{"id":71000,"date":"2013-11-03T19:34:39","date_gmt":"2013-11-04T00:34:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=71000"},"modified":"2013-11-03T19:34:39","modified_gmt":"2013-11-04T00:34:39","slug":"wspomnienia-nauczyciela-akademickiego-kilka-pytan-na-ktore-moi-studenci-nie-potrafili-znalezc-odpowiedzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=71000","title":{"rendered":"Wspomnienia nauczyciela akademickiego. Kilka pyta\u0144, na kt\u00f3re moi studenci nie potrafili znale\u017a\u0107 odpowiedzi\u2026"},"content":{"rendered":"

W roku akademickim 2011\/12 dzia\u0142a\u0142o w Polsce 460 wy\u017cszych uczelni, w tym 328 niepublicznych. Pobiera\u0142o nauki 1 764 tys. student\u00f3w (520 tys. w uczelniach niepublicznych), a dzieli\u0142o si\u0119 z nimi wiedz\u0105 16 tys. nauczycieli akademickich. Przez kr\u00f3tki okres by\u0142em jednym z nich.<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Warsztaty<\/strong><\/p>\r\n

Pierwsze do\u015bwiadczenia akademickiego belfra zaliczy\u0142em w Wy\u017cszej Szkole Dziennikarstwa im. M. Wa\u0144kowicza, gdzie na drugim roku studi\u00f3w mia\u0142em poprowadzi\u0107 tzw. warsztaty dziennikarskie. Moim zadaniem, co przewidywa\u0142 program studi\u00f3w, by\u0142o nauczenie m\u0142odych ludzi pisania reporta\u017cu. By\u0142o to przedsi\u0119wzi\u0119cie dosy\u0107 karko\u0142omne, podobne do zatrudnienia poety na wydziale polonistyki z zadaniem nauczenia m\u0142odzie\u017cy pisania wierszy.<\/p>\r\n

Podzieli\u0142em si\u0119 t\u0105 refleksj\u0105 ju\u017c na pierwszych zaj\u0119ciach, dodaj\u0105c, \u017ce wprawdzie najwa\u017cniejszy jest talent, ale mo\u017cna si\u0119 nauczy\u0107 warsztatu, analizuj\u0105c i \u201epodgl\u0105daj\u0105c\u201d reporta\u017ce najwybitniejszych tw\u00f3rc\u00f3w tego gatunku. Reporta\u017ce – kontynuowa\u0142em – mo\u017cna podzieli\u0107 na kilka gatunk\u00f3w, ale dwa s\u0105 najwa\u017cniejsze: reporta\u017c uczestnicz\u0105cy i nieuczestnicz\u0105cy.<\/p>\r\n

Pierwsze pytania<\/strong><\/p>\r\n

– Czy mogliby\u015bcie – tu zwr\u00f3ci\u0142em si\u0119 do student\u00f3w – poda\u0107 mi jakie\u015b przyk\u0142ady tych dw\u00f3ch gatunk\u00f3w.<\/p>\r\n

Nast\u0105pi\u0142a kr\u0119puj\u0105ca cisza. – Patronem uczelni, na kt\u00f3rej studiujecie, jest znakomity reporta\u017cysta, kt\u00f3ry mi\u0119dzy innymi napisa\u0142 \u201eMonte Cassino\u201d. To by\u0142 klasyczny reporta\u017c uczestnicz\u0105cy, gdy\u017c Wa\u0144kowicz, jako korespondent wojenny, by\u0142 na miejscu bitwy.<\/p>\r\n

Niestety nikt z moich student\u00f3w nie czyta\u0142 tej ksi\u0105\u017cki. – A czy czytali\u015bcie jego reporta\u017c o tych, kt\u00f3rzy jakoby mieli i\u015b\u0107 czw\u00f3rkami do nieba?<\/p>\r\n

Nie by\u0142o \u017cadnej reakcji (zapewne wszyscy przysypiali na lekcjach polskiego, gdy omawiano poezj\u0119 pana Ildefonsa), wi\u0119c ju\u017c wprost zapyta\u0142em, czy s\u0142yszeli o Westerplatte?<\/p>\r\n

