{"id":69819,"date":"2013-08-13T16:27:22","date_gmt":"2013-08-13T21:27:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=69819"},"modified":"2013-08-13T16:27:22","modified_gmt":"2013-08-13T21:27:22","slug":"po-wyborze-franciszka-rzeczywistosc-niezmieniona-lodz-nabiera-wody-z-kazdej-strony","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=69819","title":{"rendered":"Po wyborze Franciszka: Rzeczywisto\u015b\u0107 niezmieniona, \u0142\u00f3d\u017a nabiera wody z ka\u017cdej strony"},"content":{"rendered":"

Francuski dwug\u0142os o papie\u017cu Franciszku<\/strong><\/h4>\r\n

Ks. Claude Barthe <\/em>– watykanista, wyk\u0142adowca Instytutu <\/em>Chrystusa Kr\u00f3la Najwy\u017cszego Kap\u0142ana oraz ks. Guillaume de Tano\u00fcarn <\/em>– filozof, dyrektor Centrum \u015aw. Paw\u0142a w Pary\u017cu <\/em>[1].<\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

– Wyb\u00f3r pierwszego papie\u017ca o imieniu Franciszek jest postrzegany jako du\u017ca zmiana. Czy podziela Ksi\u0105dz t\u0119 opini\u0119?<\/em> <\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Claude Barthe<\/strong>: Zasadniczo nie. Niestety nie. Chc\u0119 przez to powiedzie\u0107, \u017ce kontekstem tego wyboru jest kryzys bez precedensu w historii Ko\u015bcio\u0142a. Jest to kryzys wiary, przekazywania wiary, katechezy – kryzys, kt\u00f3ry ci\u0105gle si\u0119 rozszerza. Jest on zwi\u0105zany z demonta\u017cem liturgii rzymskiej, kt\u00f3ry to proces go odzwierciedla i pog\u0142\u0119bia. Kryzys ten rozprzestrzenia si\u0119 ponadto poprzez ze\u015bwiecczenie (oraz zanikanie) duchowie\u0144stwa i zakon\u00f3w oraz zdumiewaj\u0105ce zacieranie si\u0119 u wszystkich poczucia grzechu. Fakt ten banalizuje sekularyzacj\u0119 z moralnego punktu widzenia. Kiedy\u015b m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o wierz\u0105cych niepraktykuj\u0105cych. Tymczasem dzi\u015b we Francji i w wielu krajach zachodnich praktyka staje si\u0119 \u015bladowa, a tym praktykuj\u0105cym, kt\u00f3rzy jeszcze zostali, daleko do bycia wierz\u0105cymi. W innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata, w krajach, gdzie liczba ksi\u0119\u017cy jest du\u017ca lub nawet ro\u015bnie, wzrost heterodoksji i brak formacji teologicznej jest bardziej ni\u017c zatrwa\u017caj\u0105cy. Ta burza, kt\u00f3ra wstrz\u0105sa Ko\u015bcio\u0142em w ultranowoczesnym i agresywnie \u015bwieckim \u015bwiecie, znacznie zmniejsza znaczenie papieskiego wyboru z 13 marca – wyboru sk\u0105din\u0105d donios\u0142ego. Ale rzeczywisto\u015b\u0107 pozostaje niezmieniona: \u0142\u00f3d\u017a nabiera wody z ka\u017cdej strony, jak to uj\u0105\u0142 papie\u017c Benedykt XVI.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

– Kim jest papie\u017c Franciszek?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Guillaume de Tano\u00fcarn: <\/strong>Chyba, przede wszystkim, zagadk\u0105. Czujemy, \u017ce ten papie\u017c-\u201ewolny elektron\u201d jest przesi\u0105kni\u0119ty duchow\u0105 wolno\u015bci\u0105, jak\u0105 daje praktyka \u0107wicze\u0144 duchownych. Sprawia on wra\u017cenie \u201eoboj\u0119tnego\u201d – kogo\u015b, kto zgodnie z rad\u0105 \u015bwi\u0119tego Ignacego \u201enie pragnie wi\u0119cej zdrowia ni\u017c choroby, bogactwa ni\u017c ub\u00f3stwa, zaszczyt\u00f3w ni\u017c wzgardy, \u017cycia d\u0142ugiego ni\u017c kr\u00f3tkiego, lecz pragnie i wybiera jedynie to, co mu wi\u0119cej pomaga do celu, dla kt\u00f3rego jest stworzony\u201d (Zasada i fundament<\/em>). Taki jest g\u0142\u0119boki motyw jego \u017cycia ascetycznego.<\/p>\r\n

Co do faktu jego pochodzenia, wa\u017cne jest, \u017ce – jak sam siebie okre\u015bli\u0142 – jest \u201epapie\u017cem z ko\u0144ca \u015bwiata\u201d. Jest te\u017c pierwszym od wiek\u00f3w papie\u017cem spoza Europy, co pokazuje, \u017ce \u015brodek ci\u0119\u017cko\u015bci w Ko\u015bciele przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 gdzie indziej. Samo w sobie jest to ju\u017c wa\u017cn\u0105 zmian\u0105. Z drugiej strony jednak \u0142agodzi j\u0105 fakt, \u017ce Papie\u017c pochodzi z w\u0142oskiej emigracji i jest g\u0142\u0119boko zwi\u0105zany z zachodni\u0105 kultur\u0105, kt\u00f3ra go ukszta\u0142towa\u0142a.<\/p>\r\n

Je\u015bli za\u015b chodzi o wyb\u00f3r imienia, wiele mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 o Franciszku z Asy\u017cu i jego mi\u0142o\u015bci do ubogich. Oczywi\u015bcie! Ale za jednym Franciszkiem mo\u017ce kry\u0107 si\u0119 drugi! Dla mnie jest jasne, \u017ce \u015bwi\u0119ty Franciszek Ksawery – kt\u00f3ry w Pary\u017cu nale\u017ca\u0142 do pierwszych towarzyszy \u015bwi\u0119tego Ignacego, kt\u00f3ry, tak jak on, pochodzi\u0142 z Nawarry i kt\u00f3ry by\u0142 geniuszem ewangelizacji – jest bliski sercu kardyna\u0142a Bergoglia. Mam wra\u017cenie, \u017ce w zwi\u0105zku z tym przestaniemy s\u0142ucha\u0107 o \u201enowej ewangelizacji\u201d, a zaczniemy… j\u0105 \u201erobi\u0107\u201d z Papie\u017cem.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Ks. Barthe<\/strong>: Jorge Mario Bergoglio urodzi\u0142 si\u0119 w 1936 r. w Argentynie w rodzinie w\u0142oskich emigrant\u00f3w (ma 76 lat, czyli jest mniej wi\u0119cej w wieku, w kt\u00f3rym zosta\u0142 wybrany papie\u017c Jan XXIII). Wst\u0105pi\u0142 do jezuit\u00f3w, by\u0142 prowincja\u0142em swojego zakonu w Argentynie w latach 1973-79. Jan Pawe\u0142 II mianowa\u0142 go biskupem pomocniczym Buenos Aires w 1992 r., a nast\u0119pnie koadiutorem (z prawem nast\u0119pstwa) w 1997. Arcybiskupem stolicy Argentyny zosta\u0142 w 1998 r., kardyna\u0142em w 2001, i wkr\u00f3tce prawdziw\u0105 g\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a w tym kraju.<\/p>\r\n

