{"id":70078,"date":"2013-08-31T21:51:23","date_gmt":"2013-09-01T02:51:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=70078"},"modified":"2013-08-31T21:51:23","modified_gmt":"2013-09-01T02:51:23","slug":"o-niewygodnej-prawdzie-sierpniowych-strajkow-rozmowa-z-joanna-i-andrzejem-gwiazdami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=70078","title":{"rendered":"O niewygodnej prawdzie sierpniowych strajk\u00f3w &#8211; <em>rozmowa z Joann\u0105 i Andrzejem Gwiazdami<\/em>"},"content":{"rendered":"<h4>O niewygodnej prawdzie sierpniowych strajk\u00f3w, z Joann\u0105 i Andrzejem Gwiazdami rozmawia Jerzy D\u0105browski &#8211; sensacyjny wywiad<\/h4>\r\n<p><em><strong>Je\u017celi g\u0142\u00f3wni fa\u0142szerze historii si\u0119 k\u0142\u00f3c\u0105, to otwiera si\u0119 furtka dla prawdy. W tym sporze Borusewicz jest bez szans. Wa\u0142\u0119sa jest zdemaskowany, nie ma ju\u017c nic do stracenia. A Wa\u0142\u0119sa kradn\u0105c swoje donosy z akt SB, pono\u0107 ukrad\u0142 te\u017c akta Borusewicza. Konflikt zgas\u0142, gdy Wa\u0142\u0119sa zagrozi\u0142, \u017ce powie kto nas tru\u0142 w czasie strajku\u2026<\/strong><\/em><\/p>\r\n<p><strong>Jerzy D\u0105browski (JD) W po\u0142owie lat 70-tych w Polsce zacz\u0119\u0142a si\u0119 organizowa\u0107 antykomunistyczna opozycja. Czy w\u00f3wczas byli Pa\u0144stwo obecni w jaki\u015b opozycyjnych strukturach?<\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>Joanna i Andrzej Gwiazdowie (J.A.G)<\/strong> Oficjalnie weszli\u015bmy w struktury opozycji w 1976 r., pisz\u0105c do sejmu PRL list w obronie KOR-u. Pozostali\u015bmy jego sympatykami a\u017c do 88r, kiedy spod maski dawnego KOR-u wylaz\u0142a \u201eGazeta Wyborcza\u201d. <strong>1 maja 1978r og\u0142osili\u015bmy powo\u0142anie Komitetu Za\u0142o\u017cycielskiego Wolnych Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych.<\/strong> Od tego momentu zacz\u0119\u0142a si\u0119 powa\u017cna dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycyjna. G\u0142\u00f3wnie w \u015brodowiskach robotniczych.<\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD: \u0179ycie opozycjonisty w PRL &#8211; u nie by\u0142o \u0142atwe. Jak wygl\u0105da\u0142a inwigilacja ze strony bezpieki?<\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>J.A.G:<\/strong> \u0141azi\u0142a za nami bez przerwy \u201eobstawa\u201d, mieszkanie pod obserwacj\u0105 i na pods\u0142uchu. Gdy wy\u0142\u0105czali pr\u0105d w dzielnicy (<em>oszcz\u0119dno\u015b\u0107<\/em>), nasz blok \u015bwieci\u0142 jak latarnia na morzu ciemno\u015bci. Bali si\u0119 zostawi\u0107 nas bez pos\u0142uchu nawet na jeden dzie\u0144. A my opowiadaj\u0105c o wycieczkach, psach, kotach i wspomnieniach, pisali\u015bmy na karteczkach natychmiast palonych. Mieli\u015bmy te\u017c symbole migowe: Mysz trzymana za ogon &#8211; Myszk, no\u017cyczki &#8211; Mec. Taylor, d\u0142o\u0144 nisko &#8211; ma\u0142y czyli Borusewicz. Ale pods\u0142uch to \u015bwietne narz\u0105dzie dezinformowania SB i wpuszczania ich w kana\u0142. Wiele akcji uda\u0142o si\u0119 tylko dzi\u0119ki umiej\u0119tnemu wykorzystaniu pods\u0142uchu.<\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD<\/strong>: <strong>A agenci? Byli obecni i aktywni. Czy nikt nie mia\u0142 wobec nich cienia podejrzenia? Jak to mo\u017cliwe, \u017ce podczas sierpniowych strajk\u00f3w, oni w og\u00f3le znale\u017ali si\u0119 w Prezydium Komitetu Strajkowego? Jak Pan m\u00f3wi\u0142, na 11 jego cz\u0142onk\u00f3w, a\u017c 5 by\u0142o agentami.