Dzi\u015b po\u017cegnano Tadeusza Mazowieckiego, ostatniego premiera PRL i pierwszego premiera III Rzeczypospolitej.\u00a0Trumna z cia\u0142em by\u0142ego premiera zosta\u0142a z\u0142o\u017cona w niedziel\u0119 po po\u0142udniu w grobie na cmentarzu w podwarszawskich Laskach, gdzie pochowana jest tak\u017ce jego \u017cona Ewa.<\/p>\r\n
Modlitw\u0119 na cmentarzu prowadzi\u0142 metropolita warszawski ks. kard. Kazimierz Nycz, kt\u00f3ry wcze\u015bniej odprawi\u0142 Msz\u0119 \u015bw. \u017ca\u0142obn\u0105 w warszawskiej archikatedrze \u015bw. Jana Chrzciciela.<\/p>\r\n
* * *<\/p>\r\n
M\u00f3g\u0142 by\u0107 pierwszym niekomunistycznym premierem w powojennej Polsce, ale dzia\u0142alno\u015b\u0107 rz\u0105du, na kt\u00f3rego czele stan\u0105\u0142, pozwala nazywa\u0107 go raczej pierwszym premierem postkomunistycznego uk\u0142adu.<\/strong><\/p>\r\n Okres tzw. transformacji, kiedy to Tadeusz Mazowiecki \u201eprzesz\u0142o\u015b\u0107 odkre\u015bli\u0142 grub\u0105 lini\u0105\u201d, pozwoli\u0142 przenie\u015b\u0107 uk\u0142ady funkcjonuj\u0105ce w PRL-owskim systemie w\u0142adzy do nowej, postkomunistycznej rzeczywisto\u015bci i \u015bwietnie si\u0119 w niej ulokowa\u0107. W ten spos\u00f3b zosta\u0142y zabezpieczone interesy komunistycznych prominent\u00f3w oraz funkcjonariuszy dawnego systemu, a oni sami mieli zapewnione poczucie bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\r\n Propagandysta<\/strong><\/p>\r\n Karier\u0119 rozpocz\u0105\u0142 w 1949 r. wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z PAX-owskim tygodnikiem \u201eDzi\u015b i Jutro\u201d, rok p\u00f3\u017aniej, maj\u0105c zaledwie dwadzie\u015bcia trzy lata, zosta\u0142 zast\u0119pc\u0105 redaktora naczelnego dziennika \u201eS\u0142owo Powszechne\u201d.<\/p>\r\n Na jego \u0142amach Mazowiecki publikowa\u0142 m.in. takie deklaracje ideowe koncesjonowanych katolik\u00f3w: \u201eUwa\u017cam, i\u017c katolik nie ma \u017cadnej potrzeby zaprzecza\u0107 wielkiej donios\u0142o\u015bci, jak\u0105 w rozwoju my\u015bli ludzkiej odegra\u0142y teorie Marksa i jego nast\u0119pc\u00f3w. Uznaj\u0119 wielki wk\u0142ad my\u015bli marksistowskiej do og\u00f3lnego dorobku ludzkiej kultury\u201d.<\/p>\r\n Jako sprawne narz\u0119dzie komunistycznej propagandy zab\u0142ysn\u0105\u0142 broszur\u0105 pt. \u201eWr\u00f3g pozosta\u0142 ten sam\u201d, w kt\u00f3rej pisa\u0142 o \u017co\u0142nierzach podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego: \u201eGdyby\u015bmy przegl\u0105dn\u0119li kroniki proces\u00f3w cz\u0142onk\u00f3w organizacji podziemnych, spotkaliby\u015bmy ludzi, kt\u00f3rzy z ca\u0142ym cynizmem i premedytacj\u0105 mordowali swych towarzyszy, kiedy uznali ich za niebezpiecznych\u201d. W innym miejscu, por\u00f3wnuj\u0105c ich do hitlerowc\u00f3w, oskar\u017ca\u0142 o to, \u017ce s\u0105 sojusznikami \u201ewczorajszych oprawc\u00f3w z Dachau, O\u015bwi\u0119cimia, Mauthausen\u201d.<\/p>\r\n Kiedy ko\u0144czy\u0142a si\u0119 wojna, Tadeusz Mazowiecki mia\u0142 osiemna\u015bcie lat, ale w przeciwie\u0144stwie do ogromnej cz\u0119\u015bci swoich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w nie anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w \u017cadne formy oporu przeciwko okupantowi.<\/p>\r\n Jednak gdy jego r\u00f3wie\u015bnicy w powojennej Polsce byli mordowani w komunistycznych wi\u0119zieniach, pisa\u0142: \u201eBy\u0142oby jak\u0105\u015b ahistoryczn\u0105, sentymentaln\u0105 ckliwo\u015bci\u0105 nie widzie\u0107 tego, \u017ce ka\u017cda wielka przemiana dziejowa poci\u0105ga za sob\u0105 ofiary tak\u017ce w ludziach. Ka\u017cda rewolucja spo\u0142eczna przeciwstawia sobie tych, kt\u00f3rzy broni\u0105 dotychczasowego porz\u0105dku rzeczy, i tych, kt\u00f3rzy walcz\u0105 o nowy\u201d i wzywa\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki do pot\u0119pienia \u201eband podziemia\u201d i zastosowania wobec nich sankcji kanonicznych.<\/p>\r\n Obiektem atak\u00f3w Tadeusza Mazowieckiego by\u0142 tak\u017ce \u201erewan\u017cystowski\u201d i \u201eagenturalny\u201d rz\u0105d londy\u0144ski, kt\u00f3remu \u201eideologia lancy u\u0142a\u0144skiej na us\u0142ugach kapitalistycznej wolno\u015bci zas\u0142oni\u0142a historyczn\u0105 szans\u0119 wydobycia Polski z wielowiekowych zaniedba\u0144 cywilizacyjnych\u201d.<\/p>\r\n Katolik\u00a0koncesjonowany<\/strong><\/p>\r\n Bardzo trafnie o \u015brodowisku, z kt\u00f3rym zwi\u0105zany by\u0142 Tadeusz Mazowiecki, wyrazi\u0142 si\u0119 Prymas Polski Stefan Wyszy\u0144ski, nazywaj\u0105c ich \u201ekatolickimi odszczepie\u0144cami spo\u0142ecznymi\u201d. Starali si\u0119 oni przekona\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo, \u017ce mo\u017cna po\u0142\u0105czy\u0107 bolszewizm z katolicyzmem, nie zwa\u017caj\u0105c na dekret \u015awi\u0119tego Oficjum z 1949 r. gro\u017c\u0105cy ekskomunik\u0105 wszystkim katolikom, kt\u00f3rzy \u201ewyznaj\u0105 komunizm, propaguj\u0105 go lub wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z komunistami\u201d.<\/p>\r\n Jako lojalny i pos\u0142uszny partii propagandysta w 1953 r. zosta\u0142 redaktorem naczelnym \u201eWroc\u0142awskiego Tygodnika Katolik\u00f3w\u201d. Za ten awans odwdzi\u0119czy\u0142 si\u0119 obrzydliwym atakiem na ksi\u0119\u017cy kurii krakowskiej oraz ks. bp. Czes\u0142awa Kaczmarka.<\/p>\r\n Po wydaniu przez s\u0105d wyroku skazuj\u0105cego ks. bp. Kaczmarka na 12 lat wi\u0119zienia nowy redaktor naczelny \u201eWTK\u201d pisa\u0142: \u201eNa rozprawie s\u0105dowej zanalizowana zosta\u0142a przest\u0119pcza dzia\u0142alno\u015b\u0107 oskar\u017conych, jak i jej skutki. Wychowanie nacechowane podejrzliwo\u015bci\u0105 i wrogo\u015bci\u0105 wobec post\u0119pu spo\u0142ecznego, atmosfer\u0105 \u015brodowiska spo\u0142ecznego rozniecaj\u0105c\u0105 lub cho\u0107by tylko podtrzymuj\u0105c\u0105 bezwzgl\u0119dn\u0105 wrogo\u015b\u0107 wobec osi\u0105gni\u0119\u0107 spo\u0142ecznych Polski Ludowej, wp\u0142ywy polityczne przychodz\u0105ce z zewn\u0105trz i wyros\u0142a na tym wszystkim b\u0142\u0119dna postawa polityczna ks. bp. Kaczmarka, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a go do kolizji z prawem – oto sumarycznie uj\u0119te przyczyny dzia\u0142alno\u015bci przest\u0119pczej oskar\u017conych. Doprowadzi\u0142y one do czyn\u00f3w skierowanych przeciwko interesom w\u0142asnego narodu i post\u0119pu spo\u0142ecznego w okresie przedwojennym, okupacyjnym i w Polsce Ludowej\u201d.<\/p>\r\n Ten atak Mazowieckiego na Ko\u015bci\u00f3\u0142 przypad\u0142 w sytuacji, gdy na ksi\u0119\u017cy zapada\u0142y wyroki \u015bmierci, a w wi\u0119zieniach przetrzymywano ponad tysi\u0105c ksi\u0119\u017cy.<\/p>\r\n Post\u0119powy katolik<\/strong><\/p>\r\n W 1955 r. Mazowiecki rozsta\u0142 si\u0119 PAX-em i dwa lata p\u00f3\u017aniej zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w tworzenie Klub\u00f3w Post\u0119powej Inteligencji Katolickiej, kt\u00f3re uzyska\u0142y aprobat\u0119 w\u0142adz. W 1958 r. Mazowiecki zak\u0142ada i zostaje redaktorem naczelnym \u201ekatolickiego\u201d miesi\u0119cznika \u201eWi\u0119\u017a\u201d, do kt\u00f3rego Episkopat ustosunkowuje si\u0119 krytycznie ze wzgl\u0119du na propagowanie lewicowych pogl\u0105d\u00f3w.<\/p>\r\n O \u015brodowisku \u201eWi\u0119zi\u201d Prymas Stefan Wyszy\u0144ski m\u00f3wi\u0142: \u201eMieni\u0105 siebie katolikami post\u0119powymi, ale ten ich post\u0119p nie idzie do przodu, lecz do ty\u0142u\u201d. Wkr\u00f3tce – zgodnie z \u017cyczeniem w\u0142adz – otwarcie zaanga\u017cowali si\u0119 w walk\u0119 z Prymasem, kt\u00f3remu Mazowiecki zarzuca\u0142 anachroniczn\u0105 wizj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, zacofanie i konserwatyzm, nieust\u0119pliwo\u015b\u0107 wobec w\u0142adz, co rzekomo mia\u0142o utrudnia\u0107 nawi\u0105zanie dobrych stosunk\u00f3w PRL z Watykanem.<\/p>\r\n W 1963 r. Mazowiecki razem z Jerzym Turowiczem, Andrzejem Wielowieyskim i Stanis\u0142awem Stomm\u0105 uda\u0142 si\u0119 do Rzymu, gdzie podczas Soboru Watyka\u0144skiego II intrygowali przeciwko Prymasowi. Jednym z ich zarzut\u00f3w wobec ks. kard. Wyszy\u0144skiego by\u0142a jego maryjno\u015b\u0107.<\/p>\r\n Sam Prymas uwa\u017ca\u0142, \u017ce ten atak jest skierowany nie tylko przeciwko niemu, ale tak\u017ce przeciwko Wielkiej Nowennie przed Milenium Chrztu Polski. Autorem tych intryg i zleceniodawc\u0105 dzia\u0142a\u0144 podj\u0119tych przeciwko Prymasowi na Soborze by\u0142 Zenon Kliszko, o czym zreszt\u0105 ks. kard. Stefan Wyszy\u0144ski pisa\u0142 w wyja\u015bnieniu wys\u0142anym do Papie\u017ca Paw\u0142a VI.