{"id":70775,"date":"2013-10-28T08:01:37","date_gmt":"2013-10-28T13:01:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=70775"},"modified":"2013-10-28T08:01:37","modified_gmt":"2013-10-28T13:01:37","slug":"pius-xi-dlaczego-ustanowiono-swieto-chrystusa-krola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=70775","title":{"rendered":"Pius XI: Dlaczego ustanowiono \u015bwi\u0119to Chrystusa Kr\u00f3la?"},"content":{"rendered":"

Dzi\u015b w Ko\u015bciele katolickim obchodimy wspania\u0142e \u015bwi\u0119to Chrystusa Kr\u00f3la. Z tej okazji przypominamy encyklik\u0119 Piusa XI, w kt\u00f3rej ustanawia on to wa\u017cne \u015bwieto. Czy motywy, wskazane przez Papie\u017ca, a sk\u0142aniaj\u0105ce do ustanowienia \u015bwi\u0119ta Chrystusa Kr\u00f3la, s\u0105 osi\u0105gane, pozostawiamy os\u0105dowi naszych Czytelnik\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n

\"Pius<\/p>\r\n

Encyklika
QUAS PRIMAS<\/strong><\/h2>\r\n

do wszystkich Czcigodnych Braci Patriarch\u00f3w, Prymas\u00f3w, Arcybiskup\u00f3w, Biskup\u00f3w i innych Ordynariusz\u00f3w, kt\u00f3rzy pozostaj\u0105 w pokoju i jedno\u015bci ze Stolic\u0105 Apostolsk\u0105. O ustanowieniu \u015bwi\u0119ta Naszego Pana Jezusa Chrystusa Kr\u00f3la<\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Czcigodni Bracia,
Pozdrowienie i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo Apostolskie!<\/strong><\/p>\r\n

W pierwszej Encyklice, wydanej na pocz\u0105tku Naszego Pontyfikatu do wszystkich Biskup\u00f3w, zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad najwa\u017cniejszymi przyczynami nieszcz\u0119\u015b\u0107 i patrz\u0105c, jak te nieszcz\u0119\u015bcia ci\u0119\u017cko przygniataj\u0105 ludzi i jak ludzie z nimi si\u0119 zmagaj\u0105, nie tytko – jak wiadomo – zaznaczyli\u015bmy otwarcie, \u017ce tego rodzaju wylew z\u0142a dlatego nawiedzi\u0142 \u015bwiat ca\u0142y, gdy\u017c bardzo wielu usun\u0119\u0142o Jezusa Chrystusa i Jego naj\u015bwi\u0119tsze prawo ze swych obyczaj\u00f3w, z \u017cycia prywatnego, rodzinnego i publicznego; lecz tak\u017ce wskazali\u015bmy, \u017ce nadzieja trwa\u0142ego pokoju dot\u0105d nie zaja\u015bnieje narodom, dop\u00f3ki jednostki i pa\u0144stwa wyrzeka\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 i nie zechc\u0105 uzna\u0107 panowania Zbawiciela naszego. Wzywaj\u0105c tedy do szukania pokoju Chrystusowego w Kr\u00f3lestwie Chrystusowym, zapowiedzieli\u015bmy, co zamierzamy uczyni\u0107, o ile Nam to b\u0119dzie dane: m\u00f3wili\u015bmy mianowicie, \u017ce w Kr\u00f3lestwie Chrystusowym nie mo\u017cemy skuteczniej przyczyni\u0107 si\u0119 do odnowienia i utrwalenia pokoju, jak przywracaj\u0105c panowanie Pana naszego. Tymczasem ja\u015bniejsz\u0105 nadziej\u0119 lepszych czas\u00f3w obudzi\u0142 w Nas, czy to dopiero pocz\u0105tkowy czy to ju\u017c silniej rozbudzony zapa\u0142, jaki ogarn\u0105\u0142 narody dla Chrystusa i dla Jego Ko\u015bcio\u0142a, tego jedynego sprawcy zbawienia; st\u0105d te\u017c mo\u017cna by\u0142o wnioskowa\u0107, \u017ce przygotowuje si\u0119 i dojrzewa powr\u00f3t do pos\u0142usze\u0144stwa u wielu z tych, kt\u00f3rzy, wzgardziwszy panowaniem Odkupiciela, stali si\u0119 wygna\u0144cami z Jego Kr\u00f3lestwa.<\/p>\r\n

A czy\u017c z tego, co by\u0142o i dzia\u0142o si\u0119 w ci\u0105gu \u015bw. Roku, a co zaiste jest godnym trwa\u0142ego wspomnienia i wiecznej pami\u0119ci, nie mia\u0142 Za\u0142o\u017cyciel Ko\u015bcio\u0142a bardzo wiele czci i chwa\u0142y? Oto publiczna wystawa misyjna tak \u017cywo przedstawi\u0142a umys\u0142om i da\u0142a odczu\u0107 sercu ludzkiemu te trudy Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3re podj\u0105\u0142, aby Kr\u00f3lestwo Oblubie\u0144ca codziennie coraz to dalej rozszerza\u0107 na wszystkie ziemie a nawet na najodleglejsze wyspy oceanu; da\u0142a pozna\u0107 wielk\u0105 liczb\u0119 krain, kt\u00f3re dzielni i niezwyci\u0119\u017ceni Misjonarze potem i krwi\u0105 swoj\u0105 pozyskali dla wiary katolickiej; u\u015bwiadomi\u0142a niezmo\u017cone przestrzenie, kt\u00f3re trzeba jeszcze pozyska\u0107 dla s\u0142odkiego i zbawiennego panowania Naszego Kr\u00f3la. A nast\u0119pnie jaki\u017c to cel mieli ci, kt\u00f3rzy w\u015br\u00f3d \u015bwi\u0119tego czasu pod przewodnictwem swoich Biskup\u00f3w lub Kap\u0142an\u00f3w do Miasta Wiecznego zd\u0105\u017cali, jak nie ten, aby, nale\u017cycie oczy\u015bciwszy dusz\u0119 z grzech\u00f3w, wyzna\u0107 przed grobem Aposto\u0142\u00f3w i wobec Nas, \u017ce s\u0105 i pozostan\u0105 w Kr\u00f3lestwie Chrystusa. To\u017c Kr\u00f3lestwo Zbawiciela Naszego nowym jakim\u015b zda\u0142o si\u0119 zab\u0142ysn\u0105\u0107 \u015bwiat\u0142em w\u00f3wczas, gdy\u015bmy sze\u015bciu wyznawc\u00f3w i dziewic, po stwierdzeniu najznakomitszych ich cn\u00f3t, zaliczyli w poczet \u015awi\u0119tych. O, jak\u0105\u017c rado\u015bci\u0105 nape\u0142ni\u0142o si\u0119 serce Nasze, ile\u017c pociechy doznali\u015bmy, kiedy w majestatycznej \u015awi\u0105tyni Piotrowej po wydaniu uroczystego dekretu niezliczone rzesze wiernych wdzi\u0119cznym sercem \u015bpiewa\u0142y: Ty\u015b Kr\u00f3lem chwa\u0142y, Chryste! Gdy bowiem wzniesione p\u0142omienie wzajemnej nienawi\u015bci i wewn\u0119trznej niezgody gubi\u0105 od Boga oddalonych ludzi i pa\u0144stwa i do ich zag\u0142ady si\u0119 przyczyniaj\u0105, to Ko\u015bci\u00f3\u0142 Bo\u017cy, udzielaj\u0105c bez ustanku pokarmu duchowego ludziom, rodzi i wychowuje coraz to nowe zast\u0119py \u015bwi\u0119tych m\u0119\u017c\u00f3w i niewiast, a Chrystus tych, kt\u00f3rzy Mu byli w Kr\u00f3lestwie ziemskim wiernymi i pos\u0142usznymi poddanymi, nie przestaje powo\u0142ywa\u0107 do szcz\u0119\u015bcia w Kr\u00f3lestwie niebieskim. Gdy poza tym w Roku Jubileuszowym przypada szesnastowiekowa rocznica Soboru Nicejskiego, tym ch\u0119tniej polecili\u015bmy uczci\u0107 to dziejowe zdarzenie i Sami wspomnieli\u015bmy o nim w Watyka\u0144skiej Bazylice, poniewa\u017c Sob\u00f3r ten orzek\u0142 i jako prawd\u0119 wiary katolickiej wiernym do wierzenia poda\u0142, \u017ce Jednorodzony Syn Bo\u017cy jest wsp\u00f3\u0142istotny z Ojcem, a zarazem, stawiaj\u0105c w sk\u0142ad wiary czyli Symbol s\u0142owa: „kt\u00f3rego kr\u00f3lestwa nie b\u0119dzie ko\u0144ca”, potwierdzi\u0142 kr\u00f3lewsk\u0105 godno\u015b\u0107 Chrystusa Pana.<\/p>\r\n