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>J.A.G:<\/strong> Przykr\u0105 stron\u0105 opozycji by\u0142a konieczno\u015b\u0107 podejrzewania wszystkich najlepszych koleg\u00f3w. A proces potwierdzenia lub wykluczenia agentury jest d\u0142ugi i uci\u0105\u017cliwy. Dzi\u015b wiemy, \u017ce proces przygotowania <em>pieriestrojki<\/em> zacz\u0105\u0142 si\u0119 w 1968r. Mieli wi\u0119c 10 lat na werbunek i wyszkolenie nowej agentury. Zadaniem tej agentury nie by\u0142a obrona komunizmu, lecz takie mentalne obezw\u0142adnienie, by spo\u0142ecze\u0144stwo pozwoli\u0142o komunistom zmieni\u0107 si\u0119 na kapitalist\u00f3w, rozkra\u015b\u0107 narodowy maj\u0105tek i utrzyma\u0107 w\u0142adz\u0119.<\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD<\/strong>: <strong>Ci\u0105gle jednak zadajemy sobie pytanie, jak to mo\u017cliwe, \u017ce nikt nie domy\u015bla\u0142 si\u0119 nawet, \u017ce w opozycji by\u0142o tylu agent\u00f3w?<\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>J.A.G:<\/strong> Trzeba sobie raczej zada\u0107 pytanie, jakim cudem w wolnych zwi\u0105zkach, opr\u00f3cz agent\u00f3w, my si\u0119 tam znale\u017ali\u015bmy? Agenci odgrywali pierwszoplanow\u0105 rol\u0119. My\u015bmy tam byli jak ziarnka piasku, kt\u00f3re wpad\u0142y w dobrze naoliwion\u0105 maszyn\u0119. Wolne Zwi\u0105zki Zawodowe Wybrze\u017ca, to by\u0142 taki wypadek przy pracy. To, \u017ce ide\u0119 WZZ-t\u00f3w podj\u0119\u0142y miliony, o ma\u0142o nie zako\u0144czy\u0142o si\u0119 katastrof\u0105 komunizmu. Pomimo wszystkich zastrze\u017conych w IPN-ie zbior\u00f3w, wychodzi na jaw, \u017ce w opozycji i w Solidarno\u015bci by\u0142o a\u017c g\u0119sto od agent\u00f3w.<\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD<\/strong>: <strong>A Pa\u0144stwo podejrzewali kogo\u015b o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z SB?<\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>J.A.G:<\/strong> Mieli\u015bmy oko na Lecha Wa\u0142\u0119s\u0119 i na Myszka. Edwin Myszk cieszy\u0142 si\u0119 du\u017cym zaufaniem Bogdana Borusewicza, kt\u00f3ry stawia\u0142 go nam za wz\u00f3r. Borusewicz m\u00f3wi\u0142, \u017ce jak trzeba pojecha\u0107 po powielacz, to my sobie nie potrafimy za\u0142atwi\u0107 urlopu, a Myszk dostawa\u0142 delegacj\u0119 z pracy. Gdy dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce Myszk by\u0142 oszustem matrymonialnym, doszli\u015bmy do wniosku, \u017ce skoro facet jest w stanie udawa\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107, to jest te\u017c w stanie udawa\u0107 przyja\u017a\u0144. On si\u0119 do tego przyzna\u0142. Przy okazji doni\u00f3s\u0142 nam, \u017ce Wa\u0142\u0119sa nie rozda\u0142 ulotek w Somoninie, kt\u00f3re od nas dosta\u0142. Jak ich razem skonfrontowali\u015bmy, to obaj krzyczeli na siebie &#8211; ty Ubeku! Gdy Myszk potwierdzi\u0142 sw\u0105 agenturalno\u015b\u0107 wydaj\u0105c fa\u0142szywy numer Robotnika Wybrze\u017ca, wi\u0119kszo\u015b\u0107 koleg\u00f3w uzna\u0142a, \u017ce Wa\u0142\u0119sa zosta\u0142 oczyszczony.<\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD<\/strong>: <strong>W ksi\u0105\u017cce &#8222;Anna Solidarno\u015b\u0107&#8221; Cenckiewicz pisze, \u017ce Wa\u0142\u0119sa sp\u00f3\u017ani\u0142 si\u0119 na sierpniowy strajk. Jaka by\u0142a jego prawdziwa rola w strajku?