<\/p>\r\n R\u00f3wnie\u017c \u201eOr\u0119dzie biskup\u00f3w polskich do biskup\u00f3w niemieckich\u201d z 1965 r. spotka\u0142o si\u0119 z atakiem \u201eWi\u0119zi\u201d i Ko\u0142a Poselskiego \u201eZnak\u201d, w kt\u00f3rym Mazowiecki zasiada\u0142 od 1961 roku. Krytyka ta by\u0142a odpowiedzi\u0105 na oczekiwania w\u0142adz i doskonale wsp\u00f3\u0142brzmia\u0142a z komunistyczn\u0105 propagand\u0105. Prymas krytykowa\u0142 lewicowe i promarksistowskie pogl\u0105dy prezentowane przez redakcj\u0119 \u201eWi\u0119zi\u201d, a pod koniec lat 60, po zamieszczonym w miesi\u0119czniku artykule na temat stanu kap\u0142a\u0144skiego w Polsce, zabroni\u0142 duchowie\u0144stwu pisania w periodyku Tadeusza Mazowieckiego.<\/p>\r\n Po wydarzeniach marca 1968 r. wobec dyskusji \u015brodowiska pos\u0142\u00f3w Ko\u0142a \u201eZnak\u201d Mazowiecki zdecydowa\u0142 si\u0119 na poparcie Gomu\u0142ki i lojalno\u015b\u0107 wobec I sekretarza KC PZPR. 22 lipca 1969 r. pierwszy sekretarz uhonorowa\u0142 Mazowieckiego Krzy\u017cem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Tadeusz Mazowiecki ze wzgl\u0119du na brak poparcia nowej ekipy rz\u0105dz\u0105cej nie uzyska\u0142 zgody na kandydowanie do Sejmu w 1972 roku.<\/p>\r\n Obdarzony kredytem zaufania<\/strong><\/p>\r\n Powszechnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce w sierpniu 1980 r. Mazowiecki przywi\u00f3z\u0142 do Stoczni Gda\u0144skiej apel poparcia ze strony warszawskich intelektualist\u00f3w dla strajkuj\u0105cych robotnik\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci by\u0142 to apel do MKS o podj\u0119cie dialogu i wol\u0119 kompromisu. 22 sierpnia Tadeusz Mazowiecki i Bronis\u0142aw Geremek przyjechali do stoczni i zg\u0142osili si\u0119 do prezydium MKS, oferuj\u0105c pomoc jako doradcy.<\/p>\r\n Zaraz potem na wniosek Mazowieckiego z Warszawy samolotem przylecieli kolejni doradcy. Miejsce w samolocie za\u0142atwi\u0142 im wojewoda gda\u0144ski, a na Ok\u0119ciu w pokonaniu formalno\u015bci pomaga\u0142 pu\u0142kownik MSW, \u017cycz\u0105c na po\u017cegnanie \u201epo\u017cytecznej pracy dla pa\u0144stwa socjalistycznego\u201d (S. Cenckiewicz, \u201eAnna Solidarno\u015b\u0107\u201d).<\/p>\r\n – Pewnego dnia – wspomina Andrzej Gwiazda – Mazowiecki zacz\u0105\u0142 nam doradza\u0107, aby\u015bmy rezygnowali z rejestracji wolnych zwi\u0105zk\u00f3w i za\u017c\u0105dali nowych wybor\u00f3w do rad zak\u0142adowych. Na moje zdziwienie, \u017ce to chyba jaka\u015b pomy\u0142ka, us\u0142ysza\u0142em: \u201eNo tak, wiedzieli\u015bmy, \u017ce si\u0119 nie zgodzicie, ale musieli\u015bmy wam tak powiedzie\u0107\u201d. Zaraz te\u017c z\u0142o\u017cyli nam drug\u0105 propozycj\u0119, aby\u015bmy si\u0119 rejestrowali w CRZZ. Akurat przechodzi\u0142o pi\u0119ciu stoczniowc\u00f3w, wi\u0119c powiedzia\u0142em im, \u017ceby wyprowadzili pan\u00f3w doradc\u00f3w za bram\u0119 stoczni, a jak b\u0119d\u0105 chcieli przygl\u0105da\u0107 si\u0119 strajkowi, to za\u0142atwi\u0119 im przepustki. Na drugi dzie\u0144 wr\u00f3cili skruszeni i wi\u0119cej ju\u017c takich propozycji nie sk\u0142adali. Do wyja\u015bnienia pozostaje kwestia, kto im kaza\u0142 z\u0142o\u017cy\u0107 te propozycje – m\u00f3wi Andrzej Gwiazda.<\/p>\r\n Mazowiecki pr\u00f3bowa\u0142 te\u017c forsowa\u0107 koncepcj\u0119 rejestracji nie jednego zwi\u0105zku, ale utworzenia federacji zwi\u0105zk\u00f3w, co oczywi\u015bcie w znacz\u0105cy spos\u00f3b os\u0142abia\u0142oby jego pozycj\u0119. Zachowawcza i ugodowa postawa doradcy \u201eSolidarno\u015bci\u201d musia\u0142a by\u0107 bardzo wyrazista, skoro w styczniu 1981 r. Jerzy Urban wystosowa\u0142 list do I sekretarza KC PZPR Stanis\u0142awa Kani, w kt\u00f3rym proponowa\u0142, aby jako przeciwwag\u0119 dla \u201eSolidarno\u015bci\u201d utworzy\u0107 rz\u0105d koalicyjny z \u201ekatolikami typu Mazowiecki\u201d.<\/p>\r\n Urban oczywi\u015bcie nie pe\u0142ni\u0142 jeszcze wtedy \u017cadnych funkcji w rz\u0105dzie, bo jego rzecznikiem zosta\u0142 p\u00f3\u0142 roku p\u00f3\u017aniej, ale to z pewno\u015bci\u0105 ciekawa ocena.<\/p>\r\n Po wprowadzeniu stanu wojennego Tadeusz Mazowiecki zosta\u0142 internowany, przez nast\u0119pne lata pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 doradcy Lecha Wa\u0142\u0119sy. W 1989 r. zosta\u0142 zaproszony do obrad Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u, przy kt\u00f3rym odgrywa\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119, a jednocze\u015bnie by\u0142 podobnie jak Bronis\u0142aw Geremek, Marcin Kr\u00f3l czy Stefan Bratkowski zwolennikiem daleko id\u0105cych ust\u0119pstw wobec w\u0142adzy.<\/p>\r\n Ochroniarz uk\u0142adu<\/strong><\/p>\r\n – W 1990 r. jecha\u0142em z Mazowieckim poci\u0105giem do Gda\u0144ska i zapyta\u0142em go o to, jakie powinny by\u0107 perspektywy naszych dalszych dzia\u0142a\u0144 – opowiada Piotr \u0141. Andrzejewski, wieloletni senator. – W odpowiedzi us\u0142ysza\u0142em: \u201ePanie mecenasie, nie mo\u017cemy zrobi\u0107 niczego, co nie by\u0142oby w ich interesie\u201d.<\/p>\r\n Rzeczywi\u015bcie interes w\u0142adz PRL zosta\u0142 przez premiera dobrze zabezpieczony. Opozycyjni dzia\u0142acze stanu wojennego z gorycz\u0105 przyj\u0119li nominacj\u0119 na szefa MSW (i na stanowisko wicepremiera) gen. Czes\u0142awa Kiszczaka, a na szefa MON gen. Floriana Siwickiego. Pod ich rz\u0105dami funkcjonariusze dawnego systemu natychmiast przyst\u0105pili do czyszczenia archiw\u00f3w i palenia akt.<\/p>\r\n Polityka grubej kreski, jak\u0105 wprowadza\u0142 w \u017cycie Mazowiecki, prowadzi\u0142a do licznych protest\u00f3w m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra postrzega\u0142a kontraktow\u0105, pomagdalenkowsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 jako zdrad\u0119. W tym przekonaniu utwierdza\u0142o ich zachowanie rz\u0105du, kt\u00f3ry nie waha\u0142 si\u0119 w styczniu 1990 r. wys\u0142a\u0107 ZOMO, przemianowane na Oddzia\u0142y Prewencji MO, do rozp\u0119dzenia demonstracji przed Sal\u0105 Kongresow\u0105 w Warszawie, gdzie odbywa\u0142 si\u0119 ostatni zjazd PZPR.<\/p>\r\n Jednak znacznie bardziej haniebnie zachowa\u0142 si\u0119 premier Mazowiecki, kiedy kaza\u0142 oddzia\u0142om prewencji i brygadzie komandos\u00f3w rozp\u0119dzi\u0107 m\u0142odzie\u017c, kt\u00f3ra zaj\u0119\u0142a budynek KW PZPR w Gda\u0144sku, aby uniemo\u017cliwi\u0107 rozpocz\u0119te ju\u017c palenie akt. OMPO rozbi\u0142y tak\u017ce demonstracj\u0119 zawi\u0105zan\u0105 spontanicznie w pobli\u017cu budynku partii.<\/p>\r\n W wyniku czyszczenia archiw\u00f3w, za przyzwoleniem premiera Tadeusza Mazowieckiego, bezpowrotnie zniszczonych zosta\u0142o setki tysi\u0119cy dokument\u00f3w – m.in. prawie wszystkie materia\u0142y Departamentu IV MSW, kt\u00f3ry zajmowa\u0142 si\u0119 walk\u0105 z Ko\u015bcio\u0142em. Dawni funkcjonariusze aparatu represji po pozytywnej weryfikacji zasilali szeregi UOP, milicjanci przeszli do policji, a komu to nie odpowiada\u0142o, szed\u0142 na emerytur\u0119 lub do biznesu.<\/p>\r\n Uleg\u0142o\u015b\u0107\u00a0wobec Berlina<\/strong><\/p>\r\n Rz\u0105d Tadeusza Mazowieckiego nie potrafi\u0142 i nie chcia\u0142 odci\u0105\u0107 p\u0119powiny \u0142\u0105cz\u0105cej Polsk\u0119 z Rosj\u0105, czemu da\u0142 wyraz minister Krzysztof Skubiszewski podczas wizyty w Moskwie, deklaruj\u0105c, \u017ce \u201esojusz polsko-radziecki musi by\u0107 kontynuowany bez wzgl\u0119du na zmienione okoliczno\u015bci\u201d. Przedstawiciele rz\u0105du kilkakrotnie zapewniali, \u017ce Polska nie wyst\u0105pi ani przeciwko RWPG, ani przeciwko Uk\u0142adowi Warszawskiemu. Zreszt\u0105 pierwszym zagranicznym go\u015bciem nowo powo\u0142anego premiera by\u0142 W\u0142adimir Kriuczkow, szef KGB.<\/p>\r\n Zdaniem prof. Tadeusza Marczaka, Tadeusz Mazowiecki polskiej polityce zagranicznej nada\u0142 klientystyczny charakter. Doskonale to wida\u0107 w relacjach z Niemcami.