{"id":69068,"date":"2013-06-29T21:42:54","date_gmt":"2013-06-30T02:42:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=69068"},"modified":"2013-06-28T22:20:25","modified_gmt":"2013-06-29T03:20:25","slug":"przyjmowanie-ciala-pana-naszego-jezusa-chrystusa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=69068","title":{"rendered":"Przyjmowanie Cia\u0142a Pana naszego Jezusa Chrystusa"},"content":{"rendered":"<p><strong>W ostatnich latach coraz bardziej nasila si\u0119 w Ko\u015bciele powszechnym sp\u00f3r pomi\u0119dzy tzw. modernistami i tradycjonalistami odno\u015bnie formy godnego przyjmowania Komunii \u015awi\u0119tej. Zanim przedstawimy argumenty obydwu stron, postawmy najpierw pytanie o charakterze fundamentalnym: czym jest przyj\u0119cie Komunii \u015awi\u0119tej?<\/strong><\/p>\r\n<p>Jak poucza nas Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, Komunia \u015awi\u0119ta jest pokarmem nie\u015bmiertelno\u015bci, lekarstwem pozwalaj\u0105cym nam nie umiera\u0107, lecz \u017cy\u0107 wiecznie w Jezusie Chrystusie (por. KKK 1405), a przyst\u0119powanie do Komunii \u015awi\u0119tej to przyjmowanie samego Chrystusa, kt\u00f3ry ofiarowa\u0142 si\u0119 za nas (por. KKK 1382). Dobitnie prawd\u0119 t\u0119 wyra\u017caj\u0105 s\u0142owa Jezusa zapisane na kartach Ewangelii wg \u015bw. Jana: \u201eJa jestem chlebem \u017cywym, kt\u00f3ry zst\u0105pi\u0142 z nieba. Je\u015bli kto spo\u017cywa ten chleb, b\u0119dzie \u017cy\u0142 na wieki\u201d (J 6, 51).<\/p>\r\n<p>Jest rzecz\u0105 znamienn\u0105, i\u017c w \u017ar\u00f3d\u0142owych dokumentach Soboru Watyka\u0144skiego II nie znalaz\u0142y si\u0119 zalecenia co do nowych form przyjmowania Komunii \u015awi\u0119tej (czyli pozosta\u0142 pierwowz\u00f3r przyjmowania Cia\u0142a Chrystusa &#8211; na kl\u0119cz\u0105co i do ust). Zmiany, kt\u00f3re dokona\u0142y si\u0119 w wielu krajach, szczeg\u00f3lnie w Europie Zachodniej, mia\u0142y miejsce przede wszystkim przez zastosowanie metody fakt\u00f3w dokonanych, cz\u0119sto z wykorzystaniem tzw. ruch\u00f3w odnowy liturgicznej, kt\u00f3rym niejako powierzono \u201emisj\u0119\u201d wprowadzania zmian w poszczeg\u00f3lnych wsp\u00f3lnotach parafialnych. Dotyczy\u0142y one tak\u017ce m.in. sposobu przyjmowania Komunii \u015awi\u0119tej, gdzie wbrew wyra\u017anym zakazom, zacz\u0119to praktykowa\u0107 przyjmowanie Cia\u0142a Chrystusa na r\u0119k\u0119. Potwierdzeniem tego jest fakt, i\u017c praktyka ta zosta\u0142a wprowadzona w Holandii ju\u017c w 1967 r.<a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn1\" name=\"_ednref1\">[1]<\/a> Tak wi\u0119c nast\u0105pi\u0142o to 2 lata wcze\u015bniej zanim Instrukcja Memoriale Domini z dnia 29 maja 1969 r. stworzy\u0142a prawn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyjmowania Komunii \u015awi\u0119tej na r\u0119k\u0119, pod warunkiem je\u017celi Konferencja Episkopatu danego kraju o to poprosi (Episkopat m\u00f3g\u0142 wyst\u0105pi\u0107 ze stosown\u0105 pro\u015bb\u0105 po g\u0142osowaniu, w kt\u00f3rym 2\/3 g\u0142os\u00f3w opowie si\u0119 \u201eza\u201d) <a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn2\" name=\"_ednref2\">[2]<\/a>.<\/p>\r\n<p>W poczuciu troski i odpowiedzialno\u015bci za Ko\u015bci\u00f3\u0142, nale\u017cy postawi\u0107 fundamentalne pytanie o faktyczne przyczyny wprowadzenia tej praktyki, kt\u00f3ra przez wiele wiek\u00f3w by\u0142a w Ko\u015bciele zabroniona. Czy by\u0142a to tylko wymuszona konieczno\u015b\u0107 dostosowania si\u0119 do nowej formu\u0142y zapocz\u0105tkowanej w Holandii, a nast\u0119pnie w innych krajach Europy Zachodniej, czy te\u017c decyduj\u0105cym czynnikiem by\u0142o o\u017cywcze dzia\u0142anie Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry wskaza\u0142 na konieczno\u015b\u0107 dokonania zmian w sposobach przyjmowania Boskiego Chleba?<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<h4><b>1. Komunia \u015awi\u0119ta na kl\u0119cz\u0105co <br \/><\/b><\/h4>\r\n<p>Obecny Ojciec \u015awi\u0119ty Benedykt XVI, jeszcze jako \u00f3wczesny Prefekt Kongregacji do spraw Nauki Wiary w ksi\u0105\u017cce \u201eDuch Liturgii\u201d z 2000 r. napisa\u0142:<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><i>\u201e(\u2026)<b>Istniej\u0105 wp\u0142ywowe \u015brodowiska, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 wyperswadowa\u0107 nam postaw\u0119 kl\u0119cz\u0105c\u0105.