{"id":69244,"date":"2013-07-02T12:40:25","date_gmt":"2013-07-02T17:40:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=69244"},"modified":"2020-11-02T18:17:52","modified_gmt":"2020-11-02T23:17:52","slug":"bauman-brus-%e2%80%afsowieckie-elity-w%e2%80%afpolsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=69244","title":{"rendered":"Bauman, Brus \u2013 sowieckie \u201eelity” w Polsce"},"content":{"rendered":"
\r\n

Ostatnio polskie w\u0142adze, w tym premier, bronili prof. Zygmunta Baumana przed polskimi \u201efaszystami\u201d, kt\u00f3rzy \u201ezak\u0142\u00f3cili\u201d jego wyk\u0142ad na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim. To jeden z symboli tego, czym s\u0105 i sk\u0105d si\u0119 wywodz\u0105 elity III RP.<\/strong><\/p>\r\n

Bronili bowiem nie tylko \u201ewybitnego, \u015bwiatowej s\u0142awy socjologa\u201d, ale wcze\u015bniej stalinowskiego milicjanta, politruka w LWP i Korpusie Bezpiecze\u0144stwa Publicznego, kt\u00f3ry za walk\u0119 z \u201ebandami\u201d dosta\u0142 Krzy\u017c Walecznych, a tak\u017ce agenta zbrodniczej Informacji Wojskowej, ps. Semjon. Ale Bauman to niejedyny reprezentant sowieckich \u201eelit\u201d, kt\u00f3re zabija\u0142y Polak\u00f3w fizycznie i duchowo, utrwalaj\u0105c komunistyczn\u0105 nauk\u0119 na trupach elit przedwojennej Rzeczypospolitej. Taki sam czerwony rodow\u00f3d ma jego kolega – inny prof. W\u0142odzimierz Brus.<\/p>\r\n

Kiedy w sierpniu 2007 r. Brus zmar\u0142, w czerwonej i r\u00f3\u017cowej prasie czyta\u0142em nekrologi, \u017ce odszed\u0142 \u201ewybitny, zas\u0142u\u017cony profesor, prawy cz\u0142owiek w latach pr\u00f3by\u201d. Takie same peany s\u0142yszymy dzi\u015b – z ust tych samych \u015brodowisk – na cze\u015b\u0107 Baumana. W \u201eGazecie Wyborczej\u201d sylwetk\u0119 zmar\u0142ego (\u201eProfesor Brus – m\u00f3j mistrz\u201d) przedstawi\u0142 Waldemar Kuczy\u0144ski, magistrant Brusa z 1965 r. na Wydziale Ekonomii Politycznej Uniwersytetu Warszawskiego (w III RP doradca premier\u00f3w Mazowieckiego i Buzka): \u201eNajwi\u0119kszy pop\u0142och budzi\u0142 profesor W\u0142odzimierz Brus. Egzamin u niego uwa\u017cano za katarakt\u0119 \u015bmierci, kto j\u0105 przeby\u0142, mia\u0142 magisterk\u0119 w kieszeni\u201d.<\/p>\r\n

Ja mam inn\u0105, oczywi\u015bcie \u201eoszo\u0142omsk\u0105\u201d i \u201efaszystowsk\u0105\u201d refleksj\u0119. Nawet nie o Brusie, tylko o jego \u017conie. Pozostaj\u0105c w zaproponowanym przez Kuczy\u0144skiego klimacie \u015bmierci brzmia\u0142oby to mniej wi\u0119cej tak: Podpis Heleny Woli\u0144skiej nie by\u0142 katarakt\u0105 \u015bmierci, tylko jej przedsionkiem. Wymieniona pani – stalinowska prokurator – budzi\u0142a nie mniejszy pop\u0142och, ale nie w\u015br\u00f3d student\u00f3w, tylko polskich patriot\u00f3w, kt\u00f3rych pod dyktando bezpieki kaza\u0142a aresztowa\u0107. Jej podpis to nie by\u0142o zaliczenie w indeksie, ale przepustka na tamten \u015bwiat.<\/p>\r\n