Poniewa\u017c wi\u0119c Rok \u00f3w \u015bwi\u0119ty do wyja\u015bnienia Kr\u00f3lestwa Chrystusowego niejedn\u0105 nastr\u0119czy\u0142 sposobno\u015b\u0107, s\u0105dzimy, \u017ce uczynimy rzecz zgodn\u0105 przede wszystkim z Naszym Apostolskim urz\u0119dem, je\u017celi przychylimy si\u0119 do licznych pr\u00f3\u015bb Kardyna\u0142\u00f3w, Biskup\u00f3w i wiernych, przedk\u0142adanych Nam czy pojedynczo czy zbiorowo, i ten w\u0142a\u015bnie Rok Jubileuszowy zako\u0144czymy wprowadzeniem do liturgii ko\u015bcielnej szczeg\u00f3lnego \u015bwiata Pana Naszego Jezusa Chrystusa – Kr\u00f3la. Sprawa niniejsza tak serce Nasze raduje, i\u017c pragniemy o niej z Wami, Czcigodni Bracia, nieco pom\u00f3wi\u0107: Wasz\u0105 za\u015b rzecz\u0105 potem b\u0119dzie poda\u0107 wiernym przyst\u0119pnie do wiadomo\u015bci, co o czci Chrystusa – Kr\u00f3la powiemy i przedstawi\u0107 im to w ten spos\u00f3b, aby przysz\u0142a doroczna uroczysto\u015b\u0107 przynios\u0142a im w przysz\u0142o\u015bci obfite korzy\u015bci.<\/p>\r\n

Ju\u017c od dawna wesz\u0142o w powszechny zwyczaj, i\u017c w przeno\u015bnym tego s\u0142owa znaczeniu nazywano Chrystusa Kr\u00f3lem, a to z powodu najwy\u017cszego stopnia dostoje\u0144stwa, przez kt\u00f3re przewodzi wszystkiemu i wszystkie stworzenia przewy\u017csza. M\u00f3wimy przeto, i\u017c Chrystus kr\u00f3luje w umys\u0142ach ludzi nie tak dlatego, \u017ce posiada g\u0142\u0119boki umys\u0142 i ogromn\u0105 wiedz\u0119, ile raczej dlatego, \u017ce On sam jest Prawd\u0105, a ludzie powinni zaczerpn\u0105\u0107 prawdy od Niego i przyj\u0105\u0107 j\u0105 pos\u0142usznie: m\u00f3wi si\u0119, \u017ce kr\u00f3luje r\u00f3wnie\u017c w woli ludzi, nie tyle dlatego, i\u017c nieskazitelna Jego wola ludzka zupe\u0142nie stosuje si\u0119 do naj\u015bwi\u0119tszej woli Bo\u017cej i jej s\u0142ucha, lecz, \u017ce On nasz\u0105 woln\u0105 wol\u0119 nak\u0142ania i natchnieniem swoim sobie j\u0105 podbija, aby\u015bmy si\u0119 zapalili do najszlachetniejszych czyn\u00f3w. Wreszcie Chrystus Pan jest Kr\u00f3lem serc z powodu swojej, przewy\u017cszaj\u0105cej nauk\u0119 mi\u0142o\u015bci(1)<\/a><\/sup>, z powodu \u0142agodno\u015bci i s\u0142odyczy, kt\u00f3r\u0105 dusze przyci\u0105ga do siebie; nie by\u0142o bowiem i nie b\u0119dzie nikogo, kto przez wszystkich by\u0142by tak umi\u0142owany, jak Chrystus Jezus. Lecz, je\u017celi g\u0142\u0119biej wnikniemy w rzecz sam\u0105, przekonamy si\u0119, \u017ce imi\u0119 i w\u0142adza kr\u00f3la we w\u0142a\u015bciwym tego s\u0142owa znaczeniu nale\u017cy si\u0119 Chrystusowi – Cz\u0142owiekowi; albowiem tylko o Chrystusie – Cz\u0142owieku mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce otrzyma\u0142 od Ojca w\u0142adz\u0119 i cze\u015b\u0107 i kr\u00f3lestwo(2)<\/a><\/sup>, gdy\u017c jako S\u0142owo jedn\u0105 i t\u0119 sam\u0105 z Ojcem posiadaj\u0105cy istot\u0119, musi mie\u0107 wszystko z tym\u017ce Ojcem wsp\u00f3lne, a wi\u0119c tak\u017ce najwy\u017csze i nieograniczone panowanie nad ca\u0142ym stworzeniem.<\/p>\r\n

Czy\u017c nie czytamy na wielu miejscach Pisma \u015bw., i\u017c Chrystus jest Kr\u00f3lem? Nazwany On tam jest Panem, kt\u00f3ry z Jakuba b\u0119dzie(3)<\/a><\/sup>, kt\u00f3ry od Ojca postawie\u0144 jest Kr\u00f3lem nad Syjonem, g\u00f3r\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 Jego i otrzyma narody dziedzictwo swoje i posiad\u0142o\u015b\u0107 swoj\u0105, kraje ziemi(4)<\/a><\/sup>; pie\u015b\u0144 za\u015b weselna w kt\u00f3rej pod figur\u0105 i podobie\u0144stwem nadzwyczaj bogatego i bardzo pot\u0119\u017cnego kr\u00f3la s\u0142awiony jest prawdziwy kr\u00f3l izraelski, kt\u00f3ry przyj\u015b\u0107 ma, takie zawiera s\u0142owa: „Stolica Twoja, Bo\u017ce, na wieki wiek\u00f3w; laska prawo\u015bci, laska kr\u00f31estwa Twego”(5)<\/a><\/sup>. Pomijaj\u0105c rozliczne tego rodzaju powiedzenia, znajdujemy na innym miejscu, jakby dla ja\u015bniejszego uwydatnienia rys\u00f3w Chrystusa, przepowiedni\u0119, wed\u0142ug kt\u00f3rej Kr\u00f3lestwo Jego nieoznaczone \u017cadnymi granicami, przyczyni si\u0119 do wzmo\u017cenia sprawiedliwo\u015bci i dobra pokoju: Wznijdzie za dni jego sprawiedliwo\u015b\u0107 i obfito\u015b\u0107 pokoju… I b\u0119dzie panowa\u0142 od morza a\u017c do morza: i od rzeki a\u017c do kraj\u00f3w okr\u0119gu ziemi(6)<\/a><\/sup>. Dodajmy do tego liczne przepowiednie prorok\u00f3w, a przede wszystkim tak znane Izajaszowe proroctwo: Maluczki narodzi\u0142 si\u0119 nam i syn jest nam dany i sta\u0142o si\u0119 panowanie na ramieniu jego; i nazw\u0105 imi\u0119 jego Przedziwny, radny, B\u00f3g, mocny, ojciec przysz\u0142ego wieku, ksi\u0105\u017c\u0119 pokoju. Rozmno\u017cone b\u0119dzie pa\u0144stwo jego, a pokoju nie b\u0119dzie ko\u0144ca: na stolicy Dawidowej i na kr\u00f3lestwie jego siedzie\u0107 b\u0119dzie, aby je utwierdzi\u0142 i umocni\u0142 w s\u0105dzie i w sprawiedliwo\u015bci, odt\u0105d i a\u017c na wieki(7)<\/a><\/sup>. Ale i inni prorocy nie prorokuj\u0105 inaczej ni\u017c Izajasza: jak Jeremiasz, przepowiadaj\u0105cy p\u0142\u00f3d sprawiedliwy, kt\u00f3ry powstanie z rodu Dawida; syn \u00f3w Dawida b\u0119dzie kr\u00f3lowa\u0142 i m\u0105drym b\u0119dzie i b\u0119dzie czyni\u0142 s\u0105d na ziemi(8)<\/a><\/sup>; jak Daniel, przepowiadaj\u0105cy kr\u00f3lestwo, kt\u00f3re B\u00f3g niebios sam ma za\u0142o\u017cy\u0107, a kt\u00f3ry si\u0119 na wieki nie rozproszy… sta\u0107 b\u0119dzie na wieki(9)<\/a><\/sup>, i nieco potem dodaje: Patrzy\u0142em w widzeniu nocnemu, a oto z ob\u0142oki niebieskimi jako syn cz\u0142owieczy przychodzi\u0142, i a\u017c do starowiecznego przyszed\u0142 i stawili go przed oblicze jego. I da\u0142 mu w\u0142adz\u0119, i cze\u015b\u0107 i kr\u00f3lestwo, i wszyscy narodowie, pokolenia i j\u0119zyki s\u0142u\u017cy\u0107 mu b\u0119d\u0105; w\u0142adza jego w\u0142adza wieczna, kt\u00f3ra nie b\u0119dzie odj\u0119ta, a kr\u00f3lestwo jego, kt\u00f3re si\u0119 nie skazi(10)<\/a><\/sup>. Czyli\u017c Ewangeli\u015bci \u015bwi\u0119ci nie uznali i nie potwierdzili, i\u017c zi\u015bci\u0142o si\u0119 to proroctwo Zachariasza o Kr\u00f3lu \u0142agodnym, wsiadaj\u0105cym na o\u015blic\u0119 i \u017arebi\u0119ciu o\u015blicy, kt\u00f3ry w\u015br\u00f3d okrzyk\u00f3w radosnych rzeszy jako sprawiedliwy i Zbawiciel wjecha\u0107 mia\u0142 do Jerozolimy?(11)<\/a><\/sup> Ta zreszt\u0105 nauka o Chrystusie – Kr\u00f3lu, kt\u00f3r\u0105 podali\u015bmy z ksi\u0105g Starego Zakonu, nie znikn\u0119\u0142a z ksi\u0105g Nowego Testamentu; przeciwnie, znajduje w nich wspania\u0142e i jasne potwierdzenie. Wspomnijmy tylko, \u017ce poselstwo Archanio\u0142a, pouczaj\u0105cego Dziewic\u0119, i\u017c porodzi syna, kt\u00f3remu da… Pan B\u00f3g stolic\u0119 Dawida ojca jego, i kt\u00f3ry kr\u00f3lowa\u0107 b\u0119dzie w domu Jakubowym na wieki, a kr\u00f3lestwa jego nie b\u0119dzie ko\u0144ca(12)<\/a><\/sup>, sam Chrystus do swego panowania odnosi\u0142: czy bowiem w ostatniej mowie do ludu przemawia\u0142 o nagrodach i karach, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 udzia\u0142em na wieki sprawiedliwych albo niesprawiedliwych, czy to gdy odpowiedzia\u0142 Staro\u015bcie rzymskiemu, pytaj\u0105cemu Go publicznie, czy jest kr\u00f3lem, czy to, gdy po zmartwychwstaniu da\u0142 Aposto\u0142om zlecenie nauczania i chrzczenia wszystkich narod\u00f3w, Chrystus Pan korzystaj\u0105c z nadarzaj\u0105cej si\u0119 sposobno\u015bci i sam si\u0119 Kr\u00f3lem nazwa\u0142(13)<\/a><\/sup>, i jawnie potwierdzi\u0142, \u017ce jest Kr\u00f3lem(14)<\/a><\/sup> i uroczy\u015bcie o\u015bwiadczy\u0142, i\u017c dan\u0105 Mu jest wszystka w\u0142adza na niebie i na ziemi(15)<\/a><\/sup>, kt\u00f3rymi to s\u0142owy c\u00f3\u017c innego oznaczy\u0142, jak nie jeno wielko\u015b\u0107, pot\u0119g\u0119 i niesko\u0144czone trwanie Swego Kr\u00f3lestwa? Czy\u017c mo\u017cna zatem dziwi\u0107 si\u0119, i\u017c ten, kt\u00f3ry przez Jana zwany jest ksi\u0105\u017c\u0119ciem kr\u00f3l\u00f3w ziemi(16)<\/a><\/sup>, a kt\u00f3ry temu\u017c Aposto\u0142owi w owym widzeniu rzeczy przysz\u0142ych si\u0119 objawi\u0142, ma na szacie i na biodrze swoim napisane: Kr\u00f3l nad kr\u00f3lami i Pan nad pany(17)<\/a><\/sup>. Albowiem Ojciec postanowi\u0142 Chrystusa dziedzicem wszystkiego(18)<\/a><\/sup>; a ma kr\u00f3lowa\u0107, a\u017cby przy ko\u0144cu \u015bwiata po\u0142o\u017cy\u0142 wszystkie nieprzyjacio\u0142y pod nogi Boga i Ojca(19)<\/a><\/sup>. Gdy taka jest powszechna nauka ksi\u0105g \u015bwi\u0119tych, trzeba by\u0142o, aby Ko\u015bci\u00f3\u0142, to Kr\u00f3lestwo Chrystusa na ziemi, przeznaczone oczywi\u015bcie dla wszystkich ludzi ca\u0142ego \u015bwiata, id\u0105c za t\u0105 nauk\u0105, powita\u0142 Sprawce i Za\u0142o\u017cyciela swojego w dorocznym okresie \u015bwi\u0119tej liturgii, i uczci\u0142 go jako Kr\u00f3la i Pana i Kr\u00f3la kr\u00f3l\u00f3w przez dodanie nowej uroczysto\u015bci. Zaiste, r\u00f3\u017cnymi s\u0142owy, cho\u0107 przedziwnie jedno i to samo oznaczaj\u0105cymi, wyra\u017ca\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 te objawy czci i dawniej w starej psalmodii i starych ksi\u0119gach obrz\u0119dowych i wyra\u017ca je obecnie w modlitwach publicznych, codziennie zanoszonych przed Majestat Bo\u017cy i w niepokalanej ofierze Mszy \u015bwi\u0119tej; \u0142atwo te\u017c zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna, \u017ce w tej czci, oddawanej Chrystusowi – Kr\u00f3lowi, panuje przecudna harmonia mi\u0119dzy liturgi\u0105 nasz\u0105 a liturgi\u0105 wschodni\u0105, tak i\u017c w tym wypadku sprawdza si\u0119 owo zdanie: Modlitwa przepisana przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest prawid\u0142em wiary.<\/p>\r\n