<\/b> Us\u0142ysze\u0107 mo\u017cna, i\u017c kl\u0119czenie nie pasuje do naszej kultury (czyli w\u0142a\u015bciwie do jakiej?), i\u017c nie wypada to dojrza\u0142emu cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry staje naprzeciw Boga, lub te\u017c \u017ce nie wypada to cz\u0142owiekowi zbawionemu, kt\u00f3ry dzi\u0119ki Chrystusowi sta\u0142 si\u0119 wolny i dlatego te\u017c nie musi ju\u017c kl\u0119cze\u0107. Zwyczaj kl\u0119kania nie pochodzi z jakiej\u015b bli\u017cej nieokre\u015blonej kultury- pochodzi z Biblii i biblijnego poznania Boga. Znaczenie postawy kl\u0119cz\u0105cej w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym u\u015bwiadamia nam fakt, \u017ce s\u0142owo proskynein pojawia si\u0119 w Nowym Testamencie 59 razy, z czego 24 razy w Apokalipsie, ksi\u0119dze niebia\u0144skiej liturgii, kt\u00f3ra przedstawiona zostaje Ko\u015bcio\u0142owi jako wz\u00f3r kultu Bo\u017cego<a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn3\" name=\"_ednref3\"><b>[3]<\/b><\/a>.(\u2026)\u201d<\/i><\/p>\r\n<p>Kardyna\u0142 Joseph Ratzinger w ww. ksi\u0105\u017cce odwo\u0142uje si\u0119 m.in. do Ewangelii wed\u0142ug \u015bw. Jana.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><i>\u201e(&#8230;)Tam termin proskynein pojawia si\u0119 jedena\u015bcie razy, z czego dziewi\u0119\u0107 razy w rozmowie Jezusa z Samarytank\u0105 przy studni (J 4, 19-24). Rozmowa ta jest w ca\u0142o\u015bci po\u015bwi\u0119cona tematowi uwielbienia i jest rzecz\u0105 bezsporn\u0105, \u017ce zar\u00f3wno tutaj, jak i w o og\u00f3le w ca\u0142ej Ewangelii Janowej, s\u0142owo proskynein znaczy: \u201euwielbia\u0107\u201d. Ostatecznie rozmowa ko\u0144czy si\u0119 podobnie jak dialog z uzdrowionym \u015blepcem: \u201eJestem nim Ja, kt\u00f3ry z tob\u0105 m\u00f3wi\u0119\u201d. W tych dw\u00f3ch fragmentach znaczenie duchowe i cielesne s\u0142owa proskynein nie daj\u0105 si\u0119 od siebie ca\u0142kowicie oddzieli\u0107. Gest cielesny jest jako taki no\u015bnikiem duchowego sensu &#8211; adoracji, bez kt\u00f3rej sam gest by\u0142by bezsensowny. Akt duchowy musi si\u0119 ze swej istoty i ze wzgl\u0119du na cielesno-duchow\u0105 jedno\u015b\u0107 cz\u0142owieka wyrazi\u0107 koniecznie w ge\u015bcie cia\u0142a. Obydwa te aspekty dlatego s\u0105 w tym jednym s\u0142owie tak mocno ze sob\u0105 stopione, gdy\u017c przynale\u017c\u0105 do siebie w perspektywie wewn\u0119trznej. Tam, gdzie kl\u0119czenie to czysta zewn\u0119trzno\u015b\u0107, zwyk\u0142y akt zewn\u0119trzny, tam staje si\u0119 ono bezsensowne; jednak\u017ce tak\u017ce tam, gdzie kto\u015b pr\u00f3buje ograniczy\u0107 adoracj\u0119 do sfery czysto duchowej, nie uciele\u015bniaj\u0105c jej, tam akt adoracji ga\u015bnie, bo czysta duchowo\u015b\u0107 nie odpowiada istocie cz\u0142owieka. Adoracja jest jednym z tych zasadniczych akt\u00f3w, kt\u00f3re dotycz\u0105 ca\u0142ego cz\u0142owieka. St\u0105d <b>w obecno\u015bci Boga \u017cywego nie wolno porzuci\u0107 gestu ugi\u0119cia kolan<\/b><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn4\" name=\"_ednref4\"><b>[4]<\/b><\/a>.(\u2026)\u201d<\/i><\/p>\r\n<p>Potwierdzeniem powy\u017cszego s\u0105 s\u0142owa zapisane przez \u015bw. Paw\u0142a w li\u015bcie do Filippian o Jezusie Chrystusie:<i> \u201e(\u2026) uni\u017cy\u0142 samego siebie, stawszy si\u0119 pos\u0142usznym a\u017c do \u015bmierci &#8211; i to \u015bmierci krzy\u017cowej. Dlatego te\u017c B\u00f3g Go nad wszystko wywy\u017cszy\u0142 i darowa\u0142 Mu imi\u0119 ponad wszelkie imi\u0119, aby na imi\u0119 Jezusa zgi\u0119\u0142o si\u0119 ka\u017cde kolano istot niebieskich i ziemskich, i podziemnych\u201d (Flp 2, 8-10). <\/i>St\u0105d, je\u015bli mamy przyj\u0105\u0107 sakramentalnie obecnego Jezusa Chrystusa pod postaci\u0105 chleba, to zgodnie ze S\u0142owem Bo\u017cym nale\u017cy odda\u0107 mu cze\u015b\u0107 poprzez przykl\u0119kni\u0119cie. Je\u017celi wiemy, kogo przyjmujemy, to powinni\u015bmy ukl\u0119kn\u0105\u0107 przed Tym, kt\u00f3ry umar\u0142 na Krzy\u017cu dla naszego Zbawienia (zob. Rz 5, 10) i po trzech dniach Zmartwychwsta\u0142, staj\u0105c si\u0119 prawdziwym Mesjaszem &#8211; Synem Bo\u017cym (por. J 20, 31). Poza tym postawa kl\u0119cz\u0105ca ukazuje sedno Mi\u0142o\u015bci dzi\u0119kczynnej mi\u0119dzy Bogiem a cz\u0142owiekiem, mi\u0119dzy Stw\u00f3rc\u0105 a stworzeniem, mi\u0119dzy Panem a prochem\u2026, kt\u00f3ry powinien pragn\u0105\u0107 w jak najgodniejszy spos\u00f3b przyj\u0105\u0107 Boga do swego serca.