{"id":70677,"date":"2013-10-22T08:17:42","date_gmt":"2013-10-22T13:17:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=70677"},"modified":"2013-10-22T08:17:42","modified_gmt":"2013-10-22T13:17:42","slug":"gdzie-wyparowaly-emerytury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=70677","title":{"rendered":"Gdzie wyparowa\u0142y emerytury?"},"content":{"rendered":"

90 proc. Polak\u00f3w b\u0119dzie skazanych na g\u0142odowe emerytury.<\/strong><\/p>\r\n

Nawet po 40 latach nieprzerwanego op\u0142acania sk\u0142adki na ubezpieczenie spo\u0142eczne naliczanej od minimalnego wynagrodzenia brutto (1600 z\u0142) ubezpieczonemu nie uda si\u0119 zgromadzi\u0107 \u015brodk\u00f3w na najni\u017csz\u0105 emerytur\u0119, kt\u00f3ra teraz wynosi 674 z\u0142 na r\u0119k\u0119 – wynika z wylicze\u0144 prof. J\u00f3zefy Hrynkiewicz z Uniwersytetu Warszawskiego, pose\u0142 PiS. Pa\u0144stwo, kt\u00f3re jest gwarantem emerytury minimalnej, b\u0119dzie musia\u0142o co miesi\u0105c dop\u0142aca\u0107 do \u015bwiadcze\u0144. Jak to mo\u017cliwe?\u00a0<\/p>\r\n

To efekt nowych regu\u0142 prawnych przyj\u0119tych w 2008 r. i kolejnych latach. Koalicja PO – PSL zmieni\u0142a zasady wyliczania emerytur, wprowadzaj\u0105c formu\u0142\u0119 kapita\u0142ow\u0105 tzw. zdefiniowanej sk\u0142adki w miejsce zasady emerytury solidarno\u015bciowej (tzw. zdefiniowanego \u015bwiadczenia). Mo\u017cna j\u0105 uj\u0105\u0107 kr\u00f3tko: wiesz, ile p\u0142acisz, nie wiesz, jakie \u015bwiadczenie otrzymasz.<\/p>\r\n

– Wed\u0142ug tej formu\u0142y liczy si\u0119 tylko to, ile wp\u0142aci si\u0119 do systemu – wyja\u015bnia profesor Hrynkiewicz. Wcze\u015bniej emerytury by\u0142y wyliczane zgodnie z formu\u0142\u0105 \u201ezdefiniowanego \u015bwiadczenia\u201d, kt\u00f3ra uwzgl\u0119dnia\u0142a sta\u017c pracy (okresy sk\u0142adkowe i niesk\u0142adkowe), wysoko\u015b\u0107 wynagrodzenia w wybranych 10 najlepszych kolejnych latach oraz kwot\u0119 bazow\u0105. Dzi\u0119ki temu stopa zast\u0105pienia wynagrodzenia emerytur\u0105 si\u0119ga\u0142a – w przypadku najmniej zarabiaj\u0105cych – nawet 80 proc. ostatniego wynagrodzenia i blisko 50-55 proc. dla zarabiaj\u0105cych ponad przeci\u0119tn\u0105 p\u0142ac\u0119. W nowym, kapita\u0142owym systemie stopa zast\u0105pienia nie przekroczy 30 procent.<\/p>\r\n

Jakiej wysoko\u015bci trzeba mie\u0107 wynagrodzenie, aby w obecnym systemie wypracowa\u0107 najni\u017csz\u0105 emerytur\u0119?<\/p>\r\n

– Wed\u0142ug moich oblicze\u0144, emerytur\u0119 minimaln\u0105, bez dop\u0142aty pa\u0144stwa, kobieta, a tak\u017ce m\u0119\u017cczyzna, osi\u0105gn\u0105 w\u00f3wczas, gdy przez 35 lat b\u0119d\u0105 nieprzerwanie op\u0142aca\u0107 sk\u0142adk\u0119 od wynagrodzenia w kwocie nie ni\u017cszej ni\u017c 2200 z\u0142 – wyja\u015bnia prof. Hrynkiewicz.<\/p>\r\n