Na jakim za\u015b fundamencie spoczywa owa godno\u015b\u0107 i owa w\u0142adza Pana Naszego, dobrze okre\u015bla \u015bw. Cyryl Aleksandryjski: Posiada On, jednym s\u0142owem, panowanie nad wszystkimi stworzeniami, nie wymuszone lecz z istoty swej i natury(20)<\/a><\/sup>, to znaczy, \u017ce w\u0142adza Jego opiera si\u0119 na tym przedziwnym zjednoczeniu, kt\u00f3re zw\u0105 hipostatycznym. Z tego wynika, i\u017c Chrystus nie tylko ma by\u0107 czczony jako B\u00f3g przez anio\u0142\u00f3w i ludzi, ale, \u017ce anio\u0142owie i ludzie pos\u0142uszni i poddani by\u0107 maj\u0105 panowaniu jego jako Cz\u0142owieka: tj. i\u017c przez zjednoczenie hipostatyczne Chrystus ma w\u0142adz\u0119 nad wszystkimi stworzeniami. C\u00f3\u017c mo\u017ce by\u0107 milszego i przyjemniejszego do rozwa\u017cania, jak to, \u017ce Chrystus panuje nad nami nie tylko prawem natury Swojej, lecz tak\u017ce i prawem, kt\u00f3re naby\u0142 sobie przez odkupienie nasze. Oby wszyscy ludzie, sk\u0142onni do zapominania, rozwa\u017cyli, ile\u015bmy Zbawiciela naszego kosztowali: Nie skazitelnym z\u0142otem albo srebrem jeste\u015bcie wykupieni… ale drog\u0105 krwi\u0105 jako baranka niezmazanego i niepokalanego Chrystusa(21)<\/a><\/sup>. Ju\u017c nie nale\u017cymy do siebie samych, gdy\u017c Chrystus zap\u0142at\u0105 wielk\u0105(22)<\/a><\/sup> nas kupi\u0142; a cia\u0142a nasze s\u0105 cz\u0142onkami Chrystusowymi(23)<\/a><\/sup>.<\/p>\r\n

Aby\u015bmy za\u015b moc i istot\u0119 tego panowania okre\u015blili, kr\u00f3tko powiemy, \u017ce sk\u0142ada si\u0119 na nie trojaka w\u0142adza, kt\u00f3rej, gdyby brak\u0142o, nie mogliby\u015bmy nawet zrozumie\u0107 panowania. \u015awiadectwa zaczerpni\u0119te z Pisma \u015bw. o powszechnym panowaniu naszego Odkupiciela a\u017c nadto dowodz\u0105 i musimy w to wierzy\u0107 niezachwianie, \u017ce Chrystus Jezus dany jest ludziom jako Odkupiciel, w kt\u00f3rym pok\u0142ada\u0107 maj\u0105 nadziej\u0119, ale zarazem jest On prawodawc\u0105, kt\u00f3remu ludzie winni pos\u0142usze\u0144stwo(24)<\/a><\/sup>. Ewangelie bowiem nie tyle opowiadaj\u0105 o Nim, \u017ce ustanowi\u0142 prawa, ile raczej przedstawiaj\u0105 Go, jak ustanawia prawa; o tych wszystkich, kt\u00f3rzy przykazania Jego zachowywa\u0107 b\u0119d\u0105, w r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bciach i w r\u00f3\u017cnych s\u0142owach, m\u00f3wi Mistrz Boski, i\u017c dadz\u0105 oni dow\u00f3d swojej mi\u0142o\u015bci wzgl\u0119dem Niego i w mi\u0142o\u015bci tej wytrwaj\u0105(25)<\/a><\/sup>. O w\u0142adzy za\u015b s\u0105downiczej, kt\u00f3r\u0105 Jezus otrzyma\u0142 od Ojca, sam m\u00f3wi do \u017cyd\u00f3w, oskar\u017caj\u0105cych Go o zniewa\u017cenie spoczynku sobotniego, gdy uzdrowi\u0142 cudownie paralityka: bo Ojciec nikogo nie s\u0105dzi, lecz wszystek s\u0105d da\u0142 Synowi(26)<\/a><\/sup>. W tej w\u0142adzy s\u0105downiczej, jako rzecz nieod\u0142\u0105czna od s\u0105du, mie\u015bci si\u0119 tak\u017ce i to, aby s\u0119dzia mia\u0142 prawo nagradzania i karania ludzi jeszcze za ich \u017cycia. A ponadto przys\u0142uguje Chrystusowi w\u0142adza tzw. wykonawcza, gdy\u017c wszyscy rozkaz\u00f3w Jego s\u0142ucha\u0107 powinni i to pod gro\u017ab\u0105 zapowiedzianych kar, kt\u00f3rych uporni unikn\u0105\u0107 nie mog\u0105.<\/p>\r\n