<\/p>\r\n – Co prawda uda\u0142o mu si\u0119 doprowadzi\u0107 do traktatu granicznego z Niemcami, ale g\u0142\u00f3wna zas\u0142uga w tym przypada prezydentowi USA – to dzi\u0119ki stanowczej postawie Amerykan\u00f3w kanclerz Helmut Kohl uzna\u0142 granic\u0119 na Odrze i Nysie, czemu wcze\u015bniej si\u0119 opiera\u0142 – przypomina prof. Marczak. – Jako premier Mazowiecki nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 postawi\u0107 na porz\u0105dku dnia kwestii odszkodowa\u0144 wojennych dla Polski, czym otworzy\u0142 drog\u0119 do aroganckiego wysuwania roszcze\u0144 materialnych ze strony Niemc\u00f3w wobec Polski.<\/p>\r\n Z kolei jako doradca Bronis\u0142awa Komorowskiego ds. zagranicznych Tadeusz Mazowiecki wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w spektaklu w ca\u0142ym tego s\u0142owa nikczemnym. 10 lipca 2011 roku w Jedwabnem odczyta\u0142 list prezydenta, w kt\u00f3rym znalaz\u0142o si\u0119 sformu\u0142owanie o Narodzie Polskim jako \u201esprawcy\u201d zbrodni na ludno\u015bci \u017cydowskiej.<\/p>\r\n – Brak danych, by ustali\u0107, jaki by\u0142 wk\u0142ad Mazowieckiego w tre\u015b\u0107 przes\u0142ania, ale trudno przypuszcza\u0107, \u017ceby doradca prezydencki ograniczy\u0142 si\u0119 li tylko do roli lektora. Je\u015bli za\u015b we\u017amiemy pod uwag\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wn\u0105 wytyczn\u0105 polityki historycznej Berlina jest przypisywanie wsp\u00f3\u0142sprawstwa w zbrodni holokaustu innym narodom europejskim, a ostatnio szczeg\u00f3lnie Polakom – rola Mazowieckiego rysuje si\u0119 w jednoznacznie negatywnym \u015bwietle – stwierdza prof. Tadeusz Marczak.<\/p>\r\n Mazowiecki jest te\u017c symbolem tzw. transformacji ustrojowej w Polsce zapocz\u0105tkowanej planem Balcerowicza. – Po 24 latach coraz dobitniej widzimy jej efekty: zag\u0142ada przemys\u0142u polskiego, stworzenie patologicznego systemu finansowego, obr\u00f3cenie Polski w kraj kolonialny, a Polak\u00f3w w lud kolonialny – podkre\u015bla prof. Marczak. A wszystko to za cen\u0119, jak zauwa\u017cy\u0142 znany chi\u0144ski ekonomista Song Hongbing, \u201ebolesnej utraty maj\u0105tku narodowego\u201d.<\/p>\r\n Anna Ko\u0142akowska<\/strong><\/em><\/p>\r\n Nasz Dziennik<\/p>\r\n Za: Radio Maryja (03 listopada 2013)<\/a><\/p>\r\n <\/p>\r\n Przysz\u0142y premier III RP w\u00a0szczytowym okresie stalinizmu wzywa\u0142 do\u00a0brutalnej rozprawy z\u00a0\u0179o\u0142nierzami Wykl\u0119tymi i\u00a0emigracj\u0105 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 – pisze w\u00a0\u201eHistorii Do\u00a0Rzeczy\u201d S\u0142awomir Cenckiewicz.<\/p>\r\n W\u00a0oficjalnych panegirycznych publikacjach po\u015bwi\u0119conych Tadeuszowi Mazowieckiemu skrz\u0119tnie pomijana jest napisana przez niego w\u00a01952 roku ksi\u0105\u017cka \u201eWr\u00f3g pozosta\u0142 ten sam\u201d. Mazowiecki napisa\u0142 j\u0105 wsp\u00f3lnie z\u00a0Zygmuntem Przetakiewiczem, by\u0142ym dzia\u0142aczem przedwojennej \u201eFalangi\u201d i\u00a0bliskim wsp\u00f3\u0142pracownikiem Boles\u0142awa Piaseckiego. Ksi\u0105\u017cka by\u0142a elementem bezwzgl\u0119dnej komunistycznej kampanii wymierzonej w\u00a0polskie podziemie niepodleg\u0142o\u015bciowe i\u00a0wszelk\u0105 opozycj\u0119.<\/p>\r\n \u0179o\u0142nierze Wykl\u0119ci zostali przez Mazowieckiego przedstawieni jako mordercy, a\u00a0prowadzona przez nich dzia\u0142alno\u015b\u0107 jako \u201ebezsensowna\u201d i\u00a0\u201eszkodliwa\u201d. Gdy\u00a0Sowieci i\u00a0ich kolaboranci stosowali powszechny terror wobec podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego, Mazowiecki pisa\u0142 w\u00a0swojej ksi\u0105\u017cce, \u017ce\u00a0koncepcja \u201edrugiego wroga\u201d (komunist\u00f3w) jest wytworem od\u00a0lat ci\u0105gn\u0105cej si\u0119 propagandy antykomunistycznej i\u00a0antyradzieckiej, kt\u00f3r\u0105 w\u00a0nowych warunkach kontynuuj\u0105 o\u015brodki dywersji w\u00a0rodzaju BBC, G\u0142osu Ameryki, Radia Madryt i\u00a0Radia Wolna Europa ze\u00a0swoim przekazem: \u201ezabijajcie si\u0119 wzajemnie\u201d. W\u00a0ten spos\u00f3b pr\u00f3buje si\u0119 – stwierdza\u0142 Mazowiecki – zakwestionowa\u0107 owoce \u201erewolucji spo\u0142ecznej\u201d w\u00a0Polsce.<\/p>\r\n Przysz\u0142y premier III RP zaznacza\u0142, \u017ce\u00a0owa rewolucja musi rodzi\u0107 ofiary: \u201eBy\u0142oby jak\u0105\u015b ahistoryczn\u0105, sentymentaln\u0105 ckliwo\u015bci\u0105 nie widzie\u0107 tego, \u017ce\u00a0ka\u017cda wielka przemiana dziejowa poci\u0105ga za\u00a0sob\u0105 ofiary tak\u017ce w\u00a0ludziach. Ka\u017cda rewolucja spo\u0142eczna przeciwstawia sobie tych, kt\u00f3rzy\u00a0broni\u0105 dotychczasowego porz\u0105dku rzeczy, i\u00a0tych, kt\u00f3rzy\u00a0walcz\u0105 o\u00a0nowy; przeciwstawia bezlito\u015bnie. Jej prawa s\u0105 twarde. \u201d Co wi\u0119c zrobi\u0107 z\u00a0antykomunistycznym podziemiem? Mazowiecki t\u0142umaczy\u0142: \u201eCz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry\u00a0\u015bwiadomie i\u00a0uporczywie daje pos\u0142uch tej\u00a0dywersyjnej propagandzie, musimy otwarcie powiedzie\u0107, \u017ce\u00a0wraz z\u00a0ni\u0105 stawia na\u00a0zapomnienie i\u00a0schodzi na\u00a0strom\u0105 drog\u0119. Trzeba to\u00a0wyrazi\u0107 brutalnie, bo podobno \u015bpi\u0105cego nigdy, nawet do\u015b\u0107 delikatnie – listkiem r\u00f3\u017cy – przebudzi\u0107 nie mo\u017cna.\u201d<\/p>\r\n W\u00a0ksi\u0105\u017cce grozi\u0142 ludziom Ko\u015bcio\u0142a nie uznaj\u0105cym tre\u015bci wymuszonego na\u00a0episkopacie Polski porozumienia z\u00a0komunistami z\u00a0kwietnia 1950 roku, kt\u00f3re pot\u0119pia\u0142o \u201ebandy podziemia\u201d. Przestrzega\u0142 przed\u00a0\u201elepem zachodniej propagandy\u201d. Pisa\u0142 r\u00f3wnie\u017c o\u00a0\u201eagenturalnym, rewan\u017cystowskim polskim Londynie\u201d, sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z\u00a0\u201ekondotier\u00f3w polskiego wstecznictwa\u201d. Mieli oni uprawia\u0107 zak\u0142aman\u0105 propagand\u0119 antykomunistyczn\u0105 i\u00a0podburza\u0107 \u015bwiat do\u00a0wojny. Oczywi\u015bcie wszystko w\u00a0imi\u0119 interes\u00f3w klas posiadaj\u0105cych.<\/p>\r\n W\u00a0swoim opublikowanym w\u00a0\u201eHistorii Do\u00a0Rzeczy\u201d artykule S\u0142awomir Cenckiewicz zwraca uwag\u0119, \u017ce\u00a0ksi\u0105\u017cka \u201eWr\u00f3g pozosta\u0142 ten sam\u201d, cho\u0107 ukaza\u0142a si\u0119 w\u00a0nak\u0142adzie 15 tys. egzemplarzy, jest dzi\u015b skrz\u0119tnie przemilczana. W\u00a0bibliotecznych katalogach mo\u017cna j\u0105 znale\u017a\u0107 tylko po\u00a0tytule, a\u00a0nie wed\u0142ug nazwisk autor\u00f3w.<\/p>\r\n S\u0142awomir Cenckiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n [youtube m32I6quV8ac<\/a>]<\/p>\r\n 27.02.2013\u00a0http:\/\/dorzeczy.pl\/<\/a><\/p>\r\n Wywiad z\u00a0Krzysztofem Wyszkowskim\u00a0<\/strong>[18.04.2012]<\/p>\r\n Stefczyk.info: W\u00a0Pa\u0142acu Prezydenckim odby\u0142y si\u0119 uroczysto\u015bci jubileuszowe Tadeusza Mazowieckiego. S\u0142yszeli\u015bmy s\u0142owa podzi\u0119kowa\u0144 i\u00a0opis wielkich dokona\u0144 rz\u0105du jubilata. Jak z\u00a0dzisiejszej perspektywy ocenia\u0107 tamte wydarzenia i\u00a0tamten gabinet?<\/strong><\/p>\r\n Krzysztof Wyszkowski:<\/strong>\u00a0Moja ocena jest bardzo krytyczna. Mazowiecki obejmowa\u0142 w\u0142adz\u0119 w\u00a0czasie galopuj\u0105cej inflacji, kt\u00f3ra\u00a0by\u0142a g\u0142\u00f3wn\u0105 zmor\u0105 tego okresu. Ona zosta\u0142a drastycznie zahamowana, ale\u00a0metod\u0105 wylewania dziecka z\u00a0k\u0105piel\u0105. Okradziono Polak\u00f3w, \u017ceby\u00a0ratowa\u0107 stabilizacj\u0119 gospodarcz\u0105 na\u00a0korzy\u015b\u0107 nomenklatury. To\u00a0jest jednak mniejsza strata, poniewa\u017c z\u00a0tego mo\u017cna by\u0142o wyj\u015b\u0107. Znacznie wi\u0119ksz\u0105 win\u0105 Mazowieckiego i\u00a0jego formacji jest to, co Bronis\u0142aw Geremek nazwa\u0142 kontraktem.<\/p>\r\n O\u00a0co chodzi?<\/strong><\/p>\r\n O\u00a0zawarcie z\u00a0komunistami – zdrajcami, lud\u017ami, kt\u00f3rzy\u00a0walczyli z\u00a0Polsk\u0105 i\u00a0polsko\u015bci\u0105, agentami obcego mocarstwa – kontraktu na\u00a0wsp\u00f3\u0142rz\u0105dzenie i\u00a0na ochron\u0119 zdrajc\u00f3w, zbrodniarzy i\u00a0z\u0142odziei. Ta sprawa mia\u0142a ogromne konsekwencje.<\/p>\r\n Ma do\u00a0dzisiaj niszcz\u0105cy wp\u0142yw na\u00a0\u017cycie narodowe, spo\u0142eczne i\u00a0ekonomiczne. Za\u00a0to Tadeusz Mazowiecki odpowie na\u00a0tym i\u00a0na tym drugim \u015bwiecie. Sk\u0142adaj\u0105c Mazowieckiemu \u017cyczenia zdrowia z\u00a0okazji urodzin, trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce\u00a0to cz\u0142owiek, kt\u00f3ry\u00a0zacz\u0105\u0142 od\u00a0dzia\u0142alno\u015bci, jako kolaborant stalinowski, a\u00a0sko\u0144czy\u0142 jako kolaborant Jaruzelskiego i\u00a0Kiszczaka. Historia jego \u017cycia jest niezwykle smutna.