Wszystkie \u015bwiadczenia wyliczone od p\u0142acy i sk\u0142adki ni\u017cszej nie wystarcz\u0105 na samodzielne sfinansowanie najni\u017cszej emerytury. Sk\u0142adki op\u0142acone od p\u0142acy najni\u017cszej (1600 z\u0142) nawet po 40 latach pracy (bez ani jednego dnia choroby czy urlopu bezp\u0142atnego) nie wystarcz\u0105 na najni\u017csz\u0105 emerytur\u0119. Trzeba b\u0119dzie do ka\u017cdego \u015bwiadczenia dop\u0142aci\u0107 ok. 150-200 z\u0142 z bud\u017cetu pa\u0144stwa, aby osi\u0105gn\u0119\u0142o poziom minimalny – twierdzi prof. Hrynkiewicz.<\/p>\r\n

Obecnie op\u0142aca si\u0119 sk\u0142adk\u0119 na ubezpieczenie spo\u0142eczne przeci\u0119tnie od 1960 z\u0142 wynagrodzenia. Taka podstawa obliczania sk\u0142adki po 40 latach op\u0142acania pozwoli uzyska\u0107 emerytur\u0119 w wysoko\u015bci 680 z\u0142 na r\u0119k\u0119.\u00a0<\/p>\r\n

Wszystkie te wyliczenia wskazuj\u0105, \u017ce w Polsce po wdro\u017ceniu systemu kapita\u0142owego, nazywanego dla zmylenia obywatela systemem \u201ezdefiniowanej\u201d sk\u0142adki, trzeba b\u0119dzie dop\u0142aca\u0107 do blisko 80-90 proc. wszystkich wyp\u0142acanych emerytur, tak by mog\u0142y by\u0107 najni\u017csze. Dop\u0142aty wynios\u0105 po kilkaset z\u0142otych do ka\u017cdej najni\u017cszej emerytury. Najni\u017csze emerytury pa\u0144stwo gwarantuje ustawowo kobietom, kt\u00f3rych sta\u017c ubezpieczenia wynosi 25 lat, i m\u0119\u017cczyznom ze sta\u017cem 30-letnim.<\/p>\r\n

– Z tego wynika, \u017ce w wyniku wprowadzonych zmian dojdzie do znacznego obni\u017cenia emerytur, ale nie spowoduje to zmniejszenia skali dop\u0142at do funduszu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych – podkre\u015bla prof. Hrynkiewicz.<\/p>\r\n

Formu\u0142a zdefiniowanej sk\u0142adki jest wprowadzana stopniowo od 2009 roku. W ka\u017cdym kolejnym roku coraz wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 emerytury wyliczana jest wed\u0142ug formu\u0142y zdefiniowanej sk\u0142adki: w 2013 r. jest to ju\u017c 80 procent. Od 2014 r. emerytury b\u0119d\u0105 wyliczane w ca\u0142o\u015bci wed\u0142ug zasady zdefiniowanej sk\u0142adki. Ile wyniesie taka emerytura?<\/p>\r\n

Trzeba to, co uzbierali\u015bmy \u201ena koncie\u201d w systemie emerytalnym, podzieli\u0107 przez przewidywany dalszy czas \u017cycia na emeryturze przyjmowany do wyliczenia \u015bwiadczenia (18 lat, czyli 216 miesi\u0119cy). Od tak wyliczonego \u015bwiadczenia brutto odj\u0105\u0107 18 proc. podatku i 1,25 proc. sk\u0142adki na NFZ. Dla uproszczenia mo\u017cna przyj\u0105\u0107 za podstaw\u0119 rachunku wynagrodzenie w sta\u0142ej kwocie i pomin\u0105\u0107 waloryzacj\u0119 emerytur. Wychodzi na to, \u017ce 30-letni sta\u017c pracy w przypadku m\u0119\u017cczyzn i 25-letni w przypadku kobiet przy wynagrodzeniu na poziomie 2 tys. z\u0142 wci\u0105\u017c nie wystarczy do wypracowania emerytury minimalnej. Pa\u0144stwo b\u0119dzie musia\u0142o dop\u0142aca\u0107, aby \u015bwiadczenie wynios\u0142o 834 z\u0142 brutto. Oznacza to, \u017ce konieczne b\u0119dzie podniesienie podatk\u00f3w albo dalsze obni\u017cenie \u015bwiadcze\u0144 emerytalnych.<\/p>\r\n

