{"id":69039,"date":"2013-06-23T18:16:07","date_gmt":"2013-06-23T23:16:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=69039"},"modified":"2013-06-23T18:16:07","modified_gmt":"2013-06-23T23:16:07","slug":"w-ss-sluzyly-krasnoludki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=69039","title":{"rendered":"W SS s\u0142u\u017cy\u0142y krasnoludki"},"content":{"rendered":"

Bohaterski Wehrmacht wkroczy\u0142 do Polski w 1939 r. z powod\u00f3w humanitarnych, aby ukr\u00f3ci\u0107 fal\u0119 narastaj\u0105cego antysemityzmu Polak\u00f3w. Mimo wysi\u0142k\u00f3w si\u0142 okupacyjnych, po lasach grasowa\u0142y nadal bandy nacjonalistycznej tak zwanej Armii Krajowej, dokonuj\u0105c kolejnych zamach\u00f3w na ludno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105, dla w\u0142asnego bezpiecze\u0144stwa skoncentrowan\u0105 przez nazist\u00f3w w gettach. <\/strong><\/p>\r\n

Absurd? Niby tak, ale czy nie do takiego opisu historii d\u0105\u017c\u0105 Niemcy, systematycznie rozmywaj\u0105c w\u0142asn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105?<\/strong><\/p>\r\n

\"\"Komu si\u0119 wydaje, \u017ce Berlin nie kreuje w\u0142asnej polityki historycznej, ten musi by\u0107 \u015blepy albo g\u0142upi. Albo jedno i drugie. Komu si\u0119 wydaje, \u017ce serial \u201eNasze matki, nasi ojcowie<\/strong>\u201d to pierwsza filmowa pr\u00f3ba przestawienia widzenia II wojny na inne tory, ten r\u00f3wnie\u017c si\u0119 myli.<\/p>\r\n

Oto jeden z najlepiej op\u0142acanych hollywoodzkich aktor\u00f3w wciela si\u0119 w rol\u0119 pu\u0142kownika Wehrmachtu. Wygl\u0105da zab\u00f3jczo przystojnie w niemieckim mundurze, z przepask\u0105 na oku, gdy planuje w gronie zaufanych koleg\u00f3w zamach na Adolfa Hitlera. Film trzyma w napi\u0119ciu nawet tych, kt\u00f3rzy doskonale wiedz\u0105, jak to si\u0119 sko\u0144czy. Bomba w teczce wybuchnie, ale z powodu ustawienia jej w z\u0142ym miejscu, Hitler wyjdzie z zamachu niemal bez szwanku, a g\u0142\u00f3wny inspirator spisku po b\u0142yskawicznym procesie zostanie rozstrzelany. Przed \u015bmierci\u0105 zd\u0105\u017cy jeszcze krzykn\u0105\u0107 \u201eNiech \u017cyj\u0105 \u015bwi\u0119te Niemcy!\u201d.<\/p>\r\n

Claus von Stauffenberg – bo o nim mowa – w \u201eWalkirii\u201d<\/strong> ca\u0142kiem dobrze przedstawiony przez Toma Cruise\u2019a, ma w Niemczech status narodowego bohatera. Jego legenda jako zagorza\u0142ego przeciwnika narodowego socjalizmu jest systematycznie piel\u0119gnowana i wzmacniana. Po\u015bwi\u0119cony mu obelisk (wsp\u00f3\u0142finansowany przez stron\u0119 niemieck\u0105) stoi nawet w Wilczym Sza\u0144cu, w Polsce, na terenie dawnej kwatery Hitlera, gdzie dosz\u0142o do nieudanego zamachu.<\/p>\r\n

Jednak ka\u017cdy, kto cho\u0107 troch\u0119 zainteresowa\u0142 si\u0119 postaci\u0105 Stauffenberga i jego motywacjami, wie o jego listach do \u017cony. M\u00f3wi\u0105c delikatnie, niemiecki bohater nie prezentuje si\u0119 w nich jako szczery demokrata czy zaprzysi\u0119g\u0142y antynazista. Pojawiaj\u0105 si\u0119 w nich niezwykle pogardliwe okre\u015blenia wobec okupowanych narod\u00f3w, w tym Polak\u00f3w. Za\u015b motywacja, kt\u00f3r\u0105 kierowa\u0142 si\u0119 Stauffenberg organizuj\u0105c zamach, jest ca\u0142kiem jasna: zapobiec ca\u0142kowitemu upadkowi Niemiec. Pu\u0142kownik chcia\u0142 zabi\u0107 Hitlera nie z powodu zlecanych przez niego mord\u00f3w na Polakach czy \u017bydach, ale po prostu dlatego, \u017ce Hitler ci\u0105gn\u0105\u0142 Niemcy ku zag\u0142adzie. Gdyby zamach si\u0119 powi\u00f3d\u0142, a w\u0142adz\u0119 w kraju przej\u0119li spiskowcy, kto wie, czy w wyniku negocjacji z aliantami Polska nie pozosta\u0142aby cho\u0107by cz\u0119\u015bciowo pod niemieck\u0105 okupacj\u0105.<\/p>\r\n

