{"id":69803,"date":"2013-08-12T10:36:04","date_gmt":"2013-08-12T15:36:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=69803"},"modified":"2013-08-12T10:36:04","modified_gmt":"2013-08-12T15:36:04","slug":"mowmy-o-vaticanum-ii-w-kontekscie-rezultatow-roberto-de-mattei","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=69803","title":{"rendered":"M\u00f3wmy o Vaticanum II w kontek\u015bcie rezultat\u00f3w – Roberto de Mattei<\/em>"},"content":{"rendered":"

Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II nie nale\u017cy do najbardziej udanych sobor\u00f3w z punktu widzenia Tradycji Ko\u015bcio\u0142a. Dowodzi tego nowe wa\u017cne studium pi\u00f3ra ostatniego przedstawiciela wielkiej \u201erzymskiej szko\u0142y teologicznej\u201d ks. Brunera Gherardiniego, b\u0119d\u0105ce g\u0142\u0119bok\u0105 refleksj\u0105 teologiczn\u0105 nad natur\u0105 ostatniego soboru powszechnego i jego konsekwencjami w historii dzisiejszego Ko\u015bcio\u0142a.<\/strong><\/p>\r\n

\"deHistoryczna mowa wyg\u0142oszona w kurii rzymskiej 22 grudnia 2005 roku, w kt\u00f3rej papie\u017c Benedykt XVI zaproponowa\u0142 \u201eci\u0105g\u0142o\u015b\u0107\u201d Tradycji jako hermeneutyczne kryterium interpretacji Soboru Watyka\u0144skiego II, stanowi\u0142a punkt wyj\u015bcia dla nowego etapu historyczno-krytycznej refleksji nad soborem i jego konsekwencjami.<\/p>\r\n

Ponownie na temat ostatniego soboru wypowiedzia\u0142 si\u0119 Ojciec \u015awi\u0119ty 10 marca 2009 roku w li\u015bcie dotycz\u0105cym zdj\u0119cia ekskomuniki z biskup\u00f3w wy\u015bwi\u0119conych przez abp. Marcela Lefebvre\u2019a, stwierdzaj\u0105c, \u017ce\u00a0niekt\u00f3rym z okre\u015blaj\u0105cych si\u0119 mianem wielkich obro\u0144c\u00f3w soboru trzeba te\u017c przypomnie\u0107, \u017ce Vaticanum II zawiera w sobie ca\u0142\u0105 doktrynaln\u0105 histori\u0119 Ko\u015bcio\u0142a. Ten, kto chce by\u0107 pos\u0142uszny soborowi, musi przyjmowa\u0107 wiar\u0119 wyznawan\u0105 w ci\u0105gu wiek\u00f3w i nie mo\u017ce podcina\u0107 korzeni zapewniaj\u0105cych drzewu \u017cycie<\/em>.<\/p>\r\n

W mowie wyg\u0142oszonej podczas odbytego 16 marca 2009 roku plenarnego zgromadzenia Kongregacji ds. Duchowie\u0144stwa papie\u017c zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 powrotu do\u00a0nieprzerwanej Tradycji ko\u015bcielnej<\/em> oraz\u00a0umo\u017cliwienia ksi\u0119\u017com, a zw\u0142aszcza ich m\u0142odemu pokoleniu, w\u0142a\u015bciwego odczytywania tekst\u00f3w powszechnego Soboru Watyka\u0144skiego II i interpretowania ich zgodnie z bogatym baga\u017cem doktrynalnym Ko\u015bcio\u0142a<\/em>. Papie\u017c Benedykt XVI, b\u0119d\u0105c jeszcze kardyna\u0142em, utrzymywa\u0142, \u017ce jedynym sposobem na nadanie Vaticanum II wiarygodno\u015bci jest przedstawienie go jako cz\u0119\u015bci jedynej i ci\u0105g\u0142ej Tradycji Ko\u015bcio\u0142a i jego wiary.<\/p>\r\n

