\u0105c te histeryczne reakcje, cz\u0142owiek po prostu dmucha na zimne. Ale s\u0105 to w\u0105tpliwo\u015bci niemal\u017ce metafizyczne, zastanawianie si\u0119, co mog\u0142oby zaprzeczy\u0107 rzeczywisto\u015bci. To mniej wi\u0119cej w\u0105tpliwo\u015b\u0107 por\u00f3wnywalna z t\u0105, jak\u0105 m\u00f3g\u0142bym mie\u0107, patrz\u0105c na st\u00f3\u0142 w tym pokoju. Jestem pewien, \u017ce on tu stoi, ale gdyby kto\u015b przyszed\u0142 i powiedzia\u0142: zastan\u00f3w si\u0119, czy to nie jest hologram, pami\u0119taj, od tego zale\u017cy przysz\u0142o\u015b\u0107 planety, jak si\u0119 pomylisz, to wyleci w powietrze. No to patrzy\u0142bym na niego i szuka\u0142 tego czego\u015b, co zaprzecza rzeczywistemu ogl\u0105dowi pokoju (\u015bmiech).
\r\n\u00a0
\r\nZatem jest Pan pewien, \u017ce brzoza by\u0142a z\u0142amana wcze\u015bniej. Pokaza\u0142 Pan tym samym, \u017ce Rosjanie k\u0142amali.<\/b>
\r\nAbsolutnie nie.
\r\n\u00a0
\r\nJak to nie?<\/b>
\r\nTo jest z\u0142e sformu\u0142owanie.
\r\n\u00a0
\r\nRosjanie, a za nimi polska rz\u0105dowa komisja, m\u00f3wi\u0105, \u017ce samolot rozbi\u0142 si\u0119 o brzoz\u0119.<\/b>
\r\nTo jest ich teza. U\u017cy\u0142a pani s\u0142owa \u201ek\u0142amali\u201d – to sugeruje, \u017ce kto\u015b, kto pisa\u0142 raport MAK czy komisji ministra Millera, wiedzia\u0142, co si\u0119 sta\u0142o, ale \u015bwiadomie sfa\u0142szowa\u0142 rzeczywisto\u015b\u0107. Ja tego tak nie stawiam. Przeprowadzi\u0142em dow\u00f3d, \u017ce ta teza jest nieuprawniona. Tylko tyle.
\r\n\u00a0
\r\nPytam, czy si\u0119 Pan nie boi. Zderza si\u0119 Pan z wielkimi si\u0142ami tego \u015bwiata – m\u00f3wi Pan co\u015b, co obala raporty dw\u00f3ch rz\u0105d\u00f3w. Takie jest znaczenie Pana odkrycia.<\/b>
\r\nTo nie jest to, co ja g\u0142osz\u0119. To m\u00f3wi\u0105 inni, opieraj\u0105c si\u0119 na moich badaniach. Brzoza by\u0142a z\u0142amana wcze\u015bniej, przed 10 kwietnia. Zbada\u0142em jej losy – i tyle. Pyta mnie pani, czy sobie zdaj\u0119 spraw\u0119 ze znaczenia – wi\u0119c ja nie jestem pewien, czy sobie zdaj\u0119 spraw\u0119 (u\u015bmiech). Wszystko jest dla mnie surrealistyczne, nie spodziewa\u0142em si\u0119, \u017ce tyle os\u00f3b wkurz\u0119 moimi badaniami. My\u015bla\u0142em, \u017ce b\u0119d\u0105 zaciekawieni. Dla mnie te badania s\u0105 wa\u017cne, bo mam opracowan\u0105 now\u0105 metodologi\u0119, wyniki s\u0105 ciekawe, zaprzeczaj\u0105 temu, co by\u0142o robione w przesz\u0142o\u015bci, wyznaczaj\u0105 nowe sposoby analizy. Jest to odkrycie, a nie rzemios\u0142o. Czy si\u0119 nie boj\u0119? Nie ma czego, cho\u0107 warto by\u0142o pewnie zachowa\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107. Wyniki mia\u0142em kilka miesi\u0119cy temu i milcza\u0142em, bo ba\u0142em si\u0119, \u017ce nie s\u0105 wystarczaj\u0105co sprawdzone albo \u017ce je\u017celi wcze\u015bniej komu\u015b o nich powiem, to z jakiego\u015b powodu mo\u017ce si\u0119 sta\u0107 co\u015b takiego, \u017ce nie b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 ich prezentowa\u0107. Gdy dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce przedstawienie wynik\u00f3w innych naukowc\u00f3w za po\u015brednictwem skype\u2019a zosta\u0142o uniemo\u017cliwione przez atak haker\u00f3w, to z dnia na dzie\u0144 zdecydowa\u0142em si\u0119 przyjecha\u0107 do Polski. Bo pierwotnie mia\u0142em je przedstawi\u0107 przez \u0142\u0105czenie internetowe.