<\/p>\r\n Dzi\u015b Mazowiecki jest doradc\u0105 Prezydenta RP. O\u00a0czym to\u00a0\u015bwiadczy?<\/strong><\/p>\r\n Doradzanie Prezydentowi Bronis\u0142awowi Komorowskiemu to\u00a0dow\u00f3d kontynuacji poprzednich zada\u0144, jakie Mazowiecki wykonywa\u0142 na\u00a0korzy\u015b\u0107 komunizmu i\u00a0postkomunizmu.<\/p>\r\n W\u00a0Pa\u0142acu m\u00f3wiono, \u017ce\u00a0duch Mazowieckiego jest potrzebny i\u00a0dzi\u015b, \u017ce\u00a0potrzebne jest umiarkowanie. Pan r\u00f3wnie\u017c tak uwa\u017ca?<\/strong><\/p>\r\n M\u00f3wienie, \u017ce\u00a0potrzebne jest umiarkowanie, jest fa\u0142szywym stawieniem problemu. Obecny system jest kontynuacj\u0105 tego, co robi\u0142 Mazowiecki w\u00a01989 roku. Trzeba z\u00a0tym jednak zerwa\u0107. Czym pr\u0119dzej, czym bardziej radykalnie, tym lepiej. To\u00a0jest choroba, rak, kt\u00f3re niszcz\u0105 Polsk\u0119. Je\u015bli tego nie zablokujemy, to\u00a0Polska upadnie. Mazowiecki jest reprezentantem Polski zniewolonej, Polski dumnej ze\u00a0swojego zniewolenia i\u00a0s\u0142u\u017c\u0105cej temu zniewoleniu. Tego nie mo\u017cna kontynuowa\u0107. Czym pr\u0119dzej Polska wyrwie si\u0119 do\u00a0wolno\u015bci i\u00a0demokracji, tym nasze szanse na\u00a0przetrwanie s\u0105 wi\u0119ksze.<\/p>\r\n http:\/\/www.stefczyk.info\/, 18.04.2012\u00a0<\/a><\/p>\r\n 1949 – Tadeusz Mazowiecki zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z\u00a0tygodnikiem \u201eDzi\u015b i\u00a0jutro\u201d (\u015brodowiskiem Boles\u0142awa Piaseckiego) oraz\u00a0ze Stowarzyszeniem PAX.<\/p>\r\n 1950-1952 – Tadeusz Mazowiecki (23 lata) zostaje zast\u0119pc\u0105 redaktora naczelnego \u201eS\u0142owa Powszechnego\u201d<\/p>\r\n 8.01.1951 – aresztowano bp. Kaczmarka pod\u00a0zarzutem szpiegostwa na\u00a0rzecz USA i\u00a0Watykanu.\u00a0W\u00a0kilka dni po\u00a0aresztowaniu, Tadeusz Mazowiecki<\/strong>\u00a0napisa\u0142 we\u00a0\u201eWroc\u0142awskim Tygodniku Katolickim\u201d (redaktor naczelny 1953-55): \u201eLudowa ojczyzna przywr\u00f3ci\u0142a godno\u015b\u0107 milionom prostych ludzi, w\u00a0olbrzymiej wi\u0119kszo\u015bci wierz\u0105cych (\u2026) i\u00a0buduje w\u00a0niezwykle trudnych warunkach powojennego \u017cycia podstawy lepszego bytu. (\u2026) Ku szkodliwej dzia\u0142alno\u015bci kierowa\u0142y ks.\u00a0bp. Kaczmarka i\u00a0wsp\u00f3\u0142oskar\u017conych pogl\u0105dy prowadz\u0105ce do\u00a0uto\u017csamienia wiary z\u00a0wsteczn\u0105 postaw\u0105 spo\u0142eczn\u0105, a\u00a0dobro Ko\u015bcio\u0142a z\u00a0trwa\u0142o\u015bci\u0105 i\u00a0interesem ustroju kapitalistycznego. (\u2026) Proces ks.\u00a0bp. Kaczmarka udowodni\u0142 r\u00f3wnie\u017c naocznie, i\u00a0to nie po\u00a0raz pierwszy, jak dalece imperializm ameryka\u0144ski, pragn\u0105cy przy pomocy nowej wojny, a\u00a0wi\u0119c \u015bmierci milion\u00f3w ludzi, narzuci\u0107 panowanie swojego ustroju wyzysku i\u00a0krzywdy spo\u0142ecznej krajom, kt\u00f3re wybra\u0142y now\u0105 drog\u0119 dziejow\u0105, usi\u0142uje r\u00f3\u017cnymi drogami oddzia\u0142ywa\u0107 na\u00a0duchowie\u0144stwo oraz\u00a0ludzi wierz\u0105cych i\u00a0kierowa\u0107 ich na\u00a0drog\u0119 walki z\u00a0w\u0142asn\u0105 ojczyzn\u0105, stanowi\u0105c\u0105 wsp\u00f3lne dobro wszystkich obywateli\u201d. (\u2026)<\/p>\r\n Proces ordynariusza kieleckiego, bp. Kaczmarka i\u00a0jego \u201ewsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w\u201d odbywa\u0142 si\u0119 w\u00a0dniach 14-21 wrze\u015bnia 1953 r. przed\u00a0Wojskowym S\u0105dem Rejonowym w\u00a0Warszawie (nawet w\u00a0PRL-u s\u0105dzenie duchownego przed\u00a0wojskowym trybuna\u0142em by\u0142o ewenementem). Akt oskar\u017cenia – jak czytamy w\u00a0stenogramie – dotyczy\u0142: \u201edzia\u0142alno\u015bci w\u00a0antypa\u0144stwowym o\u015brodku\u201d w\u00a0interesie \u201eimperializmu ameryka\u0144skiego i\u00a0Watykanu\u201d w\u00a0celu \u201eobalenia w\u0142adzy robotniczo-ch\u0142opskiej\u201d drog\u0105 \u201edzia\u0142alno\u015bci dywersyjnej i\u00a0szpiegowskiej\u201d. Proces by\u0142 transmitowany w\u00a0radio.<\/p>\r\n Wyroki:<\/p>\r\n –\u00a0bp. Czes\u0142aw Kaczmarek<\/strong>\u00a012 lat wi\u0119zienia, utrata praw obywatelskich i\u00a0publicznych na\u00a05 lat, utrata mienia na\u00a0rzecz Skarbu Pa\u0144stwa 25.09.1953 – trzy dni po\u00a0skazaniu ks.\u00a0bp. Czes\u0142awa Kaczmarka, aresztowano\u00a0ks.\u00a0Prymasa Stefana Wyszy\u0144skiego.<\/strong><\/p>\r\n 8.02.1953 –\u00a0Rezolucja pisarzy i\u00a0krytyk\u00f3w literackich:<\/strong>\u00a0>Pe\u0142ny tekst<\/a><\/p>\r\n \u201eW ostatnich dniach toczy\u0142 si\u0119 w\u00a0Krakowie proces grupy szpieg\u00f3w ameryka\u0144skich powi\u0105zanych z\u00a0krakowsk\u0105 Kuri\u0105 Metropolitarn\u0105. My zebrani w\u00a0dniu 8 lutego 1953 r. cz\u0142onkowie krakowskiego Oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich wyra\u017camy bezwzgl\u0119dne pot\u0119pienie dla zdrajc\u00f3w Ojczyzny, kt\u00f3rzy\u00a0wykorzystuj\u0105c swe duchowe stanowiska i\u00a0wp\u0142yw na\u00a0cz\u0119\u015b\u0107 m\u0142odzie\u017cy skupionej w\u00a0KSM dzia\u0142ali wrogo wobec narodu i\u00a0pa\u0144stwa ludowego, uprawiali – za\u00a0ameryka\u0144skie pieni\u0105dze – szpiegostwo i\u00a0dywersj\u0119.<\/p>\r\n Pot\u0119piamy tych dostojnik\u00f3w z\u00a0wy\u017cszej hierarchii ko\u015bcielnej, kt\u00f3rzy\u00a0sprzyjali knowaniom antypolskim i\u00a0okazywali zdrajcom pomoc, oraz\u00a0niszczyli cenne zabytki kulturalne.<\/p>\r\n Wobec tych fakt\u00f3w zobowi\u0105zujemy si\u0119 w\u00a0tw\u00f3rczo\u015bci swojej jeszcze bardziej bojowo i\u00a0wnikliwiej ni\u017c dotychczas podejmowa\u0107 aktualne problemy walki o\u00a0socjalizm i\u00a0ostrzej pi\u0119tnowa\u0107 wrog\u00f3w narodu – dla dobra Polski silnej i\u00a0sprawiedliwej\u201d.<\/p>\r\n Rezolucj\u0119 podpisali pisarze i\u00a0krytycy literaccy, mi\u0119dzy innymi:<\/p>\r\n Karol Bunsch, Kornel Filipowicz, Andrzej Kijowski, Jalu Kurek, W\u0142adys\u0142aw Machejek, W\u0142odzimierz Maci\u0105g, S\u0142awomir Mro\u017cek, Tadeusz Nowak, Julian Przybo\u015b, Tadeusz \u015aliwiak, Maciej S\u0142omczy\u0144ski, Olgierd Terlecki, Henryk Vogler, Adam W\u0142odek, Jan B\u0142o\u0144ski, Henryk Markiewicz, Bruno Miecugow, Anna \u015awirszczy\u0144ska, Wis\u0142awa Szymborska.<\/p>\r\n 1955 – Tadeusz Mazowiecki wyrzucony ze\u00a0Stowarzyszenia PAX za\u00a0krytyk\u0119 Boles\u0142awa Piaseckiego<\/p>\r\n 1957 – Tadeusz Mazowiecki jest jednym z\u00a0za\u0142o\u017cycieli KIK (Klub Inteligencji Katolickiej)<\/p>\r\n 1958-1981 – Tadeusz Mazowiecki jest za\u0142o\u017cycielem i\u00a0redaktorem naczelnym katolickiego miesi\u0119cznika \u201eWi\u0119\u017a\u201d. Episkopat jako ca\u0142o\u015b\u0107 krytyczniej ustosunkowywa\u0142 si\u0119 do\u00a0\u201eWi\u0119zi\u201d z\u00a0racji jej zbyt lewicowej orientacji [„Ko\u015bci\u00f3\u0142 w\u00a0Polsce”, Zygmunt Zieli\u0144ski, str. 207-208, Radom 2003]. Organizacje katolik\u00f3w \u015bwieckich (PAX, KIK, \u015brodowisko \u201eWi\u0119zi\u201d) -\u201d\u2026Kiedy\u015b Ksi\u0105dz Prymas [Wyszy\u0144ski] m\u00f3wi\u0105c o\u00a0tych osobach u\u017cy\u0142 takiego okre\u015blenia: – Mieni\u0105 siebie katolikami post\u0119powymi, ale\u00a0ten ich post\u0119p nie idzie do\u00a0przodu, lecz do\u00a0ty\u0142u\u2026\u201d [„W cieniu Prymasa Tysi\u0105clecia. Z\u00a0Romualdem Kuko\u0142owiczem rozmawia Piotr B\u0105czek”, str. 95, Warszawa 2001]. Katolicy \u201epost\u0119powi\u201d – \u201eAdresowana do\u00a0ksi\u0119\u017cy parafialnych krytyka tzw. kr\u0119g\u00f3w intelektualnych nie mia\u0142a odniesienia do\u00a0rzeczywisto\u015bci, lecz by\u0142a rezultatem pewnych wyobra\u017ce\u0144 budowanych na\u00a0bezkrytycznej recepcji modelu katolicyzmu zachodniego. To\u00a0w\u0142a\u015bnie s\u0142ane do\u00a0Rzymu w\u00a01963 r. dezyderaty takich os\u00f3b jak Tadeusz Mazowiecki, Stanis\u0142aw Stomma, Jerzy Turowicz i\u00a0Andrzej Wielowieyski mia\u0142y zmusi\u0107 prymasa Wyszy\u0144skiego do\u00a0przyj\u0119cia liberalnej, zachodniej opcji katolickiej, a\u00a0jak s\u0105dzi Peter Raina, chodzi\u0142o w\u00a0istocie o\u00a0\u201eodizolowanie czy zneutralizowanie niewygodnych dla komunist\u00f3w kap\u0142an\u00f3w\u201d. Taki by\u0142 cel w\u0142adz, a\u00a0tzw. katolicy \u201epost\u0119powi\u201d ku temu samemu de facto zmierzali.