Kap\u0142an\u00a0<\/strong><\/p>\r\n Giuseppe Melchiorre Sarto pochodzi\u0142 z ubogiej ch\u0142opskiej rodziny, w wieku 15 lat otrzyma\u0142 tonsur\u0119 z r\u0105k biskupa Treviso (patriarchat Wenecji), dzi\u0119ki stypendium naukowemu diecezji uko\u0144czy\u0142 z wyr\u00f3\u017cnieniem studia teologiczne i filozoficzne. \u015awi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie otrzyma\u0142 w wieku 23 lat. Przez dziewi\u0119\u0107 lat pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kapelana w Tombolo, da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako gorliwy duszpasterz i kaznodzieja, szczeg\u00f3ln\u0105 wag\u0119 przyk\u0142adaj\u0105c do formacji religijnej doros\u0142ych. W 1875 roku zosta\u0142 kanonikiem kapitu\u0142y katedralnej w Treviso, pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kierownika duchowego, rektora i egzaminatora w seminarium diecezjalnym.<\/p>\r\n \u00a0W 1884 roku zosta\u0142 wyniesiony do godno\u015bci biskupa diecezji Mantui, gdzie skoncentrowa\u0142 swoje wysi\u0142ki duszpasterskie na w\u0142a\u015bciwej formacji kleryk\u00f3w i duchowie\u0144stwa. Przez pewien czas sam wyk\u0142ada\u0142 seminarzystom teologi\u0119 dogmatyczn\u0105 i moraln\u0105, upowszechnia\u0142 znajomo\u015b\u0107 \u201eSummy Teologicznej\u201d i filozofii Akwinaty. Odznacza\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnym przywi\u0105zaniem do chora\u0142u gregoria\u0144skiego; popularyzowa\u0142 go w\u015br\u00f3d duchowie\u0144stwa i kleryk\u00f3w, uczestnicz\u0105c m.in. w pr\u00f3bach seminaryjnej scholi. Przywi\u0105zanie do studi\u00f3w ko\u015bcielnych, formacji religijnej duchowie\u0144stwa i \u015bwieckich, upowszechnienie chora\u0142u gregoria\u0144skiego – to program duszpasterski, kt\u00f3ry towarzyszy\u0142 mu tak\u017ce po obj\u0119ciu metropolii weneckiej. Zas\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 te\u017c rozwini\u0119ciem studi\u00f3w nad prawem kanonicznym.<\/p>\r\n Papie\u017c\u00a0<\/strong><\/p>\r\n Obejmuj\u0105c Stolic\u0119 Piotrow\u0105 w 1903 roku okre\u015bli\u0142 sw\u00f3j program w encyklice \u201eE supremi apostolatus\u201d – celem\u00a0 pontyfikatu mia\u0142a by\u0107 odnowa \u017cycia ko\u015bcielnego i religijnego spo\u0142ecze\u0144stw. Ludzko\u015b\u0107 nale\u017ca\u0142o przywr\u00f3ci\u0107 \u201edo pos\u0142usze\u0144stwa Ko\u015bcio\u0142owi; Ko\u015bci\u00f3\u0142 za\u015b odda j\u0105 Chrystusowi, Chrystus wreszcie – Bogu\u201d. U progu XX wieku biskup Rzymu wezwa\u0142 do przeciwstawienia si\u0119 laicyzacji, by \u201eprzywr\u00f3ci\u0107 odwieczn\u0105 godno\u015b\u0107 naj\u015bwi\u0119tszym prawom i radom Ewangelii; podnosi\u0107 wysoko prawdy, g\u0142oszone przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 i streszczaj\u0105ce jego nauk\u0119 o \u015bwi\u0119to\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa, o wychowaniu i nauczaniu m\u0142odzie\u017cy, o w\u0142adaniu i u\u017cyciu d\u00f3br doczesnych, o obowi\u0105zkach tych, kt\u00f3rzy zarz\u0105dzaj\u0105 sprawami publicznymi; przywr\u00f3ci\u0107 wreszcie nale\u017cn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi warstwami spo\u0142ecznymi, odpowiednio do praw i urz\u0105dze\u0144 chrze\u015bcija\u0144skich\u201d. Program ten papie\u017c realizowa\u0142 konsekwentnie.