{"id":70493,"date":"2013-09-26T10:13:30","date_gmt":"2013-09-26T15:13:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=70493"},"modified":"2013-09-26T10:13:30","modified_gmt":"2013-09-26T15:13:30","slug":"w-sprawie-lektur-obowiazkowych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=70493","title":{"rendered":"W sprawie \u201elektur obowi\u0105zkowych”"},"content":{"rendered":"

Zach\u0119ceni rewolucyjnymi poczynaniami pa\u0144stwowego resortu szkolnictwa rozpoczynamy cykl po\u015bwi\u0119cony ksi\u0105\u017ckom, kt\u00f3re powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 w kanonie lektur ka\u017cdego m\u0142odego Polaka i Polki – w szkole albo poza ni\u0105. Jako pierwszy sw\u00f3j literacki „zestaw obowi\u0105zkowy” przedstawia Grzegorz Braun, autor film\u00f3w dokumentalnych, publicysta i… polonista.<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"W<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Grzegorz Braun<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Zapytany przez Sz. Redakcj\u0119 – w zwi\u0105zku z protestami przeciw usuwaniu polskiej klasyki z listy lektur szkolnych – co s\u0105dz\u0119 o tej akcji i kontr-akcji, i jakie s\u0105 moje w\u0142asne belferskie preferencje, odpowiem, \u017ce mamy tu w istocie dwa r\u00f3\u017cnego kalibru problemy. Problem uk\u0142adania przez Ministerstwo Edukacji takich, czy innych \u201elist lektur\u201d, czy \u201eprogram\u00f3w nauczania\u201d jest problemem wt\u00f3rnym – nie bagatelnym bynajmniej, ale wt\u00f3rnym. Problemem podstawowym i prymarnym jest SAMO ISTNIENIE centralnego urz\u0119du, kt\u00f3ry kontynuuje z\u0142owrogie, antykatolickie i antypolskie dzie\u0142o podj\u0119te \u0107wier\u0107 tysi\u0105ca lat temu przez Komisj\u0119 Edukacji Narodowej.<\/p>\r\n

Wszak\u017ce g\u0142\u00f3wnym zadaniem, jakie w XVIII wieku stawiali sobie tw\u00f3rcy KEN, by\u0142o w\u0142a\u015bnie wyrwanie dzieci i m\u0142odzie\u017cy spod wp\u0142ywu Ko\u015bcio\u0142a (alias \u201eklech\u00f3w\u201d) i walka z polsk\u0105 tradycj\u0105 (alias \u201esarmackim obskurantyzmem\u201d) – Potoccy, Ko\u0142\u0142\u0105taj et consortes<\/em> nigdy tego nie ukrywali (patrz cho\u0107by np.: \u201eWalka o nauczycieli \u015bwieckich w dobie KEN\u201d K. Mrozowskiej) – g\u0142\u00f3wnym ich zmartwieniem by\u0142 ci\u0105g\u0142y niedostatek \u015bwieckich \u201ezetempowc\u00f3w\u201d, kt\u00f3rymi mogliby obsadza\u0107 katedry szkolne i akademickie, ruguj\u0105c przede wszystkim znienawidzonych jezuit\u00f3w. Kto s\u0105dzi, \u017ce dopiero w XX wieku or\u0119downicy rewolucji \u015bwiatowej wpadli na pomys\u0142 \u201emarszu przez instytucje\u201d, niech zwr\u00f3ci uwag\u0119 na kariery luminarzy tamtej epoki.<\/p>\r\n