\u201d [„Ko\u015bci\u00f3\u0142 w\u00a0Polsce”, Zygmunt Zieli\u0144ski, str. 239, Radom 2003]<\/p>\r\n 1961-1972 – Tadeusz Mazowiecki pos\u0142em na\u00a0Sejm PRL (III, IV i\u00a0V kadencji)<\/p>\r\n 1968 – Tadeusz Mazowiecki interpelowa\u0142 w\u00a0sprawie wydarze\u0144 marcowych<\/p>\r\n \u201eDoradcy\u201d protestuj\u0105cych robotnik\u00f3w\u00a0w sierpniu 1980 r.<\/strong>\u00a0– \u201eZar\u00f3wno Tadeuszowi Mazowieckiemu jak i\u00a0Bronis\u0142awowi Geremkowi rz\u0105d umo\u017cliwi\u0142 przybycie do\u00a0stoczni. Wszystkie swoje posuni\u0119cia konsultowali z\u00a0\u00f3wczesnymi w\u0142adzami. Wp\u0142ywaj\u0105c na\u00a0decyzje podejmowane przez Komitet Strajkowy starali si\u0119 zrealizowa\u0107 dwa cele: po\u00a0pierwsze – jak najszybsze zako\u0144czenie strajku, po\u00a0drugie – nie dopuszczenie do\u00a0rozprzestrzenienia si\u0119 protestu na\u00a0ca\u0142y kraj. Dlatego d\u0105\u017cyli do\u00a0przekonania robotniczych przyw\u00f3dc\u00f3w, \u017ce\u00a0nale\u017cy zako\u0144czy\u0107 protest. P\u00f3\u017aniej dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce\u00a0czyniono takie pr\u00f3by. (\u2026) W\u00a0Stoczni panowa\u0142a og\u00f3lna konsternacja i\u00a0zdziwienie faktem, \u017ce\u00a0Geremek, Mazowiecki i\u00a0inni wys\u0142ani zostali do\u00a0Gda\u0144ska specjalnym samolotem w\u00a0asy\u015bcie oficera MSW. (\u2026) Dla mnie Mazowiecki nie by\u0142 wiarygodn\u0105 osob\u0105, wiedzia\u0142em bowiem jak zachowywa\u0142 si\u0119 w\u00a0latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Natomiast co mo\u017cna powiedzie\u0107 o\u00a0panu Geremku, kt\u00f3ry\u00a0w\u00a0partii by\u0142 od\u00a0wczesnej m\u0142odo\u015bci, a\u00a0w\u00a0latach 60. nale\u017ca\u0142 do\u00a0egzekutywy KU PZPR Uniwersytetu Warszawskiego oraz\u00a0pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 dyrektora Instytutu Kulturalnego w\u00a0Pary\u017cu. Przypomn\u0119 tylko, \u017ce\u00a0ka\u017cdy sekretarz musia\u0142 sk\u0142ada\u0107 swoim partyjnym zwierzchnikom comiesi\u0119czne raporty. Do\u00a0robienia rakich sprawozda\u0144 zobowi\u0105zany by\u0142 i\u00a0pan Geremek. Niestety, nie zachowa\u0142y si\u0119 one jednak, w\u00a0archiwum MSW najstarsze dokumenty dotycz\u0105ce pana Geremka pochodz\u0105 z\u00a01989 r. Powstaje kilka pyta\u0144 – co sta\u0142o si\u0119 z\u00a0aktami z\u00a0poprzednich lat, co w\u00a0nich by\u0142o, dlaczego znikn\u0119\u0142y? Dlatego uwa\u017cam, \u017ce\u00a0w\u00a0rozwi\u0105zywaniu konfliktu na\u00a0Wybrze\u017cu panowie Geremek i\u00a0Mazowiecki byli bardziej zwi\u0105zani z\u00a0komunistyczn\u0105 w\u0142adz\u0105 ni\u017c z\u00a0protestuj\u0105cymi.\u201d [„W cieniu Prymasa Tysi\u0105clecia. Z\u00a0Romualdem Kuko\u0142owiczem rozmawia Piotr B\u0105czek”, str. 145-146, Warszawa 2001]. Dogadali si\u0119 z\u00a0\u0142atwo\u015bci\u0105 w\u00a01989 roku.<\/p>\r\n 8.12.1990 – Moc\u0105 postanowienia Prokuratora Generalnego RP, ks.\u00a0bp Czes\u0142aw Kaczmarek zosta\u0142 po\u015bmiertnie ca\u0142kowicie uniewinniony i\u00a0zrehabilitowany.<\/p>\r\n W\u00a0Kielcach przemianowano ul.\u00a0Marcelego Nowotki na\u00a0ul. Biskupa Czes\u0142awa Kaczmarka.<\/p>\r\n 11.11.2007 – Prezydent RP Lech Kaczy\u0144ski odznaczy\u0142 po\u015bmiertnie ks.\u00a0bp. Czes\u0142awa Kaczmarka Krzy\u017cem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski, za\u00a0wybitne zas\u0142ugi dla niepodleg\u0142o\u015bci Rzeczypospolitej Polskiej oraz\u00a0za dzia\u0142alno\u015b\u0107 duszpastersk\u0105 i\u00a0charytatywn\u0105. 11 listopada 2007 r. podczas Mszy \u015awi\u0119tej z\u00a0okazji Narodowego \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci, w\u00a0imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wicepremier Przemys\u0142aw Gosiewski przekaza\u0142 order na\u00a0r\u0119ce biskupa kieleckiego ks.\u00a0bp. Kazimierza Ryczana.<\/p>\r\n 2.08.2009 – Tadeusz Mazowiecki na\u00a0m\u0142odzie\u017cowym \u201ePrzystanku Woodstock\u201d powiedzia\u0142 m.in.: \u201erocznica Powstania Warszawskiego nie powinna by\u0107 \u015bwi\u0119tem narodowym (\u2026) lustracja jest tematem zast\u0119pczym (\u2026) problemem jest niski poziom nauczania religii w\u00a0szko\u0142ach\u2026\u201d Tadeusz Mazowiecki na\u00a0zadane pytanie, co mu si\u0119 najbardziej w\u00a0dzisiejszej Polsce podoba, odpar\u0142: \u201e- W\u00a0tej chwili? \u201ePrzystanek Woodstock\u201d. To\u00a0dow\u00f3d naszej wolno\u015bci, a\u00a0to, \u017ce\u00a0mnie s\u0142uchacie, to\u00a0dow\u00f3d waszej dojrza\u0142o\u015bci.\u201d [>Rzeczpospolita, 3.08.2009]<\/p>\r\n Z\u00a0zaanga\u017cowaniem i\u00a0bez problem\u00f3w popar\u0142 kandydata Bronis\u0142awa Komorowskiego w\u00a0drugiej turze wybor\u00f3w prezydenckich 4 lipca 2010 roku.<\/p>\r\n – Chcia\u0142bym ujawni\u0107 moje\u00a0g\u0142\u0119bokie wzruszenie, \u017ce\u00a0mog\u0119 w\u015br\u00f3d moich\u00a0doradc\u00f3w wita\u0107 Tadeusza Mazowieckiego wraz z\u00a0jego gigantycznym do\u015bwiadczeniem, wielk\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105 i\u00a0wielkim formatem cz\u0142owieka i\u00a0polityka – o\u015bwiadczy\u0142 w\u00a0ubieg\u0142y wtorek Bronis\u0142aw Komorowski.<\/p>\r\n Ten rok w\u00a0og\u00f3le jest dla Mazowieckiego szcz\u0119\u015bliwy: 7 kwietnia premier Tusk zabra\u0142 go do\u00a0Katynia, 4 lipca by\u0142 pierwsz\u0105 osob\u0105, kt\u00f3rej\u00a0zwyci\u0119zca wybor\u00f3w prezydenckich podzi\u0119kowa\u0142 za\u00a0poparcie, a\u00a030 sierpnia za\u00a0spraw\u0105 Henryki Krzywonos Mazowiecki zosta\u0142 og\u0142oszony g\u0142\u00f3wnym bohaterem strajku z\u00a01980 r. Dlatego, cho\u0107 by\u0142y premier ma ju\u017c 83 lata, warto przypomnie\u0107, sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142o jego „gigantyczne do\u015bwiadczenie\u201d, kt\u00f3re tak wychwala prezydent.<\/p>\r\n Pierwsze pi\u00f3ro PAX-u<\/strong><\/p>\r\n Tadeusz Mazowiecki ma szcz\u0119\u015bcie nie tyle do\u00a0biograf\u00f3w, co do\u00a0hagiograf\u00f3w. Jeden z\u00a0nich, Tomasz Wo\u0142ek, tak opisywa\u0142 jego m\u0142odo\u015b\u0107: \u201eW \u015bciskanej coraz szczelniej stalinowsk\u0105 obr\u0119cz\u0105 Polsce niemal z\u00a0dnia na\u00a0dzie\u0144 kurczy\u0142y si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci publicznej aktywno\u015bci. Szczeg\u00f3lnie dotyczy\u0142o to\u00a0ludzi jawnie manifestuj\u0105cych swe przywi\u0105zanie do\u00a0religii i\u00a0Ko\u015bcio\u0142a, w\u0142a\u015bnie takich jak m\u0142ody student Mazowiecki. W\u00a0tamtych czasach jedn\u0105 z\u00a0nielicznych enklaw wzgl\u0119dnej autonomii wydawa\u0142 si\u0119 katolicki tygodnik \u201eDzi\u015b i\u00a0Jutro\u201d- (T. Wo\u0142ek, \u201eTadeusz Mazowiecki – polityk zgody\u201d [w:] Rodem z\u00a0\u201eSolidarno\u015bci\u201d. Sylwetki tw\u00f3rc\u00f3w NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, Warszawa 1997).<\/p>\r\n \u201eDzi\u015b i\u00a0Jutro\u201d by\u0142o tygodnikiem wydawanym przez grup\u0119 Boles\u0142awa Piaseckiego (p\u00f3\u017aniej zorganizowan\u0105 w\u00a0Stowarzyszenie PAX), deklaruj\u0105c\u0105 katolicyzm, ale\u00a0i\u00a0akceptacj\u0119 ustroju komunistycznego. Mazowiecki zacz\u0105\u0142 tam publikowa\u0107 w\u00a0roku 1949 jako 22-latek, a\u00a0ju\u017c rok p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 zast\u0119pc\u0105 redaktora naczelnego PAX-owskiego dziennika \u201eS\u0142owo Powszechne\u201d. Wo\u0142ek oczywi\u015bcie nie wspomina, co by\u0142o przyczyn\u0105 tak b\u0142yskotliwej kariery niedo\u015bwiadczonego politycznie m\u0142odzie\u0144ca – i\u00a0trudno si\u0119 temu dziwi\u0107. Musia\u0142by bowiem si\u0119gn\u0105\u0107 do\u00a0po\u017c\u00f3\u0142k\u0142ych rocznik\u00f3w \u201eDzi\u015b i\u00a0Jutro\u201d z\u00a0najciemniejszych lat stalinizmu i\u00a0zacytowa\u0107 \u00f3wczesn\u0105 publicystyk\u0119 Mazowieckiego. Na\u00a0przyk\u0142ad takie wywody:<\/strong><\/p>\r\n \u201eNie wydaje mi si\u0119, aby istnia\u0142a tylko alternatywa: integralna wrogo\u015b\u0107 do\u00a0marksizmu albo integralne przyj\u0119cie marksizmu. W\u00a0ka\u017cdym razie dla katolika nie istnieje lub mo\u017ce nie powinna istnie\u0107 \u017cadna z\u00a0tych mo\u017cliwo\u015bci. (\u2026) Uwa\u017cam, i\u017c katolik nie ma \u017cadnej potrzeby zaprzecza\u0107 wielkiej donios\u0142o\u015bci, jak\u0105 w\u00a0rozwoju my\u015bli ludzkiej odegra\u0142y teorie Marksa i\u00a0jego nast\u0119pc\u00f3w. Uznaj\u0119 wielki wk\u0142ad my\u015bli marksistowskiej do\u00a0og\u00f3lnego dorobku ludzkiej kultury, wk\u0142ad, kt\u00f3rego\u00a0najwi\u0119ksza donios\u0142o\u015b\u0107 polega nie tylko na\u00a0rehabilitacji znaczenia pierwiastka materialnego i\u00a0proces\u00f3w spo\u0142eczno-ekonomicznych, ale\u00a0na po\u0142\u0105czeniu tych za\u0142o\u017ce\u0144 z\u00a0walk\u0105 wyzwole\u0144cz\u0105, s\u0142owem – na\u00a0rewolucyjno\u015bci zar\u00f3wno intelektualnej, jak i\u00a0spo\u0142ecznej. (\u2026) Dzi\u015b, gdy\u00a0spory \u015bwiatopogl\u0105dowe nabra\u0142y na\u00a0ca\u0142ym \u015bwiecie ostrych kontur\u00f3w, trzeba zdobywa\u0107 si\u0119 na\u00a0szczeg\u00f3lny wysi\u0142ek uniwersalistycznego obejmowania prawdy. Katolicy nie maj\u0105 powodu do\u00a0negowania s\u0142usznego dorobku my\u015bli marksistowskiej i\u00a0jakiejkolwiek innej niekatolickiej\u201d (\u201eDzi\u015b i\u00a0Jutro\u201d, 23.04.1950 r.).