Ale domy\u015blam si\u0119, \u017ce pytanie nie dotyczy jego ko\u015bcielnego \u017cyciorysu. Z formalnego punktu widzenia jest on czystym dzie\u0142em ignacja\u0144skiej matrycy, w ka\u017cdym razie ignacja\u0144skiej matrycy, je\u015bli chodzi o styl bycia prze\u0142o\u017conym. Nowy papie\u017c jest cz\u0142owiekiem o bardzo mocnej osobowo\u015bci, maj\u0105cym silne poczucie w\u0142adzy. Jego osobowo\u015b\u0107 por\u00f3wnywano ju\u017c do Piusa XI, ale ja por\u00f3wna\u0142bym go raczej do kardyna\u0142a Benelliego, kt\u00f3ry na d\u0142ugo zdominowa\u0142 Kuri\u0119 Paw\u0142a VI.<\/p>\r\n

Jako jezuita pozostaje niezwykle wierny swoim obowi\u0105zkom, jest ascet\u0105, kt\u00f3ry wstaje o \u015bwicie i codziennie sp\u0119dza godzin\u0119 na modlitwie. Obdarzony jest ogromn\u0105 energi\u0105 do pracy, niesamowit\u0105 pami\u0119ci\u0105, elastyczn\u0105 inteligencj\u0105, ma godn\u0105 podziwu zdolno\u015b\u0107 bezpo\u015bredniego kontrolowania spraw, kt\u00f3rymi zarz\u0105dza (praktycznie nigdy nie mia\u0142 osobistego sekretarza). Mimo to trudniej mu b\u0119dzie kierowa\u0107 Ko\u015bcio\u0142em Powszechnym ni\u017c argenty\u0144skim, szczeg\u00f3lnie ze wzgl\u0119du na wiek. Od dwudziestego pierwszego roku \u017cycia funkcjonuje z jednym p\u0142ucem, co jest bardzo m\u0119cz\u0105ce. Je\u015bli chodzi o jego mo\u017cliwo\u015bci poprawy sytuacji Ko\u015bcio\u0142a, to trzeba zapyta\u0107, czy kto\u015b dzi\u015b w og\u00f3le mo\u017ce to zrobi\u0107? Papie\u017c Franciszek opuszcza diecezj\u0119 Buenos Aires dotkni\u0119t\u0105 powa\u017cnym kryzysem powo\u0142a\u0144[2] i niszczon\u0105 przez sekularyzm, podobnie jak wiele innych diecezji na terenach dawniej chrze\u015bcija\u0144skich.<\/p>\r\n

Papie\u017c niew\u0105tpliwie jest intelektualist\u0105, cz\u0142owiekiem wykszta\u0142conym, kt\u00f3ry r\u00f3wnocze\u015bnie znakomicie potrafi popularyzowa\u0107 wiar\u0119. Stara si\u0119 m\u00f3wi\u0107 z wielk\u0105 prostot\u0105. W Argentynie pozwala\u0142 sobie nawet na u\u017cywanie wyra\u017ce\u0144 slangowych. Jego nieustanne ataki na konsumpcjonizm, na rozcie\u0144czon\u0105 religi\u0119 s\u0105 bardzo krzepi\u0105ce. Doskonale komunikuje si\u0119 z wiernymi, aczkolwiek jego temperament mo\u017ce mu p\u0142ata\u0107 figle. Ogromn\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zuje do w\u0142asnych nominacji, czemu da\u0142 wyraz, piastuj\u0105c wysokie funkcje prowincja\u0142a jezuit\u00f3w i prymasa Argentyny. By\u0142 w\u00f3wczas prawdziwym \u201etw\u00f3rc\u0105\u201d episkopatu tego kraju. Jego moralne znaczenie dodatkowo wzros\u0142o po 2005 r., gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na konklawe, kt\u00f3re wybra\u0142o Josepha Ratzingera, otrzyma\u0142 wszystkie g\u0142osy \u201eopozycji\u201d. W Argentynie uwa\u017cano go za \u201eprawie-papie\u017ca\u201d – tego, kt\u00f3ry by nim zosta\u0142, gdyby nie silna pozycja prefekta by\u0142ego \u015awi\u0119tego Oficjum. Mo\u017cna wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce – poza intensywno\u015bci\u0105 \u017cycia duchowego – jego osobowo\u015b\u0107 bardzo si\u0119 r\u00f3\u017cni od osobowo\u015bci poprzednika.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

– Jaki jest jego stosunek do Benedykta XVI?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Tano\u00fcarn<\/strong>:<\/strong> Wyb\u00f3r ten jest osobist\u0105 pora\u017ck\u0105 Benedykta XVI, kt\u00f3ry by\u0142 rywalem obecnego papie\u017ca na poprzednim konklawe. Ale jednocze\u015bnie Bergoglio to rywal, kt\u00f3ry w swojej pos\u0142udze potrafi\u0142 ust\u0105pi\u0107 przed Benedyktem. Je\u015bli wi\u0119c zosta\u0142 wybrany, to w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce zaj\u0105\u0142 inteligentne stanowisko niepozwalaj\u0105ce na zaszufladkowanie go w opozycji. Co wi\u0119cej, przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 z serca do poprzedniego papie\u017ca. Franciszek ma rzeczywist\u0105 legitymacj\u0119 do bycia nast\u0119pc\u0105 Benedykta, poniewa\u017c potrafi\u0142 przed nim ust\u0105pi\u0107. Dlatego w\u0142a\u015bnie zwolennicy Ratzingera na niego g\u0142osowali.<\/p>\r\n

Co si\u0119 tyczy polityki \u201erestauracji\u201d prowadzonej przez Benedykta XVI, to trzeba stwierdzi\u0107, \u017ce zosta\u0142a brutalnie zatrzymana. Nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 dysonansu mi\u0119dzy panuj\u0105cym papie\u017cem a jego poprzednikiem w co najmniej dw\u00f3ch dziedzinach: Soboru Watyka\u0144skiego II i liturgii. W sprawie Soboru papie\u017c Franciszek wydaje si\u0119 odbiega\u0107 od \u201epasji\u201d Benedykta XVI: nie chce ustanawia\u0107 \u201ehermeneutyki ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d, poniewa\u017c traktuje Sob\u00f3r jak kompas. Przynajmniej na razie nic o tej hermeneutyce nie m\u00f3wi. W 2006 r. w kontek\u015bcie \u201ehermeneutyki ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d wspomina\u0142 o \u201ehermeneutyce pobo\u017cno\u015bci\u201d. M\u00f3wi\u0105c o niej w pewnym tek\u015bcie opublikowanym przez \u201e30 Giorni\u201d podkre\u015bli\u0142, \u017ce Sob\u00f3r daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 m\u00f3wienia do wszystkich ludzi, kt\u00f3rych spotyka. Jest on czym\u015b, co – jak cz\u0119sto zaznacza – pozwala mu \u201ekroczy\u0107\u201d, \u201ei\u015b\u0107\u201d.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