<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>J.A.G:<\/strong> Ka\u017cdy z dzia\u0142aczy WZZ przygotowywa\u0142 sw\u00f3j zak\u0142ad do strajku. Jedynym niepracuj\u0105cym by\u0142 Borusewicz, zaproponowa\u0142 wi\u0119c, \u017ce wspomo\u017ce Stoczni\u0119 Gda\u0144sk\u0105 i zainstalowa\u0142 Wa\u0142\u0119s\u0119 w mieszkaniu opozycyjnym, na rogu ul. Wa\u0142owej i Gazowniczej, \u017ceby m\u00f3g\u0142 rano wej\u015b\u0107 do stoczni. Po latach, w 1991 roku, by\u0142y pracownik Elmoru i by\u0142y Ubek powiedzia\u0142 mi, \u017ce <strong>Wa\u0142\u0119sa by\u0142 zainstalowany w mieszkaniu operacyjnym SB i pokaza\u0142 mi okna tego samego mieszkania<\/strong>.<\/p>\r\n<p>Jest kilka wersji tego, jak Wa\u0142\u0119sa dosta\u0142 si\u0119 do stoczni. W &#8222;Nie&#8221; by\u0142 rysunek: spocony Kwa\u015bniewski podsadza Wa\u0142\u0119s\u0119, by m\u00f3g\u0142 przele\u017a\u0107 przez mur, ale bez skutku, wi\u0119c m\u00f3wi: <strong><em>&#8222;Lechu mo\u017ce lepiej wr\u00f3cimy do motor\u00f3wki<\/em><\/strong>.&#8221; Co\u015b z t\u0105 motor\u00f3wk\u0105 musia\u0142o by\u0107, bo Wa\u0142\u0119s\u0119 nazywali pontonem. Tak na prawd\u0119, to nikt tego nie widzia\u0142 jak on si\u0119 dosta\u0142 do stoczni. \u0179o\u0142nierz pe\u0142ni\u0105cy wart\u0119 w porcie Marynarki Wojennej 13.08. widzia\u0142 jak o godz. 18-tej Wa\u0142\u0119sa wsiada\u0142 do motor\u00f3wki d-cy Marynarki Wojennej. Tylko jak on rozpozna\u0142, nikomu nieznanego Wa\u0142\u0119s\u0119? W 2000 roku \u015bp. pan Mo\u015bcibrocki opowiedzia\u0142 mi, \u017ce w pierwszym dniu strajku spyta\u0142 Wa\u0142\u0119s\u0119, czy nie boi si\u0119, \u017ce ten strajk si\u0119 za bardzo rozbucha. Wa\u0142\u0119sa odpar\u0142: <strong><em>&#8222;co\u015b pan, za 3 dni zagoni\u0119 ho\u0142ot\u0119 do roboty<\/em><\/strong>&#8222;.<\/p>\r\n<p>To by\u0142o pierwsze zadanie. Lecz odpowiedzi\u0105 na zerwanie strajku, by\u0142o powo\u0142anie Mi\u0119dzyzak\u0142adowego Komitetu Strajkowego, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 si\u0119 okaza\u0107 ca\u0142kowicie niezale\u017cny. Dlatego Wa\u0142\u0119sie kazano wr\u00f3ci\u0107 na Stoczni\u0119 by wej\u015b\u0107 do MKS-u. Mo\u017cliwa jest te\u017c inna interpretacja: Wa\u0142\u0119sa jako agent SB, podlega\u0142 ministrowi Spraw Wewn\u0119trznych S. Kowalczykowi. Kowalczyk uspakaja\u0142 Edwarda Gierka, \u017ceby si\u0119 nie martwi\u0142, bo na czele strajku stoi jego cz\u0142owiek. Gierek pos\u0142a\u0142 potem Wa\u0142\u0119sie ksi\u0105\u017ck\u0119 &#8222;<strong>Przerwana Dekada&#8221;,<\/strong> w kt\u00f3rej by\u0142o napisane, \u017ce by\u0142 on cz\u0142owiekiem Kowalczyka, a Wa\u0142\u0119sa pos\u0142a\u0142 Gierkowi ksi\u0105\u017ck\u0119 <strong>&#8222;Droga Nadziei<\/strong>&#8222;, w kt\u00f3rej napisa\u0142 na ok\u0142adce, \u017ce z bezpiek\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 na gruncie politycznym, a gdy si\u0119 umocni\u0142, to pokaza\u0142 im drzwi. I \u017ce to by\u0142o jego pokerowe zagranie. <strong><em>Wa\u0142\u0119sa zerwa\u0142 strajk jako cz\u0142owiek Kowalczyka, ale zaraz zdradzi\u0142 Kowalczyka i Gierka, przechodz\u0105c na stron\u0119 Kani czyli ekipy pierestrojki.