Owszem, s\u0142yszeli, nawet nie pomylili wojen \u015bwiatowych, ale ksi\u0105\u017cki nikt nie czyta\u0142. Niezra\u017cony wyja\u015bni\u0142em, \u017ce \u201eWesterplatte\u201d jest klasycznym reporta\u017cem nieuczestnicz\u0105cym, \u017ce powsta\u0142 on po wielogodzinnych rozmowach Wa\u0144kowicza z komendantem plac\u00f3wki, majorem Henrykiem Sucharskim, na kr\u00f3tko po wyzwoleniu z oflagu, w kt\u00f3rym major sp\u0119dzi\u0142 wojn\u0119.<\/p>\r\n

Zwr\u00f3ci\u0142em uwag\u0119, \u017ce pisanie reporta\u017cu nieuczestnicz\u0105cego obarczone jest ogromnym ryzykiem napisania nieprawdy i \u017ce tak by\u0142o z reporta\u017cem Wa\u0144kowicza, kt\u00f3ry stworzy\u0142 hagiografi\u0119 i mit Sucharskiego, a mit ten dopiero po p\u00f3l wieku uda\u0142o si\u0119 zweryfikowa\u0107. Natomiast nazwisko kapitana Franciszka D\u0105browskiego moi studenci us\u0142yszeli po raz pierwszy. Ju\u017c tylko dla porz\u0105dku: nikt nie tylko nie czyta\u0142 \u017cadnej ksi\u0105\u017cki patrona szko\u0142y, ale nawet nie potrafi\u0142 wymieni\u0107 tytu\u0142u.<\/p>\r\n

Przez ca\u0142y semestr na kolejnych zaj\u0119ciach analizowali\u015bmy wskazane przeze mnie kr\u00f3ciutkie reporta\u017ce mistrz\u00f3w i niezmiennie zaskakiwa\u0142a mnie \u015bwie\u017co\u015b\u0107 i czasami wr\u0119cz wzruszaj\u0105ca wra\u017cliwo\u015b\u0107, nieobci\u0105\u017cona baga\u017cem wcze\u015bniejszych lektur.<\/p>\r\n

Film o Szwejku<\/strong><\/p>\r\n

Warunkiem zaliczenia prowadzonych przeze mnie warsztat\u00f3w by\u0142o samodzielne napisanie reporta\u017cu. Ale o czym? – denerwowali si\u0119 studenci. Mo\u017cna na ka\u017cdy temat: o swoich s\u0105siadach, o wycieczce do lasu, o swoim hobby. – Ja nie mam \u017cadnego hobby – po\u017cali\u0142a si\u0119 jedna ze studentek – ale chodz\u0119 na lekcje tanga. – \u015awietnie, znakomity temat na reporta\u017c, czy czyta\u0142a pani \u201eLekcje ta\u0144ca dla starszych i zaawansowanych\u201d Hrabala? Nie czyta\u0142a. A jak\u0105\u015b inn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 tego znakomitego pisarza? Te\u017c nie. A kto\u015b na sali? Milczenie. Czy kto\u015b czyta\u0142 jak\u0105kolwiek ksi\u0105\u017ck\u0119 czeskiego autora albo przynajmniej potrafi wymieni\u0107 nazwisko kt\u00f3rego\u015b z ca\u0142ej plejady znakomitych czeskich pisarzy? To samo. A \u201ePrzygody dobrego wojaka Szwejka\u201d? Znamy, znamy, wiemy, o co chodzi, widzieli\u015bmy przecie\u017c film.<\/p>\r\n

Moi studenci byli bardzo mili, mieli du\u017co m\u0142odzie\u0144czego zapa\u0142u, wielk\u0105 ochot\u0119 zrobienia kariery w \u017curnalistyce i zasilenia czwartej w\u0142adzy. Niekt\u00f3rym na pewno to si\u0119 uda.<\/p>\r\n

