{"id":70104,"date":"2013-09-03T12:22:36","date_gmt":"2013-09-03T16:22:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=70104"},"modified":"2019-09-01T18:36:15","modified_gmt":"2019-09-01T22:36:15","slug":"jak-brytyjczycy-rzucili-na-polske-niemieckie-dywizje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=70104","title":{"rendered":"Jak Brytyjczycy rzucili na Polsk\u0119 niemieckie dywizje"},"content":{"rendered":"<p class=\"podpis_sz\"><small>Dodano: 2013-09-3 12:22 pm <\/small><\/p>\r\n<p><strong>Dow\u00f3dztwo III Rzeszy planowa\u0142o najpierw ekspansj\u0119 na Austri\u0119 i Czechos\u0142owacj\u0119, potem na Francj\u0119. Polska wcale nie musia\u0142a by\u0107 pierwszym obiektem agresji pot\u0119\u017cnych si\u0142 niemieckich. Wiele wskazuje na to, \u017ce machin\u0119 wojenn\u0105 Hitlera skierowali na nas Brytyjczycy.<\/strong><\/p>\r\n<p>Brytyjski polityk, Hugh Williams w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eWszystko, co powinni\u015bcie wiedzie\u0107 o historii\u201d postawi\u0142 &#8211; delikatnie pisz\u0105c &#8211; karko\u0142omn\u0105 tez\u0119, \u017ce to Polacy sprowokowali do ataku Adolfa Hiltera. Taka teza mog\u0142aby zosta\u0107 potraktowana jedynie jako kompletna bzdura, kt\u00f3rej miejsce jest w koszu na \u015bmieci, gdyby nie fakt, \u017ce strategia Brytyjczyk\u00f3w w przeddzie\u0144 drugiej wojny \u015bwiatowej wskazuje, \u017ce by\u0142o wr\u0119cz przeciwnie &#8211; to rz\u0105d premiera Neville\u2019a Chamberlaina wci\u0105gn\u0105\u0142 Polsk\u0119 do wojny z Niemcami.<\/p>\r\n<p><strong>Pierwsza mia\u0142a by\u0107 Francja <br>\r\n<\/strong><\/p>\r\n<p>W tzw. protokole Hossbacha (jego autorem jest niemiecki pu\u0142kownik, adiutant Hitlera) zapisany zosta\u0142 przebieg&nbsp;posiedzenia najwy\u017cszych czynnik\u00f3w III Rzeszy z Fuehrerem na czele, z 5 listopada 1937 roku. To w\u00f3wczas rysowano strategi\u0119 kolejnych podboj\u00f3w. Pierwszym celem mia\u0142y by\u0107 Austria i Czechos\u0142owacja, nast\u0119pnym za\u015b Francja.<\/p>\r\n<p>Plany te by\u0142y o tyle u\u017cyteczne, o ile Polska zadeklarowa\u0142aby przynajmniej neutralno\u015b\u0107 podczas maj\u0105cej si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 wojny. Berlin m\u00f3g\u0142 rzuci\u0107 swoj\u0105 armi\u0119 na podb\u00f3j Francji upewniwszy si\u0119 wcze\u015bniej, \u017ce za wschodni\u0105 granic\u0105 &#8211; przynajmniej przez jaki\u015b czas &#8211; nikt nie b\u0119dzie mu zagra\u017ca\u0142.<\/p>\r\n<p>To informacja szalenie istotna, bowiem buzuj\u0105ce \u017c\u0105dz\u0105 wojny niemieckie wojsko nie musia\u0142o jako pierwsze podpala\u0107 Polski. Nie jest bowiem \u017cadnym odkryciem, \u017ce najwi\u0119ksze straty poni\u00f3s\u0142by w\u00f3wczas ten, kto zosta\u0142by zaatakowany jako pierwszy. Francja i Wielka Brytania doskonale o tym wiedzia\u0142y. W Londynie podj\u0119to wi\u0119c mistern\u0105 gr\u0119 z czasem.