<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD<\/strong>: <strong>Do sierpniowego strajku w Stoczni dosz\u0142o po zwolnieniu Anny Walentynowicz. Czy uczestniczyli Pa\u0144stwo w jego og\u0142oszeniu?<\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>J.A.G:<\/strong> Strajk og\u0142asza\u0142a za\u0142oga ka\u017cdego zak\u0142adu indywidualnie. Stocznia Gda\u0144ska stan\u0119\u0142a na apel WZZ o obron\u0119 Anny. Do apelu do\u0142\u0105czona by\u0142a instrukcja: <strong>\u201eJak strajkowa\u0107\u201d.<\/strong> 15-tego zastrajkowa\u0142o kilka nast\u0119pnych fabryk, w tym Elmor. 16-tego kilkadziesi\u0105t. Oczywist\u0105 konieczno\u015bci\u0105 sta\u0142o si\u0119 powo\u0142anie wsp\u00f3lnego kierownictwa strajku. Z t\u0105 propozycj\u0105 grupa WZZ uda\u0142a si\u0119 do Stoczni. Lecz Wa\u0142\u0119sa z Borusewiczem nie wpu\u015bci\u0142 nas na obrady Komitetu Strajkowego. Czekaj\u0105c na zako\u0144czenie obrad, ze zdumieniem us\u0142yszeli\u015bmy przez g\u0142o\u015bniki Wa\u0142\u0119s\u0119, og\u0142aszaj\u0105cego zako\u0144czenie strajku, wzywaj\u0105cego do opuszczenia Stoczni i obiecuj\u0105cego: <strong><em>\u201ewyt\u0119\u017con\u0105 prac\u0105 nadrobimy wszystkie straty spowodowane strajkiem\u201d.<\/em><\/strong> Pobiegli\u015bmy do Elmoru, mijaj\u0105c stoczniowc\u00f3w ze spuszczonymi g\u0142owami s\u0142uchaj\u0105cych, jak Wa\u0142\u0119sa solo \u015bpiewa Hymn.<\/p>\r\n<p>W Elmorze zwo\u0142ali\u015bmy za\u0142og\u0119 na plac. Powiedzia\u0142em, \u017ce wobec zdrady Stoczni, jedyn\u0105 szans\u0105 uratowania strajku jest utworzenie <strong>Mi\u0119dzyzak\u0142adowego Komitetu Strajkowego<\/strong>. M\u00f3wi\u0142em, \u017ce musi si\u0119 znale\u017a\u0107 jedna za\u0142oga, kt\u00f3ra obieca, \u017ce si\u0119 nie wy\u0142amie niezale\u017cnie od tego, co by si\u0119 dzia\u0142o. W razie przegranej, ca\u0142a nienawi\u015b\u0107 w\u0142adzy skupi si\u0119 na tej za\u0142odze. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce obowi\u0105zek ratowania strajku spad\u0142 na nas. Pyta\u0142em kto jest za. Powoli podni\u00f3s\u0142 si\u0119 las r\u0105k. <strong>Na 2200 pracownik\u00f3w Elmoru tylko 2 osoby si\u0119 wstrzyma\u0142y.<\/strong> No, to pojechali\u015bmy po strajkuj\u0105cych zak\u0142adach, wzywaj\u0105c na zebranie MKS-u w Elmorze.<\/p>\r\n<p>Wracaj\u0105c zobaczyli\u015bmy na murach stoczniowc\u00f3w z polskimi flagami. Strajk w Stoczni trwa\u0142, gdy\u017c <strong>Anna Walentynowicz, Alina Pie\u0144kowska i Ewa Osowska (wykre\u015blona z historii)<\/strong> przekona\u0142y niewielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 za\u0142ogi do dalszego strajkowania. Wobec tego zdecydowali\u015bmy by zebranie za\u0142o\u017cycielskie MKS-u przenie\u015b\u0107 na teren Stoczni. Uczestniczy\u0142o w nim 28-u delegat\u00f3w strajkuj\u0105cych zak\u0142ad\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli czynne i bierne prawo wyborcze, oraz wiele os\u00f3b bez uprawnie\u0144 delegata. Ci ludzie widzieli si\u0119 po raz pierwszy w \u017cyciu. W ci\u0105gu 8-u godzin ustalili\u015bmy regulamin dzia\u0142ania, zasady podejmowania decyzji i uchwa\u0142, stworzyli\u015bmy list\u0119 21 \u017c\u0105da\u0144 strajkowych oraz wybrali\u015bmy w\u0142adze MKS-u. O godz. 6.oo rano mieli\u015bmy wszystkie dokumenty, oraz list\u0119 21 \u017c\u0105da\u0144 strajkowych porz\u0105dnie przepisane na maszynie.