Odwaga profesora<\/strong><\/p>\r\n

Kilka lat wcze\u015bniej uczczono – oczywi\u015bcie w \u201eGW\u201d – 80-lecie W\u0142odzimierza Brusa, tego \u201ewybitnego przedstawiciela \u015brodowiska rewizjonist\u00f3w i odwa\u017cnego ekonomisty\u201d. Prezes Fundacji Batorego Aleksander Smolar, wymieniaj\u0105c zas\u0142ugi profesora, napisa\u0142 w\u00f3wczas: \u201ejaka szkoda, \u017ce nie ma go tutaj\u201d. A ja – zn\u00f3w na przek\u00f3r politycznej poprawno\u015bci – doda\u0142em: szkoda, \u017ce do Polski nie wr\u00f3ci\u0142a przed oblicze Temidy jego \u017cona. Kiedy wybuch\u0142a sprawa dzia\u0142alno\u015bci Woli\u0144skiej w stalinowskim aparacie represji, zadzwoni\u0142em do oksfordzkiego mieszkania pa\u0144stwa Brus\u00f3w. By\u0142 11 pa\u017adziernika 1999 r. W s\u0142uchawce odezwa\u0142 si\u0119 m\u0119ski g\u0142os:<\/p>\r\n

– Czy rozmawiam z panem profesorem Brusem?<\/p>\r\n

– Tak, a o co chodzi?<\/p>\r\n

– O pana \u017con\u0119, Helen\u0119 Woli\u0144sk\u0105-Brus. Do 15 pa\u017adziernika powinna si\u0119 stawi\u0107 na przes\u0142uchanie w warszawskiej prokuraturze w sprawie bezprawnego aresztowania genera\u0142a Fieldorfa.<\/p>\r\n

– \u0179ona nie b\u0119dzie rozmawia\u0142a z pras\u0105. Ja te\u017c nie.<\/p>\r\n

– Dlaczego?<\/p>\r\n

– Po prostu nie.<\/p>\r\n

Gdzie si\u0119 podzia\u0142a tak wychwalana odwaga pana profesora?<\/p>\r\n

Pob\u0142a\u017canie MO i UB<\/strong><\/p>\r\n

W 1921 r. w P\u0142ocku w rodzinie Abrama Zylberberga i Heleny z domu Askanas urodzi\u0142 si\u0119 syn Beniamin. Po latach Beniamin Zylberberg – p\u00f3\u017aniejszy W\u0142odzimierz Brus – tak t\u0142umaczy\u0142 swoj\u0105 drog\u0119 do komunizmu: \u201eChocia\u017c sytuacja mojej w\u0142asnej rodziny by\u0142a relatywnie dobra (m\u00f3j ojciec – pracownik umys\u0142owy ochotniczej organizacji \u017cydowskiej – zachowa\u0142 prac\u0119 w ca\u0142ym okresie mi\u0119dzywojennym), zestawienie nieczynnych fabryk i marnowanych produkt\u00f3w obok armii ludzi desperacko poszukuj\u0105cych pracy i walcz\u0105cych o swe przetrwanie rodzi\u0142o pytania, kt\u00f3rych nie mo\u017cna by\u0142o zlekcewa\u017cy\u0107\u201d.<\/p>\r\n

Potem przysz\u0142y ksi\u0105\u017cki – wedle okre\u015blenia samego Brusa (w\u00f3wczas jeszcze Zylberberga) – \u201eojc\u00f3w za\u0142o\u017cycieli\u201d: \u201eEkonomia polityczna\u201d Bogdanowa, \u201eNauki ekonomiczne\u201d i \u201eManifest komunistyczny\u201d Marksa: \u201eWszystko to wywar\u0142o na mnie wielkie wra\u017cenie, jako przekonuj\u0105ce wyja\u015bnienie procesu historycznego, wskazuj\u0105ce obecnie na socjalizm z jego planow\u0105 gospodark\u0105 jako jedyne realistyczne lekarstwo na ewidentnie nieuleczalne choroby kapitalizmu\u201d.<\/p>\r\n