<\/p>\r\n<p><strong>Naiwno\u015b\u0107 czy podst\u0119p? <br>\r\n<\/strong><\/p>\r\n<p>Po konferencji monachijskiej (28-30 wrze\u015bnia 1938 roku), Chamberlain reklamowa\u0142 na lotnisku w Heston zawarte tam porozumienie, kt\u00f3re akceptowa\u0142o dominacj\u0119 III Rzeszy nad Czechos\u0142owacj\u0105. &#8211; <em>Przywioz\u0142em wam pok\u00f3j<\/em> &#8211; m\u00f3wi\u0142 premier do swoich rodak\u00f3w. &#8211; <em>Porozumienie to&nbsp;oznacza pok\u00f3j dla naszych czas\u00f3w<\/em>.<\/p>\r\n<p>Taktyka Chamberlaina i jego reakcja na zawarty z Hitlerem i Mussolinim uk\u0142ad jest obecnie przedstawiana na lekcjach historii w polskich szko\u0142ach niemal z pogard\u0105. Brytyjski premier mia\u0142 by\u0107 nie tylko \u015blepy na imperialne zakusy niemieckie, ale r\u00f3wnie\u017c niesko\u0144czenie naiwny, skoro uwierzy\u0142, \u017ce w Monachium uzyska\u0142 pok\u00f3j na lata.<\/p>\r\n<p>Zarzuty te nie broni\u0105 si\u0119 jednak w \u015bwietle fakt\u00f3w. Chamberlain faktycznie mia\u0142 prawo by\u0107 dumny z tego, \u017ce przyni\u00f3s\u0142 Brytyjczykom pok\u00f3j i to nie tylko dlatego, \u017ce widmo&nbsp;kolejnego konfliktu&nbsp;\u015bmiertelnie ich przera\u017ca\u0142o po ledwie dwudziestu latach od wygaszenia pierwszej, wielkiej wojennej po\u017cogi. Przede wszystkim jednak premier uzyska\u0142 to, co by\u0142o dla Wielkiej Brytanii warte wi\u0119cej ni\u017c z\u0142oto &#8211; czas.<\/p>\r\n<p>Brytyjczycy dopiero w latach 30. sko\u0144czyli liza\u0107 rany po I wojnie \u015bwiatowej. Reperowali podupadaj\u0105ce finanse, sp\u0142acali d\u0142ugi Amerykanom. Swoje si\u0142y militarne mogli zacz\u0105\u0107 odbudowywa\u0107 na dobre w\u0142a\u015bnie w czwartej dekadzie XX stulecia. K\u0142adli przy tym akcent na obronno\u015b\u0107, na&nbsp;utrzymanie swoich kolonii, nie planuj\u0105c wojny ofensywnej. Dynamiczne dzia\u0142ania Hitlera by\u0142y pewnym zaskoczeniem, ale przede wszystkim wyprzedza\u0142y znacznie posuni\u0119cia Brytyjczyk\u00f3w, kt\u00f3rzy dopiero stopniowo stawali na nogi.<\/p>\r\n<p>Chamberlain wiedzia\u0142 wi\u0119c, \u017ce potrzebuje czasu. M\u00f3wienie o pokoju by\u0142o zaledwie k\u0105skiem rzuconym opinii publicznej. Za plecami premiera czai\u0142 si\u0119 ju\u017c co prawda \u201ez\u0142y policjant\u201d Churchill, kt\u00f3ry rzuci\u0142 w\u00f3wczas s\u0142ynne s\u0142owa: \u201emieli do wyboru ha\u0144b\u0119, albo wojn\u0119. Wybrali ha\u0144b\u0119, a wojn\u0119 dostan\u0105 i tak\u201d.<\/p>\r\n<p><strong>Kierunek: Wsch\u00f3d <br>\r\n<\/strong><\/p>\r\n<p>Oczywi\u015bcie, zyskany czas nale\u017ca\u0142o wykorzysta\u0107 jak najlepiej i to nie tylko rozwijaj\u0105c si\u0142\u0119 militarn\u0105, ale tak\u017ce prowadz\u0105c intensywne dzia\u0142ania dyplomatyczne. Skoro ju\u017c uda\u0142o si\u0119 ugra\u0107 kilka miesi\u0119cy spokoju &#8211; kalkulowali Brytyjczycy &#8211; to mo\u017ce uda si\u0119 oddali\u0107 widmo wojny co najmniej o kilka lat. Zasadniczy cel by\u0142 jeden: skierowa\u0107 energi\u0119 Hitlera na Wsch\u00f3d.