Jednakowo\u017c kr\u00f3lestwo to jest przede wszystkim duchowe i odnosi si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do rzeczy duchowych, co i s\u0142owa Pisma \u015bw., kt\u00f3re\u015bmy powy\u017cej przytoczyli, bardzo jasno wykazuj\u0105 i Chrystus Pan potwierdza swoim sposobem post\u0119powania. Przy r\u00f3\u017cnych bowiem sposobno\u015bciach, gdy \u017cydzi a nawet sami Aposto\u0142owie b\u0142\u0119dnie s\u0105dzili, i\u017c Mesjasz przywr\u00f3ci wolno\u015b\u0107 i wskrzesi kr\u00f3lestwo Izraelskie, zbija\u0142 to pr\u00f3\u017cne ich mniemanie i nadziej\u0119 im odbiera\u0142; gdy otaczaj\u0105ca i podziwiaj\u0105ca Go rzesza mia\u0142a Go og\u0142osi\u0107 kr\u00f3lem, uszed\u0142 i ukry\u0142 si\u0119, bo nie chcia\u0142 imienia i czci kr\u00f3lewskiej; przed Starost\u0105 rzymskim o\u015bwiadcza, \u017ce kr\u00f3lestwo Jego nie jest z tego \u015bwiata. Jego bowiem kr\u00f3lestwo, jak je Ewangelie przedstawiaj\u0105, jest takie, \u017ce ludzie, kt\u00f3rzy chc\u0105 nale\u017ce\u0107 do niego, przygotowuj\u0105 si\u0119 przez pokut\u0119, ale wej\u015b\u0107 nie mog\u0105 inaczej, jak przez wiar\u0119 i chrzest, kt\u00f3ry, chocia\u017c obrz\u0105dkiem zewn\u0119trznym si\u0119 spe\u0142nia, oznacza jednak i sprawia wewn\u0119trzne odrodzenie; kr\u00f3lestwo to przeciwstawia si\u0119 jedynie kr\u00f3lestwu szatana i mocom ciemno\u015bci – a wymaga od swych zwolennik\u00f3w nie tylko, aby, wyrzek\u0142szy si\u0119 bogactw i d\u00f3br doczesnych, odznaczali si\u0119 skromno\u015bci\u0105 obyczaj\u00f3w i \u0142akn\u0119li i pragn\u0119li sprawiedliwo\u015bci, lecz tak\u017ce, aby zaparli si\u0119 siebie samych i krzy\u017c sw\u00f3j nie\u015bli. Gdy za\u015b Chrystus jako Odkupiciel naby\u0142 Krwi\u0105 Swoj\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142, a jako Kap\u0142an z\u0142o\u017cy\u0142 ofiar\u0119 ze Siebie samego za grzechy nasze i wiecznie j\u0105 sk\u0142ada, komu\u017c tu nie widocznym, \u017ce w\u0142adza Jego kr\u00f3lewska zawiera w sobie obydwa te urz\u0119dy i w nich ma udzia\u0142? B\u0142\u0105dzi\u0142by zreszt\u0105 bardzo, kto odmawia\u0142by Chrystusowi, jako Cz\u0142owiekowi, w\u0142adzy nad jakimikolwiek sprawami doczesnymi, gdy\u017c Chrystus otrzyma\u0142 od Ojca nieograniczone prawo nad wszystkim, co stworzone, tak, i\u017c wszystko poddane jest Jego woli. Jednak, dopok\u0105d \u017cy\u0142 na ziemi, wstrzyma\u0142 si\u0119 zupe\u0142nie od wykonywania tej w\u0142adzy, a jak niegdy\u015b wzgardzi\u0142 posiadaniem rzeczy ludzkich i nic troszczy\u0142 si\u0119 o nie, tak pozostawi\u0142 je w\u00f3wczas i dzi\u015b je pozostawia ich w\u0142a\u015bcicielom. Co przepi\u0119knie wyra\u017caj\u0105 s\u0142owa: Nie odbiera rzeczy ziemskich Ten, kt\u00f3ry daje Kr\u00f3lestwo niebieskie!(27)<\/a><\/sup> – Tak wi\u0119c Kr\u00f3lestwo Odkupiciela naszego obejmuje wszystkich ludzi – jak o tym m\u00f3wi nie\u015bmiertelnej pami\u0119ci Poprzednik nasz, Leon XIII, kt\u00f3rego s\u0142owa ch\u0119tnie tu przytaczamy: „Panowanie Jego mianowicie nie rozci\u0105ga si\u0119 tylko na same narody katolickie lub na tych jedynie, kt\u00f3rzy przez przyj\u0119cie chrztu wed\u0142ug prawa do Ko\u015bcio\u0142a nale\u017c\u0105, chocia\u017c ich b\u0142\u0119dne mniemania sprowadzi\u0142y na bezdro\u017ca albo niezgoda od mi\u0142o\u015bci oddzieli\u0142a, lecz panowanie Jego obejmuje tak\u017ce wszystkich niechrze\u015bcijan, tak, i\u017c najprawdziwiej ca\u0142y r\u00f3d ludzki podlega w\u0142adzy Jezusa Chrystusa(28)<\/a><\/sup>. – I wszystko jedno, czy jednostki, czy rodziny, czy pa\u0144stwa, gdy\u017c ludzie w spo\u0142ecze\u0144stwa zjednoczeni nie mniej podlegaj\u0105 w\u0142adzy Chrystusa jak jednostki. On jest zaiste \u017ar\u00f3d\u0142em zbawienia dla jednostek i dla og\u00f3\u0142u: I nie masz w \u017cadnym innym zbawienia. Albowiem nie jest pod niebem inne imi\u0119 dane ludziom, w kt\u00f3rym by\u015bmy mieli by\u0107 zbawieni(29)<\/a><\/sup>. On jest sprawc\u0105 pomy\u015blno\u015bci i prawdziwej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci tak dla pojedy\u0144czych obywateli, jak i dla pa\u0144stwa: Nie przez co innego szcz\u0119\u015bliwe pa\u0144stwo – a przez co innego cz\u0142owiek, pa\u0144stwo bowiem nie jest czym innym, jak zgodnym zrzeszeniem \u0142udzi(30)<\/a><\/sup>. Niech wi\u0119c nie odmawiaj\u0105 w\u0142adcy pa\u0144stw publicznej czci i pos\u0142usze\u0144stwa kr\u00f3luj\u0105cemu Chrystusowi, lecz niech ten obowi\u0105zek spe\u0142ni\u0105 sami i wraz z ludem swoim, je\u017celi pragn\u0105 powag\u0119 sw\u0105 nienaruszon\u0105 utrzyma\u0107, i przyczyni\u0107 si\u0119 do pomno\u017cenia szcz\u0119\u015bcia swej ojczyzny. To bowiem, co\u015bmy na pocz\u0105tku Naszego Pontyfikatu napisali o zmniejszeniu si\u0119 powagi prawa i poszanowania dla w\u0142adzy, to samo i do czas\u00f3w dzisiejszych zastosowa\u0107 mo\u017cna: „Gdy Boga i Jezusa Chrystusa – take\u015bmy si\u0119 \u017calili – usuni\u0119to z praw i z pa\u0144stw i gdy ju\u017c nie od Boga, lecz od ludzi wywodzono pocz\u0105tek w\u0142adzy, sta\u0142o si\u0119 i\u017c zburzone zosta\u0142y fundamenty pod t\u0105\u017c w\u0142adz\u0105, gdy\u017c usuni\u0119to g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0119, dlaczego jedni maj\u0105 prawo rozkazywa\u0107, drudzy za\u015b maj\u0105 obowi\u0105zek s\u0142ucha\u0107. Z tego powodu musia\u0142o by\u0107 wstrz\u0105\u015bni\u0119te ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo ludzkie, gdy\u017c brak\u0142o mu sta\u0142ej i silnej podstawy”(31)<\/a><\/sup>.<\/p>\r\n