\r\n\u00a0
\r\nCo dalej?<\/b>
\r\nNie wiem, to si\u0119 oka\u017ce. Tutejsze akcje s\u0105 powodem mojego dalszego zaanga\u017cowania. Nie planowa\u0142em na przyk\u0142ad przeprowadzania dodatkowych dowod\u00f3w, mia\u0142em jeszcze napisa\u0107 raport i koniec. No, ale poniewa\u017c spotka\u0142em si\u0119 z tak\u0105 reakcj\u0105, to spowodowa\u0142o, \u017ce robi\u0142em dalsze badania. Im wi\u0119cej jest atak\u00f3w, tym wi\u0119cej mam powod\u00f3w, by dzia\u0142a\u0107.
\r\n\u00a0
\r\nPrzez pierwszy okres na emigracji w Kanadzie mieszka\u0142 Pan w volkswagenie vanie z 1967 r. Pani prof. Maria Radomska w swych wspomnieniach \u201eBy\u0142am rektorem\u201d opisuje, \u017ce spotka\u0142a Pana w Kanadzie i widzia\u0142a, w jak trudnych warunkach musia\u0142 Pan sobie radzi\u0107. To by\u0142a cena, \u017ceby sko\u0144czy\u0107 studia?<\/b>
\r\n\u0179eby je sko\u0144czy\u0107 szybko. Uko\u0144czy\u0142em jedne studia, potem drugie, bez przerywania pracy. Od 1997 r. mam etat w Warnell School of Forestry and Natural Resources Uniwersytetu w Georgii. Wcze\u015bniej pracowa\u0142em w Kanadzie jako regionalny dendrometra prerii kanadyjskich. Budowa\u0142em modele statystyczne opisuj\u0105ce wzrost drzewostan\u00f3w le\u015bnych. Pierwsz\u0105 publikacj\u0119 w wysokiej klasy pi\u015bmie naukowym mia\u0142em w 1988 r. Ale najwi\u0119cej zacz\u0105\u0142em publikowa\u0107, gdy przeszed\u0142em na uniwersytet.
\r\n\u00a0
\r\nJedna z Pana analiz cytowana by\u0142a w naukowych periodykach a\u017c ponad 250 razy.<\/b>
\r\nOpublikowanie jej zaj\u0119\u0142o 12 lat, bo wywraca\u0142a dotychczasowe metody do g\u00f3ry nogami. Kilka razy mia\u0142em odpowied\u017a z redakcji pisma, \u017ce to chyba nie tak, \u017ce recenzenci tego nie rozumiej\u0105. W ko\u0144cu kazali mi ten temat porzuci\u0107 (u\u015bmiech). Potem min\u0119\u0142o prawie 10 lat, zanim to si\u0119 przebi\u0142o – i nagle okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to rozwi\u0105za\u0142o problem modelowania w le\u015bnictwie, kt\u00f3ry przez 70 lat by\u0142 uwa\u017cany za nierozwi\u0105zywalny. Teraz jest najbardziej cytowan\u0105 moj\u0105 publikacj\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 nowoczesnych modeli wzrostowych, to znaczy bonitacyjnych, dla drzew na \u015bwiecie jest teraz oparta na tej metodzie.