<\/p>\r\n<p>Je\u015bli natomiast stoimy przed Nim, tzn., \u017ce \u015bwiadomie rezygnujemy z oddania Mu nale\u017cnego szacunku. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce traktujemy Go wtedy jak napotkanego, znanego nam cz\u0142owieka, na powitanie kt\u00f3rego wstajemy, aby u\u015bciska\u0107 d\u0142o\u0144. Istot\u0119 kolan w j\u0119zyku biblijnym wyja\u015bnia dominikanin o. Tomasz Kwiecie\u0144. Kolana symbolizuj\u0105 si\u0142\u0119 cz\u0142owieka- \u201ezginam kolana tylko przed Kim\u015b silniejszym ode mnie\u201d<a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn5\" name=\"_ednref5\">[5]<\/a>. Nie spos\u00f3b nie odwo\u0142a\u0107 si\u0119 tu do poruszaj\u0105cej opowie\u015bci, kt\u00f3r\u0105 przytacza w swojej Historii Ko\u015bcielnej Euzebiusz z Cezarei. Przypomina \u015bwi\u0119tego Jakuba, \u201ebrata Pa\u0144skiego\u201d, pierwszego biskupa Jerozolimy i przyw\u00f3dcy Ko\u015bcio\u0142a judeochrze\u015bcija\u0144skiego (II wiek), kt\u00f3ry mia\u0142 kolana zgrubia\u0142e jak wielb\u0142\u0105d, gdy\u017c stale kl\u0119cz\u0105c, uwielbia\u0142 Boga i b\u0142aga\u0142 o przebaczenie dla swojego ludu<a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn6\" name=\"_ednref6\">[6]<\/a>. Warto te\u017c wspomnie\u0107 opowiadanie zaczerpni\u0119te z apoftegmat\u00f3w Ojc\u00f3w Pustyni. M\u00f3wi ono o diable, kt\u00f3ry zosta\u0142 zmuszony przez Boga do pokazania si\u0119 opatowi Apollonowi: \u201eDiabe\u0142 by\u0142 czarny, brzydki, o przera\u017caj\u0105co w\u0105t\u0142ych cz\u0142onkach, przede wszystkim jednak nie mia\u0142 kolan. <b>Niezdolno\u015b\u0107 kl\u0119czenia okazuje si\u0119 zatem istot\u0105 elementu diabolicznego<a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn7\" name=\"_ednref7\"><b>[7]<\/b><\/a>.\u201d <br \/><\/b><\/p>\r\n<p>Na koniec tych rozwa\u017ca\u0144 przytoczmy raz jeszcze s\u0142owa kard. Josepha Ratzingera: <i>\u201e(\u2026)Wyra\u017cenie, za pomoc\u0105 kt\u00f3rego \u015bw. \u0141ukasz opisuje kl\u0119czenie chrze\u015bcijanina (theis ta gonata) nie jest znane klasycznej grece. Chodzi tu o termin specyficznie chrze\u015bcija\u0144ski. Wraz z t\u0105 uwag\u0105 zataczamy ko\u0142o i docieramy do pocz\u0105tku naszych rozwa\u017ca\u0144. By\u0107 mo\u017ce zatem postawa kl\u0119cz\u0105ca jest rzeczywi\u015bcie czym\u015b obcym dla kultury nowoczesnej, skoro jest ona kultur\u0105, kt\u00f3ra oddali\u0142a si\u0119 od wiary i wiary ju\u017c nie zna, podczas gdy upadni\u0119cie na kolana w wierze jest prawid\u0142owym i p\u0142yn\u0105cym z wn\u0119trza, koniecznym gestem. Kto uczy si\u0119 wierzy\u0107, ten uczy si\u0119 tak\u017ce kl\u0119ka\u0107, a wiara lub liturgia, kt\u00f3re zarzuci\u0142yby modlitewne kl\u0119czenie, by\u0142yby wewn\u0119trznie ska\u017cone. <b>Tam, gdzie owa postawa zanik\u0142a, tam ponownie trzeba nauczy\u0107 si\u0119 kl\u0119ka\u0107,<\/b> aby\u015bmy modl\u0105c si\u0119, pozostawali we wsp\u00f3lnocie Aposto\u0142\u00f3w m\u0119czennik\u00f3w, we wsp\u00f3lnocie ca\u0142ego kosmosu, w jedno\u015bci z samym Chrystusem<a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn8\" name=\"_ednref8\"><b>[8]<\/b><\/a>.(\u2026)\u201d<\/i><\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<h4><b>2. Komunia \u015awi\u0119ta do ust<\/b><\/h4>\r\n<p>Najbardziej powszechnym argumentem za przyjmowaniem Komunii \u015awi\u0119tej do r\u0119ki jest to, i\u017c tak czyniono w Ko\u015bciele Pierwotnym, wychodz\u0105c ze s\u0142\u00f3w Chrystusa wypowiedzianych podczas Ostatniej Wieczerzy \u201ebierzcie i jedzcie\u201d, gdy Jezus rozdawa\u0142 Komunie \u015awi\u0119t\u0105 na r\u0119k\u0119, a Aposto\u0142owie zajmowali postaw\u0119 p\u00f3\u0142le\u017c\u0105c\u0105. R\u00f3wnie znanym argumentem za jest twierdzenie, \u017ce r\u0119ka nie jest mniej godna od j\u0119zyka, a skoro przyjmowano tak w Ko\u015bciele Pocz\u0105tk\u00f3w to nie wolno m\u00f3wi\u0107, \u017ce wtedy przyjmowano niegodnie.