<\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD<\/strong>: <strong>Jak to mo\u017cliwe, \u017ce Wa\u0142\u0119sa zosta\u0142 wybrany na przewodnicz\u0105cego MKS?<\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>J.A.G:<\/strong> To proste. Delegaci nie znali si\u0119. Gdy trzeba by\u0142o zg\u0142asza\u0107 kandydat\u00f3w na przewodnicz\u0105cego, kto\u015b rzek\u0142: <em>\u201eProponuj\u0119 aby przewodnicz\u0105cym MKS-u, zosta\u0142 gospodarz, czyli przewodnicz\u0105cy Komitetu Strajkowego Stoczni Gda\u0144skiej\u201d.<\/em> Logiczne prawda? Wniosek zosta\u0142 przeg\u0142osowany. A wnioskodawca nie musia\u0142 by\u0107 agentem. <strong>Ja ju\u017c od trzeciego dnia strajku wiedzia\u0142em, \u017ce Wa\u0142\u0119sa by\u0142 agentem.<\/strong> Kiedy kto\u015b przemawia\u0142 na sali obrad, to Wa\u0142\u0119sa dawa\u0142 znaki swojemu zaufanemu koledze, kt\u00f3ry obs\u0142ugiwa\u0142 mikrofon, kiedy ma go wy\u0142\u0105czy\u0107. Nazywali\u015bmy go &#8222;<em>ministrem \u0142\u0105czno\u015bci&#8221;.<\/em> On si\u0119 okaza\u0142 agentem w stanie wojennym. <strong>Kiedy powiedzia\u0142am Wa\u0142\u0119sie, \u017ce jest agentem, to on odpowiedzia\u0142: dobrze, zawsze b\u0119dziesz mia\u0142a pr\u0105d w mikrofonie.<\/strong> Poza tym Wa\u0142\u0119sie pomaga\u0142 inny agent, <strong>Florian Wi\u015bniewski<\/strong>. Jaka\u015b dziewczyna z Warszawy spa\u0142a pod sto\u0142em nakrytym serwet\u0105 i s\u0142ysza\u0142a jego rozmow\u0119 z czerwonymi przez telefon. Wywalili\u015bmy go z w\u0142adz pod pretekstem przyj\u0119cia talonu na samoch\u00f3d, bo te\u017c nie mieli\u015bmy dowodu.<\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD<\/strong>: <strong>A rola Bogdana Borusewicza w strajku?<\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>J.A.G:<\/strong> Borusewicz powiedzia\u0142, \u017ce to on sam osobi\u015bcie zastrajkowa\u0142 i pono\u0107 Wa\u0142\u0119sa um\u00f3wi\u0142 si\u0119 z Borusewiczem, kt\u00f3ry go wprowadzi\u0142. \u00a0Nikt z nas i naszych znajomych nie pracowa\u0142 w Stoczni Gda\u0144skiej. My\u015bmy robili strajki w naszych zak\u0142adach. Tym m\u0142odym ch\u0142opakom ze Stoczni Borusewicz obieca\u0142, \u017ce przy\u015ble im kogo\u015b, no i przys\u0142a\u0142 Wa\u0142\u0119s\u0119. My\u015bmy chcieli Wa\u0142\u0119s\u0119 wyrzuci\u0107, ale zawsze wstawi\u0142 si\u0119 za nim Borusewicz. Kilkakrotnie go zreszt\u0105 ratowa\u0142.<\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD<\/strong>: <strong>Prosz\u0119 poda\u0107 przyk\u0142ady?<\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>J.A.G:<\/strong> Zrobili\u015bmy takie du\u017ce zebranie i by\u0142a ciekawa dyskusja na temat strajku grudniowego w 70 r. Podczas tego spotkania Wa\u0142\u0119sa przyzna\u0142 si\u0119, \u017ce po 1970 roku rozpoznawa\u0142 dla milicji koleg\u00f3w na zdj\u0119ciach, bo m\u00f3wi\u0142, \u017ce w\u0142adza musi wiedzie\u0107. Borusewicza nie by\u0142o na tym spotkaniu. Mieli\u015bmy dow\u00f3d nagrany na ta\u015bm\u0119 i da\u0142em j\u0105 Bogdanowi, bo chcia\u0142 j\u0105 przes\u0142ucha\u0107. W rezultacie nigdy tej ta\u015bmy nie dosta\u0142em z powrotem, a Borusewicz zawsze uchyla\u0142 si\u0119 od odpowiedzi co si\u0119 z ni\u0105 sta\u0142o.