Film nie zosta\u0142 zrealizowany za niemieckie pieni\u0105dze, by\u0142 ameryka\u0144sk\u0105 produkcj\u0105, a proszone o pomoc niemieckie instytucje pocz\u0105tkowo by\u0142y niech\u0119tne g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na przynale\u017cno\u015b\u0107 Cruise\u2019a do sekty scjentolog\u00f3w. Z czasem jednak projekt zyskiwa\u0142 przychylno\u015b\u0107 i wsparcie – z opisanych wy\u017cej powod\u00f3w. W ko\u0144cu filmowcom udost\u0119pniono nawet oryginalne lokalizacje, przed czym pocz\u0105tkowo bardzo si\u0119 wzbraniano.<\/p>\r\n

By\u0142 r\u00f3wnie\u017c niemiecki serial \u201eGustloff – rejs ku \u015bmierci<\/strong>\u201d o dramatycznej ewakuacji uciekinier\u00f3w z Prus Wschodnich zim\u0105 1945 roku na niegdy\u015b luksusowym liniowcu. Rejs zako\u0144czy\u0142 si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 w dziejach katastrof\u0105 morsk\u0105, w kt\u00f3rej uton\u0119\u0142o ponad 9500 os\u00f3b. Bardzo to poruszaj\u0105ce, ale brak tu kontekstu i miary. Nie by\u0142oby katastrofy, gdyby nie by\u0142o ucieczki, nie by\u0142oby ucieczki, gdyby nie by\u0142o wojny, a wojny by nie by\u0142o, gdyby znaczna cz\u0119\u015b\u0107 spo\u015br\u00f3d pasa\u017cer\u00f3w \u201eGustloffa\u201d kilkana\u015bcie lat wcze\u015bniej rado\u015bnie nie wspar\u0142a Adolfa Hitlera, a nast\u0119pnie nie akceptowa\u0142a jego zbrodniczej polityki.<\/p>\r\n

Bractwo \u201eBia\u0142ej r\u00f3\u017cy\u201d tak\u017ce doczeka\u0142o si\u0119 filmu, tak\u017ce produkcji niemieckiej. Poruszaj\u0105ca historia Sophie Scholl i jej kilkorga m\u0142odych, idealistycznych przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy chcieli zwalcza\u0107 nazizm za pomoc\u0105 ulotek, zosta\u0142a pokazana w obrazie \u201eSophie Scholl – ostatnie dni<\/strong>\u201d. Jest z tym jednak pewien problem: Scholl i jej towarzysze, skazani przez Trybuna\u0142 Ludowy na \u015bmier\u0107, nale\u017celi do u\u0142amka promila niemieckiego spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3ry chcia\u0142 walczy\u0107 z narodowym socjalizmem z powod\u00f3w ideowych. Gloryfikowanie ich motywacji i postawy jest zrozumia\u0142e, ale grozi zachwianiem proporcji. Film z 2005 roku pokazuje cz\u0142onk\u00f3w bractwa, ale znacznie mniej zajmuje si\u0119 otaczaj\u0105cym ich morzem ch\u0119tnych sprzymierze\u0144c\u00f3w Hitlera: zwyk\u0142ych Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy na ulotki Sophie Scholl reagowali ca\u0142kowit\u0105 oboj\u0119tno\u015bci\u0105 lub donosami na Gestapo.<\/p>\r\n

\u201eNasze matki, nasi ojcowie\u201d to tylko kolejny klocek w tej uk\u0142adance, kt\u00f3rej celem jest zrelatywizowanie niemieckiej winy. Jak zatem mia\u0142by wygl\u0105da\u0107 opis II wojny \u015bwiatowej wed\u0142ug scenariusza, kt\u00f3ry pa\u0144stwo niemieckie poprzez swoje elity bardzo konsekwentnie realizuje?<\/p>\r\n

Po pierwsze – nie bardzo wiadomo, kto wspiera\u0142 Hitlera w doj\u015bciu do w\u0142adzy. Jacy\u015b Niemcy – chyba tak, ale nigdy nie ci, kt\u00f3rych pokazuje dzi\u015b niemiecka kultura popularna. A je\u015bli ju\u017c kto\u015b si\u0119 do tego przyznaje, to od razu zastrzega, \u017ce poni\u00f3s\u0142 go og\u00f3lny entuzjazm, \u017ce inni zachowywali si\u0119 tak samo i \u017ce on sam nic nie wiedzia\u0142 o zbrodniach. A gdyby nawet wiedzia\u0142, to by nie uwierzy\u0142. A gdyby uwierzy\u0142, to nic by nie m\u00f3g\u0142 zrobi\u0107.<\/p>\r\n