<\/p>\r\n<p>To prawda. Jednak ta forma stopniowo przemienia\u0142a si\u0119, a powodem dokonywanych zmian by\u0142o d\u0105\u017cenie do pog\u0142\u0119bienia wiary w sakramentaln\u0105 obecno\u015b\u0107 Chrystusa w konsekrowanej Hostii. Z czasem Ko\u015bci\u00f3\u0142 pierwszych wiek\u00f3w doszed\u0142 do wniosku, \u017ce najlepsz\u0105 form\u0105 przyjmowania Komunii \u015awi\u0119tej b\u0119dzie udzielanie Jej z r\u0119ki kap\u0142ana do ust wiernych. Od samego pocz\u0105tku forma ta stosowana by\u0142a powszechnie dla chorych i dzieci<a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn9\" name=\"_ednref9\">[9]<\/a>. Wkr\u00f3tce sta\u0142a si\u0119 ona jedyn\u0105 obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 norm\u0105, poniewa\u017c ju\u017c od V-VI wieku wydawano zakazy udzielania Komunii \u015awi\u0119tej do r\u0119ki<a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn10\" name=\"_ednref10\">[10]<\/a>. Jedynie na niekt\u00f3rych terenach utrzyma\u0142 si\u0119 co najwy\u017cej do IX wieku zwyczaj k\u0142adzenia Cia\u0142a Chrystusa na d\u0142o\u0144 przykryt\u0105 specjaln\u0105 chust\u0105<a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn11\" name=\"_ednref11\">[11]<\/a>. Synod w Kordobie w 839 r. odrzuci\u0142 jednoznacznie udzielanie \u015bwieckim Komunii \u015awi\u0119tej na r\u0119k\u0119, uzasadniaj\u0105c to niebezpiecze\u0144stwem zbezczeszczenia Cia\u0142a Pa\u0144skiego<a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn12\" name=\"_ednref12\">[12]<\/a>. W 878 r. ostatecznie Sob\u00f3r w Rouen w kanonie 2 wyra\u017anie zabroni\u0142 udzielania osobom \u015bwieckim Cia\u0142a Chrystusa na r\u0119k\u0119, uwa\u017caj\u0105c t\u0119 form\u0119 za ubli\u017caj\u0105c\u0105 i obra\u017aliw\u0105 Panu Bogu, i zarz\u0105dzaj\u0105c za to kar\u0119 odsuni\u0119cia od s\u0142u\u017cby o\u0142tarza<a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn13\" name=\"_ednref13\">[13]<\/a>. W ko\u0144cu praktyka Komunii \u015awi\u0119tej do r\u0105k ca\u0142kowicie zanik\u0142a w ca\u0142ym Ko\u015bciele, we wszystkich jego obrz\u0105dkach oraz we wszystkich obrz\u0105dkach wschodnich tak\u017ce poza Ko\u015bcio\u0142em katolickim.<\/p>\r\n<p>Analizuj\u0105c omawiane zagadnienie warto odwo\u0142a\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do \u015bw. Cyryla Jerozolimskiego (IV wiek), kt\u00f3ry m\u00f3wi o \u00f3wczesnej praktyce przyjmowania Komunii \u015awi\u0119tej:<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><i>\u201eZbli\u017caj\u0105c si\u0119 za\u015b nie podchod\u017a z wyci\u0105gni\u0119tymi d\u0142o\u0144mi ani ze stercz\u0105cymi palcami, lecz uczyniwszy z lewej r\u0119ki tron dla prawej, jako \u017ce ma ona przyj\u0105\u0107 Kr\u00f3la, i otworzywszy d\u0142o\u0144 przyjmij Cia\u0142o Chrystusa, m\u00f3wi\u0105c Amen\u2026 Przyjmij, uwa\u017caj\u0105c pilnie, by\u015b nic z Niego nie utraci\u0142; gdyby\u015b jednak utraci\u0142, to tak jakby\u015b odni\u00f3s\u0142 szkod\u0119 na swoich w\u0142asnych cz\u0142onkach. Powiedz mi za\u015b: gdyby ci kto\u015b da\u0142 py\u0142 z\u0142ota, czy\u017c nie trzyma\u0142by\u015b go z ca\u0142\u0105 pilno\u015bci\u0105 i nie uwa\u017ca\u0142by\u015b, by\u015b nic z tego nie utraci\u0142 i nie dozna\u0142 szkody? Czy wi\u0119c nie b\u0119dziesz jeszcze troskliwiej pilnowa\u0142 tego, co dro\u017csze nad z\u0142oto i drogie kamienie, aby ani okruszynka nie upad\u0142a<\/i><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn14\" name=\"_ednref14\">[14]<\/a><i>?\u201d<\/i><\/p>\r\n<p>Te s\u0142owa \u015bw. Cyryla Jerozolimskiego \u015bwiadcz\u0105 o jak najwi\u0119kszej czci do Cia\u0142a Chrystusa udzielanego pod postaci\u0105 chleba oraz do jak najwi\u0119kszej troski, by \u017caden okruch nie od\u0142ama\u0142 si\u0119 od Naj\u015bwi\u0119tszej Postaci. Dlatego te\u017c ow\u0105 praktyk\u0119 zmieniono, aby bezpo\u015brednio k\u0142a\u015b\u0107 Jezusa Chrystusa do ust, po to, aby wyeliminowa\u0107 jak\u0105kolwiek mo\u017cliwo\u015b\u0107 stracenia okruszk\u00f3w Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu, w kt\u00f3rym jest obecny sam Pan Jezus.