{"id":70899,"date":"2013-10-31T10:28:51","date_gmt":"2013-10-31T15:28:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=70899"},"modified":"2013-10-31T10:28:51","modified_gmt":"2013-10-31T15:28:51","slug":"swiatyn-konsumpcji-nie-swiecic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=70899","title":{"rendered":"\u015awi\u0105ty\u0144 konsumpcji nie \u015bwi\u0119ci\u0107!"},"content":{"rendered":"

Jak to jest, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 hierarch\u00f3w w naszym kraju bezrefleksyjnie sankcjonuje kultur\u0119 hiperkonsumpcji, pojawiaj\u0105c si\u0119 na imprezach zwi\u0105zanych z otwieraniem kolejnych galerii handlowych?<\/strong><\/p>\r\n

\r\n

Kilka dni temu media obieg\u0142a informacja, \u017ce podczas \u201epo\u015bwi\u0119cenia\u201d otwieranej w\u0142a\u015bnie galerii handlowej w Gdyni abp Leszek S\u0142awoj G\u0142\u00f3d\u017a<\/strong> wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105 \u201ezniszczy\u0142 sukienk\u0119\u201d celebrytce Magdzie Mo\u0142ek. My\u015bl\u0119, \u017ce to niez\u0142y przyczynek do dyskusji o pracy w niedziel\u0119, kt\u00f3ra w znacznym stopniu dotyczy os\u00f3b zatrudnionych w sieciach handlowych.<\/p>\r\n

Gdy us\u0142ysza\u0142em powy\u017cej przywo\u0142an\u0105 informacj\u0119, nie mog\u0142em pozby\u0107 si\u0119 nieco z\u0142o\u015bliwej refleksji, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie wygl\u0105da katolicka nauka spo\u0142eczna w Polsce: \u201e\u015bwi\u0119cenie\u201d galerii handlowych przy okazji uroczystych bankiet\u00f3w z udzia\u0142em hierarch\u00f3w ko\u015bcielnych. P\u00f3\u017aniej eminencje wychodz\u0105 z przyj\u0119cia i nikt nie pyta, w jakich warunkach pracuj\u0105 tam ludzie, za jakie stawki, kosztem jakich wyrzecze\u0144, ze szkod\u0105 dla dobra w\u0142asnego domowego ogniska.<\/p>\r\n

Rzadko kto pyta te\u017c, czy w Polsce koniecznie sieci handlowe musz\u0105 dzia\u0142a\u0107 w niedziel\u0119. I jeszcze jedno. Jak to jest, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 hierarch\u00f3w w naszym kraju bezrefleksyjnie sankcjonuje kultur\u0119 hiperkonsumpcji, pojawiaj\u0105c si\u0119 na imprezach zwi\u0105zanych z otwieraniem kolejnych galerii handlowych? To ma by\u0107 ewangelizacja? Je\u015bli tak, to bardzo p\u0142ytka, ulatuj\u0105ca wraz z b\u0105belkami musuj\u0105cego w kieliszkach \u201emo\u017cnych tego \u015bwiata\u201d szampana. Ma\u0142o to franciszkowe\u2026<\/p>\r\n

Problem pracy w niedziel\u0119, a szczeg\u00f3lnie tej wykonywanej w \u201e\u015bwi\u0105tyniach konsumpcji\u201d, jest przede wszystkim objawem tego, jakie zmiany zasz\u0142y w obyczajowo\u015bci Polak\u00f3w, tak\u017ce naszych katolik\u00f3w, w ci\u0105gu ostatnich ponad dwudziestu lat.<\/p>\r\n

Ot\u00f3\u017c istnieje ogromne przyzwolenie spo\u0142eczne na niedzielny shopping. Niejednokrotnie ludzie wprost z ko\u015bcio\u0142\u00f3w id\u0105 sp\u0119dza\u0107 wolny czas do galerii handlowych czy mniejszych, prowincjonalnych sklep\u00f3w wielkopowierzchniowych.<\/p>\r\n