<\/p>\r\n<p>Najskuteczniejsz\u0105 form\u0105 odci\u0105gni\u0119cia przyw\u00f3dcy III Rzeszy od uderzenia &#8211;&nbsp;najpierw na Francj\u0119 a p\u00f3\u017aniej na Wielk\u0105 Brytani\u0119 &#8211;&nbsp;by\u0142by pakt z Rosj\u0105. Gdyby Brytyjczykom uda\u0142o si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 do sojuszu J\u00f3zefa Stalina to skutek by\u0142by oczywisty: Hitler musia\u0142by si\u0119 powstrzyma\u0107 od dzia\u0142a\u0144 wojennych. Stalin jednak przejrza\u0142 gr\u0119 Londynu. Od samego pocz\u0105tku nie chcia\u0142 wchodzi\u0107 w alianse z Wyspiarzami z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Po pierwsze, obawia\u0142 si\u0119, \u017ce wtedy to on stanie si\u0119 obiektem agresji Niemiec, po drugie &#8211; i chyba najwa\u017cniejsze &#8211; Stalin po prostu chcia\u0142, by wojna wybuch\u0142a. I to taka wojna, kt\u00f3r\u0105, przynajmniej przez kilka lat, prowadzi\u0142by r\u0119kami Hitlera. Ju\u017c w 1933 roku, po tzw. nocy d\u0142ugich no\u017cy, kt\u00f3ra umocni\u0142a pozycj\u0119 szefa NSDAP, J\u00f3zef Wissarionowicz mia\u0142 by\u0107 wr\u0119cz wniebowzi\u0119ty. Oto okaza\u0142o si\u0119, \u017ce cz\u0142owiek z kt\u00f3rym wi\u0105za\u0142 wielkie nadzieje, twardo usadowi\u0142 si\u0119 na sto\u0142ku przyw\u00f3dcy Niemiec.<\/p>\r\n<p>Intryga sowieckiego wodza by\u0142a genialna. Wymaga\u0142a jednak d\u0142ugotrwa\u0142ych i konsekwentnych dzia\u0142a\u0144. I tutaj pojawi\u0142 si\u0119 problem. Stalin przespa\u0142 bowiem najwa\u017cniejsze wydarzenia lat 30., czyli pocz\u0105tki ekspansji Hitlera. Zaj\u0119ty by\u0142 wtedy dokonywaniem mord\u00f3w na swoich politycznych przeciwnikach i wype\u0142nianiem wi\u0119zienia na \u0141ubiance \u201ewrogami ludu\u201d. Bliski wsp\u00f3\u0142pracownik Gruzina, Anastas Mikojan mia\u0142 nawet powiedzie\u0107 wtedy o swoim wodzu, \u017ce \u201edosta\u0142 bzika\u201d.<\/p>\r\n<p>W 1938 roku Stalin zorientowa\u0142 si\u0119 jednak, \u017ce sytuacja wymyka mu si\u0119 spod kontroli. Postanowi\u0142 wi\u0119c postawi\u0107 na zdecydowane dzia\u0142ania i zmusi\u0107 Hitlera do sojuszu. Jak to zrobi\u0107? Zamiast pr\u0119\u017cy\u0107 musku\u0142y i grozi\u0107 palcem przyw\u00f3dcy III Rzeszy, Stalin zdecydowa\u0142 si\u0119 na <em>soft politic<\/em>. Zaplanowa\u0142 wi\u0119c przebieg\u0142\u0105 gr\u0119 z Brytyjczykami i Francuzami, kt\u00f3rzy zabiegali o jego wzgl\u0119dy. Prowadzone z nimi negocjacje mia\u0142y by\u0107 straszakiem dla Hitlera.<\/p>\r\n<p><strong>Je\u015bli nie Rosja, to Polska <br>\r\n<\/strong><\/p>\r\n<p>Brytyjczycy, obserwuj\u0105c dzia\u0142ania Stalina, doskonale wiedzieli, \u017ce musz\u0105 zapewni\u0107 sobie jaki\u015b bezpiecznik. Zdawali sobie spraw\u0119, \u017ce na wypadek fiaska rozm\u00f3w ze Stalinem &#8211; kt\u00f3rych szczytowy moment mia\u0142 nadej\u015b\u0107 dopiero latem 1939 roku &#8211; powinni szuka\u0107 jeszcze innego sojuszu. Najlepiej sojuszu, kt\u00f3ry upewni\u0142by Hitlera, \u017ce je\u015bli w pierwszej kolejno\u015bci uderzy na Zach\u00f3d to jego wschodnia granica mo\u017ce by\u0107 powa\u017cnie zagro\u017cona. Wymaga\u0142o to wci\u0105gni\u0119cia do gry Polski.