Po drugie – owszem, istnia\u0142y zbrodnicze nazistowskie formacje (uwaga: nazistowskie, nie niemieckie, podobnie jak obozy koncentracyjne), przede wszystkim SS ze wszystkimi jej odga\u0142\u0119zieniami, ale nie wiadomo, kto do nich nale\u017ca\u0142. Mo\u017ce jakie\u015b krasnoludki? Wehrmacht natomiast by\u0142 normaln\u0105 armi\u0105 i nie ma na sumieniu \u017cadnych zbrodni.<\/p>\r\n

Po trzecie – owszem, nazi\u015bci mordowali przede wszystkim \u017byd\u00f3w (Polacy niemal si\u0119 w tym kontek\u015bcie nie pojawiaj\u0105), ale przecie\u017c tak\u017ce w Polsce by\u0142 antysemityzm. No i Polacy wydawali \u017byd\u00f3w za pieni\u0105dze. Wi\u0119c w\u0142a\u015bciwie byli tak samo winni jak nazi\u015bci.<\/p>\r\n

Po czwarte – owszem, wojn\u0119 wywo\u0142ali nazi\u015bci (przypominam: nie Niemcy, lecz beznarodowi nazi\u015bci), ale cierpienie jednostek ma tak\u0105 sam\u0105 miar\u0119. Tak, \u017bydzi i by\u0107 mo\u017ce nawet jacy\u015b Polacy cierpieli w czasie wojny, ale potem cierpieli zwykli Niemcy, wyp\u0119dzani ze swoich rodzinnych stron czy ton\u0105cy po storpedowaniu \u201eGustloffa\u201d. Tu cierpienie i tu cierpienie, wi\u0119c jest r\u00f3wnowaga. A zatem nie ma wyra\u017anej winy po \u017cadnej ze stron.<\/p>\r\n

To cztery g\u0142\u00f3wne w\u0105tki niemieckiej wersji historii. Mo\u017cemy oczekiwa\u0107 kolejnych spektakularnych realizacji filmowych, mo\u017ce nowych powie\u015bci czy film\u00f3w dokumentalnych, realizuj\u0105cych ten scenariusz.<\/p>\r\n

Po co? To chyba oczywiste. Odpowiednia interpretacja historii – nawet nie oparta na prostym k\u0142amstwie (cho\u0107 takich w \u201eNaszym matkach, naszych ojcach\u201d te\u017c troch\u0119 jest), a na r\u00f3wnie skutecznym manipulowaniu proporcjami i kontekstem – jest elementem polityki pa\u0144stwa. Rola Niemiec w Europie po II wojnie \u015bwiatowej a\u017c do dzi\u015b jest w jakim\u015b stopniu warunkowana obci\u0105\u017ceniem, jakim s\u0105 zbrodnie II wojny \u015bwiatowej i odpowiedzialno\u015b\u0107 ca\u0142ego narodu za wspieranie przez lata Hitlera (w tym wypadku wyj\u0105tkowo dzia\u0142a odpowiedzialno\u015b\u0107 zbiorowa). M\u00f3wi\u0105c najpro\u015bciej: Niemcom wci\u0105\u017c wolno mniej, co doskonale by\u0142o wida\u0107 cho\u0107by w czasie ostatnich zawirowa\u0144 finansowo-gospodarczych w strefie euro. Gdyby nie powojenny status Niemiec, Berlin by\u0142by zapewne znacznie brutalniejszy i wobec Grecji, i wobec Cypru. Tak, istnieje tu ca\u0142kiem realne prze\u0142o\u017cenie i zwi\u0105zek tych dwu pozornie odleg\u0142ych od siebie sfer. Jest w pe\u0142ni naturalne, \u017ce Niemcy chc\u0105 si\u0119 tego ograniczenia pozby\u0107. I dzieje si\u0119 to tak\u017ce naszym kosztem, bo win\u0119 trzeba na kogo\u015b roz\u0142o\u017cy\u0107.<\/p>\r\n

Jaka jest polska odpowied\u017a? Dofinansowanie z publicznej kasy \u201ePok\u0142osia\u201d. Jak mia\u0142 powiedzie\u0107 kanclerz Otto von Bismarck: \u201ePozw\u00f3lcie Polakom rz\u0105dzi\u0107, a sami si\u0119 wyko\u0144cz\u0105\u201d.<\/p>\r\n

\u0141ukasz Warzecha<\/strong> specjalnie dla WP.PL<\/em>
http:\/\/wiadomosci.wp.pl<\/a><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bohaterski Wehrmacht wkroczy\u0142 do Polski w 1939 r. z powod\u00f3w humanitarnych, aby ukr\u00f3ci\u0107 fal\u0119 narastaj\u0105cego antysemityzmu Polak\u00f3w. Mimo wysi\u0142k\u00f3w si\u0142 okupacyjnych, po lasach grasowa\u0142y nadal bandy nacjonalistycznej tak zwanej Armii Krajowej, dokonuj\u0105c kolejnych zamach\u00f3w na ludno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105, dla w\u0142asnego bezpiecze\u0144stwa skoncentrowan\u0105 przez nazist\u00f3w w gettach. Absurd? Niby tak, ale czy nie do takiego opisu historii […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,166,124,22,92,159,20,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69039"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69039"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69039\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}