Taki utar\u0142 si\u0119 zwyczaj. I jest on dobrze widziany, a przynajmniej – bardzo rzadko g\u0142o\u015bno kontestowany, r\u00f3wnie\u017c ze strony os\u00f3b duchownych. Kiedy Polak wychodzi z ko\u015bcio\u0142a w niedziel\u0119 i idzie do hipermarketu, to czy my\u015bli cho\u0107by o tym, \u017ce wsp\u00f3\u0142odpowiada tak\u017ce za to, czy inni jego wsp\u00f3\u0142wyznawcy znajd\u0105 czas, by \u201edzie\u0144 \u015bwi\u0119ty \u015bwi\u0119ci\u0107\u201d? Praktyka wskazuje, \u017ce taki wyw\u00f3d logiczny jest ju\u017c do\u015b\u0107 trudny do przeprowadzenia\u2026<\/p>\r\n

W ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 w sklepach w Polsce pracuje ponad 250 tys. os\u00f3b. Tylko cz\u0119\u015b\u0107 ma etaty, wi\u0119kszo\u015b\u0107 zarabia na umowach \u015bmieciowych i to oni w\u0142a\u015bnie najcz\u0119\u015bciej s\u0105 przymuszani do pracy w niedziel\u0119.<\/p>\r\n

Z ca\u0142\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 u\u017cywam s\u0142owa \u201eprzymuszani\u201d, gdy\u017c rynek pracy, obawa przed bezrobociem stawiaj\u0105 ludzi pod murem. Jakiekolwiek, nawet bardzo niskie zarobki albo \u017cadne – to w Polsce realna alternatywa. A poniewa\u017c w handlu zatrudnione s\u0105 najcz\u0119\u015bciej kobiety – czyje\u015b c\u00f3rki, \u017cony, matki, kobiety samotnie wychowuj\u0105ce dzieci – to ich rodziny ponosz\u0105 koszta tego, \u017ce w naszym kraju du\u017ce sieci handlowe i obyczaj spo\u0142eczny dyktuj\u0105 warunki pracy.<\/p>\r\n

Truizmem b\u0119dzie uwaga, \u017ce nie we wszystkich krajach europejskich sklepy wielkopowierzchniowe s\u0105 otwarte w niedziel\u0119. W\u015br\u00f3d kraj\u00f3w, kt\u00f3re zakazuj\u0105 lub powa\u017cnie ograniczaj\u0105 niedzielne handlowanie, s\u0105 Niemcy, Austria, Wielka Brytania, Hiszpania, Szwajcaria, W\u0142ochy, Holandia, Belgia, Ukraina, Norwegia. Handel niedzielny to z regu\u0142y domena kraj\u00f3w peryferyjnych o gospodarce silnie uzale\u017cnionej od zagranicznego kapita\u0142u czy szerzej: by\u0142ych demolud\u00f3w, czyli cho\u0107by Polski, S\u0142owacji, Czech, Bu\u0142garii. Ale s\u0105 w tej grupie tak\u017ce takie kraje jak Szwecja czy Finlandia.<\/p>\r\n

Trzeba jednak zaznaczy\u0107, \u017ce tak\u017ce u nas \u015bwieccy katolicy dzia\u0142aj\u0105 na rzecz ograniczenia handlu w niedziel\u0119. I bynajmniej nie dlatego, \u017ce s\u0105 \u201esocjalistami\u201d. Chlubny przyk\u0142ad daje cho\u0107by Spo\u0142eczny Ruch \u015awi\u0119towania Niedzieli. W jego ramach podkre\u015bla si\u0119 cho\u0107by to, \u017ce cz\u0142owiek nie jest istot\u0105 stworzon\u0105 do nieustannej eksploatacji w imi\u0119 czyjej\u015b korzy\u015bci finansowej.<\/p>\r\n

Polacy i tak pracuj\u0105 bardzo du\u017co, s\u0105 niejednokrotnie przem\u0119czeni, fizycznie i psychicznie. A to w\u0142a\u015bnie w sieciach handlowych \u015brubowane s\u0105 tzw. normy tempa skanowania. Kasjerki musz\u0105 bardzo si\u0119 spieszy\u0107 z przeci\u0105gni\u0119ciem towar\u00f3w przez czytnik. Z regu\u0142y na zeskanowanie produktu maj\u0105 ok. 2 sekund.<\/p>\r\n

Konsekwencje wolniejszej pracy mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne: od zwolnienia przez utrat\u0119 cz\u0119\u015bci zarobku po szykany (bo tak po imieniu trzeba nazwa\u0107 mniej wymowny, zapo\u017cyczony z angielskiego termin \u201emobbing\u201d).<\/p>\r\n