Bezbronni<\/strong><\/p>\r\n

Nie s\u0105dzi\u0142em, \u017ce po opisanym, a dojmuj\u0105cym dla mnie do\u015bwiadczeniu z \u201eWa\u0144kowiczem\u201d, powt\u00f3rz\u0119 kiedykolwiek eksperyment z nauczaniem akademickim. Sta\u0142o si\u0119 inaczej: uleg\u0142em perswazji mojego przyjaciela, kt\u00f3ry by\u0142 rektorem jednej z prywatnych uczelni w mie\u015bcie wojew\u00f3dzkim.\u00a0Mia\u0142em prowadzi\u0107 zaj\u0119cia na ostatnim roku studi\u00f3w magisterskich na wydziale \u201eStosunki mi\u0119dzynarodowe\u201d. Poniewa\u017c dotyczy\u0142o to studi\u00f3w zaocznych, obci\u0105\u017cenie nie by\u0142o zbyt dokuczliwe i musia\u0142em spotyka\u0107 si\u0119 ze swoimi studentami na kilka godzin – raz na miesi\u0105c, w niedziel\u0119. Jego magnificencja da\u0142 mi du\u017c\u0105 swobod\u0119 w zakresie tematyki zaj\u0119\u0107, zdecydowa\u0142em si\u0119 skoncentrowa\u0107 na zagadnieniach zwi\u0105zanych z technikami manipulacji i marketingu politycznego.<\/p>\r\n

Pierwsze wra\u017cenie by\u0142o lepsze ni\u017c w \u201eWa\u0144kowiczu\u201d, gdy\u017c moi studenci byli w okolicach trzydziestki, wszyscy gdzie\u015b pracowali, wi\u0119kszo\u015b\u0107 pozak\u0142ada\u0142a rodziny, kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, nie by\u0142a to ju\u017c smarkateria. W dodatku ka\u017cdy z nich za kilka miesi\u0119cy mia\u0142 zosta\u0107 magistrem.<\/p>\r\n

Na pierwszych zaj\u0119ciach powiedzia\u0142em moim studentom, \u017ceby niczego nie notowali, \u017ce nie b\u0119dzie to wyk\u0142ad, tylko rozmowa. \u0179e b\u0119d\u0119 ich inspirowa\u0142 i czasami wr\u0119cz prowokowa\u0142, \u017ceby w ramach poruszanych temat\u00f3w formu\u0142owali w\u0142asne s\u0105dy .Gdy omawiali\u015bmy techniki manipulacji, studenci ze zgroz\u0105 skonstatowali, \u017ce bardzo \u0142atwo ulegaj\u0105 takim praktykom.<\/p>\r\n

– Jak si\u0119 przed tym broni\u0107? – spyta\u0142a jedna ze studentek. – Trzeba by\u0107 sceptycznym, nie dawa\u0107 wiary jednej stacji telewizyjnej czy jednej gazecie, trzeba zbiera\u0107 informacje z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 i potem samodzielnie wyci\u0105ga\u0107 wnioski.- Na to nie mamy czasu, mamy prac\u0119, mamy rodziny.<\/p>\r\n

Oni wobec pot\u0119\u017cnej machiny medialnej byli w istocie bezbronni, w dodatku nie chroni\u0142 ich pancerz jako-takiej og\u00f3lnej erudycji.<\/p>\r\n

Penderecki- przyjaciel Wilsona<\/strong><\/p>\r\n

Najlepiej poka\u017ce to dialog, jaki wywi\u0105za\u0142 si\u0119 na jednych z ostatnich zaj\u0119\u0107. Przyjecha\u0142 w\u0142a\u015bnie do Polski prezydent Barack Obama – zada\u0142em wi\u0119c moim studentom, niedosz\u0142ym magistrom \u201estosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych\u201d pytanie: jak na przestrzeni dziej\u00f3w wygl\u0105da\u0142y stosunki polsko-ameryka\u0144skie? Poniewa\u017c nikt si\u0119 nie wyrywa\u0142 zacz\u0105\u0142em zaczepnie. Jak to by\u0142o w czasach Kazimierza Jagiello\u0144czyka?<\/p>\r\n

Przerwa\u0142em kilkunastosekundow\u0105 cisz\u0119. – Nie mog\u0142o ich by\u0107, bo Kolumb nie dop\u0142yn\u0105\u0142 do Ameryki. Na sali kto\u015b si\u0119 za\u015bmia\u0142, nast\u0105pi\u0142o odpr\u0119\u017cenie. – A jak to wygl\u0105da\u0142o w czasach walki Ameryki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107, pojawi\u0142y si\u0119 wtedy dwa polskie nazwiska? P\u00f3\u0142minutowa cisza. Nie znacie nazwiska Ko\u015bciuszko?. – Ale\u017c naturalnie – zacz\u0119li si\u0119 przekrzykiwa\u0107 – ale pan nas speszy\u0142 tym Jagiello\u0144czykiem. – A drugi Polak by\u0142 kawalerzyst\u0105, zgin\u0105\u0142, dowodz\u0105c szar\u017c\u0105, do dzi\u015b jest w USA obchodzone \u015bwi\u0119to jego imienia? Nie pomog\u0142y dodatkowe informacje, nie s\u0142yszeli o Pu\u0142askim.<\/p>\r\n