<\/p>\r\n Od pocz\u0105tku zaj\u0105\u0142 si\u0119 reorganizacj\u0105 Kurii Rzymskiej i podniesieniem formacji doktrynalnej kleru i \u015bwieckich. Przygotowa\u0142 dla diecezji rzymskiej katechizm, znany dzi\u015b powszechnie jako Katechizm Piusa X, odznaczaj\u0105cy si\u0119 jasnym, precyzyjnym i bogatym wyk\u0142adem zasad wiary chrze\u015bcija\u0144skiej. Udzia\u0142 w Kulcie Bo\u017cym, w publicznej modlitwie Ko\u015bcio\u0142a papie\u017c traktowa\u0142 jako pierwsz\u0105 i zasadnicz\u0105 szko\u0142\u0119 wiary, kt\u00f3ra powinna by\u0107 wolna od wszystkiego, co \u201edaje pow\u00f3d do niech\u0119ci lub zgorszenia, co przede wszystkim obra\u017ca powag\u0119 i \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 obrz\u0119d\u00f3w\u201d (Motu Proprio Tra le Sollecitudini, 1903). Z tych te\u017c powod\u00f3w ju\u017c w pierwszym roku swego pontyfikatu Pius X zaj\u0105\u0142 si\u0119 odnow\u0105 \u015bpiewu i sztuki ko\u015bcielnej, ustalaj\u0105c zasady autentycznej muzyki ko\u015bcielnej (\u015bwi\u0119to\u015b\u0107, dobro\u0107 form, powszechno\u015b\u0107) zaczerpni\u0119te z katolickiej liturgii. Papie\u017c wskaza\u0142 na chora\u0142 gregoria\u0144ski, jako na staro\u017cytny liturgiczny \u015bpiew ko\u015bcio\u0142a rzymskiego, jak i na \u015bpiew polifoniczny, u\u015bwi\u0119cony wielowiekow\u0105 tradycj\u0105. Zaleca\u0142 cz\u0119ste przyst\u0119powanie do sakrament\u00f3w, \u201eprzy\u015bpieszy\u0142\u201d pierwsz\u0105 komuni\u0119 dzieci przez obni\u017cenie wymaganego wieku do 7 lat. Zach\u0119ca\u0142 duchowie\u0144stwo do wysi\u0142k\u00f3w nad osobist\u0105 formacj\u0105, do si\u0119gni\u0119cia do kap\u0142a\u0144skiej \u015bwi\u0119to\u015bci. Rozpocz\u0105\u0142 prace nad pierwsz\u0105 nowoczesn\u0105 kodyfikacj\u0105 prawa kanonicznego, mianuj\u0105c szefem komisji przygotowawczej biskupa Piotra Gasparriego, p\u00f3\u017aniejszego kardyna\u0142a, wytrawnego teologa i autora popularnego katechizmu.<\/p>\r\n Obro\u0144ca Tradycji<\/strong><\/p>\r\n Ostro sprzeciwia\u0142 si\u0119 liberalnym tendencjom obecnym w\u015br\u00f3d katolickich teolog\u00f3w pocz\u0105tk\u00f3w XX wieku, id\u0105cych za popularnymi w\u00f3wczas koncepcjami filozoficznymi. Powszechnie kojarzony z pot\u0119pieniem katolickiego modernizmu (\u201ezbioru wszystkich herezji\u201d) w jego filozoficznym, teologicznym, krytycznym i reformatorskim wymiarze, Pius X zarysowa\u0142 program odnowy Ko\u015bcio\u0142a, opartej na przywi\u0105zaniu do Objawienia, Magisterium Ko\u015bcio\u0142a, my\u015bli Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, tradycji i filozofii scholastycznej. Upowszechnia\u0142 studia tomistyczne, troszcz\u0105c si\u0119 o podniesienie formacji filozoficznej i teologicznej duchowie\u0144stwa. Odrzucaj\u0105c tendencje krytyczne niekt\u00f3rych liberalnych teolog\u00f3w, powo\u0142uj\u0105c Papieski Instytut Biblijny zapocz\u0105tkowa\u0142 rozw\u00f3j katolickiej biblistyki.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\r\n W pierwszym roku pontyfikatu wyda\u0142 encyklik\u0119 spo\u0142eczn\u0105, staj\u0105c si\u0119 \u201eojcem\u201d Akcji Katolickiej, okre\u015blaj\u0105c jej to\u017csamo\u015b\u0107 i zadania stoj\u0105ce przed spo\u0142ecznymi ruchami \u015bwieckich katolik\u00f3w. Pot\u0119pia\u0142 socjalistyczne i rewolucyjne koncepcje spo\u0142eczno-polityczne, przybieraj\u0105ce w\u00f3wczas na znaczeniu tak\u017ce w\u015br\u00f3d \u015brodowisk katolickich. W encyklice \u201eIl fermo proposito\u201d (1905 r.) okre\u015bli\u0142 