<\/p>\r\n<p>W Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym napisane s\u0105 s\u0142owa Jezusa: \u201ebierzcie i jedzcie\u201d, kt\u00f3re kierowa\u0142 do Aposto\u0142\u00f3w (uczestnik\u00f3w Ostatniej Wieczerzy), a nie do chrze\u015bcijan wszystkich czas\u00f3w. Co wi\u0119cej, Aposto\u0142owie byli na Passze (Mk 14, 12), na kt\u00f3r\u0105 przyszli po to, aby co\u015b zje\u015b\u0107 (ucztowali, dlatego postawa p\u00f3\u0142le\u017c\u0105ca), a nie po to, aby by\u0107 \u015bwiadkiem pierwszej przemiany chleba w Cia\u0142o Jezusa Chrystusa, a wina w Jego Krew (Mk 26, 26-29). Zatem za w\u0105tpliwy nale\u017cy uzna\u0107 pogl\u0105d, i\u017c postawa Aposto\u0142\u00f3w w czasie Ostatniej Wieczerzy ma by\u0107 dla chrze\u015bcijan, tak\u017ce wsp\u00f3\u0142czesnych, wzorem zachowania si\u0119 podczas Przenaj\u015bwi\u0119tszej Ofiary- Uczty Zbawczej.<\/p>\r\n<p>Ponadto warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, \u017ce Aposto\u0142owie nie byli \u015bwiadomi tego, o czym m\u00f3wi\u0142 do nich Chrystus. Piotr nawet upomnia\u0142 Go, kiedy m\u00f3wi\u0142, \u017ce zostanie zabity, ale po trzech dniach zmartwychwstanie (por. Mk 8, 31-32). Czekali r\u00f3wnie\u017c do ostatniej chwili, w kt\u00f3rej Jezus wyci\u0105gnie miecz w g\u00f3r\u0119 i zniszczy wszystkich okupant\u00f3w ziem Izraela (\u017cydowska wizja Mesjasza). \u015awiadczy o tym postawa \u015bw. Piotra w Ogrodzie Oliwnym, w kt\u00f3rym uci\u0105\u0142 ucho jednemu ze stra\u017cnik\u00f3w, kt\u00f3rzy przyszli pojma\u0107 Jezusa (por. J 18, 10).<\/p>\r\n<p>Warto te\u017c rozwa\u017cy\u0107 s\u0142owa zapisane na kartach Ewangelii wed\u0142ug \u015bw. Jana, opisuj\u0105cej jak Jezus rozmno\u017cy\u0142 pi\u0119\u0107 bochenk\u00f3w chleba i dwie ryby na tak wielk\u0105 ilo\u015b\u0107, \u017ce starczy\u0142o, aby nasyci\u0107 prawie pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy ludzi. Nast\u0119pnie po spo\u017cyciu Jezus kaza\u0142 zebra\u0107 u\u0142omki chleba i wsadzi\u0107 je do koszy (J 6, 9-13).<\/p>\r\n<p>W przejmuj\u0105cy spos\u00f3b nawi\u0105zuje do tego ulubiony poeta Jana Paw\u0142a II &#8211; Cyprian Kamil Norwid:<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><i>\u201eDo kraju tego, gdzie kruszyn\u0119 chleba <\/i><\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><i>Podnosz\u0105 z ziemi przez uszanowanie <\/i><\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><i>Dla dar\u00f3w Nieba&#8230;<\/i><\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><i>T\u0119skno mi, Panie&#8230;\u201d.<\/i><\/p>\r\n<p>Je\u017celi do samego chleba ludzie mieli tak wielki szacunek, \u017ce nakazywano pozbiera\u0107 wszelkie okruszki z ziemi, to c\u00f3\u017c zrobi\u0107 z tymi, w kt\u00f3rych jest obecny Jezus Chrystus? Je\u017celi sam kap\u0142an, kt\u00f3ry wciela si\u0119 w Chrystusa podczas Mszy \u015awi\u0119tej i po rozdawaniu Cia\u0142a Chrystusa umywa opuszki palc\u00f3w w vasculum (naczyniu z wod\u0105), to w takim razie, dlaczego nie przeprowadza\u0107 puryfikacji u os\u00f3b \u015bwieckich, kt\u00f3re przyj\u0119\u0142y Pana Boga na ca\u0142\u0105 d\u0142o\u0144? Czy trudno\u015bci natury organizacyjno-technicznej mog\u0105 by\u0107 tu jakimkolwiek argumentem?<\/p>\r\n<p><b>\u00a0<\/b><\/p>\r\n<h4><b>3. Eucharystia jako symbol posi\u0142ku i powszechnego braterstwa\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/b><\/h4>\r\n<p>Na pocz\u0105tku dokonajmy zasadniczego por\u00f3wnania pomi\u0119dzy teologi\u0105 katolick\u0105, a protestanck\u0105.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><i>\u201e(\u2026)Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki g\u0142osi <b>transsubstancjacj\u0119<\/b>, czyli przeistoczenie. Wierzy, \u017ce podczas Komunii substancja (istota) chleba i wina moc\u0105 wzywanego Ducha \u015awi\u0119tego, przez powtarzane w modlitwie eucharystycznej s\u0142owa ustanowienia Eucharystii zostaje przemieniona w cia\u0142o i krew Chrystusa, tak \u017ce Cia\u0142o i Krew Pa\u0144ska obecne s\u0105 prawdziwie, rzeczywi\u015bcie i substancjalnie pod postaciami chleba i wina. Natomiast Wsp\u00f3lnoty lutera\u0144skie (w Polsce &#8222;Ko\u015bci\u00f3\u0142&#8221; ewangelicko-augsburski) nauczaj\u0105 o <b>konsubstancjacji<\/b>, to znaczy, \u017ce z chlebem i winem, kt\u00f3re nie zmieniaj\u0105 swej fizycznej substancji, obecne jest prawdziwe Cia\u0142o i Krew Chrystusa. Jest to mo\u017cliwe dlatego, \u017ce zdaniem luteran\u00f3w, Cia\u0142o Chrystusa jest wszechobecne. Ewangelicy nie uznaj\u0105 kultu hostii (op\u0142atka)<a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn15\" name=\"_ednref15\"><b>[15]<\/b><\/a>.