Przeto, je\u017celiby kiedy ludzie prywatnie i publicznie uznali nad sob\u0105 w\u0142adz\u0119 kr\u00f3lewsk\u0105 Chrystusa, w\u00f3wczas sp\u0142yn\u0119\u0142yby na ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo nies\u0142ychane dobrodziejstwa, jak nale\u017cyta wolno\u015b\u0107, jak porz\u0105dek i uspokojenie, jak zgoda i pok\u00f3j. Jak bowiem kr\u00f3lewska godno\u015b\u0107 Pana naszego otacza powag\u0119 ziemsk\u0105 ksi\u0105\u017c\u0105t i w\u0142adc\u00f3w pewn\u0105 czci\u0105 religijn\u0105, tak te\u017c uzacnia obowi\u0105zki i pos\u0142usze\u0144stwo obywateli. Dlatego to Pawe\u0142 Aposto\u0142, chocia\u017c nakaza\u0142 \u017conom, aby w m\u0119\u017cach swych, a s\u0142ugom, aby w panach swych Chrystusa czcili, to jednak poleci\u0142 im, aby im byli pos\u0142uszni nie jako ludziom, lecz jedynie dlatego, i\u017c oni zast\u0119puj\u0105 Chrystusa, gdy\u017c nie godzi si\u0119, aby ludzie przez Chrystusa odkupieni s\u0142u\u017cyli ludziom. Zap\u0142at\u0105\u015bcie kupieni, nie stawajcie si\u0119 niewolnikami ludzkimi(32)<\/a><\/sup>. Je\u017celi panuj\u0105cy i prawowici prze\u0142o\u017ceni mie\u0107 b\u0119d\u0105 to przekonanie, \u017ce wykonuj\u0105 w\u0142adz\u0119 nie tyle z prawa swego, jak z rozkazu i w zast\u0119pstwie Boskiego Kr\u00f3la, ka\u017cdy to zauwa\u017cy, jak \u015bwi\u0119cie i m\u0105drze b\u0119d\u0105 u\u017cywa\u0107 swojej w\u0142adzy i jak bardzo zwa\u017ca\u0107 b\u0119d\u0105, wydaj\u0105c prawa i polecaj\u0105c je spe\u0142nia\u0107, na dobro og\u00f3\u0142u i na godno\u015b\u0107 ludzk\u0105 swoich podw\u0142adnych. Oczywi\u015bcie, \u017ce wskutek tego zakwitnie pok\u00f3j i wewn\u0119trzny porz\u0105dek si\u0119 ustali, gdy\u017c wszelka przyczyna zaburzenia b\u0119dzie usuni\u0119ta; albowiem chocia\u017c obywatel patrze\u0107 b\u0119dzie na panuj\u0105cego i innych rz\u0105dc\u00f3w pa\u0144stwa jako na ludzi do niego z natury podobnych lub mo\u017ce nawet z jakiej\u015b przyczyny niegodnych i na nagan\u0119 zas\u0142uguj\u0105cych, to mimo to nie odm\u00f3wi im swego pos\u0142usze\u0144stwa, gdy\u017c w nich samych widzie\u0107 b\u0119dzie obraz i powag\u0119 Chrystusa Boga i Cz\u0142owieka. Co si\u0119 za\u015b tyczy dobrodziejstw zgody i pokoju, jasn\u0105 jest rzecz\u0105, \u017ce im szersze si\u0119 wytwarza kr\u00f3lestwo i wszystkich ludzi obejmuje, tym bardziej ludzie staj\u0105 si\u0119 \u015bwiadomi tej \u0142\u0105czno\u015bci, kt\u00f3ra ich jednoczy; a \u015bwiadomo\u015b\u0107 ta jak oddala i usuwa cz\u0119ste zatargi, tak te\u017c \u0142agodzi i zmniejsza przykro\u015bci tych zatarg\u00f3w. Dlaczego\u017c wi\u0119c, gdyby Kr\u00f3lestwo Chrystusa obj\u0119\u0142o w rzeczy samej wszystkich, jak ich z prawa obejmuje, mieliby\u015bmy w\u0105tpi\u0107 o tym pokoju, jaki Kr\u00f3l pokoju przyni\u00f3s\u0142 na ziemi\u0119, Ten – m\u00f3wimy – kt\u00f3ry przyszed\u0142 pojedna\u0107 wszystko, kt\u00f3ry nie przyszed\u0142, aby mu s\u0142u\u017cono, lecz aby sam s\u0142u\u017cy\u0142 i kt\u00f3ry b\u0119d\u0105c Panem wszystkich da\u0142 Siebie za przyk\u0142ad pokory i ustanowi\u0142 szczeg\u00f3lnie prawo nakazuj\u0105ce mi\u0142o\u015b\u0107, Ten wreszcie, kt\u00f3ry wyrzek\u0142: jarzmo moje s\u0142odkie jest a brzemi\u0119 moje lekkie? O, jakiego\u017c za\u017cywaliby\u015bmy szcz\u0119\u015bcia, je\u017celiby poszczeg\u00f3lni ludzie i rodziny i pa\u0144stwa pozwoli\u0142y si\u0119 rz\u0105dzi\u0107 Chrystusowi. „W\u00f3wczas to wreszcie – \u017ce u\u017cyjemy s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re poprzednik nasz Leon XIII przed 25 laty do wszystkich biskup\u00f3w wypowiedzia\u0142 – b\u0119dzie mo\u017cna uleczy\u0107 tyle ran, w\u00f3wczas to b\u0119dzie nadzieja, \u017ce prawo dawn\u0105 powag\u0119 odzyska, mi\u0142y pok\u00f3j znowu powr\u00f3ci, z r\u0105k miecze i bro\u0144 wypadn\u0105, gdy wszyscy ch\u0119tnie przyjm\u0105 panowanie Chrystusa i pos\u0142uszni Mu b\u0119d\u0105 a ka\u017cdy j\u0119zyk wyznawa\u0107 b\u0119dzie, \u017ce Pan nasz Jezus Chrystus jest w chwale Boga Ojca”(33)<\/a><\/sup>.<\/p>\r\n

Ot\u00f3\u017c, aby te upragnione korzy\u015bci obficie mog\u0142y sp\u0142yn\u0105\u0107 na spo\u0142ecze\u0144stwo chrze\u015bcija\u0144skie i na sta\u0142e w nim pozosta\u0107, trzeba rozszerza\u0107 w\u015br\u00f3d ludu jak najbardziej znajomo\u015b\u0107 o kr\u00f3lewskiej godno\u015bci Zbawiciela naszego; a do tego celu nic bardziej si\u0119 nie przyczyni jak ustanowienie w\u0142asnego i osobnego \u015bwi\u0119ta Chrystusa – Kr\u00f3la. Albowiem celem pouczenia ludzi w prawdach wiary i podniesienia ich przez nie do rado\u015bci \u017cycia wewn\u0119trznego daleko skuteczniejsze s\u0105 doroczne obchody \u015bwi\u0119tych tajemnic, ni\u017c cho\u0107by najpowa\u017cniejsze dowody Ko\u015bcio\u0142a nauczaj\u0105cego; te bowiem zazwyczaj dost\u0119pne s\u0105 niewielkiej tylko liczbie m\u0119\u017c\u00f3w uczonych, ale tamte zajmuj\u0105 i pouczaj\u0105 wszystkich wiernych; te raz jeden, tamte corocznie i wiecznie, \u017ce si\u0119 tak wyrazimy, do ludzi przemawiaj\u0105; pierwsze oddzia\u0142uj\u0105 przede wszystkim na umys\u0142, drugie na umys\u0142 i serce a wi\u0119c na ca\u0142ego cz\u0142owieka zbawienny wp\u0142yw wywieraj\u0105. I w rzeczy samej, skoro bowiem cz\u0142owiek sk\u0142ada si\u0119 z duszy i cia\u0142a, zewn\u0119trzne uroczysto\u015bci \u015bwi\u0105t maj\u0105 go tak poruszy\u0107 i pobudzi\u0107, aby przez rozmaito\u015b\u0107 i pi\u0119kno\u015b\u0107 \u015bw. obrz\u0119d\u00f3w pe\u0142niej zaczerpn\u0105\u0142 z prawd Bo\u017cych, kt\u00f3ryby ca\u0142\u0105 istot\u0119 jego przej\u0119\u0142y i w ten spos\u00f3b przynios\u0142y mu obfite korzy\u015bci w \u017cyciu duchownym.<\/p>\r\n

Historia stwierdza zreszt\u0105, \u017ce tego rodzaju uroczysto\u015bci w\u00f3wczas by\u0142y zaprowadzane w ci\u0105gu wieku jedna po drugiej, gdy potrzeby i korzy\u015bci ludu chrze\u015bcija\u0144skiego zdawa\u0142y si\u0119 ich domaga\u0107, a mianowicie: gdy lud mia\u0142 by\u0107 umocnionym we wsp\u00f3lnym niebezpiecze\u0144stwie albo utwierdzony przed zasadzkami b\u0142\u0119d\u00f3w heretyckich, albo gdy mia\u0142 by\u0107 poruszonym i zapalonym, aby rozwa\u017ca\u0142 z wi\u0119ksz\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105 jak\u0105 tajemnic\u0119 wiary lub pewne dobrodziejstwo Bo\u017ce. Jako\u017c, pocz\u0105wszy od pierwszych wiek\u00f3w, gdy chrze\u015bcijanie najokrutniej byli prze\u015bladowani, zacz\u0119to czci\u0107 pami\u0119\u0107 M\u0119czennik\u00f3w w \u015bwi\u0119tych obrz\u0119dach, aby uroczysto\u015bci M\u0119czennik\u00f3w – jak \u015bwiadczy \u015bw. Augustyn – by\u0142y zach\u0119t\u0105 do m\u0119cze\u0144stwa(34)<\/a><\/sup>; do wydoskonalenia si\u0119 za\u015b w cnotach, o kt\u00f3re chrze\u015bcijanie i w czasach pokoju powinni koniecznie zabiega\u0107, przedziwnie przyczyni\u0142y si\u0119 uroczysto\u015bci obchodzone w p\u00f3\u017aniejszych czasach na cze\u015b\u0107 \u015bw. Wyznawc\u00f3w, Dziewic i Wd\u00f3w. Lecz przede wszystkim \u015bwi\u0119ta na cze\u015b\u0107 Naj\u015bwi\u0119tszej Panny ustanowione sprawi\u0142y, \u017ce lud chrze\u015bcija\u0144ski nie tylko pobudzi\u0142 si\u0119 do \u017cywszej czci ku Bo\u017cej Rodzicielce, naj\u0142askawszej Opiekunce swojej, lecz tak\u017ce ukocha\u0142 J\u0105 serdeczniej jako T\u0119, kt\u00f3r\u0105 Odkupiciel jakby testamentem za Matk\u0119 mu przeznaczy\u0142. Do dobrodziejstw, kt\u00f3re sp\u0142yn\u0119\u0142y z obchod\u00f3w publicznych i prawnie zaprowadzonych na cze\u015b\u0107 Boga Rodzicy i \u015awi\u0119tych, zaliczy\u0107 przede wszystkim trzeba to, i\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 w ka\u017cdym czasie oddala\u0142 zwyci\u0119sko zaraz\u0119 herezji i b\u0142\u0119d\u00f3w. I w tym podziwiajmy m\u0105dro\u015b\u0107 Opatrzno\u015bci Bo\u017cej, kt\u00f3ra jak nawet ze z\u0142a zwyk\u0142a wyprowadza\u0107 dobre, dopuszcza\u0142a r\u00f3wnie\u017c, aby wiara i pobo\u017cno\u015b\u0107 lud\u00f3w os\u0142ab\u0142a albo fa\u0142szywe nauki na wiar\u0119 katolick\u0105 nastawa\u0142y, lecz dopuszcza\u0142a w tym celu, aby prawda nowym jakim\u015b zaja\u015bnia\u0142a blaskiem, wiara za\u015b ze snu zbudzona do wy\u017cszych i \u015bwi\u0119tszych rzeczy zd\u0105\u017ca\u0142a. Podobny mia\u0142y r\u00f3wnie\u017c pocz\u0105tek i podobne owoce wyda\u0142y uroczysto\u015bci, kt\u00f3re w mniej odleg\u0142ych czasach w\u0142\u0105czone zosta\u0142y w okres roku liturgicznego; tak np., gdy poszanowanie i cze\u015b\u0107 Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu zmala\u0142y, ustanowiono \u015bwi\u0119to Bo\u017cego Cia\u0142a, w ten spos\u00f3b obchodzone, aby wspania\u0142e obrz\u0119dy i modlitwy przez ca\u0142\u0105 Oktaw\u0119 odprawiane wzywa\u0142y ludzi do oddania Panu czci publicznej; tak te\u017c wprowadzono uroczysto\u015b\u0107 Serca Jezusowego w\u0142a\u015bnie w\u00f3wczas, gdy dusze os\u0142abione i zniech\u0119cone przygn\u0119biaj\u0105c\u0105 i przesadn\u0105 surowo\u015bci\u0105 Jansenist\u00f3w zupe\u0142nie wyzi\u0119b\u0142y i trwo\u017cliwie unika\u0142y mi\u0142o\u015bci Bo\u017cej i nadziei zbawienia.<\/p>\r\n