Na domiar z\u0142ego, system KEN by\u0142 nie tylko narz\u0119dziem walki ideologicznej i duchowej – jego wdro\u017cenie stanowi\u0142o r\u00f3wnie\u017c pierwszy wielki krok w otch\u0142a\u0144 etatyzmu. By\u0142a bowiem KEN pierwsz\u0105 w dziejach Polski tak rozleg\u0142\u0105 i kosztown\u0105 biurokracj\u0105 pa\u0144stwow\u0105. Dzie\u0142o rewolucyjnej transformacji polskich serc i umys\u0142\u00f3w podj\u0119te zosta\u0142o na dobre w\u0142a\u015bnie tam, w XVIII wieku – dzi\u0119ki upa\u0144stwowieniu edukacji (KEN), kultury (vide: \u201eobiady czwartkowe\u201d, Teatr Narodowy etc.) pa\u0144stwo zyska\u0142o nieznane wcze\u015bniej instrumenty masowej transmisji propagandowej, kt\u00f3re nb jak ula\u0142 pasowa\u0142y p\u00f3\u017aniej do cel\u00f3w, jakie wytycza\u0142y rz\u0105dy zaborcze.<\/p>\r\n

Scentralizowany system edukacji uczy bowiem przede wszystkim lojalno\u015bci wzgl\u0119dem samego systemu.<\/p>\r\n

Szko\u0142a programowana przez w\u0142adz\u0119 samym swoim istnieniem propaguje przede wszystkim konstytutywny dla nie-\u015bwiadomo\u015bci inteligenckiej zestaw przes\u0105d\u00f3w: DEMOKRATYZM (w sferze ustrojowej), ETATYZM (w sferze gospodarczej), MODERNIZM (w sferze religijnej), INDYFERENTYZM (w sferze moralnej, st\u0105d fetysze pochodne: pacyfizmu, tolerantyzmu etc.) i JUDEOIDEALIZM (w odr\u00f3\u017cnieniu od postulowanego przez ni\u017cej podpisanego judeorealizmu). Jest wi\u0119c szkolnictwo pa\u0144stwowe, nie b\u00f3jmy si\u0119 tego s\u0142owa, MASONERI\u0104 DLA NIELETNICH – nie agituj\u0105c dzi\u015b w spos\u00f3b bezpo\u015bredni np. do wst\u0105pienia do jakiego\u015b Komsomo\u0142u, Hitlerjugend, czy innego ZMP – zadowala si\u0119 ona inicjacyjnym okaleczeniem \u015bwiadomo\u015bci i duchowo\u015bci m\u0142odego cz\u0142owieka, neutralizuje go i konformizuje, czyni\u0105c organicznie niezdolnym do jasnego rozpoznania najwspanialszych skarb\u00f3w i najpowa\u017cniejszych zagro\u017ce\u0144 cywilizacyjnych.<\/p>\r\n