(&#8230;)\u201d<\/i><\/p>\r\n<p>Widzimy wi\u0119c znacz\u0105c\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy Msz\u0105 \u015awi\u0119t\u0105, a protestanck\u0105 Wieczerz\u0105 Pa\u0144sk\u0105. Mo\u017cna zatem z ca\u0142\u0105 moc\u0105 stwierdzi\u0107, \u017ce bardzo daleko nam do wsp\u00f3lnego pojmowania Eucharystii. Jednak granica dziel\u0105ca obydwa wyznania zdaje si\u0119 zwolna zaciera\u0107, szczeg\u00f3lnie w krajach, w kt\u00f3rych dominuje protestantyzm, tj. w Europie Zachodniej i Ameryce P\u00f3\u0142nocnej. Tam w Ko\u015bciele Katolickim Eucharystia rozumiana jest przede wszystkim jako uczta, do kt\u00f3rej ka\u017cdy przyst\u0119puje. Wcale nie trzeba i\u015b\u0107 do konfesjona\u0142u by wyspowiada\u0107 si\u0119 ze swoich grzech\u00f3w, ale wystarczy, \u017ce przy spowiedzi powszechnej wypowie w my\u015blach swoje winy (tak jak u protestant\u00f3w, kt\u00f3rzy odrzucaj\u0105 spowied\u017a uszn\u0105), a celebrans (kap\u0142an sprawuj\u0105cy uczt\u0119) dokonuje ich odpuszczenia.<\/p>\r\n<p>W Polsce tradycja Sakramentu Pokuty jest jednak tak silnie zakorzeniona, \u017ce na dzie\u0144 dzisiejszy nic nie wskazuje na to, aby mo\u017cna by\u0142o z niej zrezygnowa\u0107, czy te\u017c zast\u0105pi\u0107 j\u0105 czym\u015b innym. Wierni codziennie mog\u0105 skorzysta\u0107 z pos\u0142ugi kap\u0142ana czekaj\u0105cego w konfesjonale, kt\u00f3ry dzi\u0119ki sakramentalnej mocy odpuszczenia grzech\u00f3w sprawia, i\u017c mo\u017cna godnie przyj\u0105\u0107 Pana Boga w Komunii \u015awi\u0119tej w stanie \u0142aski u\u015bwi\u0119caj\u0105cej.<\/p>\r\n<p>Nie mo\u017cna jednak popada\u0107 w samouspokojenie. Wystarczy raz jeszcze przypomnie\u0107 Holandi\u0119, kt\u00f3ra przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 posiada\u0142a najwi\u0119kszy procent misjonarzy w stosunku do og\u00f3\u0142u ludno\u015bci. Obecnie jest krajem, w kt\u00f3rym Komunia \u015awi\u0119tej rozdawana jest na r\u0119k\u0119 przez kobiety, a cz\u0119\u015b\u0107 z nich, wspierana przed media, domaga si\u0119 nawet \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich. Trudno zatem si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce z roku na rok jest coraz mniej wiernych w holenderskich ko\u015bcio\u0142ach, co powoduje, \u017ce wiele z nich zostaje wystawionych na licytacje.<\/p>\r\n<p>Podobnie jest w Niemczech. Tam te\u017c w \u015brodowisku religijnym dominuj\u0105 protestanci, dla kt\u00f3rych Eucharystia jest tylko i wy\u0142\u0105cznie uczt\u0105, w kt\u00f3rej przyjmowany jest \u201e\u015bwi\u0119ty chleb\u201d, kt\u00f3ry uto\u017csamiany jest z Cia\u0142em Chrystusa. Prawie na ca\u0142ym obszarze Niemiec trudno by\u0142o odnale\u017a\u0107 rado\u015b\u0107 po wyborze papie\u017ca Benedykta XVI. Tak naprawd\u0119 to tylko Bawaria, cieszy\u0142a si\u0119 z wyboru swego rodaka na Stolic\u0119 Piotrow\u0105.<\/p>\r\n<p>Nie lepiej sytuacja przedstawia si\u0119 we Francji, kt\u00f3r\u0105 niebezpodstawnie okre\u015bla si\u0119 mianem pa\u0144stwa laickiego. Co prawda 64% spo\u0142ecze\u0144stwa deklaruje si\u0119 jako katolicy, ale do ko\u015bcio\u0142a chodzi regularnie oko\u0142o 8% ludno\u015bci. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ksi\u0119\u017cy pochodzi spoza Francji. \u015arednia wieku kap\u0142ana wynosi 65 lat, gdzie w Polsce po\u0142owa ksi\u0119\u017cy nie przekroczy\u0142a 40-stki<a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn16\" name=\"_ednref16\">[16]<\/a>.<\/p>\r\n<div align=\"center\">*******\r\n<p style=\"text-align: left;\">Z pewno\u015bci\u0105 nie do wszystkich docieraj\u0105 informacje o ewidentnych nadu\u017cyciach i wypaczeniach, kt\u00f3re przyni\u00f3s\u0142 pluralizm w liturgii Ko\u015bcio\u0142a. Przytoczymy tylko niekt\u00f3re przyk\u0142ady:<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\">&#8211; Szwajcaria: W\u0142a\u015bciciel pewnej gospody w kantonie ST. Gallen by\u0142 \u015bwiadkiem, jak dwaj ch\u0142opcy rozci\u0119li no\u017cyczkami przyniesion\u0105 z ko\u015bcio\u0142a Hosti\u0119, chc\u0105c sprawdzi\u0107, czy wyp\u0142ynie z niej krew, po czym wyrzucili j\u0105 do klozetu.