Je\u017celi wi\u0119c teraz nakazali\u015bmy czci\u0107 Chrystusa – Kr\u00f3la ca\u0142emu \u015bwiatu katolickiemu, pragniemy przez to zaradzi\u0107 potrzebom czas\u00f3w obecnych i poda\u0107 szczeg\u00f3lne lekarstwo przeciwko zarazie, kt\u00f3ra zatruwa spo\u0142ecze\u0144stwo ludzkie. A zaraz\u0105 t\u0105 jest ze\u015bwiecczenie czas\u00f3w obecnych, tzw. laicyzm, jego b\u0142\u0119dy i niecne usi\u0142owania; wiadomo Wam za\u015b, Czcigodni Bracia, \u017ce zbrodnia ta nie naraz dojrza\u0142a, lecz ju\u017c od dawna ukrywa\u0142a si\u0119 w duszy spo\u0142ecze\u0144stwa. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 bowiem od tego, \u017ce przeczono panowaniu Chrystusa Pana nad wszystkimi narodami; odmawiano Ko\u015bcio\u0142owi w\u0142adzy nauczania ludzi, wydawania praw, rz\u0105dzenia narodami, kt\u00f3r\u0105 to w\u0142adz\u0119 otrzyma\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 od Chrystusa Pana, aby prowadzi\u0142 ludzi do szcz\u0119\u015bcia wiekuistego. I wtedy to zacz\u0119to powoli zr\u00f3wnywa\u0107 religi\u0119 Chrystusow\u0105 z innymi religiami fa\u0142szywymi i stawia\u0107 j\u0105 bezczelnie w tym samym rz\u0119dzie; nast\u0119pnie podporz\u0105dkowano j\u0105 pod w\u0142adz\u0119 \u015bwieck\u0105 i wydano j\u0105 prawie na samowol\u0119 rz\u0105du i panuj\u0105cych; dalej jeszcze poszli ci, kt\u00f3rzy umy\u015blili sobie, \u017ce nale\u017cy zast\u0105pi\u0107 religi\u0119 Bo\u017c\u0105 jakow\u0105 religi\u0105 naturaln\u0105, naturalnym jakim\u015b wewn\u0119trznym odruchem. A nie brak\u0142o i pa\u0144stw, kt\u00f3re s\u0105dzi\u0142y, \u017ce mog\u0105 si\u0119 obej\u015b\u0107 bez Boga i \u017ce ich religi\u0105 to – bezbo\u017cno\u015b\u0107 i lekcewa\u017cenie Boga. To te\u017c z bole\u015bci\u0105 w sercu skar\u017cyli\u015bmy si\u0119 w Encyklice: Ubi arcano i dzisiaj bolejemy nad gorzkimi owocami, jakie tego rodzaju odst\u0119pstwo od Chrystusa wyda\u0142o tak dla pojedynczych obywateli, jak i dla pa\u0144stw i to tak cz\u0119sto i na tak d\u0142ugie lata, a s\u0105 nimi: nasienie niezgody wsz\u0119dzie porozsiewane, p\u0142omienie zazdro\u015bci i nieprzyja\u017ani obj\u0119\u0142y narody, co powoduje dot\u0105d tak wielk\u0105 zw\u0142ok\u0119 w pojednaniu lud\u00f3w; nieposkromione pragnienia, kt\u00f3re cz\u0119sto pokrywaj\u0105 si\u0119 p\u0142aszczykiem dobra publicznego i mi\u0142o\u015bci ojczyzny, a z kt\u00f3rych powstaje rozdwojenie w\u015br\u00f3d obywateli i \u015blepy a niepomierny egoizm, na nic innego nie zwa\u017caj\u0105cy, jak tylko na w\u0142asn\u0105 korzy\u015b\u0107 i na w\u0142asne dobro i t\u0105 jedynie miar\u0105 wszystko inne mierz\u0105cy; zburzony zupe\u0142nie pok\u00f3j domowy wskutek zapomnienia i zaniedbania obowi\u0105zk\u00f3w; w\u0119z\u0142y rodzinne rozlu\u017anione i trwa\u0142o\u015b\u0107 rodzin zachwiana; ca\u0142e wreszcie spo\u0142ecze\u0144stwo do g\u0142\u0119bi wstrz\u0105\u015bni\u0119te i ku zag\u0142adzie id\u0105ce. Mamy wi\u0119c siln\u0105 nadziej\u0119, \u017ce uroczysto\u015b\u0107 Chrystusa – Kr\u00f3la, kt\u00f3r\u0105 odt\u0105d corocznie obchodzi\u0107 b\u0119dziemy, sprowadzi na nowo spo\u0142ecze\u0144stwo do najukocha\u0144szego Zbawiciela. By\u0142oby – oczywi\u015bcie – rzecz\u0105 katolik\u00f3w, aby ten powr\u00f3t swoj\u0105 prac\u0105 i dzia\u0142alno\u015bci\u0105 przygotowali i przyspieszyli; jednakowo\u017c wielu z nich nie zajmuje w tzw. \u017cyciu spo\u0142ecznym tego stanowiska ani niema takiego znaczenia, jakie mie\u0107 powinni ci, kt\u00f3rzy nios\u0105 pochodni\u0119 prawdy. To niekorzystne po\u0142o\u017cenie nale\u017cy mo\u017ce przypisa\u0107 opiesza\u0142o\u015bci i boja\u017aliwo\u015bci dobrych, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 si\u0119 sprzeciwia\u0107 lub zbyt \u0142agodnie si\u0119 opieraj\u0105, wskutek czego przeciwnicy Ko\u015bcio\u0142a z wi\u0119kszym zuchwalstwem i hardo\u015bci\u0105 wyst\u0119puj\u0105. Lecz, je\u017celiby wszyscy wierni zrozumieli, \u017ce pod sztandarem Chrystusa – Kr\u00f3la dzielnie i zawsze walczy\u0107 powinni, w\u00f3wczas z apostolskim zapa\u0142em usilnie stara\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105, aby dusze zb\u0142\u0105kane i nieo\u015bwiecone pojedna\u0107 z Panem i stan\u0105 na stra\u017cy, by prawa Bo\u017ce nienaruszone zosta\u0142y.<\/p>\r\n

A ponadto, czy\u017c nie jest widocznym, \u017ce doroczna uroczysto\u015b\u0107 Chrystusa – Kr\u00f3la, wsz\u0119dzie odprawiana, przyczyni si\u0119 do oskar\u017cenia tego publicznego odst\u0119pstwa, kt\u00f3remu z wielk\u0105 szkod\u0105 dla spo\u0142ecze\u0144stwa da\u0142o pocz\u0105tek ze\u015bwiecczenie – i do naprawienia tego z\u0142a? Albowiem, im wi\u0119cej najs\u0142odsze Imi\u0119 naszego Odkupiciela niegodziwym milczeniem si\u0119 pomija na mi\u0119dzynarodowych zebraniach i w parlamentach, tym g\u0142o\u015bniej wyznawa\u0107 Je nale\u017cy i tym usilniej uznawa\u0107 prawa kr\u00f3lewskiej godno\u015bci i w\u0142adzy Chrystusa Pana.<\/p>\r\n