– Czy mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Franciszek jest \u201esoborowy\u201d?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Barthe<\/strong>: Papie\u017c jest soborowy, a mo\u017ce nawet ultrasoborowy, w takich dziedzinach jak ekumenizm i stosunki z religiami niechrze\u015bcija\u0144skimi, szczeg\u00f3lnie je\u015bli chodzi o judaizm. Jest bardzo zainteresowany kolegialno\u015bci\u0105 na wszystkich poziomach. Co do reszty, to nowo\u015bci zupe\u0142nie go nie obchodz\u0105. Nie poci\u0105gaj\u0105 go na przyk\u0142ad biblijne egzegezy neobultmannowskie ani heterodoksyjne eklezjologie niekt\u00f3rych z jego wsp\u00f3\u0142braci-jezuit\u00f3w. Zreszt\u0105 uchroni\u0142 go przed tym jego bardzo prosty spos\u00f3b uprawiania teologii. Jest ona duchowa i praktyczna. I by\u0107 mo\u017ce tutaj pojawi si\u0119 trudno\u015b\u0107. Jest niemal bana\u0142em powiedzie\u0107, \u017ce ostatni Sob\u00f3r pod kilkoma wzgl\u0119dami wywo\u0142a\u0142 wielkie teologiczne trz\u0119sienie ziemi. S\u0105 tam rzeczy do\u015b\u0107 niedookre\u015blone, kt\u00f3re trzeba podejmowa\u0107, aktywnie broni\u0107 albo te\u017c interpretowa\u0107 lub wr\u0119cz przekracza\u0107. Wydaje si\u0119, \u017ce dwa ostatnie podej\u015bcia s\u0105 obce Papie\u017cowi, a pierwsze dwa – na poziomie odpowiedzialno\u015bci, kt\u00f3ra teraz na niego spad\u0142a – mog\u0105 by\u0107 sposobem na \u201etrzymanie kursu\u201d.<\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie, nowy papie\u017c spe\u0142ni postulaty reaktywacji kolegialno\u015bci biskupiej zg\u0142aszane przez pewn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 episkopatu. Lecz, jak zauwa\u017cy\u0142 Jean-Pierre Denis w La Vie<\/em>, mamy tu do czynienia z jednym z paradoks\u00f3w tego wyboru. Kardyna\u0142owie chcieli zar\u00f3wno reformy Kurii – co w praktyce oznacza uj\u0119cie spraw w karby silnego rz\u0105du – jak i wi\u0119kszej decentralizacji. To dosy\u0107 sprzeczne. Moim zdaniem anarchia wynikaj\u0105ca z sytuacji posoborowej b\u0119dzie r\u00f3wnowa\u017cy\u0107 to, co w\u0142adza rzymska, nawet ta \u201esoborowa\u201d, zacznie wprowadza\u0107 za mocno.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

– Jaki jest jego stosunek do innych wyzna\u0144 chrze\u015bcija\u0144skich?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Tano\u00fcarn<\/strong>:<\/strong> Obecny papie\u017c b\u0119dzie chcia\u0142 odegra\u0107 rol\u0119 symbolu wszystkich chrze\u015bcijan. T\u0119 rol\u0119 papiestwu nada\u0142 w naszych czasach Jan Pawe\u0142 II, gdy\u017c to on sprawi\u0142, \u017ce zadania papie\u017ca przesta\u0142y ogranicza\u0107 si\u0119 do katolicyzmu, a rozszerzy\u0142y si\u0119 na ca\u0142y lud chrze\u015bcija\u0144ski. Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119, \u017ce na pogrzeb Jana Paw\u0142a II przybyli trzej \u017cyj\u0105cy prezydenci ameryka\u0144scy – sami protestanci – aby odda\u0107 ho\u0142d przyw\u00f3dcy chrze\u015bcijan.<\/p>\r\n

Na pewno b\u0119dzie bardzo otwarty, bo chce Ko\u015bcio\u0142owi jako instytucji nada\u0107 szerokie pole manewru – znowu na wz\u00f3r Jana Paw\u0142a II. (W gruncie rzeczy Franciszek jest bardzo \u201ewojtylia\u0144ski\u201d – tam, gdzie u Jana Paw\u0142a II by\u0142a pobo\u017cno\u015b\u0107 maryjna, u Franciszka jest pobo\u017cno\u015b\u0107 ignacja\u0144ska; \u0142\u0105czy ich r\u00f3wnie\u017c postawa zdecydowanych dzia\u0142a\u0144 na zewn\u0105trz). B\u0119dzie chcia\u0142 przede wszystkim krzewi\u0107 pobo\u017cno\u015b\u0107 nie tylko w swoim otoczeniu, ale w ca\u0142ej wsp\u00f3lnocie chrze\u015bcija\u0144skiej. Zale\u017cy mu na tym, \u017ceby chrze\u015bcijanie byli pobo\u017cni, \u017ceby ewangelizowali i chrzcili, \u017ceby chrystianizacja nie by\u0142a tylko pustym s\u0142owem, ale rzeczywisto\u015bci\u0105. Tak jak Wojty\u0142a, podkre\u015bli on polityczny wymiar papiestwa, prowadz\u0105c dialog, wychodz\u0105c w stron\u0119 innych wyzna\u0144 i wykonuj\u0105c pewnie do\u015b\u0107 spektakularne gesty.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

– A liturgia? A <\/em>Motu proprio? <\/em>A Bractwo Kap\u0142a\u0144skie \u015awi\u0119tego Piusa X?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Tano\u00fcarn<\/strong>:<\/strong> Bergoglio nie jest tradycjonalist\u0105. Wydaje si\u0119 by\u0107 bardzo daleki od tradycjonalist\u00f3w ze swojej diecezji. A tradycjonali\u015bci d\u0142ugo jeszcze b\u0119d\u0105 czeka\u0107 na nast\u0119pnego Benedykta XVI w nadziei, \u017ce b\u0119d\u0105 go mogli potraktowa\u0107 lepiej ni\u017c pierwszego. Nie b\u0119d\u0105 mogli na razie spa\u0107 spokojnie, \u015bni\u0105c o mi\u0119kkiej bia\u0142ej sutannie, kt\u00f3ra z wysoka os\u0142oni ich od silnego wiatru. Franciszek zbudzi tradycjonalist\u00f3w ze s\u0142odkiej drzemki i sn\u00f3w o pot\u0119dze… Do nas wi\u0119c dzi\u015b nale\u017cy pokazanie, \u017ce to, co wnosi do Ko\u015bcio\u0142a tradycjonalizm – czyli liturgia \u0142aci\u0144ska i tomistyczna kultura teologiczna – jest niezb\u0119dne dla chrystianizacji. Trzeba po prostu zakasa\u0107 r\u0119kawy i chrzci\u0107!<\/p>\r\n