<\/p>\r\n<p>Stoj\u0105cy w\u00f3wczas na czele naszej dyplomacji J\u00f3zef Beck ch\u0119tnie aprobowa\u0142 kolejne uk\u0142ady z Brytyjczykami. Najpierw, 31 marca 1939 roku &#8211; gwarancje jednostronne. Potem, 6 kwietnia &#8211; gwarancje dwustronne i w ko\u0144cu traktat sojuszniczy z 25 sierpnia. Polska zawar\u0142a te\u017c konwencj\u0119 wojskow\u0105 z Francj\u0105, ale z krajem tym nasza dyplomacja nie wi\u0105za\u0142a wielkich nadziei. Francuzi bowiem przesi\u0105kni\u0119ci byli niezdrowym wr\u0119cz pacyfizmem. Znamienna jest taka oto relacja Stanis\u0142awa Cata-Mackiewicza z okresu, gdy Francja sta\u0142a przed widmem niemieckiej agresji: \u201eNarzekanie na wojn\u0119 praktykowa\u0142o si\u0119 we Francji g\u0142o\u015bno i jawnie. Jad\u0119 wagonem restauracyjnym z Pary\u017ca do Angers &#8211; elegancka kelnerka i elegancki <em>maitre d\u2019hotel<\/em> wykrzykuj\u0105 g\u0142o\u015bno, \u017ce <em>la guerreest inventee par les riches<\/em> (wojna jest wymy\u015blona przez bogaczy &#8211; KG), w obecno\u015bci dw\u00f3ch oficer\u00f3w z generalskimi odznakami. Zapytuj\u0119, czy taka scena by\u0142aby do pomy\u015blenia w wagonie na linii Moskwa-Leningrad w czasie sowieckiej wojny z Hitlerem?\u201d.<\/p>\r\n<p>Francuzi nie byli wi\u0119c \u017cadnym powa\u017cnym gwarantem pomocy dla Polski. Sk\u0105d jednak w Becku wiara w skuteczno\u015b\u0107 sojuszu z Brytyjczykami? Piotr Zychowicz w g\u0142o\u015bnej ksi\u0105\u017cce \u201ePakt Ribbentrop-Beck\u201d ocenia sojusze Becka z Wielk\u0105 Brytani\u0105 i Francj\u0105 jako przejaw wielkiej naiwno\u015bci. Zychowicz: \u201eJ\u00f3zef Beck wiosn\u0105 w 1939 roku triumfowa\u0142. Wydawa\u0142o mu si\u0119, \u017ce dzi\u0119ki sprytowi, przebieg\u0142o\u015bci i zdecydowaniu zmontowa\u0142 w\u0142a\u015bnie pot\u0119\u017cny blok, kt\u00f3ry utemperuje rozwydrzonego kaprala Hitlera. (\u2026) Niestety, jak wiemy, nie trwa\u0142o to d\u0142ugo. A zderzenie z rzeczywisto\u015bci\u0105 by\u0142o bardzo bolesne\u201d. Publicysta historyczny ocenia sojusz Becka z Chambarlainem i premierem Francji Eduardem Daladierem bardzo krytycznie.<\/p>\r\n<p>Jednak, mimo wielu s\u0142usznych uwag zawartych w ksi\u0105\u017cce Zychowicza, znacznie bardziej racjonalnie post\u0119powanie Becka t\u0142umaczy historyk Tadeusz Kisielewski: \u201eBeck by\u0142 znakomitym graczem politycznym i lubi\u0142 gr\u0119 polityczn\u0105. Mo\u017cna przypuszcza\u0107 (nie ma na to dowod\u00f3w), \u017ce zgoda na wzajemne gwarancje polsko-brytyjskie, og\u0142oszona 6 kwietnia 1939 roku i zapowiedzi uk\u0142adu polsko-brytyjskiego, co rozw\u015bcieczy\u0142o Hitlera i zmienia\u0142o jego polityk\u0119 wobec Polski, by\u0142a te\u017c ze strony Becka gr\u0105 wobec Hitlera, obliczon\u0105 na to, \u017ce w obliczu sojuszu polsko-brytyjskiego wycofa si\u0119 ze swoich \u017c\u0105da\u0144 wobec Polski, utrzymuj\u0105c z ni\u0105 nadal dobre stosunki\u201d.