zadania stoj\u0105ce przed Akcj\u0105 Katolick\u0105. Celem laikatu ma by\u0107 \u201ezwalczania wszelkimi prawymi i legalnymi \u015brodkami cywilizacji antychrze\u015bcija\u0144skiej; dla naprawy wszelkimi sposobami, tak bardzo wa\u017cnych nieporz\u0105dk\u00f3w, jakie z niej wyp\u0142ywaj\u0105 dla przywr\u00f3cenia Jezusa Chrystusa w rodzinie, w szkole, w spo\u0142ecze\u0144stwie\u201d. Oznacza to przywr\u00f3cenie chrze\u015bcija\u0144skiego rozumienia w\u0142adzy, podj\u0119cie problem\u00f3w spo\u0142ecznych zgodnie z wiar\u0105 i wymaganiami chrze\u015bcija\u0144skiej moralno\u015bci, obron\u0119 cywilizacji\u00a0 i Ko\u015bcio\u0142a. Zmianom podlegaj\u0105 – t\u0142umaczy\u0142 Pius X – \u201eformy zewn\u0119trzne i \u015brodki dzia\u0142ania\u201d a nie cel i zasady okre\u015blaj\u0105ce misj\u0119 laikatu, jego spo\u0142eczne powo\u0142anie. Dzia\u0142a\u0142 na rzecz rozwoju katolickiego ruchu robotniczego, w kwestii wsp\u00f3\u0142pracy katolik\u00f3w z socjalistycznymi zwi\u0105zkami zawodowymi zalecaj\u0105c ostro\u017cno\u015b\u0107. Pot\u0119pi\u0142 pr\u00f3by chrze\u015bcija\u0144skiego socjalizmu Marca Sangniera, rozmijaj\u0105cego si\u0119 z katolick\u0105 ortodoksj\u0105.<\/p>\r\n Pius X rz\u0105dzi\u0142 Ko\u015bcio\u0142em przez 11 lat, zmar\u0142 w nocy z 20 na 21 sierpnia 1914 roku, obserwuj\u0105c wybuch Wielkiej Wojny, kt\u00f3rej chcia\u0142 zapobiec. Kre\u015bl\u0105c program swego pontyfikatu, wyra\u017cony w ha\u015ble \u201eWszystko odnowi\u0107 w Chrystusie\u201d, wzywa\u0142 do modlitwy za wstawiennictwem Bogarodzicy, zach\u0119ca\u0142 do uciekania si\u0119 do \u201ewstawiennictwa \u015bw. J\u00f3zefa, przeczystego Bo\u017cej Matki Oblubie\u0144ca, a Ko\u015bcio\u0142a katolickiego patrona, oraz \u015bwi\u0119tych Piotra i Paw\u0142a, ksi\u0105\u017c\u0105t aposto\u0142\u00f3w\u201d by B\u00f3g \u201eprzy\u015bpieszy\u0142 \u0142askawie to odrodzenie narod\u00f3w w Jezusie Chrystusie\u201d. Pius X zosta\u0142 beatyfikowany przez Piusa XII w 1951 roku, za\u015b ju\u017c w trzy lata p\u00f3\u017aniej przez tego samego papie\u017ca- kanonizowany. Jego cia\u0142o znajduje si\u0119 w kaplicy Ofiarowania Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w bazylice \u015bw. Piotra w Rzymie.<\/p>\r\n Mateusz Ziomber<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dodano: 2013-08-21 9:55 am \u201eW\u0142adcy m\u0105dremu, czujnemu str\u00f3\u017cowi wiary, umi\u0142owanemu wodzowi duchowie\u0144stwa\u201d – w taki spos\u00f3b kardyna\u0142 D\u00c3\u00a9sir\u00c3\u00a9-Joseph Mercier zadedykowa\u0142 rekolekcje wyg\u0142oszone klerykom seminarium archidiecezji mechele\u0144skiej samemu Piusowi X. Dedykacja ta stanowi\u0107 mo\u017ce najlepsze podsumowanie pontyfikatu Giuseppe Melchiorre Sarto (1835-1914), uwa\u017canego za jednego z najwi\u0119kszych papie\u017cy XX wieku. Kojarzony z katolickim antymodernizmem, encyklik\u0105 \u201ePascendi Dominici […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[185],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69905"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69905"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69905\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69905"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"Pius](\"http:\/\/www.pch24.pl\/images\/min_mid_big\/mid_5143.jpg\")
(Photo: fot.Jpvt1979\/commons\/GNU\/creative)<\/span><\/p>\r\n