G\u0142odowe \u015bwiadczenia<\/strong><\/p>\r\n

Ale to nie wszystko. Skoro wi\u0119kszo\u015b\u0107 emerytur b\u0119d\u0105 stanowi\u0142y \u015bwiadczenia minimalne (700 z\u0142), to nie wystarcz\u0105 one na utrzymanie gospodarstwa domowego, zw\u0142aszcza jednoosobowego. Rz\u0105d znalaz\u0142 na to spos\u00f3b: wprowadza odwr\u00f3con\u0105 hipotek\u0119. Je\u015bli nisko wynagradzani, obci\u0105\u017ceni podatkami, wychowuj\u0105cy dzieci i pozbawieni wsparcia m\u0142odzi nie zdo\u0142aj\u0105 wzi\u0105\u0107 na swoje utrzymanie rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w – ich sched\u0119, dorobek pokole\u0144 w postaci domu czy mieszkania, przejm\u0105 banki lub r\u00f3\u017cne instytucje finansowe.<\/p>\r\n

Odwr\u00f3cona hipoteka prawdopodobnie nie b\u0119dzie dost\u0119pna dla wszystkich. Z zamiany w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci na do\u017cywotnie \u015bwiadczenie z prawem do\u017cywocia w miejscu zamieszkania b\u0119dzie w stanie skorzysta\u0107 tylko cz\u0119\u015b\u0107 emeryt\u00f3w.<\/p>\r\n

– Banki i konsorcja finansowe b\u0119d\u0105 zainteresowane przejmowaniem nieruchomo\u015bci w dobrych dzielnicach du\u017cych miast, a nie blok\u00f3w z ko\u0144ca lat 60. w ma\u0142ych miejscowo\u015bciach o wysokim bezrobociu – uwa\u017ca prof. Hrynkiewicz. Pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 emeryt\u00f3w, kt\u00f3rym ani dzieci, ani banki nie b\u0119d\u0105 w stanie pom\u00f3c w utrzymaniu, mo\u017ce liczy\u0107 co najwy\u017cej na darmow\u0105 zup\u0119, rozdawan\u0105 przez gminy, pewnie na stadionach.<\/p>\r\n

Transfer koszt\u00f3w<\/strong><\/p>\r\n

– Obni\u017caj\u0105c emerytury, rz\u0105d stara si\u0119 przerzuci\u0107 koszty utrzymania starszych ludzi na rodziny albo na samorz\u0105d – zwraca uwag\u0119 prof. J\u00f3zefa Hrynkiewicz. Ten sam cel przy\u015bwieca\u0142 rz\u0105dowi, gdy podnosi\u0142 wiek emerytalny kobietom, kt\u00f3re na emeryturze tradycyjnie opiekowa\u0142y si\u0119 wnukami. Teraz, je\u015bli m\u0142odzi chc\u0105 odda\u0107 wnuki pod opiek\u0119 60-letniej babci, powinni j\u0105 formalnie zatrudni\u0107, op\u0142acaj\u0105c sk\u0142adk\u0119 emerytaln\u0105 docelowo przez 7 lat. Pa\u0144stwo szuka rozmaitych sposob\u00f3w, aby przerzuci\u0107 ci\u0119\u017car finansowy utrzymania ludzi starych m.in. na m\u0142ode pokolenie.<\/p>\r\n