No dobrze, a jak by\u0142o w czasach wojny secesyjnej? Znowu cisza. – Nie by\u0142o wtedy Rzeczypospolitej, mieli\u015bmy Powstanie Styczniowe. \u0179eby roz\u0142adowa\u0107 sytuacj\u0119, zacz\u0105\u0142em opowiada\u0107, jak to w Warszawie jeden z plac\u00f3w na \u0179oliborzu nazwano przed wojn\u0105 Placem Wilsona, w PRL zmieniono mu nazw\u0119 i przywr\u00f3cono po 1989 r. – Czy wiecie, kim by\u0142 Wilson? Nie wiedzieli. – By\u0142 prezydentem Stan\u00f3w Zjednoczonych – t\u0142umaczy\u0142em za\u017cenowany – kt\u00f3ry pod koniec I wojny \u015bwiatowej og\u0142osi\u0142 plan pokojowy nazwany:\u201e14 punkt\u00f3w Wilsona\u201d. A 13. punkt zawiera\u0142 postulat odbudowy pa\u0144stwa polskiego z dost\u0119pem do morza. Historycy, zapewne nie bez racji, t\u0142umacz\u0105 ten gest Wilsona faktem bliskiej i wieloletniej przyja\u017ani ameryka\u0144skiego prezydenta z wybitnym polskim muzykiem – ko\u0144czy\u0142em wyk\u0142ad. Czy wiecie o kim m\u00f3wi\u0119? Cisza si\u0119 przeci\u0105ga\u0142a i stawa\u0142a niezno\u015bna. Nie wytrzyma\u0142em i warkn\u0105\u0142em niewyra\u017anie P\u2026\u2026.ski. – Wiemy, wiemy: Penderecki.<\/p>\r\n

Pointa<\/strong><\/p>\r\n

III RP szczyci si\u0119 tym, \u017ce skokowo wzros\u0142a liczba Polak\u00f3w maj\u0105cych wy\u017csze wykszta\u0142cenie. W roku 2012 39,1% Polak\u00f3w w przedziale wiekowym 30-34 lata mia\u0142o uko\u0144czone studia. Ten wska\u017anik by\u0142 wy\u017cszy od wska\u017anika dla ca\u0142ej Unii Europejskiej, ba – by\u0142 nawet wy\u017cszy od wska\u017anika w Niemczech. O jako\u015bci studi\u00f3w jako\u015b si\u0119 nie m\u00f3wi, natomiast trzeba odnotowa\u0107, \u017ce w \u015bwiatowych rankingach wy\u017cszych uczelni tylko uniwersytety Warszawski i Jagiello\u0144ski maj\u0105 jako-tak\u0105 pozycj\u0119 (pomi\u0119dzy 300 i 400), z tendencj\u0105, niestety, opadaj\u0105c\u0105.<\/p>\r\n

I na koniec jedno zas\u0142yszane zdanie, kt\u00f3rego kategoryczna diagnoza wydawa\u0142a si\u0119 przed moimi akademickimi epizodami skrajnie przesadzona: \u201eNikt nic nie czyta, je\u015bli czyta, to nie rozumie, a je\u015bli nawet rozumie, to nie pami\u0119ta\u201d<\/strong>.<\/p>\r\n

Andrzej Gelberg<\/em><\/strong>
http:\/\/wpolityce.pl<\/a><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W roku akademickim 2011\/12 dzia\u0142a\u0142o w Polsce 460 wy\u017cszych uczelni, w tym 328 niepublicznych. Pobiera\u0142o nauki 1 764 tys. student\u00f3w (520 tys. w uczelniach niepublicznych), a dzieli\u0142o si\u0119 z nimi wiedz\u0105 16 tys. nauczycieli akademickich. Przez kr\u00f3tki okres by\u0142em jednym z nich. Warsztaty Pierwsze do\u015bwiadczenia akademickiego belfra zaliczy\u0142em w Wy\u017cszej Szkole Dziennikarstwa im. M. Wa\u0144kowicza, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71000"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=71000"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71000\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=71000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=71000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=71000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}