Waldemar Kuczy\u0144ski we wspomnieniu: \u201eNiski, metaliczny baryton, sylwetka energiczna, wojskowa, s\u0142u\u017cy\u0142 chyba u Berlinga\u201d. Nie chyba, tylko na pewno. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w w Saratowie (ZSRS) w 1944 r. Zylberberg rozpocz\u0105\u0142 \u201es\u0142u\u017cb\u0119\u201d w aparacie polityczno-wychowawczym LWP. W maju 1945 r. alarmowa\u0142 central\u0119 o sytuacji na Opolszczy\u017anie: \u201eMilicja jest b. s\u0142aba, \u017ale uzbrojona i na nies\u0142ychanie niskim poziomie moralnym. […] Milicjanci bior\u0105 udzia\u0142 w rabunkach, s\u0105 cz\u0119sto w cichej zmowie z \u201eszabrownikami\u201d. […] Kierownictwo MO i UB odnosz\u0105 si\u0119 z najwi\u0119kszym pob\u0142a\u017caniem do rabunk\u00f3w i gwa\u0142t\u00f3w\u201d. I dalej: \u201eW kampaniach wyborczych roku 1946 (najpierw referendum, p\u00f3\u017aniej wybory do parlamentu) wojsko jako ca\u0142o\u015b\u0107, a w szczeg\u00f3lno\u015bci jego zarz\u0105d polityczno-wychowawczy, by\u0142y silnie zaanga\u017cowane po stronie kierowanej przez komunist\u00f3w koalicji przeciw si\u0142om opozycji. Na pocz\u0105tku 1947 roku zosta\u0142em zwolniony z wojska, aby zosta\u0107 m\u0142odszym redaktorem teoretycznego dwumiesi\u0119cznika Polskiej Partii Robotniczej – polskiego odpowiednika partii komunistycznej (zosta\u0142em cz\u0142onkiem partii jeszcze w wojsku)\u201d.<\/p>\r\n

\u201eFaszystowska dyktatura\u201d<\/p>\r\n

Przez parti\u0119 politruk Brus zosta\u0142 skierowany na odcinek nauki – podj\u0105\u0142 prac\u0119 w Instytucie Nauk Spo\u0142ecznych przy KC PZPR, SGPiS i na Wydziale Ekonomii Politycznej UW. Mia\u0142 \u201eumacnia\u0107 pion ideologiczny i wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w obalaniu nauki bur\u017cuazyjnej\u201d. Robi\u0142 to z powodzeniem. Wtedy z uczelni musia\u0142y odej\u015b\u0107 takie tuzy przedwojennej profesury, jak Kotarbi\u0144ski, Tatarkiewicz, Ossowscy.<\/p>\r\n

W swoich publikacjach wychwala\u0142 \u201edemokracj\u0119\u201d w Zwi\u0105zku Sowieckim, a w Polsce ekonomi\u0119 marksistowsko-leninowsk\u0105 (przeciwn\u0105 kapitalistyczno-obszarniczej) oraz jej mentor\u00f3w – Bieruta i Minca, r\u00f3wnocze\u015bnie atakuj\u0105c niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119 – zgni\u0142\u0105 i umieraj\u0105c\u0105 pod rz\u0105dami \u201ebezwzgl\u0119dnej faszystowskiej dyktatury sanacji\u201d. Sk\u0105d my to znamy? Wystarczy tylko sanacj\u0119 zamieni\u0107 na kaczyzm.<\/p>\r\n

W po\u0142owie lat 50. Brus zmieni\u0142 front: ortodoksyjny marksista – jak wielu jemu podobnych – zosta\u0142 rewizjonist\u0105. O 1956 r. pisa\u0142: \u201eWkr\u00f3tce zacz\u0119\u0142o si\u0119 zwalnianie z wi\u0119zie\u0144 i oboz\u00f3w koncentracyjnych, pocz\u0105tkowo powoli, a nast\u0119pnie szybciej i szerzej, milion\u00f3w rzekomych \u201ewrog\u00f3w ludu\u201d, ods\u0142aniaj\u0105c prawdziw\u0105 skal\u0119 i okrucie\u0144stwa bezpodstawnych prze\u015bladowa\u0144\u201d. Jako\u015b zapomnia\u0142 prof. Brus, \u017ce ju\u017c w\u00f3wczas \u017cy\u0142 pod jednym dachem z osob\u0105 za te okrucie\u0144stwa odpowiedzialn\u0105.<\/p>\r\n