<\/p>\r\n \u201eNaszym zadaniem jest trafnie wysnu\u0107 konsekwencje wynikaj\u0105ce z\u00a0faktu pierwsze\u0144stwa dziejowego marksist\u00f3w w\u00a0podniesieniu socjalistycznego buntu spo\u0142ecznego, z\u00a0pierwsze\u0144stwa, kt\u00f3re da\u0142o w\u0142a\u015bnie im w\u00a0r\u0119ce ster historii nowej epoki. Widz\u0105c w\u00a0postulatach spo\u0142ecznych marksizmu pierwiastki zagubione przez postaw\u0119 katolick\u0105, ale\u00a0i\u00a0nie zacieraj\u0105c \u015bwiadomo\u015bci r\u00f3\u017cnic w\u00a0konsekwencjach spo\u0142ecznych, powodowanych przez r\u00f3\u017cnice \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w, musimy ideowo pog\u0142\u0119bi\u0107 elementy zbie\u017cne, pozwalaj\u0105ce na\u00a0wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie, stwarzaj\u0105c przez to\u00a0mo\u017cliwo\u015b\u0107 skuteczniejszego oddzia\u0142ywania naszego \u015bwiatopogl\u0105du na\u00a0kszta\u0142t nowego \u017cycia. (\u2026) St\u0105d wi\u0119c nie obrona zdrowych nawet pierwiastk\u00f3w indywidualizmu, ale\u00a0pe\u0142ne rozwijanie i\u00a0wnoszenie personalizmu w\u00a0tre\u015b\u0107 rewolucji nada\u0107 winno w\u0142a\u015bciwy charakter my\u015bli katolickiej. Walka o\u00a0personalizm w\u00a0ustroju socjalistycznym jest bowiem tym zadaniem, kt\u00f3re mamy wykona\u0107? (\u201eDzi\u015b i\u00a0Jutro\u201d, 2.07.1950 r.).<\/p>\r\n Trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce\u00a0tak zaanga\u017cowany autor zosta\u0142 pierwszym laureatem PAX-owskiej Nagrody im.\u00a0W\u0142odzimierza Pietrzaka (czym dzisiaj si\u0119 nie chwali). O\u00a0rosn\u0105cej pozycji Mazowieckiego \u015bwiadczy te\u017c fakt, i\u017c jako 25-latek napisa\u0142 s\u0142owo wst\u0119pne do\u00a0wydanej w\u00a0lipcu 1952 r. broszury pt.\u00a0\u201eWr\u00f3g pozosta\u0142 ten sam\u201d, zawieraj\u0105cej antyniemieckie i\u00a0og\u00f3lnie antyzachodnie opinie ca\u0142ej plejady zwi\u0105zanych z\u00a0PAX-em intelektualist\u00f3w, w\u00a0tym wielu ksi\u0119\u017cy. Mazowiecki pisa\u0142 tam m.in.:<\/strong><\/p>\r\n \u201eW roku 1952 historia dowodzi wyra\u017anie, \u017ce\u00a0dokonane w\u00a0Polsce przemiany spo\u0142eczne s\u0105 nieodwracalne. W\u00a0\u015bwiat za\u015b wyzysku kapitalistycznego i\u00a0kolonialnego coraz to\u00a0mocniej uderza powiew buntu spo\u0142ecznego. (\u2026) Robota przeciw Polsce, jej nowej linii rozwojowej, wychodzi z\u00a0tych samych k\u00f3\u0142 politycznych Zachodu, kt\u00f3re przera\u017cone przebiegaj\u0105c\u0105 przez ca\u0142y \u015bwiat fal\u0105 przemian spo\u0142ecznych, wyci\u0105gn\u0105wszy swe stare zawo\u0142anie bojowe o\u00a0\u201eniebezpiecze\u0144stwie czerwonej zarazy\u201d, usi\u0142uj\u0105 wepchn\u0105\u0107 ludzko\u015b\u0107 w\u00a0tragedi\u0119 nowej og\u00f3lno\u015bwiatowej wojny. Ostatni rok ujawni\u0142 szczeg\u00f3lnie wyra\u017anie dla ka\u017cdego nieuprzedzonego cz\u0142owieka, \u017ce\u00a0\u015bwiat kapitalistyczny rozdzierany jest od\u00a0wewn\u0105trz sprzeczno\u015bciami, a\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142o wyzwole\u0144czej walki tkwi nie w\u00a0tej czy innej ideologii, lecz w\u00a0krzywdz\u0105cej rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej, jakiej poddane s\u0105 masy ludzi ciemi\u0119\u017conych i\u00a0wyzyskiwanych\u201d<\/p>\r\n Pogromca biskupa Kaczmarka<\/strong><\/p>\r\n Hagiografowie Mazowieckiego, przemilczaj\u0105c szczeg\u00f3\u0142y jego aktywno\u015bci w\u00a0prasie PAX-owskiej, zawsze podkre\u015blaj\u0105, \u017ce\u00a0ju\u017c od\u00a0roku 1952 by\u0142 – \u201eprzeciwnikiem koncepcji ideologicznych Boles\u0142awa Piaseckiego\u201d (jak pisze w\u00a0jego biogramach Andrzej Friszke). W\u00a0rzeczywisto\u015bci chodzi\u0142o o\u00a0ma\u0142o znacz\u0105ce r\u00f3\u017cnice w\u00a0dyskusji nad\u00a0dokumentami ideowymi stowarzyszenia, co jednak Piasecki uzna\u0142 za\u00a0pr\u00f3b\u0119 podwa\u017cenia jego przyw\u00f3dztwa i\u00a0?zes\u0142a\u0142? Mazowieckiego do\u00a0Wroc\u0142awia, mianuj\u0105c redaktorem naczelnym \u201eWroc\u0142awskiego Tygodnika Katolickiego\u201d. O\u00a0tym, \u017ce\u00a0m\u0142ody publicysta nie przeszed\u0142 w\u00f3wczas \u017cadnej widocznej przemiany, \u015bwiadczy jego najg\u0142o\u015bniejszy tekst z\u00a0tamtych czas\u00f3w pt.\u00a0\u201eWnioski\u201d, opublikowany na\u00a0\u0142amach \u201eWTK\u201d z\u00a027 wrze\u015bnia 1953 r. By\u0142 to\u00a0komentarz do\u00a0skazania kilka dni wcze\u015bniej przez Wojskowy S\u0105d Rejonowy w\u00a0Warszawie biskupa kieleckiego Czes\u0142awa Kaczmarka i\u00a0kilku innych duchownych, oskar\u017conych o\u00a0\u201ezorganizowanie o\u015brodka prowadz\u0105cego dzia\u0142alno\u015b\u0107 dywersyjn\u0105, wymierzon\u0105 przeciwko pa\u0144stwu ludowemu\u201d.<\/p>\r\n Mazowiecki pisa\u0142:<\/strong><\/p>\r\n \u201eKa\u017cdy, kto jest wiernym Ko\u015bcio\u0142a, a\u00a0zarazem uczciwym obywatelem ludowej ojczyzny rozumie, \u017ce\u00a0religijna misja Ko\u015bcio\u0142a trwaj\u0105ca przez wszystkie czasy mo\u017ce i\u00a0powinna by\u0107 pe\u0142niona w\u00a0ustroju socjalistycznym. R\u00f3wnocze\u015bnie milionowe rzesze wierz\u0105cych w\u00a0naszym kraju daj\u0105 codziennie ofiary, i\u00a0tw\u00f3rczy wk\u0142ad w\u00a0nowe budownictwo gospodarczo-spo\u0142eczne. I\u00a0w\u0142a\u015bnie ludowa ojczyzna przywr\u00f3ci\u0142a godno\u015b\u0107 ludzk\u0105 milionom prostych ludzi, w\u00a0olbrzymiej wi\u0119kszo\u015bci wierz\u0105cych, przekraczaj\u0105c raz na\u00a0zawsze stosunki spo\u0142eczne, w\u00a0kt\u00f3rych urodzenie czy maj\u0105tek decydowa\u0142y o\u00a0warto\u015bci cz\u0142owieka, otwar\u0142a dzieciom robotnik\u00f3w i\u00a0ch\u0142op\u00f3w dost\u0119p do\u00a0nauki i\u00a0kultury i\u00a0buduje w\u00a0niezwykle trudnych warunkach powojennego \u017cycia podstawy lepszego bytu (\u2026). Na\u00a0rozprawie s\u0105dowej zanalizowana zosta\u0142a przest\u0119pcza dzia\u0142alno\u015b\u0107 oskar\u017conych, jak i\u00a0jej skutki. Wychowanie nacechowane podejrzliwo\u015bci\u0105 i\u00a0wrogo\u015bci\u0105 wobec post\u0119pu spo\u0142ecznego, atmosfera \u015brodowiska spo\u0142ecznego rozniecaj\u0105ca lub cho\u0107by tylko podtrzymuj\u0105ca bezwzgl\u0119dn\u0105 wrogo\u015b\u0107 wobec osi\u0105gni\u0119\u0107 spo\u0142ecznych Polski Ludowej, wp\u0142ywy polityczne przychodz\u0105ce z\u00a0zewn\u0105trz i\u00a0wyros\u0142a na\u00a0tym wszystkim b\u0142\u0119dna postawa polityczna ks.\u00a0bp. Kaczmarka, kt\u00f3ra\u00a0doprowadzi\u0142a go do\u00a0kolizji z\u00a0prawem – oto sumarycznie uj\u0119te przyczyny dzia\u0142alno\u015bci przest\u0119pczej oskar\u017conych. Doprowadzi\u0142y one do\u00a0czyn\u00f3w skierowanych przeciwko interesom w\u0142asnego narodu. Doprowadzi\u0142y ks.\u00a0bp. Kaczmarka do\u00a0dzia\u0142alno\u015bci wrogiej wobec interesu narodowego i\u00a0post\u0119pu spo\u0142ecznego w\u00a0okresie przedwojennym, okupacyjnym i\u00a0w\u00a0Polsce Ludowej. Doprowadzi\u0142y w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci nie tylko do\u00a0postawy przeciwnej nowej rzeczywisto\u015bci naszego kraju, nie tylko do\u00a0podrywania zaufania w\u00a0trwa\u0142o\u015b\u0107 w\u0142adzy ludowej i\u00a0nowych stosunk\u00f3w spo\u0142ecznych w\u00a0Polsce, ale\u00a0i\u00a0do\u00a0uwik\u0142ania si\u0119 we\u00a0wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z\u00a0o\u015brodkami wywiadu ameryka\u0144skiego, kt\u00f3re pragn\u0119\u0142yby pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 przedstawicielami duchowie\u0144stwa, jako narz\u0119dziem realizacji swych wrogich Polsce plan\u00f3w. (\u2026) Postawa polityczna biskupa czy kap\u0142ana podlega takiej samej ocenie, jak postawa ka\u017cdego innego obywatela. Dlatego wi\u0119c nie tylko bolejemy, ale\u00a0i\u00a0odcinamy si\u0119 od\u00a0b\u0142\u0119dnych pogl\u0105d\u00f3w ks.