<\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD<\/strong>: <strong>Jaka by\u0142a rola Lecha Kaczy\u0144skiego w podczas sierpniowego strajku? Czy by\u0142 obecny w Stoczni? <\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>J.A.G:<\/strong> My wr\u00f3cili\u015bmy z urlopu w pocz\u0105tku sierpnia na wiadomo\u015b\u0107 o ci\u0119\u017ckiej chorobie Mamy. Leszek by\u0142 na urlopie w Bu\u0142garii, wr\u00f3ci\u0142 natychmiast na wiadomo\u015b\u0107 o strajku. Ale wtedy kierownictwo strajku by\u0142o ju\u017c wybrane. Gdyby by\u0142 od pocz\u0105tku, z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 zosta\u0142by cz\u0142onkiem prezydium, a by\u0107 mo\u017ce przewodnicz\u0105cym MKS. Leszek by\u0142 popularny i niezwykle ceniony w\u015br\u00f3d robotnik\u00f3w. Przez ponad rok, prowadzi\u0142 szkolenia z prawa pracy na tajnych kilku osobowych zebraniach. Ich uczestnicy przekazywali zdobyt\u0105 wiedz\u0119 kolegom. Wie\u015b\u0107, \u017ce doktor Prawa Pracy, naukowiec z uniwersytetu, uczy prawa robotnik\u00f3w rozchodzi\u0142a si\u0119 szeroko. Poniewa\u017c Mazowiecki nie zgodzi\u0142 si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 Kaczy\u0144skiego do swego zespo\u0142u, MKS mianowa\u0142 go niezale\u017cnym doradc\u0105.<\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD<\/strong>: <strong>No w\u0142a\u015bnie. Doszli\u015bmy do grupy tak zwanych \u201e<em>ekspert\u00f3w<\/em>\u201d i doradc\u00f3w. Jak oni si\u0119 znale\u017ali w\u015br\u00f3d\u00a0 strajkuj\u0105cych?<\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>J.A.G:<\/strong> W strajku nie by\u0142o ekspert\u00f3w, byli doradcy, a to istotna r\u00f3\u017cnica. Doradcy nie mieli prawa podejmowa\u0107 \u017cadnych decyzji, mogli jedynie odpowiada\u0107 na zadane pytania. Za podj\u0119te decyzje odpowiada\u0142y wy\u0142\u0105cznie w\u0142adze strajku, a nie doradcy. Doradcami MKS-u byli: Lech Kaczy\u0144ski, Jan Olszewski, Romuald Kuko\u0142owicz, Jadwiga Staniszkis, oraz zesp\u00f3\u0142 T. Mazowieckiego. <strong>Zesp\u00f3\u0142 Mazowieckiego utworzy\u0142 warszawski \u201esalon\u201d na pro\u015bb\u0119 premiera Jagielskiego. Do Gda\u0144ska przywieziono ich specjalnym samolotem i zakwaterowano w hotelu<\/strong>. Ich zadaniem by\u0142o zmi\u0119kczenie naszego stanowiska, co si\u0119 im nie uda\u0142o. My przyj\u0119li\u015bmy ten zesp\u00f3\u0142, gdy\u017c w niczym nie m\u00f3g\u0142 nam zaszkodzi\u0107, a m\u00f3g\u0142 pom\u00f3c w za\u0142agodzeniu ostrego konfliktu z komisj\u0105 rz\u0105dow\u0105. Czarna legenda \u201eekspert\u00f3w\u201d Mazowieckiego, powsta\u0142a znacznie p\u00f3\u017aniej, gdy ludzie win\u0119 za szkodliwe wypowiedzi Wa\u0142\u0119sy zwalali na doradc\u00f3w. By\u0142o to o tyle s\u0142uszne, \u017ce Mazowiecki i s-ka, maj\u0105c znikomy wp\u0142yw na prezydium i Komisj\u0119 Krajow\u0105, realizowali swe cele poprzez Wa\u0142\u0119s\u0119.<\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD<\/strong>: <strong>A jak wygl\u0105da\u0142a sytuacja po podpisaniu porozumie\u0144 sierpniowych?<\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>J.A.G:<\/strong> To by\u0142 czas nies\u0142ychanie intensywnej pracy nad budow\u0105 Zwi\u0105zku. Pracy z za\u0142ogami w ca\u0142ym kraju, kt\u00f3re popiera\u0142y Gda\u0144sk i 21 postulat\u00f3w, ale nie bardzo wiedzia\u0142y co dalej. Nie zna\u0142y sposobu dzia\u0142ania zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Dla \u201ewarszawki\u201d by\u0142 to \u201ekarnawa\u0142\u201d, dla nas mordercza praca.