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\">&#8211; Holandia: Pracownicy pewnej pralni chemicznej znale\u017ali w kieszeni spodni ch\u0142opi\u0119cych Hosti\u0119, przyj\u0119t\u0105, wed\u0142ug zeznania w\u0142a\u015bciciela spodni, w Komunii.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\">&#8211; Holandia: Uczniowie urz\u0105dzili miedzy sob\u0105 zawody: kto zbierze najwi\u0119cej Hostii z ko\u015bcio\u0142a; zdobycze przylepiano na \u015bcianie.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\">&#8211; Holandia: Pewien ksi\u0105dz dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce jedno z dzieci bra\u0142o Hosti\u0119 do domu, aby nakarmi\u0107 j\u0105 swojego psa.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\">&#8211; Szwajcaria: W pewnym mie\u015bcie zaobserwowano m\u0119\u017cczyzn\u0119, kt\u00f3ry codziennie obchodzi\u0142 kilka ko\u015bcio\u0142\u00f3w, przyjmuj\u0105c Komunie \u015awi\u0119t\u0105 do r\u0119ki; przy zatrzymaniu go przez policj\u0119, znaleziono przy nim pude\u0142ko z 17 Hostiami; m\u0119\u017cczyzna przyzna\u0142 si\u0119, \u017ce zlecono mu zbieranie Hostii, obiecuj\u0105c po 50 frank\u00f3w za jedn\u0105.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\">&#8211; Szwajcaria: Wielu \u015bwiadk\u00f3w stwierdzi\u0142o w pewnym ko\u015bciele w Zurychu le\u017c\u0105ce rozsypane w \u0142awce okruchy Hostii. W tym samym mie\u015bcie w ko\u015bciele \u015bw. Antoniego proboszcz zauwa\u017cy\u0142 jak pewna kobieta bierze ze sob\u0105 Hosti\u0119 do \u0142awki; zapytana dlaczego tak robi, odpowiedzia\u0142a, \u017ce spo\u017cyje j\u0105 w domu przed \u015bniadaniem i \u017ce nie ma zamiaru odda\u0107 jej kap\u0142anowi.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\">&#8211; W\u0142ochy: W lutym 1993 r. w Bazylice \u015bw. Piotra w Rzymie podczas Mszy \u015awi\u0119tej dla pewnej grupy pielgrzym\u00f3w udzielano komunii. Do \u201eprocesji komunijnej\u201d do\u0142\u0105czyli si\u0119 tak\u017ce tury\u015bci o azjatyckich rysach twarzy, czuj\u0105c si\u0119 widocznie zaproszeni, skoro wszyscy przed nimi po kolei wychodzili z \u0142awek. Na\u015bladuj\u0105c innych owe dwie m\u0142ode osoby wyci\u0105gn\u0119\u0142y r\u00f3wnie\u017c r\u0119k\u0119 do kap\u0142ana stoj\u0105cego z naczyniem. Po przyj\u0119ciu Hostii odchodz\u0105c na bok czu\u0142y si\u0119 wyra\u017anie rozczarowane i zak\u0142opotane, nie wiedz\u0105c czym jest to, co trzymaj\u0105 w r\u0119kach. Stoj\u0105cy z boku porz\u0105dkowy pokaza\u0142 im swoim gestem, \u017ce maj\u0105 wzi\u0105\u0107 Hosti\u0119 do ust. Jednak nieufni Azjaci nie dali si\u0119 do tego nam\u00f3wi\u0107 i zacz\u0119li bada\u0107 ten dziwny podarunek, \u0142ami\u0105c go w r\u0119kach. W ko\u0144cu zastraszeni naleganiem i rosn\u0105c\u0105 irytacja porz\u0105dkowego odnie\u015bli kap\u0142anowi po\u0142amane Hostie.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\">Jak wida\u0107 s\u0105 to przyk\u0142ady wo\u0142aj\u0105ce o pomst\u0119 do Nieba, a w dodatku wcale nie odosobnione. W wielu krajach powoduj\u0105 one liczne odej\u015bcia od Ko\u015bcio\u0142a i aprioryczne kwestionowanie dorobku Soboru Watyka\u0144skiego II. C\u00f3\u017c pozostaje w tej sytuacji?<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\">Przede wszystkim nale\u017cy pok\u0142ada\u0107 wiar\u0119 w Bo\u017c\u0105 Opatrzno\u015b\u0107, \u017ce w swoim czasie nast\u0105pi takie odnowienie \u015bwiadomo\u015bci liturgicznej, kt\u00f3re b\u0119dzie w umiej\u0119tny spos\u00f3b czerpa\u0107 z bogactwa wielowiekowej Tradycji. W\u0142a\u015bnie tak\u0105 wiar\u0119 podziela Ojciec \u015awi\u0119ty Benedykt XVI, kt\u00f3ry jeszcze jako kardyna\u0142 Joseph Ratzinger w ksi\u0105\u017cce pt. \u201eB\u00f3g i \u015bwiat\u201d, stawia przed Ko\u015bcio\u0142em nast\u0119puj\u0105ce zadania:<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><i>\u201e(\u2026)Po pierwsze, musi znikn\u0105\u0107 to osobliwe czy samowolne konstruowanie, musi si\u0119 przebudzi\u0107 wewn\u0119trzny zmys\u0142 sacrum. Gdy to nast\u0105pi, w drugim etapie mo\u017cna b\u0119dzie dostrzec, gdzie, tak to ujmijmy, zbyt wiele zosta\u0142o wykre\u015blone &#8211; tym sposobem zwi\u0105zek z ca\u0142\u0105 histori\u0105 Ko\u015bcio\u0142a na powr\u00f3t stanie si\u0119 bardziej wyra\u017any i \u017cywy. Sam m\u00f3wi\u0142em w tym sensie o <b>reformie reformy<\/b>. W moim przekonaniu, najpierw mia\u0142by to by\u0107 przede wszystkim proces wychowawczy, kt\u00f3ry po\u0142o\u017cy kres zachwaszczaniu liturgii w\u0142asnymi pomys\u0142ami<a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_edn17\" name=\"_ednref17\"><b>[17]<\/b><\/a>.