\u00a0bp. Kaczmarka, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y go do\u00a0akcji dywersyjnej wobec Polski Ludowej i\u00a0kierowa\u0142y w\u00a0tej dzia\u0142alno\u015bci jego postaw\u0105. (\u2026) Ku tej\u00a0szkodliwej dzia\u0142alno\u015bci kierowa\u0142y ks.\u00a0bp. Kaczmarka i\u00a0wsp\u00f3\u0142oskar\u017conych pogl\u0105dy prowadz\u0105ce do\u00a0uto\u017csamiania wiary ze\u00a0wsteczn\u0105 postaw\u0105 spo\u0142eczn\u0105, a\u00a0dobra Ko\u015bcio\u0142a z\u00a0trwa\u0142o\u015bci\u0105 i\u00a0interesem ustroju kapitalistycznego. Z\u00a0tego stanowiska wynika\u0142o wi\u0105zanie si\u0119 z\u00a0imperialistyczn\u0105 i\u00a0nastawion\u0105 na\u00a0wojn\u0119 polityk\u0105 rz\u0105du Stan\u00f3w Zjednoczonych. (\u2026) Katolicy polscy co dnia pog\u0142\u0119biaj\u0105c sw\u00f3j wielki udzia\u0142 w\u00a0pracy ca\u0142ego narodu, jednocz\u0105c si\u0119 we\u00a0wsp\u00f3lnym Froncie Narodowym, b\u0119d\u0105 dalej pracowa\u0107 nad\u00a0tym, aby stwarza\u0107 perspektyw\u0119 dla misji Ko\u015bcio\u0142a w\u00a0nowej epoce, usuwa\u0107 istniej\u0105ce trudno\u015bci i\u00a0nie dopuszcza\u0107 do\u00a0tragicznych konflikt\u00f3w w\u00a0sumieniach wierz\u0105cych, jak to\u00a0mia\u0142o miejsce w\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0procesem ks.\u00a0bp. Kaczmarka. Wierzymy bowiem najg\u0142\u0119biej, \u017ce\u00a0nawet najbardziej bolesne i\u00a0tragiczne pomy\u0142ki nie mog\u0105 zmieni\u0107 faktu, \u017ce\u00a0przysz\u0142o\u015b\u0107 nale\u017cy do\u00a0ustroju spo\u0142ecznego, w\u00a0kt\u00f3rym \u017cyjemy, i\u00a0\u017ce w\u00a0tej przysz\u0142o\u015bci Ko\u015bci\u00f3\u0142 znajdzie w\u0142a\u015bciwe swojej misji religijnej miejsce, a\u00a0ludzie wierz\u0105cy na\u00a0r\u00f3wni z\u00a0lud\u017ami innych \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w b\u0119d\u0105 tej\u00a0przysz\u0142o\u015bci wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcami\u201d.<\/p>\r\n Szczeg\u00f3lnego posmaku temu tekstowi nadaje fakt, i\u017c ojciec Tadeusza Mazowieckiego, Bronis\u0142aw, z\u00a0zawodu lekarz, by\u0142 przed\u00a0wojn\u0105 znanym dzia\u0142aczem Akcji Katolickiej w\u00a0P\u0142ocku, kt\u00f3rej\u00a0diecezjalnym dyrektorem by\u0142 w\u0142a\u015bnie ks.\u00a0Czes\u0142aw Kaczmarek, p\u00f3\u017aniejszy biskup.<\/p>\r\n Z\u00a0parti\u0105 przeciw Piaseckiemu<\/strong><\/p>\r\n Znajduj\u0105c si\u0119 poza bezpo\u015bredni\u0105 kontrol\u0105 Piaseckiego, we\u00a0Wroc\u0142awiu, Mazowiecki skupi\u0142 wok\u00f3\u0142 siebie grup\u0119 m\u0142odych dzia\u0142aczy PAX-u, nazwan\u0105 p\u00f3\u017aniej \u201efrond\u0105\u201d, kt\u00f3ra\u00a0zacz\u0119\u0142a niemal jawnie podwa\u017ca\u0107 przyw\u00f3dztwo szefa organizacji. I\u00a0zn\u00f3w – wbrew temu, co pisz\u0105 hagiografowie – nie chodzi\u0142o o\u00a0jakie\u015b zasadnicze r\u00f3\u017cnice polityczne.<\/p>\r\n Jeszcze 21 kwietnia 1955 r. PAX zorganizowa\u0142 we\u00a0Wroc\u0142awiu manifestacj\u0119 z\u00a0okazji 10. rocznicy powrotu Ziem Odzyskanych do\u00a0Macierzy. G\u0142\u00f3wny referat, kt\u00f3ry\u00a0wyg\u0142osi\u0142 Mazowiecki, po\u015bwi\u0119cony by\u0142 \u201ejeszcze mocniejszemu ukochaniu sprawy obrony pokoju, przysz\u0142o\u015bci naszego narodu i\u00a0\u015bwiata\u201d. W\u00a0tym samym czasie \u201efronda\u201d ju\u017c niemal jawnie g\u0142osi\u0142a, \u017ce\u00a0stowarzyszeniem rz\u0105dzi \u201emafia\u201d z\u0142o\u017cona z\u00a0dawnych podw\u0142adnych Piaseckiego z\u00a0ONR-Falanga. Grupa Mazowieckiego domaga\u0142a si\u0119 zatem \u201edemokratyzacji\u201d PAX-u, czyli – jak \u0142atwo zgadn\u0105\u0107 – udzia\u0142u we\u00a0w\u0142adzy. Piasecki zareagowa\u0142 stanowczo, og\u0142aszaj\u0105c 13 sierpnia zawieszenie przyw\u00f3dc\u00f3w \u201efrondy\u201d w\u00a0prawach cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\r\n Co zrobi\u0142 Mazowiecki i\u00a0jego wsp\u00f3\u0142pracownicy? Ju\u017c nast\u0119pnego dnia wystosowali list do\u00a0w\u0142adz partii<\/strong>, w\u00a0kt\u00f3rym poskar\u017cyli si\u0119 na\u00a0Piaseckiego.<\/p>\r\n \u201eNi\u017cej podpisani dzia\u0142acze katoliccy zwracaj\u0105 si\u0119 z\u00a0niniejszym pismem do\u00a0Komitetu Centralnego PZPR jako do\u00a0gospodarza politycznego naszego kraju, pragn\u0105c poinformowa\u0107 go o\u00a0przebiegu sprawy, kt\u00f3ra\u00a0sta\u0142a si\u0119 przyczyn\u0105 faktu, i\u017c praktycznie znale\u017ali si\u0119 w\u00a0obliczu utraty mo\u017cliwo\u015bci aktywnej pracy dla cel\u00f3w ruchu spo\u0142ecznie post\u0119powego katolik\u00f3w polskich. (\u2026) Pragniemy te\u017c na\u00a0wst\u0119pie z\u00a0ca\u0142ym naciskiem podkre\u015bli\u0107, zwracaj\u0105c si\u0119 z\u00a0tym pismem do\u00a0KC PZPR, \u017ce\u00a0czynimy to\u00a0z\u00a0pe\u0142nym zaufaniem wynikaj\u0105cym z\u00a0g\u0142\u0119bokiego ideologicznego uznania przez nas partii klasy robotniczej za\u00a0si\u0142\u0119 kierownicz\u0105 naszego kraju oraz\u00a0w\u00a0pe\u0142ni gotowo\u015bci zastosowania si\u0119 do\u00a0jej oceny\u201d – tak zaczyna si\u0119 \u00f3w list. A\u00a0w\u0142a\u015bciwie donos na\u00a0kierownictwo PAX-u, kt\u00f3remu\u00a0zarzucono takie \u201egrzechy\u201d, jak \u201esk\u0142onno\u015b\u0107 do\u00a0arbitralnych decyzji, pogarda nawet pozor\u00f3w kolegialno\u015bci, dygnitarstwo i\u00a0bur\u017cuazyjny, konsumpcyjny styl \u017cycia, kt\u00f3re – stanowi\u0105c relikty faszystowskiej przesz\u0142o\u015bci tych ludzi – kompromituj\u0105 w\u00a0opinii zewn\u0119trznej nasze \u015brodowisko i\u00a0os\u0142abiaj\u0105 si\u0142\u0119 jego oddzia\u0142ywania na\u00a0duchowie\u0144stwo\u201d.<\/p>\r\n Poniewa\u017c aktywno\u015b\u0107 \u201efrondy\u201d zbieg\u0142a si\u0119 w\u00a0czasie z\u00a0pot\u0119pieniem jednej z\u00a0ksi\u0105\u017cek Piaseckiego przez watyka\u0144skie \u015awi\u0119te Oficjum, Mazowiecki wraz z\u00a0kolegami usilnie starali si\u0119 przekona\u0107 parti\u0119, \u017ce\u00a0ich wyst\u0105pienie nie ma z\u00a0tym faktem nic wsp\u00f3lnego: \u201eNi\u017cej podpisani wielokrotnie dawali wyraz zar\u00f3wno w\u00a0publicystyce, jak i\u00a0w\u00a0dzia\u0142alno\u015bci politycznej, swojemu krytycznemu i\u00a0negatywnemu stosunkowi do\u00a0linii politycznej Watykanu\u201d.<\/p>\r\n Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej, 14 pa\u017adziernika 1955 r., grupa Mazowieckiego wystosowa\u0142a kolejny list do\u00a0Komitetu Centralnego, sk\u0142adaj\u0105c go na\u00a0r\u0119ce sekretarza KC Franciszka Mazura, odpowiedzialnego w\u00f3wczas za\u00a0polityk\u0119 wobec Ko\u015bcio\u0142a. Oba listy ewidentnie \u015bwiadczy\u0142y o\u00a0tym, \u017ce\u00a0akcj\u0119 przeciwko Piaseckiemu \u201efronda\u201d podj\u0119\u0142a przynajmniej za\u00a0wiedz\u0105, o\u00a0ile nie na\u00a0zlecenie cz\u0119\u015bci kierownictwa PZPR. Piasecki jednak okaza\u0142 si\u0119 mocniejszy i\u00a0usun\u0105\u0142 wewn\u0119trzn\u0105 opozycj\u0119 z\u00a0PAX-u, dlatego te\u017c drugi list ko\u0144czy si\u0119 b\u0142agaln\u0105 pro\u015bb\u0105 \u201edo Partii jako do\u00a0kierowniczej si\u0142y Frontu Narodowego\u201d o\u00a0\u201eumo\u017cliwienie nam dalszej pracy we\u00a0Froncie Narodowym i\u00a0w\u00a0tym jego ogniwie, jaki stanowi ruch spo\u0142eczny post\u0119powych katolik\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n \u201eLewe skrzyd\u0142o\u201d KIK-u<\/strong><\/p>\r\n I\u00a0rzeczywi\u015bcie, partia da\u0142a \u201efrondzie\u201d mo\u017cliwo\u015b\u0107 dalszej pracy, tyle \u017ce\u00a0ju\u017c po\u00a0pa\u017adzierniku 1956 r. Mazowiecki zosta\u0142 redaktorem naczelnym miesi\u0119cznika \u201eWi\u0119\u017a\u201d, wydawanego od\u00a01958 r. Hagiografowie by\u0142ego premiera o\u00a0tym nie wspominaj\u0105, ale\u00a0z\u00a0wydanych niedawno dziennik\u00f3w najbli\u017cszego w\u00f3wczas wsp\u00f3\u0142pracownika Mazowieckiego, Janusza Zab\u0142ockiego, jasno wynika, \u017ce\u00a0mia\u0142 to\u00a0by\u0107 organ \u201elewego skrzyd\u0142a\u201d ruchu Klub\u00f3w Inteligencji Katolickiej – stanowi\u0105cy prokomunistyczn\u0105 przeciwwag\u0119 nawet dla \u015brodowiska \u201eTygodnika Powszechnego\u201d, kt\u00f3re zreszt\u0105 d\u0142ugo traktowa\u0142o roz\u0142amowc\u00f3w z\u00a0PAX-u nieufnie.