<\/p>\r\n<p>Wiedzieli\u015bmy, \u017ce \u201eporozumienie\u201d jest wybiegiem, wiedzieli\u015bmy o licznej agenturze. Musieli\u015bmy przed agentur\u0105 dotrze\u0107 do za\u0142\u00f3g i tak je przygotowa\u0107, by agentura sta\u0142a si\u0119 bezradna. Aby wybuch sierpniowego entuzjazmu przeku\u0107 w sprawn\u0105, bojow\u0105 i zdyscyplinowan\u0105 organizacj\u0119, konieczna by\u0142o po\u015bwi\u0119cenie, inteligencja i ci\u0119\u017cka praca tysi\u0119cy ludzi. Oczywi\u015bcie wiedzieli\u015bmy o walce doradc\u00f3w o ucho Wa\u0142\u0119sy, walk\u0119 karierowicz\u00f3w o solidarno\u015bciowe sto\u0142ki kwitowali\u015bmy: \u201eci durnie nie wiedz\u0105, \u017ce walcz\u0105 o d\u0142ugo\u015b\u0107 wyroku\u201d. Pomimo tak ogromnej liczby agent\u00f3w, komunistom nie uda\u0142o si\u0119 ca\u0142kowicie przechwyci\u0107 w\u0142adzy w zwi\u0105zku i trzeba by\u0142o wprowadzi\u0107 stan wojenny.<\/p>\r\n<p>P\u0142ynie z tego wa\u017cna nauka na przysz\u0142o\u015b\u0107: Je\u017celi nar\u00f3d kieruje si\u0119 solidarno\u015bci\u0105 i demokracj\u0105, nawet tak liczna i fachowa agentura okazuje si\u0119 bezradna. Ewa Kubasiewicz, skazana na 10 lat w stanie wojennym opowiada\u0142a, \u017ce prosi\u0142a Bogdana Borusewicza o jak\u0105\u015b maszyn\u0119, aby mog\u0142a drukowa\u0107 ulotki. Borusewicz odm\u00f3wi\u0142 jej, pomimo, \u017ce by\u0142 szefem podziemnej Solidarno\u015bci w <strong>Gda\u0144sku. M\u00f3wi\u0142 otwarcie, \u017ce nie<\/strong> chce, aby ludzie Gwiazdy mieli na czym drukowa\u0107. Ka\u017cdy, kto mia\u0142 niezale\u017cne pogl\u0105dy, kto drukowa\u0142 pisma niecenzurowane przez Borusewicza, stawa\u0142 si\u0119 jego wrogiem, zwalczanym bez etycznych czy moralnych ogranicze\u0144, np. og\u0142aszaj\u0105c, \u017ce niewygodna osoba jest agentem SB. Borusewicz w swych magazynach mia\u0142 ogromne ilo\u015bci powielaczy i offset\u00f3w, lecz nie tylko Ewa ich nie dosta\u0142a, nie mia\u0142a maszyny nawet podziemna drukarnia Stoczni Gd.<\/p>\r\n<p>A gdy \u015bwietnie zakonspirowane pismo \u201e<strong>Robotnik L\u0119borski\u201d<\/strong> dosta\u0142o powielacz, to <strong>z nadajnikiem \u201etu jestem\u201d.<\/strong> W pi\u0119tna\u015bcie minut po w\u0142\u0105czeniu do pr\u0105du wesz\u0142a bezpieka. My mamy mocne podstawy do skrajnej nieufno\u015bci wobec Borusewicza. Po wyj\u015bciu z internowania, przez Alin\u0119 Pie\u0144kowska pos\u0142a\u0142am Borusewiczowi pytanie, w czym mog\u0119 mu pom\u00f3c? Borusewicz odpisa\u0142, \u017cebym nigdy nie pr\u00f3bowa\u0142a si\u0119 z nim kontaktowa\u0107, zakaza\u0142 mi dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej i poleci\u0142 \u017cebym zaj\u0119\u0142a si\u0119 rozdawnictwem dar\u00f3w u ksi\u0119dza Henryka Jankowskiego. A gdy ja wyszed\u0142em z wi\u0119zienia, w wielkiej konspiracji koledzy z \u201eS\u201d przepraszali, \u017ce nie mog\u0105 si\u0119 ze mn\u0105 kontaktowa\u0107, bo Borusewicz im kategorycznie zabroni\u0142.<\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD<\/strong>: <strong>Co Pa\u0144stwo my\u015bl\u0105 o ostatnim konflikcie Wa\u0142\u0119sy z Borusewiczem?