(\u2026)\u201d<\/i>\u00a0<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><strong><em>Micha\u0142 Skwierczy\u0144ski<\/em><\/strong><\/p>\r\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref1\" name=\"_edn1\">[1]<\/a> Laube und Leben, Nr. 35 (27. Aug. 1967) 16; por. Ks. George May, Mund oder Handkommunion?<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref2\" name=\"_edn2\">[2]<\/a> Instrukcja Memoriale Domini z dnia 29 maja 1969 r. dotycz\u0105ca sposobu udzielania Komunii \u015awi\u0119tej, opublikowana przez Kongregacj\u0119 ds. Kultu Bo\u017cego<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref3\" name=\"_edn3\">[3]<\/a> Kard. Joseph Ratzinger, Duch liturgii, s. 164-165.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref4\" name=\"_edn4\">[4]<\/a> Kard. Joseph Ratzinger, Duch liturgii, s. 169-170.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref5\" name=\"_edn5\">[5]<\/a> Go\u015b\u0107 Niedzielny, art. Szymona Babuchowskiego, 06.10.2006 r.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref6\" name=\"_edn6\">[6]<\/a> Euzebiusz z Cezarei, Historia Ko\u015bcielna. O m\u0119czennikach Palesty\u0144skich II 23, 6, prze\u0142. A. Lisiecki, <br \/>Pozna\u0144 1924, s. 81-82.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref7\" name=\"_edn7\">[7]<\/a> Kard. Joseph Ratzinger, Duch liturgii, s. 172.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref8\" name=\"_edn8\">[8]<\/a> Kard. Joseph Ratzinger, Duch liturgii, s. 172-173.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref9\" name=\"_edn9\">[9]<\/a> Jednym ze \u015bwiadectw jest fragment od \u015bw. Grzegorza Wlk., Dial. 1. III: PL 77, 224.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref10\" name=\"_edn10\">[10]<\/a> Ks. Klaus Gamber, Ritus modernus 50. Wg M. R ghett (Manuale di Storia Liturgica, III, Milano 1966, 516)<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref11\" name=\"_edn11\">[11]<\/a> Ks. George May, Mund oder Handkommunion? 25 i 71, Auflage (broszura).<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref12\" name=\"_edn12\">[12]<\/a> Por. C.J. Hefele, Conciliengeschichte, IV, Freiburg 1879-99.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref13\" name=\"_edn13\">[13]<\/a> Regino von Prum, De synodalibus causis, wyd. F.G.A. Wasserschleben, Leipzing 1840, 102n.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref14\" name=\"_edn14\">[14]<\/a> \u015aw. Cyryl Jerozolimski, Catecheses Mystagogicae, V. 21: PG 33, 1126.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref15\" name=\"_edn15\">[15]<\/a> Bruce Milne, Poznaj prawd\u0119. Kompendium teologii chrze\u015bcija\u0144skiej; \u201ePor\u00f3wnanie wyzna\u0144\u201d.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref16\" name=\"_edn16\">[16]<\/a> Dane wg Statistical Yearbook of the Church.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left;\"><a title=\"\" href=\"http:\/\/sanctus.pl\/index.php?grupa=66&amp;podgrupa=319&amp;doc=259#_ednref17\" name=\"_edn17\">[17]<\/a> Kard. Joseph Ratzinger, B\u00f3g i \u015awiat, s. 383, Krak\u00f3w 2001.<\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W ostatnich latach coraz bardziej nasila si\u0119 w Ko\u015bciele powszechnym sp\u00f3r pomi\u0119dzy tzw. modernistami i tradycjonalistami odno\u015bnie formy godnego przyjmowania Komunii \u015awi\u0119tej. Zanim przedstawimy argumenty obydwu stron, postawmy najpierw pytanie o charakterze fundamentalnym: czym jest przyj\u0119cie Komunii \u015awi\u0119tej? Jak poucza nas Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, Komunia \u015awi\u0119ta jest pokarmem nie\u015bmiertelno\u015bci, lekarstwem pozwalaj\u0105cym nam nie umiera\u0107, lecz [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[119,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69068"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69068"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69068\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69068"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}