{"id":68867,"date":"2013-06-17T23:36:09","date_gmt":"2013-06-18T04:36:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=68867"},"modified":"2013-06-17T14:32:13","modified_gmt":"2013-06-17T19:32:13","slug":"wrocil-dziki-xix-wieczny-kapitalizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=68867","title":{"rendered":"Wr\u00f3ci\u0142 dziki, XIX-wieczny kapitalizm"},"content":{"rendered":"

Pa\u0144stwo nie chroni ludzi przed naduzyciami pracodawc\u00f3w. Prokuratury, s\u0105dy jak pi\u0142aci umywaj\u0105 r\u0119ce\u2026<\/strong><\/em><\/p>\r\n

W filmie \u201eZiemia obiecana\u201d na kanwie powie\u015bci Reymonta jest obraz robotnika gin\u0105cego w trybach maszyny. W\u0142a\u015bciciel fabryki odp\u0119dza zgromadzonych nad konaj\u0105cym robotnikiem wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w – do roboty, nic si\u0119 nie sta\u0142o!<\/p>\r\n

Mam tez w pami\u0119ci inny literacki obraz z poruszaj\u0105cego opowiadania \u201eDym\u201d Marii Konopnickiej, o matce, kt\u00f3ra w wypadku w fabryce straci\u0142a jedynego syna i kt\u00f3rej dym z fabrycznego komina przywo\u0142ywa\u0142 potem jego posta\u0107.<\/p>\r\n

To by\u0142 XIX wiek, pocz\u0105tkuj\u0105cy, dziki kapitalizm, gdy bieda zmusza\u0142a ludzi do pracy za grosz\u0119, bez \u017cadnej ochrony, bez \u017cadnych praw, bez \u017cadnych zabezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych ani odszkodowa\u00c4\u00b6. Liczy\u0142 si\u0119 pieni\u0105dz, zysk, a nie cz\u0142owiek. A Polska w dodatku jeszcze by\u0142a pod zaborami, wi\u0119c Polak szczeg\u00f3lnie by\u0142 bez praw. .<\/p>\r\n

Dzi\u015b mamy XXI wiek. Jest wolno\u015b\u0107. Konstytucja, Unia Europejska, kodeks pracy, prawa cz\u0142owieka, prawa pracownicze. Mamy wielkie instytucje stoj\u0105ce na stra\u017cy tych praw – inspekcje pracy, prokuratur\u0119, s\u0105dy.<\/p>\r\n

Tymczasem \u017cycie opowiada nam historie \u017cywcem przypominaj\u0105ce te literackie obrazy z czas\u00f3w dzikiego, XIX-wiecznego kapitalizmu. Ostatnio kilka takich sytuacji trafi\u0142o do mojego biura poselskiego, g\u0142\u00f3wnie poprzez program interwencyjny telewizji publicznej \u201eSprawa dla reportera\u201d, pani El\u017cbiety Jaworowicz.<\/p>\r\n

M\u0142ody ch\u0142opak z Bia\u0142ej Podlaskiej pracowa\u0142 u przedsi\u0119biorcy budowlanego ledwie trzy dni. Bez umowy, na czarno, bez szkole\u0144, bez odzie\u017cy ochronnej, bez \u017cadnych zabezpiecze\u0144. Pracowa\u0142 na wysoko\u015bci, po\u015blizn\u0105\u0142 si\u0119, spad\u0142 i zgin\u0105\u0142. W\u0142a\u015bciciel firmy zezna\u0142, ze ch\u0142opak sam wszed\u0142 na rusztowanie bez zezwolenia. Pracownicy potwierdzili, sprawa umorzona, Wed\u0142ug s\u0105du ch\u0142opak mia\u0142 taki kaprys, \u017ceby sobie poskaka\u0107 po rusztowaniach dla rozrywki w czasie pracy. \u0179adnego odszkodowania, cho\u0107by na otarcie \u0142ez biednej matki, op\u0142akuj\u0105cej, jak ta matka z opowiadania Konopnickiej, \u015bmier\u0107 ukochanego syna.<\/p>\r\n