<\/p>\r\n W\u00a0programowym tek\u015bcie pt.\u00a0\u201eRozdro\u017ca i\u00a0warto\u015bci\u201d, zamieszczonym w\u00a0pierwszym numerze \u201eWi\u0119zi\u201d, Mazowiecki – obok wo\u0142ania o\u00a0\u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 otwarty\u201d – podkre\u015bla\u0142, i\u017c:<\/strong><\/p>\r\n \u201ebezp\u0142odna jest wszelka my\u015bl i\u00a0wszelki wysi\u0142ek nie licz\u0105cy si\u0119 z\u00a0tym, \u017ce\u00a0Polski nie mo\u017cna cofa\u0107 do\u00a0formacji kapitalistycznej. Chodzi natomiast o\u00a0to, aby socjalistyczna formacja spo\u0142eczno-ekonomiczna, w\u00a0jak\u0105 Polska w\u00a0wyniku dokonanych reform spo\u0142ecznych wesz\u0142a, rozwija\u0142a si\u0119 w\u00a0kierunku najkorzystniejszym dla \u017cycia i\u00a0praw cz\u0142owieka, kt\u00f3rym\u00a0winna ona s\u0142u\u017cy\u0107\u201d.<\/p>\r\n Natomiast w\u00a0numerze 5. z\u00a01960 r. Mazowiecki opublikowa\u0142 jeden z\u00a0najg\u0142o\u015bniejszych swoich esej\u00f3w pt.\u00a0\u201eAntysemityzm ludzi \u0142agodnych i\u00a0dobrych\u201d. W\u00a0tek\u015bcie jednoznacznie pot\u0119piaj\u0105cym zjawisko antysemityzmu nie omieszka\u0142 rozprawi\u0107 si\u0119 z\u00a0pogl\u0105dem o\u00a0znacznym udziale \u017byd\u00f3w w\u00a0budowaniu komunizmu w\u00a0Polsce:<\/strong><\/p>\r\n \u201ePrzyczyn, kt\u00f3re sprawi\u0142y, \u017ce\u00a0w\u00a0aparacie w\u0142adzy w\u00a01945 roku na\u00a0odpowiedzialnych nieraz stanowiskach znalaz\u0142o si\u0119 du\u017co Polak\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego szuka\u0107 nale\u017cy w\u00a0historycznej sytuacji tamtego okresu, a\u00a0nie w\u00a0jakich\u015b wiecznych cechach charakteru \u017cydowskiego, czy co gorsza w\u00a0planach \u015bwiatowego \u017cydostwa. Polacy ci nale\u017celi do\u00a0zasymilowanej czy asymiluj\u0105cej si\u0119 inteligencji \u017cydowskiego pochodzenia. Byli to\u00a0ludzie b\u0105d\u017a ju\u017c dawniej zwi\u0105zani z\u00a0ruchem komunistycznym b\u0105d\u017a te\u017c wi\u0105\u017c\u0105cy si\u0119 z\u00a0nim szczeg\u00f3lnie mocno po\u00a0gehennie, jak\u0105 przeszli w\u00a0czasie wojny. W\u00a0za\u0142o\u017ceniach tego ruchu, stanowi\u0105cego przecie\u017c si\u0142\u0119 nap\u0119dow\u0105 armii, kt\u00f3ra\u00a0rozgromi\u0142a faszyzm, widzieli oni trwa\u0142\u0105 zapor\u0119 przeciw mo\u017cliwo\u015bci odrodzenia si\u0119 rasizmu i\u00a0antysemityzmu. Wp\u0142ywa\u0142o to\u00a0niew\u0105tpliwie na\u00a0ich stosunek do\u00a0nowej, rewolucyjnej w\u0142adzy. Tymczasem za\u015b tradycyjna inteligencja polska by\u0142a w\u00a0olbrzymiej wi\u0119kszo\u015bci tak czy inaczej w\u00a0opozycji. O\u00a0faktach tych dzi\u015b \u0142atwo si\u0119 zapomina, gdy\u00a0doszukuje si\u0119 \u201eproporcji pochodzeniowych\u201d, czyni\u0105c z\u00a0nich argument nadaj\u0105cy rzekomo antysemityzmowi w\u00a0naszych warunkach jakie\u015b racje\u201d.<\/p>\r\n Nic dziwnego, \u017ce\u00a0tak gorliwego sojusznika kierownictwo PZPR postanowi\u0142o w\u00a0ko\u0144cu nagrodzi\u0107 mandatem poselskim. Po\u00a0raz pierwszy Mazowiecki zosta\u0142 pos\u0142em w\u00a01961 r. – dla por\u00f3wnania zauwa\u017cmy, \u017ce\u00a0Boles\u0142aw Piasecki dost\u0105pi\u0142 tego \u201ezaszczytu\u201d dopiero 4 lata p\u00f3\u017aniej. Okr\u0119giem wyborczym redaktora \u201eWi\u0119zi\u201d sta\u0142 si\u0119 znowu Wroc\u0142aw. Styl jego wyst\u0105pie\u0144 przez 11 lat zasiadania w\u00a0Sejmie pozosta\u0142 niezmienny: zawsze podkre\u015bla\u0142 swoj\u0105 lojalno\u015b\u0107 wobec partii i\u00a0jej aktualnego kierownictwa, uwagi krytyczne dozowa\u0142 za\u015b bardzo oszcz\u0119dnie. Ju\u017c w\u00a0pierwszym swoim wyst\u0105pieniu sejmowym 14 lipca 1961 r. stwierdzi\u0142:<\/strong><\/p>\r\n \u201eMo\u017cna z\u00a0czystym sumieniem i\u00a0bez najmniejszej przesady powiedzie\u0107, \u017ce\u00a0gdyby Polska Ludowa mia\u0142a na\u00a0koncie swoich spo\u0142ecznych zdobyczy tylko to, co osi\u0105gni\u0119to w\u00a0upowszechnianiu o\u015bwiaty, samo to\u00a0wystarczy\u0142oby dla zapewnienia jej szczeg\u00f3lnego miejsca w\u00a0tysi\u0105cletnich dziejach naszego narodu. (\u2026) Rozumiemy, \u017ce\u00a0ten wielki rozw\u00f3j o\u015bwiaty nie jest dzie\u0142em przypadku, ale\u00a0wynika z\u00a0za\u0142o\u017ce\u0144 ustroju socjalistycznego. Bez przebudowy spo\u0142ecznej nie by\u0142aby mo\u017cliwa zakrojona na\u00a0szerok\u0105 skal\u0119, obejmuj\u0105ca wszystkie \u015brodowiska spo\u0142eczne przebudowa o\u015bwiatowa\u201d.<\/p>\r\n Ordery i\u00a0mieszkania<\/strong><\/p>\r\n Hagiografowie Mazowieckiego podkre\u015blaj\u0105 jego udzia\u0142 w\u00a0s\u0142awnej interpelacji pos\u0142\u00f3w ko\u0142a \u201eZnak\u201d do\u00a0premiera w\u00a0obronie student\u00f3w represjonowanych w\u00a0marcu 1968 r. Tyle \u017ce\u00a0nie dodaj\u0105, i\u017c jedynym pos\u0142em, kt\u00f3ry\u00a0poni\u00f3s\u0142 konsekwencje tego gestu, by\u0142 Jerzy Zawieyski. Ten znany pisarz straci\u0142 miejsce w\u00a0Radzie Pa\u0144stwa i\u00a0w\u00a0Sejmie, a\u00a0nied\u0142ugo potem zako\u0144czy\u0142 \u017cycie w\u00a0do dzi\u015b nie wyja\u015bnionych okoliczno\u015bciach. Natomiast pozostali sygnatariusze interpelacji – w\u00a0tym Mazowiecki – w\u00a0rok po\u00a0jej z\u0142o\u017ceniu ponownie zostali pos\u0142ami. Co wi\u0119cej, w\u00a0lipcu 1969 r. z\u00a0okazji 25-lecia Polski Ludowej odznaczono ich wysokimi orderami. Mazowiecki otrzyma\u0142 wtedy Krzy\u017c Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – \u201eoczko wy\u017cej\u201d ni\u017c Jerzy Turowicz, szef \u201eTygodnika Powszechnego\u201d. Dla \u015bcis\u0142o\u015bci dodajmy, \u017ce\u00a0Krzy\u017c Kawalerski OOP redaktor \u201eWi\u0119zi\u201d dosta\u0142 ju\u017c wcze\u015bniej, na\u00a020-lecie PRL.<\/p>\r\n Cokolwiek by\u00a0zatem robili piewcy legendy Mazowieckiego, w\u00a0pami\u0119tnym roku 1968 na\u00a0pewno nie by\u0142 on opozycjonist\u0105. Jeszcze 21 grudnia tego\u017c roku podkre\u015bla\u0142 z\u00a0trybuny sejmowej: \u201eZasad\u0105 ustrojow\u0105 jest w\u00a0Polsce socjalistycznej za\u0142o\u017cenie, \u017ce\u00a0kierownictwo polityczne rozwojem kraju sprawuje Polska Zjednoczona Partia Robotnicza. Na\u00a0uznaniu tej\u00a0zasady i\u00a0my opieramy sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\r\n Do\u00a0opozycji przeszed\u0142 dopiero w\u00a0latach 70., po\u00a0trzech kadencjach sp\u0119dzonych w\u00a0Sejmie PRL, mimo i\u017c – jak wynika z\u00a0dziennika Zab\u0142ockiego – w\u00a01961 r. zapewnia\u0142 swoje \u015brodowisko, \u017ce\u00a0interesuje go tylko jedna kadencja. Trudno si\u0119 jednak dziwi\u0107 tej\u00a0niekonsekwencji, skoro niespe\u0142na rok po\u00a0wyborze otrzyma\u0142 jako pose\u0142 nowe mieszkanie przy ul.\u00a0Marsza\u0142kowskiej w\u00a0Warszawie (\u201ebardzo \u0142adne, obszerne, urz\u0105dzone estetycznie i\u00a0wygodnie\u201d – notowa\u0142 Zab\u0142ocki). Charakterystyczna jest tak\u017ce opinia innego pos\u0142a z\u00a0ko\u0142a \u201eZnak\u201d, Stefana Kisielewskiego, kt\u00f3ry\u00a0zapami\u0119ta\u0142, \u017ce\u00a0Mazowiecki \u201ezawsze wierzga\u0142, jak przeciwko socjalizmowi co\u015b si\u0119 m\u00f3wi\u0142o\u201d. No c\u00f3\u017c, w\u00a0ko\u0144cu zawdzi\u0119cza\u0142 temu ustrojowi niema\u0142o.<\/p>\r\n Pawe\u0142 Siergiejczyk<\/em><\/strong><\/p>\r\n \u201eNasza Polska\u201d Nr\u00a042 (781), 19 pa\u017adziernika 2010<\/a><\/p>\r\n\u00a0<\/h4>\r\n
\r\n\u00a0<\/h4>\r\n
Jak Mazowiecki zwalcza\u0142 podziemie\u00a0<\/strong><\/h2>\r\n
\u00a0<\/h4>\r\n
\r\n\u00a0<\/h4>\r\n
Historia jego \u017cycia jest niezwykle smutna<\/h2>\r\n
\u00a0<\/h4>\r\n
\r\n\u00a0<\/h4>\r\n
Droga Mazowieckiego<\/h2>\r\n
\r\n\t
\r\n–\u00a0ks.\u00a0Jan Danielewicz<\/strong>\u00a0(skarbnik kurii kieleckiej) 10 lat wi\u0119zienia,
\r\n–\u00a0ks.\u00a0J\u00f3zef D\u0105browski<\/strong>\u00a0(kapelan biskupa) 9 lat wi\u0119zienia,
\r\n–\u00a0ks.\u00a0W\u0142adys\u0142aw Wid\u0142ak<\/strong>\u00a0(prokurator Seminarium Duchownego w\u00a0Kielcach) 6 lat wi\u0119zienia,
\r\n–\u00a0siostra Waleria Niklewska<\/strong>\u00a0(Zgromadzenie Si\u00f3str S\u0142u\u017cebniczek) 5 lat wi\u0119zienia.<\/p>\r\n\r\n\t
\u00a0<\/h4>\r\n
\r\n\u00a0<\/h4>\r\n
Kariera \u201epost\u0119powego katolika\u201d<\/h2>\r\n