W sprzeczno\u015bci z jednoznacznym stwierdzeniem Benedykta XVI, wedle kt\u00f3rego sob\u00f3r nale\u017cy interpretowa\u0107 w kategoriach ci\u0105g\u0142o\u015bci z Tradycj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, a nie zerwania z ni\u0105, stoi postawa os\u00f3b utrzymuj\u0105cych, i\u017c sob\u00f3r by\u0142 rodzajem\u00a0nowego zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego<\/em>, wydarzenia charyzmatycznego, kt\u00f3re doprowadzi\u0142o do odnowy w Ko\u015bciele, uwalniaj\u0105c go od ci\u0119\u017caru Tradycji. Wa\u017cno\u015b\u0107 soboru nie wynika\u0142aby wi\u0119c z wydanych przeze\u0144 dokument\u00f3w, ale z samego faktu, \u017ce zosta\u0142 zwo\u0142any i si\u0119 odby\u0142. Bolo\u0144ski historyk Giuseppe Alberigo uwa\u017ca, i\u017c\u00a0wa\u017cne jest, by uzna\u0107 jako\u015bciowe pierwsze\u0144stwo soboru tak\u017ce przed wydanymi przez niego decyzjami, kt\u00f3re nie powinny by\u0107 odczytywane jako abstrakcyjne nakazy normatywne, lecz jako wyraz i przed\u0142u\u017cenie samego soboru<\/em>.<\/p>\r\n

Sob\u00f3r pastoralny, nie dogmatyczny<\/strong><\/p>\r\n

W debat\u0119 t\u0119 wpisuje si\u0119 nowa ksi\u0105\u017cka ks. pra\u0142ata Brunero Gherardiniego,\u00a0Concilio ecumenico Vaticano II. Un discorso da fare<\/em>, opublikowana nak\u0142adem wydawnictwa Zgromadzenia Franciszkan\u00f3w Niepokalanej Casa Mariana Editrice we Frigento. O jej warto\u015bci, opr\u00f3cz samej tre\u015bci, stanowi tak\u017ce osoba autora, dziekana Papieskiego Uniwersytetu Latera\u0144skiego, postulatora procesu kanonizacyjnego b\u0142. Piusa IX, redaktora naczelnego czasopisma \u201eDivinitas\u201d oraz ostatniego przedstawiciela wielkiej \u201erzymskiej szko\u0142y teologicznej\u201d. Ponadto, znaczenie publikacji podnosi przedmowa pi\u00f3ra Maria Olivierego, biskupa Albengi oraz wst\u0119p autorstwa arcybiskupa Alberta Malcolma Ranjitha, sekretarza Kongregacji ds. Kultu Bo\u017cego.<\/p>\r\n

G\u0142\u00f3wny temat tej pracy stanowi duszpasterska (pastoralna) natura soboru – kwestia, co do kt\u00f3rej zwolennicy r\u00f3\u017cnych interpretacji s\u0105 zasadniczo zgodni. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II by\u0142 soborem pastoralnym, jak zawsze nazywa\u0142 go zar\u00f3wno Jan XXIII, jak i Pawe\u0142 VI oraz ich nast\u0119pcy, \u0142\u0105cznie z obecnym papie\u017cem. W spos\u00f3b jasny i obiektywny autor wskazuje, co wynika z \u201epastoralno\u015bci\u201d Vaticanum II oraz w jaki spos\u00f3b owa \u201epastoralno\u015b\u0107\u201d – kt\u00f3ra zgodnie z ostatni\u0105 analiz\u0105 stanowi relacj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a ze \u015bwiatem – odr\u00f3\u017cnia go od poprzednich sobor\u00f3w.<\/p>\r\n

Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, jako sob\u00f3r pastoralny, pozbawiony by\u0142 charakteru normatywnego w zakresie doktryny. Brak aspiracji normatywnych k\u0142\u00f3ci si\u0119 jednak z przymiotnikiem \u201edogmatyczny\u201d, kt\u00f3rym sob\u00f3r okre\u015bli\u0142 swe dwie wa\u017cne konstytucje:\u00a0Lumen Gentium<\/em> i\u00a0Dei Verbum<\/em>. W rzeczywisto\u015bci – wyja\u015bnia ks. Brunero Gherardini – \u201ekonstytucjami dogmatycznymi\u201d nazywa si\u0119 je wy\u0142\u0105cznie dlatego, \u017ce ponownie przyjmuj\u0105 one dogmaty przedstawione podczas poprzednich sobor\u00f3w jako prawdy wiary (str. 50-51). Fakt, i\u017c jedynie dwa dokumenty Vaticanum II okre\u015blono mianem \u201edogmatycznych\u201d, wskazuje wyra\u017anie na to, \u017ce pozosta\u0142e dokumenty soboru nie mia\u0142y takiego charakteru. Vaticanum II g\u0142osi oczywi\u015bcie konkretn\u0105, niepozbawion\u0105 autorytatywno\u015bci nauk\u0119, ale – jak t\u0142umaczy ks. pra\u0142at Gherardini,\u00a0jego niepor\u00f3wnywalne do wcze\u015bniejszych rozstrzygni\u0119\u0107 doktryny nie s\u0105 ani nieomylne, ani ostateczne, wi\u0119c co za tym idzie, nie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wi\u0105\u017c\u0105ce. Je\u015bli kto\u015b negowa\u0142by je z innych powod\u00f3w, formalnie sta\u0142by si\u0119 heretykiem. Natomiast je\u015bli kto\u015b narzuca\u0142by je jako nieomylne i ostateczne, sprzeciwi\u0142by si\u0119 samemu soborowi<\/em> (str. 51).<\/p>\r\n

Dozwolone jest przyznawanie Soborowi Watyka\u0144skiemu II charakteru dogmatycznego jedynie w zakresie, w kt\u00f3rym uznaje on dogmaty zatwierdzone przez poprzednie sobory za prawdy wiary.\u00a0Natomiast w \u017cadnej mierze nie mo\u017cna uzna\u0107 doktryn opracowanych przez Vaticanum II za dogmatyczne, poniewa\u017c nie spe\u0142niaj\u0105 wymaga\u0144 formalnych, wi\u0119c s\u0105 te\u017c pozbawione koniecznej <\/em>voluntas definiendi (str. 51).<\/p>\r\n

Nie chodzi jednak o to, aby ostatni sob\u00f3r odrzuci\u0107 lub go zdyskredytowa\u0107.\u00a0Chodzi jedynie o to, \u017ceby poszanowa\u0107 jego natur\u0119, nakazy, cele oraz duszpastersko\u015b\u0107, czego domaga si\u0119 sam sob\u00f3r<\/em> (str. 24).<\/p>\r\n

Benedykt XVI jest zdania, \u017ce Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II powinno si\u0119 interpretowa\u0107 w kategoriach Tradycji, abstrahuj\u0105c od intencji i konsekwencji samego soboru jako \u201ewydarzenia\u201d, i domaga si\u0119\u00a0powrotu do prawdy tekstu<\/em>. Tym niemniej, ks. pra\u0142at Gherardini uwa\u017ca, \u017ce dokumenty soborowe zawieraj\u0105 niejasno\u015bci i mog\u0105 by\u0107 przedmiotem historycznej i teologicznej krytyki.<\/p>\r\n