Nie s\u0105dz\u0119 te\u017c, \u017ce Franciszek wr\u00f3ci do tego, czym w sprawach liturgii zajmowa\u0142 si\u0119 Benedykt XVI. Zostawi rzeczy takimi, jakimi s\u0105, i nie b\u0119dzie si\u0119 nimi zajmowa\u0142. Jego stosunek do FSSPX r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie mniej \u201enami\u0119tny\u201d ni\u017c za jego poprzednika, a Bractwo z pewno\u015bci\u0105 czeka teraz d\u0142u\u017cszy okres separacji.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Ks. Barthe<\/strong>: Zobaczymy. Jest bardziej ni\u017c pewne, \u017ce nowy papie\u017c ma ca\u0142kiem inn\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 liturgiczn\u0105 ni\u017c poprzedni. W dniach przed konklawe uwa\u017cnie czyta\u0142em w\u0142osk\u0105 gazet\u0119 \u201eIl Fatto Quotidiano\u201d, kt\u00f3ra in extremis<\/em> uderza\u0142a w delfina Benedykta XVI – papabile<\/em> Angela Scol\u0119, arcybiskupa Mediolanu. Gazeta ta dodatkowo opublikowa\u0142a artyku\u0142 pt. \u201eKardyna\u0142owie chc\u0105 przede wszystkim unikn\u0105\u0107 papie\u017ca-lefebrysty\u201d. Ten przymiotnik trzeba rozumie\u0107 po w\u0142osku, tj. jako \u201eprzychylnego \u00abpowrotowi\u00bb do liturgii\u201d. Innymi s\u0142owy, \u201ereforma reformy\u201d id\u0105ca z g\u00f3ry, od papie\u017ca, zostanie od\u0142o\u017cona na bok. Pozostaje \u201ereforma reformy\u201d id\u0105ca z do\u0142u, rozwijaj\u0105ca si\u0119 dzi\u0119ki odprawianiu Mszy tradycyjnych. B\u0119dzie j\u0105 mo\u017cna oczywi\u015bcie hamowa\u0107, ale nie da si\u0119 ju\u017c powstrzyma\u0107, jak to mia\u0142o miejsce w czasach \u201ebetonu\u201d antyliturgicznego.<\/p>\r\n

Ponadto Franciszek jest politykiem inteligentnym i pragmatycznym w swoich sojuszach. Dzia\u0142a w spos\u00f3b z\u0142o\u017cony, tajemniczy i lubi zaskakiwa\u0107. Czego dowodem by\u0142a Msza intronizacyjna. A poniewa\u017c, jak na razie, nie ma \u017cadnej powa\u017cnej opozycji na prawo od siebie (jedn\u0105 z lekcji tego zaskakuj\u0105cego konklawe jest to, \u017ce czysty \u201eratzingeryzm\u201d, kt\u00f3ry ju\u017c wcze\u015bniej okazywa\u0142 swoj\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107, praktycznie si\u0119 ulotni\u0142), mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na gesty w kierunku og\u00f3lnie poj\u0119tego tradycyjnego \u015bwiata: kap\u0142an\u00f3w-to\u017csamo\u015bciowc\u00f3w, konserwatywnych wsp\u00f3lnot, \u015brodowisk, kt\u00f3re licz\u0105 si\u0119 we W\u0142oszech, we Francji czy w Stanach Zjednoczonych, ale tak\u017ce w innych krajach. Czy Papie\u017c wyczuje rozd\u017awi\u0119k mi\u0119dzy wysokimi w\u0142adzami ko\u015bcielnymi a oczekiwaniami tego, co si\u0119 nazywa \u201enowym katolicyzmem\u201d?<\/p>\r\n

Wiadomo, \u017ce b\u0119d\u0105c arcybiskupem Buenos Aires, wprowadzi\u0142 Summorum Pontificum<\/em> w Argentynie w taki spos\u00f3b, w jaki zrobi\u0142a to wi\u0119kszo\u015b\u0107 biskup\u00f3w francuskich… Wystarczy\u0142oby zostawi\u0107 spraw\u0119 w jej obecnym stanie, \u017ceby Motu proprio<\/em> zapad\u0142o w g\u0142\u0119boki sen. Na szcz\u0119\u015bcie s\u0105 m\u0142odzi kap\u0142ani, powo\u0142ania w tradycyjnym duchu, wsp\u00f3lnoty Ecclesia Dei<\/em>, oczekiwania cz\u0119\u015bci parafialnych wiernych, kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, jest ca\u0142y zestaw element\u00f3w, kt\u00f3rymi papie\u017c Franciszek – niezbyt dobrze z nimi obeznany – b\u0119dzie prawdopodobnie zarz\u0105dza\u0142, i to raczej przez po\u015brednik\u00f3w.<\/p>\r\n

A FSSPX? Trwaj\u0105ca od czerwca ubieg\u0142ego roku bierno\u015b\u0107 w negocjacjach i brak ch\u0119ci, by zaj\u0105\u0107 miejsce \u201ewewn\u0105trz\u201d Ko\u015bcio\u0142a, by\u0107 mo\u017ce s\u0142u\u017cy Bractwu. Na pewno jednak ci\u0119\u017cko szkodzi dzisiejszemu Ko\u015bcio\u0142owi. W ka\u017cdym razie czas nieustannego odwlekania decyzji na pewno si\u0119 sko\u0144czy\u0142. Mo\u017cna te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce gdyby znowu posypa\u0142y si\u0119 ekskomuniki, niewiele by to zmieni\u0142o. Fakt, \u017ce FSSPX jest \u201ena zewn\u0105trz\u201d, podczas gdy na przyk\u0142ad austriaccy kap\u0142ani-buntownicy s\u0105 \u201ewewn\u0105trz\u201d, pozbawia sankcji jakiejkolwiek skuteczno\u015bci. Tak jak w przypadku \u201ereformy reformy\u201d, integracja FSSPX ze s\u0142abn\u0105c\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105 ko\u015bcieln\u0105 mog\u0142aby odby\u0107 si\u0119 oddolnie. Na razie moje nadzieje s\u0105 jednak ostro\u017cne.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

– Papie\u017c jest wi\u0119c \u201eprogresist\u0105\u201d?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Barthe<\/strong>: Ale\u017c nie! Kardyna\u0142 Bergoglio nigdy nim nie by\u0142. Inaczej ni\u017c drugi kardyna\u0142-jezuita o silnej osobowo\u015bci, Carlo Martini, kt\u00f3rego uznawano za papabile<\/em> do czasu, gdy zachorowa\u0142 na chorob\u0119 Parkinsona. Nale\u017cy te\u017c sobie u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce papie\u017c Ratzinger nie by\u0142 \u201etradycjonalist\u0105\u201d, ale cz\u0142owiekiem \u201ecentroprawicy\u201d (prosz\u0119 mi wybaczy\u0107 te nieodpowiednie okre\u015blenia, kt\u00f3re jednak mog\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 za skr\u00f3t), czyli kim\u015b bardzo wra\u017cliwym na wszelkiego rodzaju tradycyjne \u017c\u0105dania, ale g\u0142\u00f3wnie z punktu widzenia liturgii. Analogicznie nale\u017cy zrozumie\u0107 to, \u017ce nowy papie\u017c nie jest \u201epost\u0119powcem\u201d.<\/p>\r\n