Tu z regu\u0142y \u017cachnie si\u0119 zawsze prawowierny polski inteligent i wylicza\u0107 zacznie po\u017cytki, jakie mimo wszystko czerpa\u0142, jak mu si\u0119 zdaje, z istnienia tego systemu. Na to odpowiadam, \u017ce to wszystko efekty uboczne: rzetelna wiedza i godziwe wychowanie, je\u015bli tu i \u00f3wdzie oferowane s\u0105 przez pa\u0144stwow\u0105 szko\u0142\u0119, to po prostu dlatego, \u017ce dobrych ludzi wci\u0105\u017c nie brak – i ka\u017cdy z nas spotka\u0142 na pewno na swojej drodze niejednego dobrego nauczyciela. Ale cokolwiek zdo\u0142ali oni zdzia\u0142a\u0107 dla naszego dobra – uda\u0142o im si\u0119 to nie dzi\u0119ki istnieniu ww. systemu, lecz pomimo. Odpieranie standardowych, kompletnie fa\u0142szywych zarzut\u00f3w (\u017ce np. je\u015bli edukacja nie b\u0119dzie pa\u0144stwowa, to \u201etylko dla bogatych\u201d) i ca\u0142kowicie chybionych argument\u00f3w (\u017ce jednak np. pa\u0144stwowej edukacji w II RP \u201ezawdzi\u0119czamy patriotyczn\u0105 formacj\u0119 pokolenia wojennego\u201d, a za PRL \u201ejednak zlikwidowano analfabetyzm\u201d) itd. itp. – zostawi\u0119 na inn\u0105 okazj\u0119. Zwracam tylko uwag\u0119, \u017ce utrzymywanie quasi-monopolu edukacyjnego pa\u0144stwa bynajmniej nie zabezpiecza interes\u00f3w narodowych – jak si\u0119 zdaje wychowanym w duchu KEN patriotom-etatystom. W\u0142a\u015bnie tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo istnieje centralny rozdzielnik normy edukacyjnej, tak d\u0142ugo mo\u017cna jedn\u0105 krety\u0144sk\u0105 decyzj\u0105 administracyjn\u0105 wywo\u0142a\u0107 nieobliczalnie katastrofalne skutki – i to za jednym zamachem na obszarze ca\u0142ego kraju, i zapewne na pokolenia. A przecie\u017c gdyby nie ten ko\u0142\u0142\u0105tajowsko-stalinowski system transmisji propagandowej (patrz: \u201ekuratoria o\u015bwiaty\u201d) i pa\u0144stwowa kartelizacja szkolnictwa wy\u017cszego (patrz: \u201ekomisje akredytacyjne\u201d), dzia\u0142aj\u0105cy pod rygorem urz\u0119dowym, nie by\u0142oby w niczyjej mocy nak\u0142oni\u0107 wszystkich na raz nauczycieli i dyrektor\u00f3w szk\u00f3\u0142 w ca\u0142ym kraju do zaakceptowania tak jawnie antypolskiej dyrektywy. Tak s\u0105dz\u0119 – bo nie b\u0119d\u0105c socjalist\u0105 po prostu wierz\u0119 w ludzi, a w Polak\u00f3w w szczeg\u00f3lno\u015bci.<\/p>\r\n

Z ca\u0142ym szacunkiem zatem dla tych wszystkich, kt\u00f3rzy w tych dniach dzielnie staj\u0105 w obronie Mickiewicza, Sienkiewicza i wszystkich naszych narodowych \u015bwi\u0119to\u015bci, bior\u0105c udzia\u0142 w demonstracjach, pikietach i innych protestach przeciwko decyzjom MEN – to jednak, obawiam si\u0119, pewne nieporozumienie. Z szacunkiem – bowiem, jak przypuszczam, w\u015br\u00f3d protestuj\u0105cych przewa\u017caj\u0105 \u015bwiadomi patrioci, kt\u00f3rym idzie o zachowanie tradycji narodowej i bytu pa\u0144stwowego. Ale jednocze\u015bnie jednak nieporozumienie – bo, jak przypuszczam, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich b\u0142\u0119dnie mniema, \u017ce b\u0142\u0105d tkwi w partykularnych decyzjach (\u201ez\u0142y\u201d dob\u00f3r lektur) i poszczeg\u00f3lnych personaliach (\u201ez\u0142y\u201d minister i jego \u201e\u017ali\u201d urz\u0119dnicy) – a nie, jak to stara\u0142em si\u0119 telegraficznie zasygnalizow\u0107 wy\u017cej, w samym systemie, kt\u00f3rego koron\u0105 jest \u00f3w centralny urz\u0105d. Nie wystarczy wymieni\u0107 w nim \u201ez\u0142ych\u201d na \u201edobrych\u201d (bo zapewne \u201enaszych\u201d w odr\u00f3\u017cnieniu od \u201enienaszych\u201d), jak nie da si\u0119 wygra\u0107 walki ze \u015bmierteln\u0105 chorob\u0105 podejmuj\u0105c dora\u017ane leczenie objawowe – w tym przypadku: nie da si\u0119 odwojowa\u0107 Polski staczaj\u0105c mo\u017ce nawet niejedn\u0105 wygran\u0105 potyczk\u0119 o kosmetyczne szczeg\u00f3\u0142y, ale nie atakuj\u0105c przy tym frontalnie ww. pryncypi\u00f3w. Bo to, z czym mamy do czynienia, to nie \u017caden b\u0142\u0105d – ale logiczna konsekwencja; nie eksces – a norma; nie kryzys – a rezultat.<\/p>\r\n