W 1957 r. tak chcia\u0142 zmienia\u0107 socjalizm: \u201eProgram zmian w modelu gospodarczym powinien zawiera\u0107 – jako jeden z zasadniczych punkt\u00f3w – zadanie pog\u0142\u0119bienia planowania centralnego\u201d. Nale\u017ca\u0142 m.in. do Klubu Krzywego Ko\u0142a, razem z W\u0142adys\u0142awem Bartoszewskim, kt\u00f3rego Helena Woli\u0144ska przetrzymywa\u0142a bezprawnie w wi\u0119zieniu przez 18 miesi\u0119cy bez przedstawienia aktu oskar\u017cenia.<\/p>\r\n

Poparcie dla Solidarno\u015bci<\/strong><\/p>\r\n

Dla W\u0142odzimierza Brusa marzec 1968 r. zacz\u0105\u0142 si\u0119 w styczniu. W akcie protestu przeciwko zdj\u0119ciu \u201eDziad\u00f3w\u201d Dejmka w Teatrze Narodowym wyst\u0105pi\u0142 z PZPR u. Na spotkaniu aktywu partyjnego w Sali Kongresowej 19 marca Gomu\u0142ka (towarzysza \u201eWies\u0142awa\u201d przed \u201eodwil\u017c\u0105\u201d Woli\u0144ska te\u017c chcia\u0142a wsadzi\u0107 do wi\u0119zienia, tak jak to zrobi\u0142a z jego najbli\u017cszym wsp\u00f3\u0142pracownikiem – Zenonem Kliszk\u0105) zaatakowa\u0142 literat\u00f3w, m.in. Stefana Kisielewskiego i Paw\u0142a Jasienic\u0119, i naukowc\u00f3w – opr\u00f3cz Brusa tak\u017ce Bronis\u0142awa Baczk\u0119, Leszka Ko\u0142akowskiego i Zygmunta Baumana: \u201eZwalczaj\u0105c od lat polityk\u0119 naszej partii z pozycji rewizjonistycznych – \u015bwiadomie i z premedytacj\u0105 s\u0105czyli wrogie pogl\u0105dy polityczne w umys\u0142y powierzonej ich pieczy m\u0142odzie\u017cy\u201d.<\/p>\r\n

Na \u0142amach \u201eWalki M\u0142odych\u201d Brus zosta\u0142 postawiony w jednym rz\u0119dzie z Bermanem, R\u00f3\u017ca\u0144skim i \u015awiat\u0142\u0105. Prowokacja wobec profesora zawiera\u0142a jednak \u017ad\u017ab\u0142o prawdy – komunistyczny politruk Brus przyby\u0142 razem z nimi z ZSRS, \u017ceby instalowa\u0107 w Polsce now\u0105 w\u0142adz\u0119, a rewizjoni\u015bcie Brusowi jako\u015b nigdy nie przeszkadza\u0142o, \u017ce prywatnie zwi\u0105za\u0142 si\u0119 ze stalinowsk\u0105 inkwizytork\u0105.<\/p>\r\n

Brus zosta\u0142 wyrzucony z UW. To najlepiej znany fakt z jego biografii, utrwalany przez czerwone i r\u00f3\u017cowe media. Ta sama decyzja, kt\u00f3r\u0105 podpisa\u0142 minister o\u015bwiaty i szkolnictwa wy\u017cszego Henryk Jab\u0142o\u0144ski dotyczy\u0142a r\u00f3wnie\u017c m.in. Baczki, Ko\u0142akowskiego i Baumana. Wszyscy wyjechali z PRL u i zostali wielce szanowanymi na \u015bwiecie autorytetami.<\/p>\r\n