By to poj\u0105\u0107, trzeba si\u0119 dok\u0142adnie przyjrze\u0107 jego profilowi politycznemu i spo\u0142ecznemu. Argentyna to kraj naznaczony bardzo specyficznym zjawiskiem politycznym, jakim jest peronizm. Nie jestem pewien, czy mo\u017cna go zwyczajnie zaliczy\u0107 do kategorii populizmu. Wra\u017cliwo\u015bci zwolennik\u00f3w Juana Per\u00f3na by\u0142y tak r\u00f3\u017cne, \u017ce obejmowa\u0142y ca\u0142y wachlarz – od faszyzmu do bardzo zaawansowanej lewicy. Jorge Mario Bergoglio by\u0142 zaanga\u017cowanym peronist\u0105 centroprawicowym czy – jak kto woli – \u201ekato-peronist\u0105\u201d. By\u0142 cz\u0142onkiem, od ko\u0144ca lat 60. (czyli mniej wi\u0119cej od czasu swoich \u015bwi\u0119ce\u0144), peronistycznej organizacji o nazwie OUTG (Organizaci\u00f3n \u00c3\u0161nica del <\/em>Trasvasamiento Generacional), kt\u00f3ra nie bra\u0142a udzia\u0142u w walce zbrojnej, ale po\u015bwi\u0119ca\u0142a si\u0119 kszta\u0142ceniu m\u0142odych kadr tego niezwykle prospo\u0142ecznego, ale i zdecydowanie wrogiego marksizmowi ruchu. Pod koniec 1974 r., kiedy by\u0142 prowincja\u0142em jezuit\u00f3w, kontrol\u0119 nad jezuickim Uniwersytetem del Salvador (\u015awi\u0119tego Zbawiciela) powierzy\u0142 by\u0142ym cz\u0142onkom tej organizacji, kt\u00f3r\u0105 rozwi\u0105zano ju\u017c wcze\u015bniej. Cz\u0119sto zarzuca si\u0119 Bergogliemu, \u017ce wspiera\u0142 junt\u0119 wojskow\u0105, kt\u00f3ra obali\u0142a Isabel Per\u00f3n w 1976 r. Trzeba jednak zrozumie\u0107, \u017ce by\u0142 jednym z tych, kt\u00f3rzy chcieli zachowa\u0107 spo\u0142eczne dziedzictwo peronizmu. To, \u017ce przeformu\u0142owa\u0142 p\u00f3\u017aniej swoj\u0105 drog\u0119 w s\u0142ynnej ksi\u0105\u017cce-wywiadzie El Jesuita<\/em>, wydanej w 2010 r., oczywi\u015bcie wynika z okoliczno\u015bci. Prawda jednak le\u017cy w jego przekonaniu, \u017ce zasadnicz\u0105 lini\u0105 zawsze jest troska o ubogich i organizacja wspieraj\u0105cych ich struktur spo\u0142ecznych oraz ewangelizacja.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

– Wydaje si\u0119, \u017ce papie\u017c Bergoglio zosta\u0142 bardzo \u017ale przyj\u0119ty przez obecnych rz\u0105dz\u0105cych w Argentynie, kt\u00f3rzy mog\u0105 by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em ponownych oskar\u017ce\u0144 o jego wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z re\u017cimem Videli.<\/em><\/strong><\/p>\r\n


<\/em>Ks. Barthe<\/strong>: Bardzo krytyczna postawa kardyna\u0142a wobec \u201emieszcza\u0144skiego\u201d rz\u0105du Kirchner\u00f3w dotyczy\u0142a s\u0142abo\u015bci rz\u0105dowej polityki spo\u0142ecznej jak i zakwestionowania katolickich fundament\u00f3w Argentyny[3]. Chodzi\u0142o szczeg\u00f3lnie o stanowisko w sprawie aborcji i \u201ema\u0142\u017ce\u0144stw\u201d homoseksualist\u00f3w. Obrona moralno\u015bci, jak\u0105 podj\u0105\u0142 w kwestiach rodziny i \u017cycia, by\u0142a bardzo zdecydowana. Czy mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce do \u0142ask wr\u00f3ci do\u015b\u0107 dzi\u015b zapomniana encyklika Humanae vitae<\/em>, a tak\u017ce katecheza pot\u0119piaj\u0105ca antykoncepcj\u0119? Jego wypowiedzi w Argentynie dotycz\u0105ce \u017cycia by\u0142y bardziej narodowo-katolickie, je\u015bli tak mo\u017cna powiedzie\u0107, ni\u017c wypowiedzi biskup\u00f3w francuskich. Kardyna\u0142 Buenos Aires sta\u0142 si\u0119 w Argentynie \u017ar\u00f3d\u0142em politycznej inspiracji alternatywnej wobec centrolewicy.<\/p>\r\n

Co do jego ca\u0142ej drogi, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce przeszed\u0142 z centroprawicy peronizmu do centrolewicy ludzi Ko\u015bcio\u0142a. Wskazuj\u0105 na to jego \u201eniedoko\u0144czona\u201d elekcja z 2005 r. oraz wypowiedzi z El Jesuita<\/em>. Wyja\u015bnia to te\u017c jego bardziej ni\u017c nieufny stosunek do teologii wyzwolenia, a przez to tak\u017ce do tych jezuit\u00f3w, kt\u00f3rzy za generalatu Pedra Arrupego (1965-1985) mniej lub bardziej j\u0105 wspierali. Tak jak teologia wyzwolenia akceptowa\u0142a marksizm, ale z wy\u0142\u0105czeniem ateizmu, tak Jorge Mario Bergoglio akceptowa\u0142 z niej tylko \u201eopcj\u0119 preferencyjn\u0105 na rzecz ubogich\u201d. Bra\u0142 te\u017c udzia\u0142 w jej zwalczaniu przez Jana Paw\u0142a II i kardyna\u0142a Ratzingera. Dzia\u0142o si\u0119 to przy pomocy dw\u00f3ch instrukcji Kongregacji Nauki Wiary na ten temat z 1984 i 1986 r. Bergoglio zosta\u0142 biskupem w czasie, gdy zmienia\u0142a si\u0119 tendencja w \u0142onie Episkopatu Ameryki \u0141aci\u0144skiej b\u0119d\u0105ca skutkiem nowej polityki nominacji biskupich przypiecz\u0119towanej Konferencj\u0105 Og\u00f3ln\u0105 Episkopatu Ameryki \u0141aci\u0144skiej w Santo Domingo w 1992 r. W ten spos\u00f3b Jorge Mario Bergoglio zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do pra\u0142at\u00f3w bardziej konserwatywnych ni\u017c on, kt\u00f3rzy walczyli z teologi\u0105 wyzwolenia – do nuncjusza w Chile Angela Sodana oraz do Leonarda Sandriego, nuncjusza w Wenezueli, a nast\u0119pnie w Meksyku. Stali si\u0119 oni wkr\u00f3tce kluczowymi postaciami Kurii \u201ewojtylia\u0144skiej\u201d, a ca\u0142kiem niedawno osobami decyduj\u0105cymi o wyniesieniu Bergoglia na Tron Piotrowy.<\/p>\r\n