Reasumuj\u0105c: oburzanie si\u0119 na MEN, \u017ce wynaradawia polsk\u0105 m\u0142odzie\u017c (a przeczyta\u0142em, \u017ce niekt\u00f3rzy tam w Krakowie \u201es\u0105 oburzeni\u201d), jest podobnym nieporozumieniem, jak by\u0142oby nim np. oburzanie si\u0119 na dyrekcj\u0119 ko\u0142chozu, \u017ce krowy w nim daj\u0105 mniej mleka, a ludzie wi\u0119cej pij\u0105, ni\u017c w wolnym \u015bwiecie; albo oburzanie si\u0119 na gauleitera Fischera za n\u0119dzny repertuar teatrzyk\u00f3w w okupowanej Warszawie. Bo podobnie jak ko\u0142chozy s\u0105 od tego, by upadla\u0142y ludzi, a okupanci od tego, by nas wynaradawia\u0107 – tak i Ministerstwo Edukacji jest od dbania o to, by m\u0142odzi Polacy nie rozumieli i nie cenili tego, kim s\u0105 i sk\u0105d si\u0119 wywodz\u0105, by od dziecka wdra\u017cali si\u0119 do respektowania aktualnej polit-poprawno\u015bci, by nie byli zdolni stan\u0105\u0107 na przeszkodzie budowie Nowego Wspania\u0142ego \u015awiata.<\/p>\r\n

Co uzna\u0142em za konieczne o\u015bwiadczy\u0107 – by nie ryzykowa\u0107 zgorszenia, jakie mog\u0142oby wynikn\u0105\u0107, gdybym od razu przyst\u0105pi\u0142 do odpowiedzi na postawione przez Sz. Redakcj\u0119 pytanie o moj\u0105 prywatn\u0105 \u201elist\u0119 lektur\u201d – m\u00f3g\u0142by w\u00f3wczas kto\u015b utwierdzi\u0107 si\u0119 w fatalnym b\u0142\u0119dzie, \u017ce mianowicie wystarczy przywr\u00f3ci\u0107 pod strzechy pana Kmicica z panem Soplic\u0105 i przegoni\u0107 Bab\u0119 Jag\u0119 z MEN – a ju\u017c b\u0119dzie Polska \u201eod pierwszego\u201d. Niestety – nie obejdzie si\u0119 bez kompletnej kontrrewolucji. Z pewno\u015bci\u0105 wi\u0119c warto pi\u0119tnowa\u0107 antynarodow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 aktualnego re\u017cimu warszawskiego na odcinku edukacji, ale z pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce tego si\u0119 nie da naprawi\u0107 – to trzeba w ca\u0142o\u015bci obali\u0107.<\/p>\r\n

Teraz za\u015b przechodz\u0119 do dzielenia si\u0119 moimi sentymentami literackimi. Oto par\u0119 ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re gor\u0105co poleci\u0142bym znajomym nauczycielom, gdyby mieli swobod\u0119 doboru materia\u0142u literackiego (a nie byli t\u0142amszeni przez ministerialne \u201elisty\u201d, \u201epensa\u201d i \u201eprogramy\u201d) ku wi\u0119kszemu po\u017cytkowi swych uczni\u00f3w:<\/p>\r\n

1\/ J\u00f3zef Mackiewicz, \u201eFakty, przyroda, ludzie\u201d<\/strong> – z ca\u0142ej tw\u00f3rczo\u015bci Mackiewicza ta ksi\u0105\u017cka zdaje mi si\u0119 wprost idealnie skrojona do u\u017cytku szkolnego – zbi\u00f3r kr\u00f3tkich tekst\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znajdziemy m.in. trzy bodaj najwa\u017cniejsze w polskiej i \u015bwiatowej literaturze opisy zbrodni narodowego i mi\u0119dzynarodowego socjalizmu, kt\u00f3rych autor by\u0142 naocznym \u015bwiadkiem: \u201ePonary – Baza\u201d<\/strong> i \u201eDymy nad Katyniem\u201d<\/strong>, oraz \u201eZbrodnia w dolinie rzeki Drawy\u201d<\/strong>;<\/p>\r\n