\r\n\u00a0
\r\nJest Pan uznanym profesorem, redaktorem naczelnym pism naukowych, Pana pozycja jest chyba nie do podwa\u017cenia przez jakie\u015b akcje z Polski?<\/b>
\r\nKa\u017cdy mo\u017ce by\u0107 oczerniony przez nieuczciwych albo dezinformowanych ludzi. Na przyk\u0142ad w czerwcu zesz\u0142ego roku w Polsce, gdy jeszcze nic nie wiedzia\u0142em o prof. Biniendzie, r\u00f3\u017cni ludzie, kt\u00f3rych znam z dzieci\u0144stwa jako uczciwych i inteligentnych, m\u00f3wili mi, \u017ce to pseudonaukowiec, kt\u00f3ry nic nie dokona\u0142 w \u017cyciu i teraz wywindowa\u0142 si\u0119 na Smole\u0144sku. Tymczasem prof. Binienda ma wi\u0119ksze osi\u0105gni\u0119cia ni\u017c ja i wy\u017csz\u0105 pozycj\u0119 naukow\u0105. Ci ludzie byli ofiarami dezinformacji, a nie – powiedzmy – zg\u0142upieli na staro\u015b\u0107 czy stali si\u0119 nieuczciwi.
\r\nJest tyle niezdrowych emocji, \u017ce postanowi\u0142em odci\u0105\u0107 si\u0119 od uniwersytetu i dalsze badania b\u0119d\u0119 prowadzi\u0142 jako osoba prywatna. Nie chc\u0119, \u017ceby Amerykanie wiedzieli, w jakiej kondycji jest dzi\u015b polska kultura. Wol\u0119, by uniwersytet nie by\u0142 nara\u017cony na chuliga\u0144stwo i zwyk\u0142y bandytyzm znad Wis\u0142y. Z punktu widzenia praw obywatelskich, wolno\u015bci nauki, wolno\u015bci debaty Polska zesz\u0142a do najni\u017cszych poziom\u00f3w, jakie istniej\u0105 na tej planecie. Nie chc\u0119, z powod\u00f3w czysto patriotycznych, \u017ceby kraj moich rodzic\u00f3w by\u0142 znany w Ameryce jako miejsce ludzi prymitywnych i bez zasad.
\r\n\u00a0
\r\nAle media i te akcje, o kt\u00f3rych Pan m\u00f3wi, to tylko jedna strona medalu.<\/b>
\r\nOczywi\u015bcie. W\u0142a\u015bciwie nie bardzo to rozumiem. Polska jest jak z matriksu, nie jestem czasem pewien, co jest grane. Bo to tak wygl\u0105da, jakbym by\u0142 we wspania\u0142ym kraju, z cudownymi lud\u017ami, ale jakby obok nich grasowa\u0142o mn\u00f3stwo \u201eobcych\u201d, kt\u00f3rzy maj\u0105 kontrol\u0119 nad tym wszystkim, co dzieje si\u0119 w domenie publicznej. Manipuluj\u0105 i stwarzaj\u0105 jak\u0105\u015b psychoz\u0119, pot\u0119piaj\u0105 jednych, wynosz\u0105 innych – przy ca\u0142kowitym przyzwoleniu reszty. To kompletnie surrealistyczne. Tymczasem ludzie zaczepiaj\u0105 mnie na ulicy sympatycznym \u201edzie\u0144 dobry\u201d albo \u201ea, pan profesor, ja pana znam i bardzo dzi\u0119kuj\u0119\u201d. Albo stoj\u0119 w sklepie przed p\u00f3\u0142kami i nagle kto\u015b podchodzi i bez wi\u0119kszych wst\u0119p\u00f3w mnie \u015bciska: \u201eBardzo jestem wdzi\u0119czny, ca\u0142\u0105 rodzin\u0105 ogl\u0105dali\u015bmy\u201d itd. To szalenie wzruszaj\u0105ce, przypomina, \u017ce Polsk\u0119 nie zawsze si\u0119 lubi, ale za to zawsze kocha.