Odpowiadaj\u0105c inaczej na poprzednie pytanie, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wyb\u00f3r Bergoglia na urz\u0105d papieski jest podobny do tego, czym by\u0142 wyb\u00f3r Andr\u00c3\u00a9 Vingt-Trois, tyle \u017ce ma on bardziej \u201eliberalne\u201d pokrewie\u0144stwo ni\u017c w przypadku kardyna\u0142a Pary\u017ca. Chodzi o blisko\u015b\u0107 nowego papie\u017ca z kardyna\u0142em Hummesem – by\u0142ym arcybiskupem S\u00c3\u00a3o Paulo i czasowo prefektem Kongregacji ds. Duchowie\u0144stwa, a tak\u017ce z kardyna\u0142em Kasperem.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

– Podczas swojej pierwszej homilii Franciszek powiedzia\u0142: <\/em>Je\u015bli nie wyznaje si\u0119 Jezusa Chrystusa, wyznaje si\u0119 \u015bwiatowo\u015b\u0107 diab\u0142a[4]. Co Papie\u017c rozumie przez <\/em>\u015bwiatowo\u015b\u0107?<\/strong><\/p>\r\n

Ks. Tano\u00fcarn<\/strong>:<\/strong> W wywiadzie udzielonym w 2007 r. dziennikowi \u201e30 Giorni\u201d na pytanie, co jest najgorsz\u0105 rzecz\u0105, jaka si\u0119 mo\u017ce przydarzy\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi, kardyna\u0142 Bergoglio odpowiedzia\u0142: \u201eJest to co\u015b, co kardyna\u0142 de Lubac nazwa\u0142 duchow\u0105 \u015bwiatowo\u015bci\u0105<\/em>, stawianiem si\u0119 w centrum\u201d. Odnalaz\u0142em tekst de Lubaca, do kt\u00f3rego odni\u00f3s\u0142 si\u0119 Papie\u017c. S\u0105 to ostatnie strony Medytacji o Ko\u015bciele<\/em>, w kt\u00f3rych kardyna\u0142 de Lubac m\u00f3wi: \u201eNajwi\u0119kszym zagro\u017ceniem dla Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rym jeste\u015bmy my, najbardziej przewrotn\u0105 pokus\u0105, podst\u0119pnie od\u017cywaj\u0105c\u0105 w chwili, gdy wszystkie inne podszepty zostaj\u0105 st\u0142umione [\u2026] jest, wed\u0142ug ojca Voniera, \u00abduchowa \u015bwiatowo\u015b\u0107\u00bb. Pod tym poj\u0119ciem rozumiemy to – m\u00f3wi\u0142 ojciec Vonier – \u00abco w praktyce przedstawia si\u0119 jako oderwanie od innej \u015bwiatowo\u015bci, ale moralnym, a nawet duchowym idea\u0142em by\u0142by tu, zamiast chwa\u0142y Pana, cz\u0142owiek i jego doskona\u0142o\u015b\u0107. \u015awiatowo\u015bci\u0105 ducha jest zdecydowanie antropocentryczna postawa. By\u0142aby ona niewybaczalna w przypadku cz\u0142owieka pe\u0142nego wszelkich doskona\u0142o\u015bci duchowych, ale nieodnosz\u0105cych si\u0119 do Boga – o ile taka sytuacja w og\u00f3le by\u0142aby mo\u017cliwa\u00bb\u201d.<\/p>\r\n

Nast\u0119pnie kardyna\u0142 de Lubac kontynuuje: \u201eGdyby taka duchowa \u015bwiatowo\u015b\u0107 mia\u0142a przenikn\u0105\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a i niszczy\u0107 go poprzez zaatakowanie samej jego zasady, by\u0142oby to niesko\u0144czenie bardziej bolesne ni\u017c ca\u0142a zwyk\u0142a moralna \u015bwiatowo\u015b\u0107\u201d. \u201ePrzed takim z\u0142em nikt z nas nie jest ca\u0142kowicie zabezpieczony. Subtelny humanizm, przeciwnik Boga \u0179ywego – i skrycie, w r\u00f3wnym stopniu tak\u017ce wr\u00f3g cz\u0142owieka – mo\u017ce si\u0119 w\u015blizgn\u0105\u0107 w nas tysi\u0105cem wybieg\u00f3w […]. Ale […] \u017cadna z naszych zdrad nie mo\u017ce wyda\u0107 Wrogowi miasta strze\u017conego przez samego Pana\u201d[5].<\/p>\r\n

Kardyna\u0142 de Lubac i kardyna\u0142 Bergoglio oczywi\u015bcie m\u00f3wi\u0105 o Ko\u015bciele. M\u00f3wi\u0105 o fundamentalizmie, przy pomocy kt\u00f3rego chcemy pe\u0142ni\u0107 wol\u0119 Boga – czy B\u00f3g tego chce, czy nie. Lecz m\u00f3wi\u0105 tak\u017ce o antropocentryzmie, kt\u00f3ry przenosi \u015brodek ci\u0119\u017cko\u015bci z Dobrej Nowiny na cz\u0142owieka. Cz\u0142owiek stawia si\u0119 w centrum wszystkiego. \u201eDuchowa \u015bwiatowo\u015b\u0107\u201d jest wi\u0119c praktycznym \u201eautocentryzmem\u201d ludzi Ko\u015bcio\u0142a. W swojej pierwszej homilii o tych, kt\u00f3rzy g\u0142osili Jezusa, ale nie chcieli s\u0142ysze\u0107 o Krzy\u017cu, Franciszek powiedzia\u0142: \u201eKiedy idziemy bez Krzy\u017ca, kiedy budujemy bez Krzy\u017ca i kiedy wyznajemy bez Krzy\u017ca, nie jeste\u015bmy uczniami Pana: jeste\u015bmy \u015bwiatowi, jeste\u015bmy biskupami, kap\u0142anami, kardyna\u0142ami, Papie\u017cami, ale nie uczniami Pana\u201d[6].<\/p>\r\n

W gruncie rzeczy jest to niebezpiecze\u0144stwo hiperklerykalizmu – nie tylko politycznego, ale i moralnego. U duchownych, kt\u00f3rzy s\u0105 pasterzami owczarni, polega on na zapominaniu o tym, \u017ce s\u0105 za ni\u0105 odpowiedzialni. Uznaj\u0105 si\u0119 za przyw\u00f3dc\u00f3w wbrew temu, co nakaza\u0142 im Chrystus (\u0141k 22, 25-26): \u201eKr\u00f3lowie narod\u00f3w panuj\u0105 nad nimi [\u2026]. Wy za\u015b nie tak macie post\u0119powa\u0107. Lecz najwi\u0119kszy mi\u0119dzy wami niech b\u0119dzie jak najm\u0142odszy, a prze\u0142o\u017cony jak s\u0142uga!\u201d.<\/p>\r\n