<\/p>\r\n<p>Beck wi\u0119c niekoniecznie, jak chce Zychowicz, kierowa\u0142 si\u0119 politycznym <em>wishfull thinking<\/em>. Wydaje si\u0119, \u017ce Kisielewski trafia w sedno. Pami\u0119taj\u0105cy wielki trud, z jakim przysz\u0142o Polsce wywalczy\u0107 niepodleg\u0142o\u015b\u0107, Beck nie chcia\u0142 pozwoli\u0107 na wasalizacj\u0119 swojego kraju poprzez sojusz z Niemcami. Podj\u0105\u0142 ryzyko, zagra\u0142 o wysok\u0105 stawk\u0119 i, niestety, przegra\u0142. Nie wzi\u0105\u0142 bowiem wystarczaj\u0105co serio pod uwag\u0119 &#8211; i to obci\u0105\u017ca jego hipotek\u0119 &#8211; zagro\u017cenia ze strony Sowiet\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Wci\u0105gaj\u0105c Polsk\u0119 w uk\u0142ad sojuszniczy Wielka Brytania upewni\u0142a Hitlera, \u017ce Warszawa nie pozostanie oboj\u0119tna wobec ewentualnego ataku Niemiec na Francj\u0119. Ale wtedy gra nie by\u0142a jeszcze sko\u0144czona. Zbli\u017ca\u0142o si\u0119 lato wielkiej politycznej gry o przychylno\u015b\u0107 Stalina.<\/p>\r\n<p><strong>Gor\u0105ce lato <br>\r\n<\/strong><\/p>\r\n<p>Lato 1939 roku by\u0142o niezwykle gor\u0105ce. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 licytacja o wzgl\u0119dy Stalina &#8211; mi\u0119dzy Niemcami a Francj\u0105 i Wielk\u0105 Brytani\u0105. Jednak pa\u0144stwa Zachodu nie mog\u0142y da\u0107 Stalinowi tyle, ile \u017c\u0105da\u0142. Hitler natomiast got\u00f3w by\u0142 si\u0119 zgodzi\u0107 na rozcz\u0142onkowanie Polski i utworzenie we wschodniej cz\u0119\u015bci Europy strefy niemiecko-sowieckich wp\u0142yw\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Hitler pocz\u0105tkowo planowa\u0142 uderzy\u0107 na Polsk\u0119 ju\u017c 26 sierpnia, musia\u0142 wi\u0119c dzia\u0142a\u0107 niezwykle szybko. Wy\u015bcig z czasem zacz\u0105\u0142 si\u0119 15 sierpnia, gdy Mo\u0142otow o\u015bwiadczy\u0142 ambasadorowi Niemiec w Moskwie, Friedrichowi Wernerowi von der Schulenburgowi, \u017ce Rosja jest gotowa do negocjacji. 19 sierpnia sam Stalin uczyni\u0142 kolejny krok, przedstawiaj\u0105c niemieckiemu ambasadorowi rosyjsk\u0105 wersj\u0119 paktu o nieagresji &#8211; zmienion\u0105 wersj\u0119 propozycji niemieckiej. W ko\u0144cu 20 sierpnia negocjacje przyspieszy\u0142y. Hitler wys\u0142a\u0142 Stalinowi telegram zaczynaj\u0105cy si\u0119 od s\u0142\u00f3w: \u201eDrogi Panie Stalin\u201d. Taka deklaracja gotowo\u015bci do porozumienia prze\u0142ama\u0142a lody. Stalin zaprosi\u0142 do Moskwy ministra spraw zagranicznych Niemiec Joachima von Ribbentropa.<\/p>\r\n<p>23 sierpnia o godzinie 13:00 osobisty samolot Hitlera Immelman III typu Condor wyl\u0105dowa\u0142 na lotnisku w Moskwie. Na jego pok\u0142adzie by\u0142 Ribbentrop. Gdy minister opu\u015bci\u0142 maszyn\u0119, us\u0142ysza\u0142 niemiecki hymn narodowy. Nied\u0142ugo potem ustala\u0142 ju\u017c ze Stalinem warunki paktu. Formalnie mia\u0142a to by\u0107 umowa dwustronna o nieagresji, ale faktycznie jej g\u0142\u00f3wnym elementem by\u0142 tzw. tajny protok\u00f3\u0142 dodatkowy, w kt\u00f3rym dwaj dyktatorzy dzielili mi\u0119dzy siebie terytoria pa\u0144stw Polski, \u0141otwy, Estonii, Finlandii, rumu\u0144skiej Besarbii i Litwy.<\/p>\r\n<p>Chruszczow w swoich pami\u0119tnikach zapisa\u0142, \u017ce Stalin, po zawarciu paktu z Hitlerem, nie kry\u0142 rado\u015bci: \u201euda\u0142o mi si\u0119 oszuka\u0107 Hitlera\u201d.