Inny m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna pracowa\u0142 na wagonie kolejowym, przegarnia\u0142 szufl\u0105 w\u0119giel czy jakie\u015b materia\u0142y budowlane. Obok pracowa\u0142a koparka, operator nie zauwa\u017cy\u0142, \u0142y\u017cka koparki zmia\u017cd\u017cy\u0142a m\u0119\u017cczy\u017anie g\u0142ow\u0119. Osieroci\u0142 \u017con\u0119 i dw\u00f3jk\u0119 dzieci. Zdaniem prokuratury zmar\u0142y sam zawini\u0142, podszed\u0142 za blisko koparki i nie mia\u0142o zdaniem prokuratury i s\u0105du znaczenia nawet to, \u017ce pracodawca nie wyposa\u017cy\u0142 go w ochronny kask na g\u0142ow\u0119.<\/p>\r\n

W innym przypadku m\u0142ody ch\u0142opak bez przeszkolenia, bez odpowiedniego nadzoru pracowa\u0142 przy maszynie cukierniczej, potkn\u0105\u0142 si\u0119, maszyna wci\u0105gn\u0119\u0142a go i zmia\u017cd\u017cy\u0142a mu r\u0119k\u0119. Prokuratura te\u017c uzna\u0142a win\u0119 ch\u0142opaka, bez \u017cadnej odpowiedzialno\u015bci pracodawcy, bez \u017cadnych odszkodowa\u0144, mimo kalectwa na ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\r\n

I jeszcze przypadek innego m\u0142odego ch\u0142opca, kt\u00f3ry pracowa\u0142 w firmie uk\u0142adaj\u0105cej tory, te\u017c bez nadzoru, bez zabezpieczenia, bez szkolenia. Ch\u0142opak przytrzymywa\u0142 uk\u0142adan\u0105 przez d\u017awig szyn\u0119, w tym czasie maszyna kolejowa najecha\u0142a na niego i zmia\u017cd\u017cy\u0142a mu stop\u0119. Kalectwo na ca\u0142e \u017cycie, ale zn\u00f3w zdaniem prokuratury i s\u0105du sam ch\u0142opak zawini\u0142, zero odpowiedzialno\u015bci pracodawcy i \u017cadnego odszkodowania. Ch\u0142opak przeszed\u0142 kilka operacji, niezdolny do pracy, \u017cyje z jakich\u015b och\u0142ap\u00f3w na zasi\u0142ku.<\/p>\r\n

We wszystkich tych sprawach podj\u0119te zosta\u0142y interwencje prawne, zar\u00f3wno moje jak i senator\u00f3w Prawa i Sprawiedliwo\u015bci, mam nadziej\u0119, licz\u0119, \u017ce przynios\u0105 jaki\u015b skutek. Zastanawiam si\u0119 jednak, czym te smutne historie r\u00f3\u017cni\u0105 od dzikiego kapitalizmu opisanego w \u201eZiemi obiecanej\u201d?<\/p>\r\n

I co z tego, \u017ce s\u0105 prawa pracownicze, ze s\u0105 zasady bhp, \u017ce s\u0105 czuwaj\u0105ce nad przestrzeganiem tego prawa inspekcje i s\u0105dy? Jak si\u0119 zdarzy nieszcz\u0119\u015bcie, to sytuacja niczym si\u0119 od tej XIX-wiecznej nie r\u00f3\u017cni. Dzisiaj te\u017c bieda zmusza ludzi do chwytania si\u0119 ka\u017cdej pracy, cz\u0119sto bez pytania o umowy, o szkolenia, o jakiekolwiek zabezpieczenia, ubezpieczenia czy gwarancje. Pracuj za par\u0119 groszy i ciesz si\u0119, \u017ce w og\u00f3le co\u015b zarobisz. Pracodawca, w\u0142a\u015bciciel niewielkiej firmy tez cz\u0119sto funkcjonuje na kraw\u0119dzi bankructwa, wi\u0119c zmniejsza koszty, cz\u0119sto poprzez oszcz\u0119dzanie na bezpiecze\u0144stwie pracownik\u00f3w. A w razie nieszcz\u0119\u015bcia wszystko zwala si\u0119 na tego, kt\u00f3rego nieszcz\u0119\u015bcie spotka\u0142o. Po co tam wszed\u0142, dlaczego nie uwa\u017ca\u0142. W razie czego us\u0142u\u017cni \u015bwiadkowie, zazwyczaj dr\u017c\u0105cy przed utrat\u0105 zatrudnienia pracownicy, potwierdzaj\u0105 wszystko, czego chce pracodawca, a prokuratura i s\u0105dy, niczym pi\u0142aci, umywaj\u0105 r\u0119ce.<\/p>\r\n