2\/ Anatol Krakowiecki, \u201eKsi\u0105\u017cka o Ko\u0142ymie\u201d<\/strong> – rzecz wydana na emigracji, w post-PRL pozostaje nadal prawie nieznana – stawiam j\u0105 w\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych, najszlachetniejszych \u015bwiadectw bia\u0142ego O\u015bwi\u0119cimia, obok Sza\u0142amowa, a przedk\u0142adam nad Herlinga-Grudzi\u0144skiego;<\/p>\r\n

2\/ Florian Czarnyszewicz, \u201eLosy pasierb\u00f3w\u201d<\/strong> – popularna w formule, wci\u0105gaj\u0105ca w lekturze opowie\u015b\u0107 o Polakach, kt\u00f3rzy z dalekich kres\u00f3w (zob. inn\u0105 pi\u0119kn\u0105 powie\u015b\u0107 tego\u017c autora: \u201eNadberezy\u0144cy\u201d<\/strong>) w latach mi\u0119dzywojennych emigruj\u0105 \u201eza chlebem\u201d a\u017c do Argentyny – opowie\u015b\u0107 o walce polskiej rodziny o byt i zachowanie godno\u015bci na obczy\u017anie, aktualna do b\u00f3lu;<\/p>\r\n

3\/ Irena B\u0105czkowska, \u201ePodr\u00f3\u017c do Brai\u0142owa\u201d<\/strong>, opowiadanie z tomu pod tym samym tytu\u0142em – kapitalne arcydzie\u0142ko polskiej literatury, powsta\u0142e (oczywi\u015bcie) na emigracji, spopularyzowane niegdy\u015b przez Radio Wolna Europa lektur\u0105 w odcinkach – ma\u0142y \u201ePan Tadeusz\u201d proz\u0105;<\/p>\r\n

4\/ Ewa Kurek, \u201eZaporczycy\u201d<\/strong> – p\u00f3ki nie napisze kto\u015b na ten temat godnej polecenia prozy fabularnej, ta dokumentarna, oparta na relacjach bezpo\u015brednich \u015bwiadk\u00f3w ksi\u0105\u017cka pozostaje bodaj najbardziej pasjonuj\u0105c\u0105 opowie\u015bci\u0105 o \u201e\u017co\u0142nierzach wykl\u0119tych\u201d;<\/p>\r\n

5\/ Zofia Reklewska-Braun, \u201eUrodzi\u0142am si\u0119 pomi\u0119dzy\u201d<\/strong> – dokumentarna i poetycka zarazem ksi\u0105\u017cka wspomnie\u0144 panieneczki z polskiego dworu (Mamy ni\u017cej podpisanego!), kt\u00f3rej oczy \u201esfotografowa\u0142y\u201d groz\u0119 wojny, niemieckiej okupacji i powojennego wyp\u0119dzenia z \u201ekraju lat dziecinnych\u201d przez \u201ew\u0142adz\u0119 ludow\u0105\u201d;<\/p>\r\n

6\/ Rafa\u0142 Gan-Ganowicz, \u201eKondotierzy\u201d<\/strong> – skromna narracja \u201epsa wojny\u201d, o wybitnym walorze literackim, napisana przez dzielnego Polaka, kt\u00f3ry skutecznie walczy\u0142 z komunistami nie tylko pi\u00f3rem (bohatera filmu \u201ePistolet do wynaj\u0119cia\u201d w re\u017c. Piotra Zar\u0119bskiego);<\/p>\r\n