Typowego przyk\u0142adu dostarcza konstytucja (nazwana \u201eduszpastersk\u0105\u201d) o Ko\u015bciele w \u015bwiecie wsp\u00f3\u0142czesnym, Gaudium et Spes<\/em>, z 7 grudnia 1965 roku. S\u0142owo \u201eduszpasterska\u201d odnosi si\u0119 do jej \u201ehumanistycznego\u201d, opartego na sympatii, otwarto\u015bci i zrozumieniu, podej\u015bcia do cz\u0142owieka, jego historii i\u00a0aspekt\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnego \u017cycia i spo\u0142ecze\u0144stwa ludzkiego<\/em>, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem\u00a0problem\u00f3w, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 dzi\u015b najwa\u017cniejsze<\/em>.<\/p>\r\n

Dokument ten przenika dziewi\u0119tnasto- i dwudziestowieczny mit Post\u0119pu – post\u0119pu kultury i instytucji (GS 53), post\u0119pu gospodarczego i spo\u0142ecznego (GS 66), post\u0119pu technicznego (GS 23) oraz og\u00f3lnie poj\u0119tego\u00a0rozwoju ludzkiego<\/em> (GS 37, 39, 53, 72). Chodzi tu o nowe pojmowanie chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3re rozszerza sw\u00f3j zasi\u0119g, obejmuj\u0105c tak\u017ce \u201eanonimowych chrze\u015bcijan\u201d Karla Rahnera oraz \u201ewierz\u0105cych implicite\u201d E. Schillebeeckxa, a ponadto chrze\u015bcijan dojrza\u0142ych zgromadzenia soborowego<\/em> (str. 72).<\/p>\r\n

Gaudium et Spes<\/em>, mimo i\u017c zawiera domy\u015blnie doktryn\u0119, jest jednak dokumentem duszpasterskim, a jego oddalaj\u0105ce si\u0119 od Tradycji Ko\u015bcio\u0142a fragmenty pozbawione s\u0105 charakteru wi\u0105\u017c\u0105cego. Kiedy sam sob\u00f3r m\u00f3wi o sobie oraz o tre\u015bci w\u0142asnych dokument\u00f3w w kategoriach duszpastersko\u015bci, wyklucza w ten spos\u00f3b jakiekolwiek intencje normatywne.\u00a0I dlatego nie mo\u017ce uwa\u017ca\u0107 si\u0119 za dogmatyczny, ani ktokolwiek inny nie mo\u017ce go takim uczyni\u0107<\/em> (str. 23).<\/p>\r\n

Paradoks soboru<\/strong><\/p>\r\n

Vaticanum II, w odr\u00f3\u017cnieniu od wszystkich innych sobor\u00f3w powszechnych w historii Ko\u015bcio\u0142a, nie ma znaczenia doktrynalnego, a tym bardziej dogmatycznego, cechuje si\u0119 natomiast nowo\u015bci\u0105, je\u015bli chodzi o ruch i aktywno\u015b\u0107, jak\u0105 wni\u00f3s\u0142 do \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a. I w\u0142a\u015bnie owo \u201epodej\u015bcie duszpasterskie\u201d pragn\u0105 u\u015bwi\u0119ci\u0107 zwolennicy progresywizmu, przekszta\u0142caj\u0105c je w \u201edogmat\u201d. Paradoks polega na tym, \u017ce pragn\u0105 oni podnie\u015b\u0107 do rangi niepodwa\u017calnego dogmatu sob\u00f3r, kt\u00f3ry w wyra\u017any spos\u00f3b potwierdzi\u0142, \u017ce nie mia\u0142 zamiaru og\u0142asza\u0107 \u017cadnych prawd absolutnych.<\/p>\r\n

Tego, co duszpasterskie, nie rozpatruje si\u0119 w kategoriach prawd, lecz konkretnych rezultat\u00f3w. Bilans okresu posoborowego przedstawi\u0142 po raz pierwszy w\u0142a\u015bnie kardyna\u0142 Joseph Ratzinger, sprawuj\u0105cy \u00f3wcze\u015bnie funkcj\u0119 Prefekta Kongregacji Nauki Wiary, pisz\u0105c w s\u0142ynnym ju\u017c\u00a0Raporcie o stanie wiary<\/em>:<\/p>\r\n