Mam wra\u017cenie, \u017ce \u201educhowa \u015bwiatowo\u015b\u0107\u201d b\u0119dzie przewodni\u0105 ide\u0105 tego pontyfikatu. Przywo\u0142uj\u0105c j\u0105, Papie\u017c przedstawia nam jednocze\u015bnie spos\u00f3b, w jaki pojmuje sw\u00f3j w\u0142asny pontyfikat. A pojmuje go jako bycie na s\u0142u\u017cbie, bycie narz\u0119dziem. I nie czyni tego po to, by pomniejszy\u0107 znaczenie instytucji papiestwa, ale po to, by uczyni\u0107 j\u0105 bardziej chrze\u015bcija\u0144sk\u0105.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

– Jak Papie\u017c pojmuje ub\u00f3stwo?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Tano\u00fcarn<\/strong>:<\/strong> W swoim or\u0119dziu skierowanym do korpusu dyplomatycznego Papie\u017c m\u00f3wi\u0142, \u017ce istnieje ub\u00f3stwo materialne i ub\u00f3stwo duchowe. Georges Bernanos powiedzia\u0142 kiedy\u015b, \u017ce b\u0119dziemy musieli nauczy\u0107 biednych ub\u00f3stwa, poniewa\u017c po\u017c\u0105daj\u0105 bogactwa bardziej ni\u017c bogaci. Nie oni s\u0105 wi\u0119c ubogimi z Ewangelii. Ewangeliczni ubodzy to ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 ubogie serca. Ub\u00f3stwo jest cnot\u0105 duchow\u0105, kt\u00f3ra polega na oddaniu si\u0119 do dyspozycji Bogu i na unikaniu stawiania si\u0119 w centrum. Ub\u00f3stwo w nauczaniu Papie\u017ca jest stale u\u017cywane do krytyki tych kap\u0142an\u00f3w czy biskup\u00f3w, kt\u00f3rzy zapominaj\u0105, \u017ce tak nale\u017cy je pojmowa\u0107.<\/p>\r\n

Ub\u00f3stwo franciszka\u0144skie dotyka r\u00f3wnie\u017c spraw, kt\u00f3rych rzadko si\u0119 domy\u015blamy. W epoce Franciszka z Asy\u017cu Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 bogaty i triumfuj\u0105cy, ale zbyt ludzki. W\u00f3wczas \u015bwi\u0119ty us\u0142ysza\u0142 zdanie: \u201eId\u017a, odbuduj m\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142,<\/em> gdy\u017c popada w ruin\u0119!\u201d. My\u015bl\u0119, \u017ce Papie\u017c chce zrobi\u0107 co\u015b, co b\u0119dzie mia\u0142o znaczenie r\u00f3wnie\u017c w kwestii ewangelikan\u00f3w. Na pocz\u0105tku wieku by\u0142o ich 56 mln, dzisiaj jest 560 mln. Tym wszystkim, kt\u00f3rzy zostali ewangelikanami ze wzgl\u0119du na ub\u00f3stwo, Papie\u017c pragnie pokaza\u0107, \u017ce proces wytoczony przez nich Ko\u015bcio\u0142owi ma fa\u0142szywe podstawy.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

– Zna mo\u017ce Ksi\u0105dz szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce sposobu, w jaki dokonano tego zaskakuj\u0105cego wyboru?<\/em><\/strong> <\/em><\/p>\r\n

Ks. Barthe<\/strong>: Nikt z analityk\u00f3w ani komentator\u00f3w nie spodziewa\u0142 si\u0119 tej decyzji. Co si\u0119 sta\u0142o? Je\u015bli wierzy\u0107 najlepiej poinformowanym gazetom i zebra\u0107 niebezpo\u015brednie poufne wypowiedzi kardyna\u0142\u00f3w, wygl\u0105da na to, \u017ce ju\u017c od pierwszej tury wybor\u00f3w zwolennicy kardyna\u0142a Scoli – kandydata, kt\u00f3ry mia\u0142 najlepsze CV w\u015br\u00f3d papabili <\/em>linii Ratzingera – zorientowali si\u0119, \u017ce dosta\u0142 on o wiele mniej ni\u017c spodziewane czterdzie\u015bci g\u0142os\u00f3w pozwalaj\u0105ce mu liczy\u0107 si\u0119 w roli faworyta w nast\u0119pnych g\u0142osowaniach. Czy zatem przerzucili si\u0119 wtedy na kardyna\u0142a Erd\u00c5\u2018 z Budapesztu? Mo\u017ce kiedy\u015b si\u0119 tego dowiemy. R\u00f3wnocze\u015bnie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce kurialni promotorzy kandydatury \u201ezmiany\u201d, m.in. kardyna\u0142owie Sodano, Sandri, Re – jak si\u0119 to m\u00f3wi – \u201estara Kuria\u201d, zwi\u0105zani z kardyna\u0142em Bertonem, zamienili kandydatur\u0119 kardyna\u0142a Scherera z S\u00c3\u00a3o Paulo na o wiele skuteczniejsz\u0105 kandydatur\u0119 kardyna\u0142a Bergoglia. Wsparli ich w tym m.in. kardyna\u0142owie ameryka\u0144scy. Ten nag\u0142y zwrot przypomina troch\u0119 zmian\u0119 z pa\u017adziernika 1962 r., z pierwszych dni Vaticanum II<\/em>. Jak wtedy Kuria \u201epacellia\u0144ska\u201d rozsypa\u0142a si\u0119 niemal nagle niczym domek z kart, tak teraz rozpad\u0142o si\u0119 osiem lat Ratzingerowskiej \u201erestauracji\u201d. Przynajmniej je\u015bli chodzi o Kolegium Kardynalskie. Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce pewna liczba zwolennik\u00f3w wyboru nowego papie\u017ca doskonale zdaje sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce Papie\u017c nie b\u0119dzie ich narz\u0119dziem. Przypominaj\u0105 oni ksi\u0119cia Salina z Lamparta<\/em>, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142: \u201eJe\u015bli chcemy, by wszystko pozosta\u0142o tak jak jest, wszystko musi si\u0119 zmieni\u0107\u201d.<\/p>\r\n

Czy wszystko si\u0119 zmieni? Takie by\u0142y odczucia i wyja\u015bnienia dawane natychmiast po wyborze, zw\u0142aszcza przez media, kt\u00f3re ze spraw Ko\u015bcio\u0142a wybieraj\u0105 to, co im pasuje. Kontynuuj\u0105c por\u00f3wnanie z Vaticanum II<\/em>, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce tak jak by\u0142 Sob\u00f3r i \u201educh Soboru\u201d, kt\u00f3ry wzmocni\u0142 ruch nowatorski, tak mo\u017cemy si\u0119 obawia\u0107, \u017ce b\u0119dziemy mie\u0107 papie\u017ca Franciszka i \u201educha papie\u017ca Franciszka\u201d, kt\u00f3ry b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0142 do wzmocnienia si\u0119 niekorzystnych ewolucji.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

– Czy jest Ksi\u0105dz optymist\u0105 czy pesymist\u0105? Jakie s\u0105 Ksi\u0119dza przewidywania na czas tego pontyfikatu?<\/em><\/strong> <\/em><\/p>\r\n