7\/ Ks. W\u0142adys\u0142aw Nowobilski, \u201eOn nama\u015bci\u0142 moje d\u0142onie\u201d<\/strong> – bezpretensjonalna, pasjonuj\u0105ca relacja o tym, jak parafianie z Ci\u015bca (w \u0179ywieckiem), wbrew zakazom i prze\u015bladowaniom, w ci\u0105gu 24 godzin wznie\u015bli sobie i na chwa\u0142\u0119 Bo\u017c\u0105 w\u0142asny ko\u015bci\u00f3\u0142 – narratorem jest ich dzielny duszpasterz, a w roli drugoplanowej pojawia si\u0119 abp krakowski Karol Wojty\u0142a (!) – realia katolickiego \u017cycia w PRL w pigu\u0142ce;<\/p>\r\n

8\/ Piotr Sk\u00f3rzy\u0144ski, \u201eCz\u0142owiek nieuwik\u0142any\u201d<\/strong> – nie doczekali\u015bmy si\u0119 jeszcze prawdziwie wielkiej prozy, powie\u015bci, kt\u00f3r\u0105 polska inteligencja rozlicza\u0142aby si\u0119 z PRLem – ten niedu\u017cy, wstrz\u0105saj\u0105cy pami\u0119tnik, bezlito\u015bnie szczery, wr\u0119cz drastyczny w szczeg\u00f3\u0142owej auto-wiwisekcji, pe\u0142ni w\u0142a\u015bnie obowi\u0105zki takiej \u201eauto-rozliczeniowej\u201d prozy;<\/p>\r\n

9\/ \u201eCzarna ksi\u0119ga cenzury PRL\u201d<\/strong> – niestety wci\u0105\u017c dost\u0119pna jedynie w emigracyjnym, lub podziemnym wydaniu (brak nowej edycji, to jedna z najwi\u0119kszych afer w kulturze i nauce post-PRL-u!) – najlepiej czyta\u0107 wybrane \u201ezapisy i zalecenia\u201d GUKPPiW (G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk) wraz z komentarzem Tomasza Strzy\u017cewskiego<\/strong>, cz\u0142owieka kt\u00f3remu zawdzi\u0119czamy t\u0119 jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych demaskacji systemu (patrz: jego ksi\u0105\u017cka \u201eMatrix, czy prawda selektywna?\u201d<\/strong>).<\/p>\r\n

10\/ Gabriel Maciejewski, \u201eNigdy nie oszcz\u0119dzaj na jasnowidzu\u201d <\/strong>– \u015bmieszny do rozpuku i realistyczny do b\u00f3lu, groteskowy i nostalgiczny zarazem \u201epitawal prowincjonalny\u201d – najlepszy zbi\u00f3r wsp\u00f3\u0142czesych polskich opowiada\u0144, jaki ostatnio czyta\u0142em; jak z obrazk\u00f3w, szkic\u00f3w i nowelek Sienkiewicza, Prusa, Orzeszkowej, czy Konopnickiej wy\u0142ania si\u0119 panorama wsp\u00f3\u0142czesnej im Polski – tak te\u017c wiernie b\u0119dzie mo\u017cna odtworzy\u0107 polskie realia prze\u0142omu XX i XXI wieku si\u0119gaj\u0105c po te drastyczne, komiczne i liryczne zarazem kr\u00f3tkie teksty Maciejewskiego.<\/p>\r\n

Tyle na razie polskiej prozy. Ale c\u00f3\u017c by to by\u0142y za lekcje \u201epolskiego\u201d, bez poezji? Zbiory kunsztownych wierszy napisanych przez dw\u00f3ch wybitnych poet\u00f3w-pie\u015bniarzy – uwaga: mo\u017cna je odtwarza\u0107 w formie audiowizualnej, bo do szeregu utwor\u00f3w powsta\u0142y ca\u0142kiem udane klipy filmowe – zawieraj\u0105 prawdziwe skarby, z kt\u00f3rych gar\u015bciami korzysta\u0107 mo\u017ce i powinien ka\u017cdy polski nauczyciel:<\/p>\r\n