Ofiary wypadk\u00f3w pozostaj\u0105 same ze swoimi nieszcz\u0119\u015bciami, kalectwami, bez \u017cadnej pomocy, bez rent, bez odszkodowa\u0144.<\/p>\r\n

Taki jest bardzo cz\u0119sto obraz wsp\u00f3\u0142czesnego polskiego kapitalizmu. \u015amieciowe umowy, ludzie traktowani jak \u015bmieci i – przykro to powiedzie\u0107 – tak\u017ce i \u015bmieciowe pa\u0144stwo, kt\u00f3rego instytucje nie chc\u0105, albo nie potrafi\u0105 zapewni\u0107 ludziom minimalnej ochrony.<\/p>\r\n

Dlatego ludzie z tego pa\u0144stwa je\u015bli tylko mog\u0105, uciekaj\u0105. Wed\u0142ug najnowszych bada\u0144, cytowanych przez dziennik \u201eRzeczpospolita\u201d co dziesi\u0105ty m\u0142ody Polak przed 40-tk\u0105 wyjecha\u0142 z Polski szuka\u0107 szcz\u0119\u015bcia za granic\u0105. Ta wielka emigracja to jest ju\u017c nasze nieszcz\u0119\u015bcie narodowe.<\/p>\r\n

No dobrze, powie niejeden ze s\u0142uchaczy, ubolewa Pan, \u017ce tak jest, ale jak to zmieni\u0107?<\/p>\r\n

Cudownej recepty nie ma, ale te\u017c i nie trzeba szuka\u0107 rozwi\u0105za\u0144 wielce skomplikowanych.<\/p>\r\n

Po pierwsze – trzeba przesta\u0107 to pa\u0144stwo rozkrada\u0107, bo korupcja i prywata w nim si\u0119 szerzy coraz wi\u0119ksza i ona w du\u017cej mierze doprowadza pa\u0144stwo do upadku, a ludzi do biedy.<\/p>\r\n

Po drugie trzeba przesta\u0107 nasze pa\u0144stwo rozk\u0142ada\u0107, tak jak to robi obecna w\u0142adza, kt\u00f3ra nie wiem, czy z g\u0142upoty czy z\u0142ej woli dewastuje kolejne instytucje pa\u0144stwowe, wy\u0142\u0105czaj\u0105c je spod wszelkiej spo\u0142ecznej kontroli, Tak si\u0119 sta\u0142o na przyk\u0142ad z prokuratura, zamienion\u0105 w korporacj\u0119 nieodpowiedzialnych, robi\u0105cych co chc\u0105, urz\u0119dnik\u00f3w.<\/p>\r\n

Trzeba b\u0119dzie po prostu zawin\u0105\u0107 r\u0119kawy i to wszystko zmieni\u0107, przywr\u00f3ci\u0107 pa\u0144stwo ludziom, przywr\u00f3ci\u0107 w pa\u0144stwie elementarn\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Ale najpierw trzeba w demokratycznych wyborach zmieni\u0107 w\u0142adz\u0119, tylko pod tym warunkiem co\u015b si\u0119 zmieni.<\/p>\r\n

(powy\u017cszy wpis stanowi, z niewielkimi zmianami, tre\u015b\u0107 mojego felietonu przedstawionego 12 czerwca br. na falach Radia Maryja)<\/em><\/p>\r\n

Janusz Wojciechowski<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pa\u0144stwo nie chroni ludzi przed naduzyciami pracodawc\u00f3w. Prokuratury, s\u0105dy jak pi\u0142aci umywaj\u0105 r\u0119ce\u2026 W filmie \u201eZiemia obiecana\u201d na kanwie powie\u015bci Reymonta jest obraz robotnika gin\u0105cego w trybach maszyny. W\u0142a\u015bciciel fabryki odp\u0119dza zgromadzonych nad konaj\u0105cym robotnikiem wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w – do roboty, nic si\u0119 nie sta\u0142o! Mam tez w pami\u0119ci inny literacki obraz z poruszaj\u0105cego opowiadania \u201eDym\u201d Marii […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92,169],"class_list":["post-68867","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicystyka","tag-iii-rp","tag-justice-farce"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68867","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68867"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68867\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=68867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=68867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}