A c\u00f3\u017c do ustanowienia tego \u015bwi\u0119ta przyczyni\u0142o si\u0119 i w czym widzimy ju\u017c od ko\u0144ca zesz\u0142ego wieku pomy\u015blne i znakomite przygotowanie drogi dla tej uroczysto\u015bci? Oto wszyscy wiemy, jak m\u0105drze i jasno wykaza\u0142y liczne ksi\u0105\u017cki, wydawane na ca\u0142ym \u015bwiecie w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach, potrzeb\u0119 tej uroczysto\u015bci; do uznania panowania i w\u0142adzy Chrystusa przyczyni\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pobo\u017cny zwyczaj, i\u017c niezliczone prawie rodziny oddawa\u0142y si\u0119 i po\u015bwi\u0119ca\u0142y Naj\u015bwi\u0119tszemu Sercu Pana Jezusa. Co prawda, to nie tylko rodziny tak czyni\u0142y, lecz i spo\u0142ecze\u0144stwa i pa\u0144stwa, a nawet ca\u0142y rodzaj ludzki, za spraw\u0105 i pod przewodnictwem Leona XIII, po\u015bwieci\u0142 si\u0119 temu\u017c Boskiemu Sercu – a by\u0142o to pod koniec Mi\u0142o\u015bciwego Lata, roku tysi\u0105c dziewi\u0119\u0107setnego. Nie nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pomin\u0105\u0107 milczeniem, \u017ce do uroczystego uznawania tej\u017ce kr\u00f3lewskiej w\u0142adzy Chrystusa nad spo\u0142ecze\u0144stwem ludzkim przyczyni\u0142y si\u0119 przedziwnym sposobem bardzo cz\u0119ste Kongresy eucharystyczne, jakie w naszych czasach zbiera\u0107 si\u0119 zwyk\u0142y, gdy\u017c one do tego zd\u0105\u017ca\u0142y by wierni, czy z poszczeg\u00f3lnych diecezji, czy kraj\u00f3w, czy narod\u00f3w, czy nawet z ca\u0142ego \u015bwiata, zwo\u0142ani dla oddania czci Chrystusowi – Kr\u00f3lowi, pod os\u0142onami sakramentalnymi si\u0119 ukrywaj\u0105cemu, oddali ho\u0142d Chrystusowi, jako Kr\u00f3lowi Niebieskiemu, przez wyg\u0142oszone przemowy na zebraniach i kazania w \u015bwi\u0105tyniach, przez wsp\u00f3ln\u0105 adoracj\u0119 przed Naj\u015bw. Sakramentem publicznie wystawionym i przez wspania\u0142e obchody. S\u0142usznie i sprawiedliwie mo\u017cna by powiedzie\u0107, \u017ce lud chrze\u015bcija\u0144ski, poruszony niebieskim natchnieniem, pragnie Tego Jezusa, kt\u00f3rego ludzie niegodziwi, gdy do swoich przyszed\u0142, przyj\u0105\u0107 nie chcieli, wyprowadzi\u0107 z zacisza i ukrycia \u015bwi\u0119tych przybytk\u00f3w – i wiod\u0105c Go w triumfalnym pochodzie po ulicach miasta, przywr\u00f3ci\u0107 Mu wszystkie prawa kr\u00f3lewskie.<\/p>\r\n

Tak\u017ce i obecny Rok \u015awi\u0119ty, dobiegaj\u0105cy ju\u017c do ko\u0144ca, daje nam dogodn\u0105 sposobno\u015b\u0107, nad kt\u00f3r\u0105 nie widzimy lepszej, do wykonania wspomnianego zamiaru Naszego, gdy\u017c B\u00f3g naj\u0142askawszy, podni\u00f3s\u0142szy dusze i serca wiernych ku po\u017c\u0105daniu d\u00f3br niebieskich, kt\u00f3re zmys\u0142 wszelki przewy\u017cszaj\u0105, albo ich \u0142ask\u0105 Swoj\u0105 na nowo obdarzy\u0142 albo te\u017c, pobudziwszy ich do usilnego starania si\u0119 o wy\u017csze rzeczy, umocni\u0142 ich, aby do zbawienia w\u0142a\u015bciw\u0105 szli drog\u0105. Czy wi\u0119c we\u017amiemy pod uwag\u0119 przed\u0142o\u017cone Nam rozliczne pro\u015bby, czy te\u017c spogl\u0105dniemy na to, co si\u0119 dzia\u0142o w czasie wielkiego Jubileuszu, znajdziemy zupe\u0142nie wystarczaj\u0105c\u0105 przyczyn\u0119, i\u017c nadszed\u0142 wreszcie uprawniony przez wszystkich dzie\u0144, w kt\u00f3rym mo\u017cemy og\u0142osi\u0107, \u017ce nale\u017cy uczci\u0107 Chrystusa jako Kr\u00f3la ca\u0142ego rodu ludzkiego, osobnym i szczeg\u00f3lnym \u015bwi\u0119tem. W tym bowiem Roku, jak na pocz\u0105tku powiedzieli\u015bmy, ten Kr\u00f3l Niebieski, prawdziwie dziwny w \u015awi\u0119tych swoich, nowym zast\u0119pem bojownik\u00f3w odznaczonych godno\u015bci\u0105 \u015bwi\u0119tych, chwalebnie uwielbion jest; w tym r\u00f3wnie\u017c Roku podziwia\u0107 mogli wszyscy na niezwyk\u0142ej wystawie przedmiot\u00f3w i prac, odniesione zwyci\u0119stwa przez zwiastun\u00f3w ewangelii dla rozszerzenia Kr\u00f3lestwa Chrystusowego; w tym wreszcie roku uczcili\u015bmy uroczystym obchodem pami\u0119\u0107 Soboru Nicejskiego, kt\u00f3ry obroni\u0142 wsp\u00f3\u0142istotno\u015b\u0107 S\u0142owa Wcielonego z Ojcem, a na tej prawdzie, jakby na swoim fundamencie, opiera si\u0119 panowanie Chrystusa nad wszystkimi narodami.<\/p>\r\n

A przeto powag\u0105 Nasz\u0105 Apostolsk\u0105 ustanawiamy \u015bwi\u0119to Pana Jezusa Chrystusa – Kr\u00f3la, kt\u00f3re ma by\u0107 na ca\u0142ym \u015bwiecie obchodzone rok rocznie w ostatni\u0105 niedziel\u0119 miesi\u0105ca pa\u017adziernika, tj. w niedziel\u0119, poprzedzaj\u0105c\u0105 bezpo\u015brednio uroczysto\u015b\u0107 Wszystkich \u015awi\u0119tych. Polecamy r\u00f3wnie\u017c, aby w tym samym dniu corocznie odnawiano po\u015bwi\u0119cenie si\u0119 Sercu Pana Jezusa, kt\u00f3ry to akt \u015bp. Poprzednik Nasz Prus X ka\u017cdego roku odnawia\u0107 nakaza\u0142; w tym tylko jednak roku to po\u015bwi\u0119cenie si\u0119 chcemy urz\u0105dzi\u0107 31. tego miesi\u0105ca, w dniu, w kt\u00f3rym sami odprawimy Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105, Ofiar\u0119 na cze\u015b\u0107 Chrystusa – Kr\u00f3la i zarz\u0105dzimy, by po\u015bwi\u0119cenie to odby\u0142o si\u0119 w Naszej obecno\u015bci. S\u0105dzimy bowiem, \u017ce tym sposobem Rok \u015awi\u0119ty lepiej i stosowniej zako\u0144czymy i Chrystusowi, Kr\u00f3lowi wiek\u00f3w, nie\u015bmiertelnemu, serdeczniejsz\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 wyrazimy – w czym jeste\u015bmy t\u0142umaczem uczu\u0107 wdzi\u0119czno\u015bci ca\u0142ego \u015bwiata katolickiego – za dobrodziejstwa udzielone w tym czasie \u015bwi\u0119tym Nam samym, Ko\u015bcio\u0142owi i wszystkim wiernym.<\/p>\r\n

Niema te\u017c powodu, Czcigodni Bracia, d\u0142ugo i wiele wyja\u015bnia\u0107, dlaczego ustanowili\u015bmy uroczysto\u015b\u0107 Chrystusa – Kr\u00f3la, jako oddzieln\u0105 od innych \u015bwi\u0105t, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c oznaczaj\u0105 i czcz\u0105 poniek\u0105d Jego kr\u00f3lewsk\u0105 godno\u015b\u0107. Na jedno bowiem nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119: \u017ce cho\u0107 we wszystkich uroczysto\u015bciach Pana naszego Chrystus jest przedmiotem czci, to jednak w powodach tej czci nic jest uwzgl\u0119dniona w\u0142adza i imi\u0119 kr\u00f3lewskie Chrystusa. Zapowiedzieli\u015bmy za\u015b t\u0119 uroczysto\u015b\u0107 na niedziel\u0119 dlatego, by nie tylko duchowie\u0144stwo, odprawiaj\u0105c Msze \u015bw. i odmawiaj\u0105c pacierze kap\u0142a\u0144skie, oddawa\u0142o cze\u015b\u0107 niebieskiemu Kr\u00f3lowi, lecz by i lud, wolny od zaj\u0119\u0107 codziennych, sercem radosnym pi\u0119knie za\u015bwiadczy\u0142, \u017ce Chrystusowi jest pos\u0142uszny i poddany. Na t\u0119 za\u015b uroczysto\u015b\u0107 wyda\u0142a si\u0119 nam ostatnia niedziela pa\u017adziernika dlatego odpowiedniejsz\u0105, ni\u017c inne, bo ona zamyka prawie okres roku ko\u015bcielnego; w ten spos\u00f3b doroczne uroczysto\u015bci, w kt\u00f3rych \u015bwi\u0119cimy pami\u0119\u0107 tajemnic \u017cywota Jezusa Chrystusa, zako\u0144cz\u0105 si\u0119 i pomno\u017c\u0105 \u015bwi\u0119tem Chrystusa Kr\u00f3la – i – zanim obchodzi\u0107 b\u0119dziemy chwa\u0142\u0119 Wszystkich \u015awi\u0119tych, w prz\u00f3d s\u0142awi\u0107 i chwali\u0107 b\u0119dziemy Tego, kt\u00f3ry triumfuje we wszystkich \u015awi\u0119tych i wybranych swoich. Niechaj wi\u0119c obowi\u0105zkiem i staraniem Waszym b\u0119dzie, Czcigodni Bracia, aby w dniu oznaczonym przed t\u0105 doroczn\u0105 uroczysto\u015bci\u0105 wyg\u0142oszono w ka\u017cdej parafii kazania do ludu, w kt\u00f3rychby ten lud dok\u0142adnie pouczony o istocie, znaczeniu i wa\u017cno\u015bci tego \u015bwi\u0119ta, wezwano, by tak \u017cycie urz\u0105dzi\u0142 i u\u0142o\u017cy\u0142, i\u017cby ono odpowiada\u0142o \u017cyciu tych, kt\u00f3rzy wiernie i gorliwie s\u0142uchaj\u0105 rozkaz\u00f3w Boskiego Kr\u00f3la.<\/p>\r\n