<\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>J.A.G:<\/strong> Je\u017celi g\u0142\u00f3wni fa\u0142szerze historii si\u0119 k\u0142\u00f3c\u0105, to otwiera si\u0119 furtka dla prawdy. W tym sporze Borusewicz jest bez szans. Wa\u0142\u0119sa jest zdemaskowany, nie ma ju\u017c nic do stracenia. A Wa\u0142\u0119sa kradn\u0105c swoje donosy z akt SB, pono\u0107 ukrad\u0142 te\u017c akta Borusewicza. Konflikt zgas\u0142, gdy Wa\u0142\u0119sa zagrozi\u0142, \u017ce powie kto nas tru\u0142 w czasie strajku.<\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD<\/strong>: <strong>Czy opr\u00f3cz Pana, w latach osiemdziesi\u0105tych, siedzieli w wi\u0119zieniu jeszcze inni dzia\u0142acze Solidarno\u015bci?<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>\u00a0J.A.G:<\/strong> Tak. Ok. 10 000 w internie, kilka tysi\u0119cy w wi\u0119zieniu, kilkuset z du\u017cymi wyrokami. Ze znanych &#8211; Romaszewski, Rozp\u0142ochowski no i <strong>Jacek Kuro\u0144, kt\u00f3ry podczas przes\u0142ucha\u0144 doradzi\u0142 gen. Kiszczakowi, \u017ceby sk\u0142\u00f3ci\u0142 nas o pieni\u0105dze<\/strong>.<\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD<\/strong>: <strong>Niemo\u017cliwe?<\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0On sam mi to powiedzia\u0142. A po uwolnieniu, na naradach \u201epod legend\u0105 przes\u0142ucha\u0144\u201d obiecywa\u0142 Kiszczakowi utworzenie listy os\u00f3b, kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105 si\u0119 mog\u0142y zapisa\u0107 do nowej Solidarno\u015bci. <strong>\/patrz raport o likwidacji WSI\/.<\/strong><\/p>\r\n<p>\u00a0<strong>JD<\/strong>: <strong>Czy na takich samych zasadach siedzia\u0142 w wi\u0119zieniu Adam Michnik? Pisa\u0142 tam przecie\u017c ksi\u0105\u017cki, wi\u0119c mia\u0142 raczej luksusowe warunki.<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>\u00a0J.A.G:<\/strong> On m\u00f3g\u0142 pisa\u0107 ksi\u0105\u017cki, a ja nie mog\u0142am Andrzejowi wys\u0142a\u0107 nawet <strong>G\u0142osu Wybrze\u017ca<\/strong>. Przy kapusiu pod ka\u017cd\u0105 cel\u0105, cz\u0119stych \u201ekipiszach\u201d i drobiazgowej rewizji osobistej z obmacywaniem szw\u00f3w ubrania, z trudem dawa\u0142o si\u0119 wynie\u015b\u0107 gryps na kawa\u0142ku bibu\u0142ki z papierosa. Ale ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna by\u0142o napisa\u0107 wy\u0142\u0105cznie za zgod\u0105 w\u0142adz.<\/p>\r\n<p>\u00a0<strong><em>\/Jerzy D\u0105browski\/<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p><em><strong>Wywiad autoryzowany 16.08.2013 roku.<\/strong><\/em><\/p>\r\n<p><em>dla pomniksmolensk.pl <br \/><\/em>31.08.2013r.<br \/> <a href=\"http:\/\/www.pomniksmolensk.pl\/news.php?readmore=4047\">http:\/\/www.pomniksmolensk.pl\/news.php?readmore=4047<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"O niewygodnej prawdzie sierpniowych strajk\u00f3w, z Joann\u0105 i Andrzejem Gwiazdami rozmawia Jerzy D\u0105browski &#8211; sensacyjny wywiad Je\u017celi g\u0142\u00f3wni fa\u0142szerze historii si\u0119 k\u0142\u00f3c\u0105, to otwiera si\u0119 furtka dla prawdy. W tym sporze Borusewicz jest bez szans. Wa\u0142\u0119sa jest zdemaskowany, nie ma ju\u017c nic do stracenia. A Wa\u0142\u0119sa kradn\u0105c swoje donosy z akt SB, pono\u0107 ukrad\u0142 te\u017c [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[87,36,73],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70078"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70078"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70078\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}