– W\u0142adza publiczna robi wszystko, aby si\u0119 wykr\u0119ci\u0107 od zobowi\u0105za\u0144 zapisanych w art. 67 Konstytucji – ocenia prof. Hrynkiewicz. – To, co wprowadza si\u0119 w Polsce od 1997 r. w systemie emerytalnym, jest g\u0142\u0119bok\u0105 zmian\u0105 systemow\u0105 polegaj\u0105c\u0105 na zlikwidowaniu systemu ubezpieczenia spo\u0142ecznego. To niszczy system ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych, instytucji utrwalonej od XIX wieku w Europie.<\/p>\r\n

– Gdy minister finans\u00f3w na \u201eprzydechu\u201d informuje o epokowym osi\u0105gni\u0119ciu, jakim jest zlikwidowanie instytucji ubezpieczenia spo\u0142ecznego, to ju\u017c nie wiem, czy to jest wyraz cynizmu i bezczelno\u015bci, czy bezradno\u015bci i nonszalancji wobec obywateli i zobowi\u0105za\u0144 pa\u0144stwa – dodaje.<\/p>\r\n

Czas zawr\u00f3ci\u0107<\/strong><\/p>\r\n

Podstawowe pytanie, kt\u00f3re ka\u017cdy sobie zadaje, brzmi: czy \u015bwiadczenie, kt\u00f3re otrzyma jako emeryt, wystarczy na czynsz, jedzenie, ubranie, leki. Tym jednak rz\u0105d si\u0119 nie zajmuje. W systemie \u201emiesza si\u0119\u201d tak, aby ludzi oszuka\u0107. W ferworze reform zagubiono cel systemu ubezpieczenia spo\u0142ecznego. A jest nim zabezpieczenie: na staro\u015b\u0107 (emerytura), w razie \u015bmierci \u017cywiciela rodziny (renta rodzinna), w przypadku inwalidztwa (renta).<\/p>\r\n

Dlatego powsta\u0142 jeden system emerytalno-rentowy, kt\u00f3ry obejmowa\u0142 wymienione trzy ryzyka. W 1998\u201d\u02c6r. w Polsce rozdzielno je. Wydzielono emerytur\u0119, a sk\u0142adk\u0119 podzielono na dwa \u201efilary\u201d – pa\u0144stwowy (ZUS) i prywatny (OFE).<\/p>\r\n

Pieni\u0105dze OFE mia\u0142y pos\u0142u\u017cy\u0107 do \u201erozkr\u0119cenia\u201d gie\u0142dy i da\u0107 wysokie emerytury. Jednak wyp\u0142aty emerytur z OFE po 10 latach odk\u0142adania wynios\u0142y od 23 do 50 z\u0142otych. Proces prywatyzacji emerytur, kt\u00f3rego inicjatorem by\u0142 Bank \u015awiatowy, dotyczy\u0142 kraj\u00f3w Ameryki \u0141aci\u0144skiej i Europy \u015arodkowej. Zach\u00f3d nigdy w to nie wszed\u0142. W Chile system emerytalny prywatnych funduszy kapita\u0142owych powsta\u0142 w 1981 roku. Po 30 latach okaza\u0142o si\u0119, \u017ce 55 proc. obywateli wcale nie usk\u0142ada\u0142o na \u017cadn\u0105 emerytur\u0119, dalsze 25 proc. uzbiera\u0142o \u015brodki na emerytur\u0119, kt\u00f3ra wymaga dop\u0142aty z bud\u017cetu pa\u0144stwa, a 20 proc. zebra\u0142o sobie na najni\u017csz\u0105 emerytur\u0119 bez dop\u0142aty. Dlatego w Chile i Argentynie wycofano si\u0119 z systemu kapita\u0142owego.<\/p>\r\n