Bezsprzecznie ostatnie dwudziestolecie by\u0142o dla Ko\u015bcio\u0142a katolickiego niefortunne. Skutki tego, co nast\u0105pi\u0142o po soborze, s\u0105 przeciwne oczekiwaniom wszystkich, tak\u017ce oczekiwaniom papie\u017cy Jana XXIII i Paw\u0142a VI. <\/em>(\u2026)\u00a0Oczekiwano skoku w prz\u00f3d, a tymczasem nast\u0105pi\u0142a dekadencja spod znaku rzekomego \u201educha soboru\u201d, natomiast jego prawdziwy duch zosta\u0142 w ten spos\u00f3b zdyskredytowany. <\/em>(\u2026) Ko\u015bci\u00f3\u0142 po soborze przypomina wielki plac budowy. <\/em>(\u2026)\u00a0na tym placu zagubiono projekt budowy i ka\u017cdy teraz j\u0105 kontynuuje wedle swego upodobania<\/em> (str. 25).<\/p>\r\n

Ks. Gherardini uwa\u017ca podobnie, \u017ce destrukcja Ko\u015bcio\u0142a, od Vaticanum II do dzisiaj, przybra\u0142a monstrualne rozmiary i dalej si\u0119 pog\u0142\u0119bia.\u00a0Uwa\u017cny obserwator, a przede wszystkim dojrza\u0142y katolik dostrze\u017ce z \u0142atwo\u015bci\u0105 t\u0119 kl\u0119sk\u0119, nawet w falach zalewaj\u0105cego nas relatywizmu, kt\u00f3ry por\u00f3wna\u0142bym do b\u0142otnistego i niszczycielskiego tsunami<\/em> (str. 93).<\/p>\r\n

W zamykaj\u0105cej ksi\u0105\u017ck\u0119\u00a0Pro\u015bbie do Ojca \u015awi\u0119tego<\/em> autor wyja\u015bnia, jak wa\u017cna jest dog\u0142\u0119bna i naukowa analiza zar\u00f3wno pojedynczych dokument\u00f3w soboru, jak i ich ca\u0142o\u015bci, a tak\u017ce ich odleg\u0142ych i bli\u017cszych \u017ar\u00f3de\u0142 – analiza por\u00f3wnawcza wzgl\u0119dem pozosta\u0142ych dwudziestu sobor\u00f3w, pozwalaj\u0105ca stwierdzi\u0107, czy Vaticanum II pod\u0105\u017ca za Tradycj\u0105 w spos\u00f3b mniej lub bardziej ewolucyjny, czy te\u017c cz\u0119\u015bciowo lub w ca\u0142o\u015bci z ni\u0105 zrywa. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II nie nale\u017cy bowiem do najbardziej udanych sobor\u00f3w w historii Ko\u015bcio\u0142a i jego Tradycji.<\/p>\r\n

Roberto de Mattei<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Tekst ukaza\u0142 si\u0119 w nr. 11 dwumiesi\u0119cznika „Polonia Christiana”.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II nie nale\u017cy do najbardziej udanych sobor\u00f3w z punktu widzenia Tradycji Ko\u015bcio\u0142a. Dowodzi tego nowe wa\u017cne studium pi\u00f3ra ostatniego przedstawiciela wielkiej \u201erzymskiej szko\u0142y teologicznej\u201d ks. Brunera Gherardiniego, b\u0119d\u0105ce g\u0142\u0119bok\u0105 refleksj\u0105 teologiczn\u0105 nad natur\u0105 ostatniego soboru powszechnego i jego konsekwencjami w historii dzisiejszego Ko\u015bcio\u0142a. Historyczna mowa wyg\u0142oszona w kurii rzymskiej 22 grudnia 2005 roku, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69803"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69803"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69803\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}