Brus wspomina\u0142, \u017ce wobec niemo\u017cno\u015bci znalezienia akademickiej pracy w Polsce, przyj\u0105\u0142 zaproszenie University of Glasgow, a po roku \u201enadarzy\u0142a si\u0119 sposobno\u015b\u0107 kontynuowania pracy w mojej dziedzinie na d\u0142ugoterminowych zasadach w Oksfordzie\u201d. Razem z Helen\u0105 Woli\u0144sk\u0105-Brus zamieszka\u0142 w spokojnej, willowej dzielnicy tego uniwersyteckiego miasteczka. Profesor wyk\u0142ada\u0142 ekonomi\u0119, ale te\u017c filologi\u0119 rosyjsk\u0105 i \u015brodkowoeuropejsk\u0105 w Wolfson i Saint Anthony\u2019s College. Jego \u017cona uczestniczy\u0142a w sympozjach naukowych, udziela\u0142a si\u0119 towarzysko, ostentacyjnie manifestuj\u0105c swoje poparcie dla Solidarno\u015bci i pot\u0119piaj\u0105c stan wojenny…<\/p>\r\n

Wsp\u00f3\u0142praca ze Stasi<\/strong><\/p>\r\n

Nie za spraw\u0105 W\u0142odzimierza Brusa Helena Woli\u0144ska by\u0142a w latach 1945-1955 jedn\u0105 z bardziej wp\u0142ywowych os\u00f3b na szczytach komunistycznej w\u0142adzy. Wysokie miejsce w aparacie partyjnym i pa\u0144stwowym zawdzi\u0119cza\u0142a za\u017cy\u0142ej znajomo\u015bci z Franciszkiem J\u00f3\u017awiakiem, przedwojennym dzia\u0142aczem WKP(b) i KPP. Jako \u201eLena\u201d pracowa\u0142a najpierw w jego sztabie GL i AL, potem w milicji (J\u00f3\u017awiak by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 i pierwszym komendantem MO), a nast\u0119pnie w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej (od marca 1945 r. do marca 1949 r. J\u00f3\u017awiak by\u0142 wiceministrem bezpieki).<\/p>\r\n

Z Brusem, z kt\u00f3rym wzi\u0119\u0142a \u015blub jeszcze w 1940 r., zesz\u0142a si\u0119 ponownie w 1956 r., daj\u0105c kosza J\u00f3\u017awiakowi. W po\u0142owie lat 70. W\u0142odzimierz Brus podj\u0105\u0142 tajn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze wschodnioniemieck\u0105 Stasi – zosta\u0142 przy\u0142apany z kochank\u0105 w hotelu i w obawie przed zaborcz\u0105 \u017con\u0105 uleg\u0142 szanta\u017cowi Stasi.
\r\nW 2006 r., po o\u015bmiu latach (!!!) od rozpocz\u0119cia przez Polsk\u0119 procedury ekstradycyjnej, Brytyjczycy odm\u00f3wili nam wydania Woli\u0144skiej. Nie powiod\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c jej ekstradycja na podstawie ENA (Europejski Nakaz Aresztowania). Helena Woli\u0144ska-Brus zmar\u0142a nieos\u0105dzona w 2008 r. w Oksfordzie. Zosta\u0142a pochowana razem ze zmar\u0142ym rok wcze\u015bniej m\u0119\u017cem w kwaterze \u017cydowskiej cmentarza Wolvercote. Przyjaci\u00f3\u0142k\u0119 \u017cegna\u0142 prof. Leszek Ko\u0142akowski.<\/p>\r\n

Tadeusz P\u0142u\u017ca\u0144ski\/GPC<\/strong><\/em><\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ostatnio polskie w\u0142adze, w tym premier, bronili prof. Zygmunta Baumana przed polskimi \u201efaszystami\u201d, kt\u00f3rzy \u201ezak\u0142\u00f3cili\u201d jego wyk\u0142ad na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim. To jeden z symboli tego, czym s\u0105 i sk\u0105d si\u0119 wywodz\u0105 elity III RP. Bronili bowiem nie tylko \u201ewybitnego, \u015bwiatowej s\u0142awy socjologa\u201d, ale wcze\u015bniej stalinowskiego milicjanta, politruka w LWP i Korpusie Bezpiecze\u0144stwa Publicznego, kt\u00f3ry za […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,343,92,53,197,81,55,36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69244"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69244"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69244\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120145,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69244\/revisions\/120145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69244"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69244"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69244"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}