11\/ Jacek Kaczmarski, pie\u015bni<\/strong> – zw\u0142aszcza utwory z p\u0142yty \u201eSarmatia\u201d<\/strong>, z kt\u00f3rych ka\u017cdy inspirowa\u0107 mo\u017ce powa\u017cn\u0105 dysput\u0119 – szczeg\u00f3lnie polecam takiego np. \u201eWarcho\u0142a\u201d<\/strong>, znakomity materia\u0142 do analizy sztuki rymotw\u00f3rczej najwy\u017cszej pr\u00f3by i pi\u0119kne zaproszenie do pog\u0142\u0119bienia \u015bwiadomo\u015bci historycznej;<\/p>\r\n

12\/ Jacek Kowalski, pie\u015bni<\/strong> – wszystko jak wy\u017cej: mistrzowski kunszt idzie o lepsze z wybitn\u0105 erudycj\u0105 – ka\u017cdy z hit\u00f3w takich jak \u201eSarmacja, psalm rodowodowy\u201d<\/strong>, czy \u201eIgnacego Skarbka Malczewskiego wyprawa na Warszaw\u0119\u201d<\/strong> to rewelacyjny materia\u0142 na osobn\u0105 lekcj\u0119 j\u0119zyka i dziej\u00f3w ojczystych; tego\u017c autora bezcenn\u0105 pomoc\u0105 dydaktyczn\u0105 mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 ksi\u0105\u017cka \u201eNiezb\u0119dnik sarmaty\u201d<\/strong>.<\/p>\r\n

Po lekcji poezji kolej na lekcj\u0119 teatru – w \u201espisie lektur\u201d umieszczam dwa moje ulubione teksty sceniczne z ostatnich lat:<\/p>\r\n

13\/ Dorota Mas\u0142owska, \u201eMi\u0119dzy nami dobrze jest\u201d<\/strong> – \u015bmieszne i straszne dzie\u0142o autorki obdarzonej \u201es\u0142uchem idealnym\u201d wsp\u00f3\u0142czesnej polszczyzny; poprzednia, pierwsza jej sztuka, \u201eDwoje biednych Rumun\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych po polsku\u201d<\/strong> by\u0142a niew\u0105tpliwie najwybitniejszym polskim debiutem dramaturgicznym od czasu \u201eKartoteki\u201d R\u00f3\u017cewicza (sic!) – tragi-farsowa i liryczna zarazam kondensacja wsp\u00f3\u0142czesnego \u201ekonfliktu pokole\u0144\u201d;<\/p>\r\n

14\/ Kazimierz Braun, \u201eCela Ojca Maksymiliana\u201d<\/strong> – kapitalny monodram, dramat dla jednego aktora, kt\u00f3ry w ci\u0105gu kilkudziesi\u0119ciu minut z faktograficzn\u0105 wierno\u015bci\u0105 i w poetyckim skr\u00f3cie opowiada\/odgrywa \u017cycie najwi\u0119kszego super-mena XX stulecia, \u015bw. Maksymiliana Marii Kolbego; autor tekstu (Ojciec ni\u017cej podpisanego!) napisa\u0142 go w bliskiej wsp\u00f3\u0142pracy z konfratrami \u015awi\u0119tego; w oparciu o rozleg\u0142\u0105 dokumentacj\u0119 – tak\u017ce w dalekiej Japonii; wyj\u0105tkowa sztuka: m\u00f3wi\u0107 o sprawach wiary j\u0119zykiem wsp\u00f3\u0142czesnego teatru i jeszcze tak pasjonuj\u0105co na dodatek.<\/p>\r\n

Wszystkie wymienione pozycje to lektura – czy w ca\u0142o\u015bci, czy w wyborze – zdecydowanie nadaj\u0105ca si\u0119 raczej \u201edla klas starszych\u201d. Ale mam co\u015b i dla m\u0142odszych:<\/p>\r\n