Czy podczas \u201e\u015bwi\u0119cenia\u201d galerii handlowej w Gdyni abp G\u0142\u00f3d\u017a<\/strong> wspomnia\u0142 co\u015b na temat takich praktyk? Czy mo\u017ce nakazy Ewangelii i \u201etroska o warto\u015bci\u201d w Polsce dotycz\u0105 tylko spraw obyczajowych, ale ju\u017c nie traktowania ludzi jak trybik\u00f3w w odcz\u0142owieczonej maszynie rynkowej?<\/p>\r\n

Cz\u0119stym kontrargumentem wobec ustawowego zakazu pracy w niedziel\u0119 jest to, \u017ce w jego wyniku firmy strac\u0105 dochody, a ludzie prac\u0119. Tyle \u017ce w Polsce sieci handlowe wci\u0105\u017c zwi\u0119kszaj\u0105 dochody, r\u00f3wnocze\u015bnie zatrudniaj\u0105c coraz mniejsz\u0105 liczb\u0119 pracownik\u00f3w na coraz gorszych warunkach (coraz mniej etat\u00f3w, coraz wi\u0119cej um\u00f3w \u015bmieciowych). Ludzie wyciskani s\u0105 jak cytryna, a gdy protestuj\u0105, s\u0142ysz\u0105 jedynie, \u017ce mo\u017ce by\u0107 jeszcze gorzej.<\/p>\r\n

Dok\u0105d to doprowadzi nasze spo\u0142ecze\u0144stwo? A przecie\u017c zakaz handlu w \u015bwi\u0119ta pa\u0144stwowe i religijne nie spowodowa\u0142 kryzysu w bran\u017cy handlowej! Z kolei przyk\u0142ad kraj\u00f3w zachodnich, gdzie obowi\u0105zuje zakaz handlu w niedziel\u0119, pokazuje, \u017ce \u201eruch zakup\u00f3w\u201d rozk\u0142ada si\u0119 tam po prostu na inne dni tygodnia, a zyski r\u00f3wnie\u017c nie malej\u0105.<\/p>\r\n

W znacznej mierze to polska obyczajowo\u015b\u0107 konsumpcyjna decyduje o tym, jak wygl\u0105da naszkicowana tu sprawa. W gruncie rzeczy \u017cyjemy w bardzo egoistycznym \u015bwiecie, gdzie sprawy innych ludzi, kt\u00f3rzy w\u0142a\u015bnie nas obs\u0142uguj\u0105, kompletnie si\u0119 nie licz\u0105. Dla cz\u0119\u015bci katolik\u00f3w to tak\u017ce nie jest \u017caden problem – nawet je\u015bli sarkaj\u0105 na otaczaj\u0105cy nas \u015bwiat, w wielu sprawach s\u0105 do niego \u015bwietnie przystosowani.<\/p>\r\n

Na szcz\u0119\u015bcie dzia\u0142alno\u015b\u0107 takich organizacji jak wspomniany wy\u017cej Spo\u0142eczny Ruch \u015awi\u0119towania Niedzieli pokazuje, \u017ce wci\u0105\u017c istnieje w Ko\u015bciele w Polsce my\u015bl spo\u0142eczna ambitniejsza ni\u017c \u201e\u015bwi\u0119cenie\u201d sieci handlowych.<\/p>\r\n

Krzysztof Wo\u0142od\u017ako<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Felieton ukaza\u0142 si\u0119 w najnowszym Tygodniku „Nowa Konfederacja”, kt\u00f3ra dzia\u0142a we wsp\u00f3\u0142pracy z portalem Fronda.pl.<\/em><\/a><\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jak to jest, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 hierarch\u00f3w w naszym kraju bezrefleksyjnie sankcjonuje kultur\u0119 hiperkonsumpcji, pojawiaj\u0105c si\u0119 na imprezach zwi\u0105zanych z otwieraniem kolejnych galerii handlowych? Kilka dni temu media obieg\u0142a informacja, \u017ce podczas \u201epo\u015bwi\u0119cenia\u201d otwieranej w\u0142a\u015bnie galerii handlowej w Gdyni abp Leszek S\u0142awoj G\u0142\u00f3d\u017a wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105 \u201ezniszczy\u0142 sukienk\u0119\u201d celebrytce Magdzie Mo\u0142ek. My\u015bl\u0119, \u017ce to niez\u0142y przyczynek do […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[5],"tags":[92,52,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70899"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70899"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70899\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}