Ks. Barthe<\/strong>: Nie jestem ani jednym, ani drugim, poniewa\u017c nie mam ogl\u0105du z g\u00f3ry. Oczywi\u015bcie nie ukrywam, \u017ce \u017ca\u0142uj\u0119, i\u017c poprzednia epoka wydaje si\u0119 zamyka\u0107 jak nawias. Ale te\u017c absolutnie nie my\u015bl\u0119, \u017ce wr\u00f3cimy do lat najbardziej \u201esoborowych\u201d z punktu widzenia liturgii, duchowo\u015bci kleru itp. Poza tym przypominam, \u017ce \u201eoczyszczenie\u201d ze spraw takich jak rachunki IOR-u, czyli banku watyka\u0144skiego, czy te\u017c z niesamowitych historii przeciek\u00f3w, nie jest prawdziwym problem. Prawdziwym problemem – olbrzymim – jest stan katolicyzmu pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat po Soborze Watyka\u0144skim II. A jest on katastrofalny. Wi\u0119c gdyby nawet wszyscy biskupi \u015bwiata zrezygnowali z aut i kierowc\u00f3w i je\u017adzili metrem czy rowerem, niczego to nie zmieni.<\/p>\r\n

W gruncie rzeczy ofiar\u0105 tego, co si\u0119 sta\u0142o, mo\u017ce pa\u015b\u0107 \u201ehermeneutyka ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d. \u0141atwo zauwa\u017cy\u0107 bowiem, \u017ce projekt, kt\u00f3remu patronowa\u0142 Joseph Ratzinger od czasu Raportu o stanie wiary<\/em> z 1985 r. – a kt\u00f3ry umo\u017cliwia\u0142 bardzo g\u0142\u0119bokie i obiecuj\u0105ce zwroty – mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c t\u0119 wad\u0119, \u017ce poci\u0105ga\u0142 za sob\u0105 blokad\u0119 po stronie konserwatyst\u00f3w. Dzi\u015b razem z papie\u017cem Franciszkiem stajemy twarz\u0105 w twarz z Soborem jako takim. Stajemy wobec reformy liturgicznej – wszystko jedno, czy z \u201enadu\u017cyciami\u201d, czy bez – przed reform\u0105 bez os\u0142on, ca\u0142kiem nag\u0105. A prawdziwa dyskusja musi by\u0107 prowadzona na temat punkt\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 w dziedzictwie Soboru trudne. Przebiega\u0107 ona musi oczywi\u015bcie spokojnie, ale wprost. My\u015bl\u0119, \u017ce teraz zn\u00f3w kto\u015b mi zarzuci zbytni optymizm…<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Ks. Tano\u00fcarn<\/strong>:<\/strong> C\u00f3\u017c, Franciszek podj\u0105\u0142 si\u0119 na razie stworzenia Rady Papieskiej, sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z kardyna\u0142\u00f3w z wszystkich kontynent\u00f3w. Rada ta mia\u0142aby nada\u0107 kierunek Synodom, kt\u00f3re obecnie s\u0105 zgromadzeniami, na kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnie si\u0119 klaszcze i z kt\u00f3rych nic nie wynika. Rada ta by\u0142aby narz\u0119dziem do zreformowania Kurii. Mia\u0142aby j\u0105 przekszta\u0142ci\u0107 w to, czym Kuria by\u0107 powinna – w instrument dzia\u0142ania Papie\u017ca.<\/p>\r\n

Mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c zastanowi\u0107 si\u0119 nad biskupi\u0105 dewiz\u0105 Papie\u017ca: Miserando atque eligendo<\/em>. Cz\u0119sto si\u0119 j\u0105 t\u0142umaczy jako \u201eOkazuj\u0105c mi\u0142osierdzie i wybieraj\u0105c\u201d. Poniewa\u017c jednak \u0142acina jest zwi\u0119z\u0142a, my\u015bl\u0119, \u017ce powinno si\u0119 j\u0105 t\u0142umaczy\u0107 dok\u0142adniej: \u201eOkazuj\u0105c mi\u0142osierdzie i wybieraj\u0105c czynienie go\u201d. Na nic przecie\u017c samo okazywanie mi\u0142o\u015bci, chodzenie z sercem na d\u0142oni. To musi by\u0107 wyb\u00f3r. Musimy podj\u0105\u0107 decyzj\u0119; niech mi\u0142osierdzie, jakie zamierzamy czyni\u0107 wok\u00f3\u0142 nas, nie b\u0119dzie czym\u015b, co powstaje samoczynnie. Powinno by\u0107 wyborem, jakim jest sama ewangelizacja, kt\u00f3ra stanowi najwy\u017cszy wyraz mi\u0142osierdzia.<\/p>\r\n

opr. i t\u0142um. Monika Gr\u0105dzka-Holvoote<\/em><\/strong> <\/em><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

[1] Wywiad ten jest uzupe\u0142nion\u0105 wersj\u0105 tekstu, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 na \u0142amach dziennika \u201ePr\u00c3\u00a9sent\u201d, 23.03.2013.<\/p>\r\n

[2] Cho\u0107 na tle innych obszar\u00f3w Ameryki \u0141aci\u0144skiej sytuacja nie przedstawia si\u0119 tam najgorzej – przyp. red.<\/p>\r\n

[3] Por. np. ksi\u0105\u017ck\u0119 Ponerse la patria al hombro<\/em> [Wzi\u0105\u0107 ojczyzn\u0119 na ramiona<\/em>] z 2004 r.<\/p>\r\n

[4] Por. Pan tego \u015bwiata<\/em> o szatanie (J 12,31 i J 14,30) – przyp. t\u0142um.<\/p>\r\n

[5] Kard. Henri de Lubac, Medytacje o Ko\u015bciele<\/em>, Krak\u00f3w 1997, s. 311-312.<\/p>\r\n

[6] Kaplica Syksty\u0144ska, 14 marca 2013 r. – przyp. red.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\r\n

\"\"Numer pisma Christianitas, w kt\u00f3ry opublikowany jest wywiad, oraz wiele innych ciekawych tekst\u00f3w, mo\u017cna zamawia\u0107, piszac na adres: redakcja.christianitas@gmail.com<\/p>\r\n

\u00a0<\/h4>\r\n

\u00a0<\/h4>\r\n

\u00a0<\/h4>\r\n

\u00a0<\/h4>\r\n

\u00a0<\/h4>\r\n

\u00a0<\/h4>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Francuski dwug\u0142os o papie\u017cu Franciszku Ks. Claude Barthe – watykanista, wyk\u0142adowca Instytutu Chrystusa Kr\u00f3la Najwy\u017cszego Kap\u0142ana oraz ks. Guillaume de Tano\u00fcarn – filozof, dyrektor Centrum \u015aw. Paw\u0142a w Pary\u017cu [1].   – Wyb\u00f3r pierwszego papie\u017ca o imieniu Franciszek jest postrzegany jako du\u017ca zmiana. Czy podziela Ksi\u0105dz t\u0119 opini\u0119? Ks. Claude Barthe: Zasadniczo nie. Niestety nie. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[301,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69819"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69819"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69819\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69819"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69819"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69819"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}