15\/ Bronis\u0142awa Ostrowska, \u201eBohaterski mi\u015b\u201d<\/strong> – hit, przeb\u00f3j pokole\u0144 wolnej Polski: przypadki pluszowego misia na wszystkich frontach walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 (1914-1920); w dzieci\u0144stwie mia\u0142em w r\u0119kach egzemplarz przedwojenny (powojennego by\u0107 nie mog\u0142o, bo przecie\u017c Mi\u015b bi\u0142 si\u0119 tak\u017ce z bolszewikami); potem widzia\u0142em emigracyjny reprint – a\u017c wreszcie par\u0119 lat temu pojawi\u0142o si\u0119 wznowienie krajowe. Ten \u201eMi\u015b\u201d jest dzi\u015b mo\u017ce nieco zanadto, jak dla mnie, \u201epi\u0142sudczykowski\u201d – ale lepszy taki Mi\u015b, ni\u017c \u017caden.<\/p>\r\n

Powy\u017csze propozycje, jeszcze raz zastrzegam, to nie \u017cadna kompletna lista – ot, po prostu szczera zach\u0119ta do dzielenia si\u0119 z polsk\u0105 m\u0142odzie\u017c\u0105 tymi akurat przeze mnie ulubionymi, a nie do\u015b\u0107 mo\u017ce szeroko docenianymi skarbami polskiej kultury. Bro\u0144 nas zreszt\u0105, Panie Bo\u017ce, przed tym, by\u015bmy mieli w wolnej Polsce centralnie uk\u0142ada\u0107 jakiekolwiek \u201elisty lektur obowi\u0105zkowych\u201d, kt\u00f3re mia\u0142yby pod przymusem administracyjnym obowi\u0105zywa\u0107 we wszystkich szko\u0142ach, kt\u00f3re wolni Polacy zechc\u0105 sobie za\u0142o\u017cy\u0107 i utrzyma\u0107. Polacy bowiem nie potrzebuj\u0105 \u017cadnego systemu nakazowo-rozdzielczego, by samemu pozna\u0107 si\u0119 na tym, co dobre. I dobrze wiedz\u0105, \u017ce nie zna\u0107 \u201ePana Tadeusza\u201d i \u201eTrylogii\u201d – wstyd. A \u017ceby prawda ta mog\u0142a si\u0119 upowszechnia\u0107, nie potrzebuj\u0105 centralnych \u201ereform edukacji\u201d – potrzebuj\u0105 wolnej przedsi\u0119biorczo\u015bci, na kt\u00f3rej bazie (marksowskiej, materialnej bazie) da si\u0119 zrealizowa\u0107 prosty, oczywisty program: KO\u015aCI\u00d3\u0141 – SZKO\u0141A – STRZELNICA. Czego sobie i Sz. Czytelnikom \u017cycz\u0119 – A.M.D.G.<\/p>\r\n

Grzegorz Braun<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Grzegorz Braun\u00a0– <\/strong>ur. 1967, re\u017cyser, publicysta, zdeklarowany monarchista (z wykszta\u0142cenia r\u00f3wnie\u017c patentowany polonista).<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zach\u0119ceni rewolucyjnymi poczynaniami pa\u0144stwowego resortu szkolnictwa rozpoczynamy cykl po\u015bwi\u0119cony ksi\u0105\u017ckom, kt\u00f3re powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 w kanonie lektur ka\u017cdego m\u0142odego Polaka i Polki – w szkole albo poza ni\u0105. Jako pierwszy sw\u00f3j literacki „zestaw obowi\u0105zkowy” przedstawia Grzegorz Braun, autor film\u00f3w dokumentalnych, publicysta i… polonista. Grzegorz Braun Zapytany przez Sz. Redakcj\u0119 – w zwi\u0105zku z protestami przeciw […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70493"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70493"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70493\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}