\r\n\u00a0
\r\nWspomnia\u0142 Pan o rodzicach. Kim s\u0105 lub byli?<\/b>
\r\nOjciec by\u0142 in\u017cynierem metalurgii i bohaterem wojennym. W kampanii 17 wrze\u015bnia trafi\u0142 do rosyjskiego obozu jenieckiego, z kt\u00f3rego uciek\u0142 przez 300-metrowy tunel, kt\u00f3ry wykopa\u0142 z kolegami. Przedosta\u0142 si\u0119 na Zach\u00f3d, tam walczy\u0142 w Strzelcach Podhala\u0144skich, prze\u017cy\u0142 bitw\u0119 pod Narwikiem. Pod Dunkierk\u0105 zosta\u0142 ranny, trafi\u0142 do niemieckiego szpitala jenieckiego, zn\u00f3w uciek\u0142. Nast\u0119pnie znalaz\u0142 si\u0119 w obozie we Francji. Uciek\u0142 i stamt\u0105d, do\u0142\u0105czy\u0142 do partyzant\u00f3w we francuskim ruchu oporu w Alpach. Z\u0142apali go Niemcy, by\u0142 ju\u017c z dwoma innymi \u017co\u0142nierzami ustawiony do rozstrzelania, ale spr\u00f3bowa\u0142 jeszcze powiedzie\u0107 \u201eostatni\u0105 wol\u0119\u201d oficerowi niemieckiemu. Wtedy zauwa\u017cy\u0142 u niego medalik na szyi. Powiedzia\u0142, \u017ce nie rozumie, czemu katolik i oficer szanuj\u0105cej si\u0119 armii niemieckiej rozstrzeliwuje ludzi bez zadania im nawet pytania (Niemcy wprowadzili takie prawo wobec os\u00f3b z\u0142apanych powy\u017cej pewnej wysoko\u015bci). Przyzna\u0142 si\u0119, \u017ce te\u017c jest oficerem. To si\u0119 zmieni\u0142o w przes\u0142uchanie, po kt\u00f3rym je\u0144cy zostali przetransportowani do gestapo. St\u0105d znowu uciek\u0142. We Francji pozna\u0142 moj\u0105 mam\u0119, kt\u00f3ra wychowywa\u0142a si\u0119 w rodzinie przedwojennych polskich emigrant\u00f3w. Po \u015bmierci Stalina przyjechali z moim bratem do Polski, gdzie ja si\u0119 urodzi\u0142em. Moja mama to dla mnie bohaterka powojenna. Pierwszy raz by\u0142a wyrzucona z radia za \u201eniezdrowe objawy nacjonalizmu\u201d, gdy obruga\u0142a francuskich komunist\u00f3w pracuj\u0105cych wtedy w Polskim Radiu za wulgarne okre\u015blenia Polek i przedstawianie Polak\u00f3w jako prymitywnych pijak\u00f3w. Po jakim\u015b czasie to wyrzucenie zosta\u0142o zmienione na \u201eprzeniesienie na inne stanowisko do PAP\u201d. Nigdy nie by\u0142a w partii, mimo \u017ce pracowa\u0142a w radiu, PAP i Interpressie. Przet\u0142umaczy\u0142a 150 ksi\u0105\u017cek, w tym \u201eQuo vadis\u201d Henryka Sienkiewicza (wydane we Francji w 2000 r.). Ostatnio, w wieku 87\u00a0lat, napisa\u0142a ksi\u0105\u017ck\u0119 o swoich prze\u017cyciach t\u0142umaczki. Jak pani widzi, jestem zobligowany do podtrzymania rodzinnych standard\u00f3w.<\/p>\r\n

Autor: Joanna Lichocka
\r\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Gazeta Polska<\/p>\r\n

Wywiad ukaza\u0142 si\u0119 w najnowszym numerze „Gazety Polskiej”<\/i><\/b><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Mam nadzieje, \u017ce kiedy\u015b, jak przyjad\u0119 kolejny raz, to b\u0119dzie ju\u017c inaczej, co\u015b si\u0119 zmieni. \u0179e porz\u0105dni dziennikarze powiedz\u0105 tym z\u0142ym, \u017ce si\u0119 z nimi nie zadaj\u0105, \u017ce uczciwi zbojkotuj\u0105 nieuczciwych, \u017ce inteligentni zbojkotuj\u0105 t\u0142umok\u00f3w – m\u00f3wi prof. Chris Cieszewski, ameryka\u0144ski uczony i cz\u0142onek komitetu organizacyjnego Konferencji Smole\u0144skiej, w rozmowie z Joann\u0105 Lichock\u0105. \u00a0 Wygl\u0105da […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[92,137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71165"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=71165"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71165\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118783,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71165\/revisions\/118783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=71165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=71165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=71165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}