Pozw\u00f3lcie jeszcze, Czcigodni Bracia, \u017ce ko\u0144cz\u0105c ten List Nasz, pokr\u00f3tce zaznaczymy, jakie to korzy\u015bci obiecujemy Sobie i jakich si\u0119 spodziewamy z tej publicznej czci Chrystusa – Kr\u00f3la i dla Ko\u015bcio\u0142a, i dla spo\u0142ecze\u0144stw \u015bwieckich i dla poszczeg\u00f3lnych wiernych.<\/p>\r\n

Przez oddawanie tej czci publicznej Kr\u00f3lowaniu Pa\u0144skiemu musz\u0105 sobie ludzie przypomnie\u0107, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142, ustanowiony przez Chrystusa jako spo\u0142eczno\u015b\u0107 doskona\u0142a, \u017c\u0105da dla siebie z prawa mu przys\u0142uguj\u0105cego, kt\u00f3rego zrzec si\u0119 nie mo\u017ce, pe\u0142nej wolno\u015bci i niezale\u017cno\u015bci od w\u0142adzy \u015bwieckiej, i \u017ce w wype\u0142nianiu powierzonego sobie przez Boga pos\u0142annictwa – nauczania, rz\u0105dzenia i prowadzenia wszystkich do wiecznej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci, kt\u00f3rzy do Kr\u00f3lestwa Chrystusowego nale\u017c\u0105, nie mo\u017ce zale\u017ce\u0107 od czyjej\u015b woli. T\u0119 sam\u0105 wolno\u015b\u0107 ma zostawi\u0107 pa\u0144stwo cz\u0142onkom Zakon\u00f3w i Kongregacji m\u0119skich i \u017ce\u0144skich, kt\u00f3rzy s\u0105 przecie\u017c najdzielniejszymi pomocnikami Pasterzy Ko\u015bcio\u0142a i jak najbardziej przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozszerzenia i utrwalenia Kr\u00f3lestwa Chrystusowego, ju\u017c to zwalczaj\u0105c potr\u00f3jn\u0105 po\u017c\u0105dliwo\u015b\u0107 \u015bwiata przez \u015bluby zakonne, ju\u017c to d\u0105\u017c\u0105c do doskona\u0142o\u015bci i staraj\u0105\u0107 si\u0119, by \u015bwi\u0119to\u015b\u0107, kt\u00f3ra wed\u0142ug woli Boskiego Za\u0142o\u017cyciela ma Ko\u015bci\u00f3\u0142 zdobi\u0107 i znanym go czyni\u0107, wiecznie i coraz to wspanialszym blaskiem jasno \u015bwieci\u0142a przed oczyma wszystkich ludzi.<\/p>\r\n

Doroczny obch\u00f3d tej uroczysto\u015bci napomni tak\u017ce i pa\u0144stwa, \u017ce nie tylko osoby prywatne, ale i w\u0142adcy i rz\u0105dy maj\u0105 obowi\u0105zek publicznie czci\u0107 Chrystusa i Jego s\u0142ucha\u0107: przypomni im bowiem s\u0105d ostateczny, w kt\u00f3rym ten Chrystus, co Go nie tylko z pa\u0144stwa wyrzucono, lecz przez wzgard\u0119 zapomniano i zapoznano, bardzo surowo pom\u015bci te zniewagi, poniewa\u017c godno\u015b\u0107 Jego kr\u00f3lewska tego si\u0119 domaga, aby wszystkie stosunki w pa\u0144stwie uk\u0142ada\u0142y si\u0119 na podstawie przykaza\u0144 Bo\u017cych i zasad chrze\u015bcija\u0144skich tak w wydawaniu praw i w wymiarze sprawiedliwo\u015bci, jak i w wychowaniu i wykszta\u0142ceniu m\u0142odzie\u017cy w zdrowej nauce i czysto\u015bci obyczaj\u00f3w.<\/p>\r\n

A ponadto ile\u017c przedziwnej mocy i si\u0142y b\u0119d\u0105 mogli zaczerpn\u0105\u0107 wierni z rozwa\u017cania tych rzeczy, by dusze swoje ukszta\u0142ci\u0107 wed\u0142ug prawide\u0142 \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego. Albowiem, skoro Chrystusowi Panu dana jest wszelka w\u0142adza na niebie i na ziemi: skoro ludzie najdro\u017csz\u0105 Krwi\u0105 Jego odkupieni, nowym jakby prawom poddani zostali Jego panowaniu: skoro wreszcie panowanie Jego ca\u0142\u0105 natur\u0119 ludzk\u0105 obejmuje, jasn\u0105 jest rzecz\u0105, \u017ce nie ma w nas w\u0142adzy, kt\u00f3ra by wyj\u0119ta by\u0142a z pod tego panowania. Trzeba wi\u0119c, aby Chrystus panowa\u0142 w umy\u015ble cz\u0142owieka, kt\u00f3rego obowi\u0105zkiem jest z zupe\u0142nym poddaniem si\u0119 woli Bo\u017cej przyj\u0105\u0107 objawione prawdy i wierzy\u0107 silnie i stale w nauk\u0119 Chrystusa; niech Chrystus kr\u00f3luje w woli, kt\u00f3ra powinna s\u0142ucha\u0107 praw i przykaza\u0144 Bo\u017cych; niech panuje w sercu, kt\u00f3re, wzgardziwszy po\u017c\u0105dliwo\u015bciami, ma Boga nade wszystko mi\u0142owa\u0107 i do Niego jedynie nale\u017ce\u0107; niech kr\u00f3luje w ciele i cz\u0142onkach jego kt\u00f3re jako narz\u0119dzia, lub – \u017ce s\u0142\u00f3w \u015bw. Paw\u0142a Aposto\u0142a u\u017cyjemy(35)<\/a><\/sup>: jako zbroja sprawiedliwo\u015bci Bogu, maj\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do wewn\u0119trznego u\u015bwi\u0119cenia dusz. Co wszystko, je\u017celi wiernym b\u0119dzie nale\u017cycie przedstawione do rozpami\u0119tywania i rozwa\u017cania, o wiele \u0142atwiej b\u0119dzie ich mo\u017cna poci\u0105gn\u0105\u0107 do najwy\u017cszej doskona\u0142o\u015bci. Oby si\u0119 to sta\u0142o, Czcigodni Bracia, i\u017cby nie nale\u017c\u0105cy do Ko\u015bcio\u0142a zapragn\u0119li i przyj\u0119li dla dobra swego zbawienia s\u0142odkie jarzmo Chrystusowe, a my wszyscy, kt\u00f3rzy z mi\u0142osiernej Opatrzno\u015bci Boskiej jeste\u015bmy Jego domownikami, aby\u015bmy nie oci\u0119\u017cale, lecz gorliwie, ch\u0119tnie i \u015bwi\u0119cie to jarzmo nosili: gdy za\u015b \u017cycie nasze dostosuje si\u0119 do praw Boskiego Kr\u00f3lestwa, serdecznie radowa\u0107 si\u0119 b\u0119dziemy z obfito\u015bci zbawiennych skutk\u00f3w, a jako dobrzy i wierni s\u0142udzy Chrystusowi, staniemy si\u0119 uczestnikami wiecznej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci w Jego Kr\u00f3lestwie niebieskim.<\/p>\r\n

To \u017cyczenie przy zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 uroczysto\u015bci Narodzenia Pana naszego Jezusa Chrystusa niech b\u0119dzie dowodem Naszej ojcowskiej mi\u0142o\u015bci wzgl\u0119dem Was, Czcigodni Bracia; a jako zadatek \u0142ask Bo\u017cych, przyjmijcie Apostolskie B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, kt\u00f3rego Wam, Czcigodni Bracia, Duchowie\u0144stwu i ludowi Waszemu najmi\u0142o\u015bciwiej udzielamy.<\/p>\r\n

Dan w Rzymie u \u015aw. Piotra, dnia 11 miesi\u0105ca grudnia, Roku \u015awi\u0119tego 1925, w czwartym roku Naszego Pontyfikatu.<\/p>\r\n

PIUS PP. XI<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dzi\u015b w Ko\u015bciele katolickim obchodimy wspania\u0142e \u015bwi\u0119to Chrystusa Kr\u00f3la. Z tej okazji przypominamy encyklik\u0119 Piusa XI, w kt\u00f3rej ustanawia on to wa\u017cne \u015bwieto. Czy motywy, wskazane przez Papie\u017ca, a sk\u0142aniaj\u0105ce do ustanowienia \u015bwi\u0119ta Chrystusa Kr\u00f3la, s\u0105 osi\u0105gane, pozostawiamy os\u0105dowi naszych Czytelnik\u00f3w. EncyklikaQUAS PRIMAS do wszystkich Czcigodnych Braci Patriarch\u00f3w, Prymas\u00f3w, Arcybiskup\u00f3w, Biskup\u00f3w i innych Ordynariusz\u00f3w, kt\u00f3rzy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[119],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70775"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70775"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70775\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}