– Je\u017celi nie chcemy w Polsce masowej n\u0119dzy ludzi starych, to musimy wr\u00f3ci\u0107 do systemu solidarno\u015bciowego, repartycyjnego, do zasady zdefiniowanego \u015bwiadczenia. Trzeba jasno t\u0142umaczy\u0107 ludziom, \u017ce op\u0142acanie sk\u0142adek emerytalnych wynika z solidarnego uczestnictwa w spo\u0142ecze\u0144stwie. Z tego, \u017ce m\u0142ode pokolenie wykorzystuje dla budowania swojego dobrego bytu maj\u0105tek nagromadzony przez poprzednie pokolenia, kt\u00f3rym – m\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem ekonomist\u00f3w – nale\u017cy si\u0119 dywidenda, gdy\u017c to rodzice i dziadkowie stworzyli z w\u0142asnej pracy ca\u0142y maj\u0105tek narodowy – t\u0142umaczy prof. Hrynkiewicz.<\/p>\r\n


A co z kosztami pracy i presj\u0105 demografii? – M\u00f3wimy o z\u0142ej demografii, a tymczasem m\u0142odych si\u0142\u0105 wypychamy za granic\u0119, nie daj\u0105c im pracy we w\u0142asnym kraju. Wyjecha\u0142o ju\u017c ok. 2,2-2,5 mln os\u00f3b. Dla pozosta\u0142ych w kraju te\u017c nie ma pracy, mieszka\u0144, warunk\u00f3w do stabilizacji. Je\u015bli za\u015b chodzi o koszty pracy – to obni\u017cono je w Polsce tak, \u017ce s\u0105 one 4 razy ni\u017csze ni\u017c w Europie Zachodniej. Czy specjalizacj\u0105 gospodarcz\u0105 pa\u0144stwa w \u015brodku Europy ma by\u0107 tania si\u0142a robocza? Czy mamy w tym konkurowa\u0107 z Chinami? W kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 zmierzamy? Co chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107 – pyta Hrynkiewicz.<\/p>\r\n

Politycy nie maj\u0105 sp\u00f3jnej wizji systemu, kt\u00f3ry chcieliby stworzy\u0107, ani nie poczuwaj\u0105 si\u0119 do odpowiedzialno\u015bci za przysz\u0142e g\u0142odowe emerytury. Koalicja rz\u0105dz\u0105ca, z\u0142o\u017cona z polityk\u00f3w dawnej AWS-UW, a tak\u017ce SLD i PSL, kt\u00f3re w 1997 r. uchwali\u0142y ustaw\u0119 o OFE, dzi\u015b nie przyznaje si\u0119 do autorstwa systemu. Po kolejnych \u201eozdrowie\u0144czych\u201d reformach nasz system ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych jest kompletnie zniszczony, a najnowsze rz\u0105dowe propozycje ostatecznie mog\u0105 go rozsadzi\u0107. Pytanie do polityk\u00f3w: je\u015bli rzeczywi\u015bcie Polska \u015bwietnie rozwija\u0142a si\u0119 przez ostatnie dwie dekady, to gdzie s\u0105 nasze emerytury?<\/p>\r\n

Ma\u0142gorzata Goss<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"90 proc. Polak\u00f3w b\u0119dzie skazanych na g\u0142odowe emerytury. Nawet po 40 latach nieprzerwanego op\u0142acania sk\u0142adki na ubezpieczenie spo\u0142eczne naliczanej od minimalnego wynagrodzenia brutto (1600 z\u0142) ubezpieczonemu nie uda si\u0119 zgromadzi\u0107 \u015brodk\u00f3w na najni\u017csz\u0105 emerytur\u0119, kt\u00f3ra teraz wynosi 674 z\u0142 na r\u0119k\u0119 – wynika z wylicze\u0144 prof. J\u00f3zefy Hrynkiewicz z Uniwersytetu Warszawskiego, pose\u0142 PiS. Pa\u0144stwo, kt\u00f3re […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70677"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70677"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70677\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}