<\/p>\r\n<p><strong>Sojusz egzotyczny <br>\r\n<\/strong><\/p>\r\n<p>Czy Hitler par\u0142by do uk\u0142adu ze Stalinem, gdyby nie brytyjska gra o czas, kt\u00f3ry by\u0142 dla Londynu cenny ponad wszystko? Czy Mo\u0142otow podpisa\u0142by uk\u0142ad z Ribbentropem, gdyby Polska nie zosta\u0142a wci\u0105gni\u0119ta przez Chamberlaina w sojusz, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 przede wszystkim jej interesom?<\/p>\r\n<p>Trudno lepi\u0107 alternatywne historie. To \u0142atwe z dzisiejszej perspektywy. Patrz\u0105c z dystansu kilkudziesi\u0119ciu lat wypada jednak zgodzi\u0107 si\u0119 z Cat-Mackiewiczem, \u017ce sojusz Polski z Wielk\u0105 Brytani\u0105 by\u0142 sojuszem \u201eegzotycznym\u201d.<\/p>\r\n<p>Mackiewicz: \u201eJe\u015bli utrata niepodleg\u0142o\u015bci przez jakie\u015b pa\u0144stwo poci\u0105ga za sob\u0105 utrat\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci innego pa\u0144stwa, to sojusz mi\u0119dzy tymi dwoma pa\u0144stwami jest sojuszem naturalnym, wskazanym. (\u2026) Sojusz polsko-angielski przez Anglik\u00f3w nam nagle zaoferowany w pocz\u0105tkach roku 1939 by\u0142 typowym sojuszem egzotycznym. Utrata niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119 bynajmniej nie poci\u0105ga za sob\u0105 utraty niepodleg\u0142o\u015bci Anglii\u201d.<\/p>\r\n<p>Marek Kazimierz Kami\u0144ski, historyk: \u201eBrytyjczycy (po podpisaniu paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow &#8211; KG) zdawali sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce ko\u0144cz\u0105 si\u0119 teoretyczne rozwa\u017cania i zaczyna okres bardzo niebezpieczny dla Europy, wymagaj\u0105cy zaj\u0119cia zdecydowanego stanowiska w obliczu wisz\u0105cej na w\u0142osku wojny\u201d.<\/p>\r\n<p>W\u0142osek, na kt\u00f3rym wisia\u0142 konflikt, zerwa\u0142 si\u0119 w ci\u0105gu paru dni. 1 wrze\u015bnia, o godzinie 4:45 niemiecki pancernik szkolny \u201eSchleswig-Holstein\u201d rozpocz\u0105\u0142 ostrza\u0142 Westerplatte. Brytyjczycy zyskali czas.<\/p>\r\n<p><em><strong>Krzysztof G\u0119d\u0142ek<\/strong><\/em><\/p>\r\n<p>Wypowiedzi T. Kisielewskiego i M. K. Kami\u0144skiego pochodz\u0105 z wywiadu jakiego obydwaj panowie udzielili W. Bu\u0142hakowi i B. Polak. Rozmowa ukaza\u0142 si\u0119 w &#8222;Biuletynie Instytutu Pami\u0119ci Narodowej&#8221; (nr. 5-6\/2005).<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dodano: 2013-09-3 12:22 pm Dow\u00f3dztwo III Rzeszy planowa\u0142o najpierw ekspansj\u0119 na Austri\u0119 i Czechos\u0142owacj\u0119, potem na Francj\u0119. Polska wcale nie musia\u0142a by\u0107 pierwszym obiektem agresji pot\u0119\u017cnych si\u0142 niemieckich. Wiele wskazuje na to, \u017ce machin\u0119 wojenn\u0105 Hitlera skierowali na nas Brytyjczycy. Brytyjski polityk, Hugh Williams w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eWszystko, co powinni\u015bcie wiedzie\u0107 o historii\u201d postawi\u0142 &#8211; [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,30,102,220,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70104"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70104"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70104\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}