{"id":68820,"date":"2013-06-15T07:28:08","date_gmt":"2013-06-15T12:28:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=68820"},"modified":"2013-06-15T07:28:08","modified_gmt":"2013-06-15T12:28:08","slug":"kto-wylobbowal-%e2%80%9eczystki%e2%80%9d","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=68820","title":{"rendered":"Kto wylobbowa\u0142 \u201eczystki”"},"content":{"rendered":"

Z Ew\u0105 Siemaszko, badaczem zbrodni nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich na Kresach II Rzeczypospolitej, rozmawia Piotr Czartoryski-Sziler<\/strong><\/em><\/p>\r\n

\u201eZorganizowany i masowy wymiar Zbrodni Wo\u0142y\u0144skiej nada\u0142 jej charakter czystki etnicznej o znamionach ludob\u00f3jstwa\u201d – czytamy w projekcie uchwa\u0142y w sprawie uczczenia pami\u0119ci ofiar zbrodni wo\u0142y\u0144skiej w jej 70. rocznic\u0119. Sk\u0105d ten strach przed nazwaniem zbrodni po imieniu?<\/strong><\/p>\r\n

– To jest strach przed tzw. popsuciem stosunk\u00f3w z Ukrain\u0105, a wi\u0119c ma to wymiar polityczny, kt\u00f3ry narzuca odchodzenie od \u015bci\u015ble prawnych poj\u0119\u0107 i powoduje unikanie pe\u0142nej prawdy. To co\u015b w rodzaju p\u00f3\u0142prawdy, bo pisz\u0105c o znamionach ludob\u00f3jstwa, sugeruje si\u0119, \u017ce nie by\u0142a to w pe\u0142nym rozumieniu tego s\u0142owa zbrodnia ludob\u00f3jstwa, tylko jaka\u015b zbrodnia, w kt\u00f3rej by\u0142y elementy ludob\u00f3jstwa. Trudno zgodzi\u0107 si\u0119 z takim jej ujmowaniem, bowiem na Wo\u0142yniu Polacy mordowani byli tylko dlatego, \u017ce byli Polakami. Motyw narodowo\u015bciowy by\u0142 w\u0142a\u015bciwie podstawowym i jedynym motywem dokonywania zbrodni i w \u015bwietle prawa mi\u0119dzynarodowego, a \u015bci\u015ble – Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludob\u00f3jstwa z 1948 roku – te zbrodnie musz\u0105 by\u0107 kwalifikowane jako ludob\u00f3jstwo. Pion \u015bledczy Instytutu Pami\u0119ci Narodowej jednoznacznie okre\u015bla zbrodni\u0119 wo\u0142y\u0144sk\u0105 jako ludob\u00f3jstwo. Jak wida\u0107, dla cel\u00f3w politycznych pomija si\u0119 ustalenia prawne, zast\u0119puj\u0105c je po\u0142owicznym sformu\u0142owaniem.<\/p>\r\n

Czystka etniczna to nie to samo co ludob\u00f3jstwo?<\/strong><\/p>\r\n

– Ale\u017c oczywi\u015bcie, \u017ce nie. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce czystka etniczna to dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu wyp\u0119dzenie r\u00f3\u017cnymi sposobami ludno\u015bci z okre\u015blonego terytorium, ale nie ma w nich zamiaru zniszczenia biologicznego grupy etnicznej. Oczywi\u015bcie mog\u0105 by\u0107 jakie\u015b zab\u00f3jstwa, kt\u00f3re u\u0142atwiaj\u0105 wyp\u0119dzaj\u0105cym usuwanie ludno\u015bci poprzez sianie strachu, ale zab\u00f3jstwa te nie s\u0105 dokonywane wy\u0142\u0105cznie z zamiarem zniszczenia w cz\u0119\u015bci lub ca\u0142o\u015bci grupy narodowo\u015bciowej. Na Wo\u0142yniu za\u015b mordowano, by zniszczy\u0107 biologicznie Polak\u00f3w \u017cyj\u0105cych w\u015br\u00f3d Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/p>\r\n

Pose\u0142 Robert Tyszkiewicz z PO t\u0142umaczy\u0142, \u017ce u\u017cycie terminu \u201eludob\u00f3jstwo\u201d zostanie przyj\u0119te przez stron\u0119 ukrai\u0144sk\u0105 jako \u201enies\u0142ychanie kontrowersyjne\u201d.<\/strong><\/p>\r\n

– Uchwa\u0142y Sejmu w sprawach historycznych powinny w pe\u0142ni oddawa\u0107 prawd\u0119 historyczn\u0105, jak r\u00f3wnie\u017c powinny by\u0107 zgodne z porz\u0105dkiem prawnym. Tutaj jest dysonans pomi\u0119dzy faktami historycznymi i ich ocen\u0105 prawn\u0105 a sformu\u0142owaniem u\u017cytym przez Sejm. Je\u015bli chodzi o aspekt polityczny, to uchwa\u0142a sejmowa w sprawie 70. rocznicy ludob\u00f3jstwa na Wo\u0142yniu mo\u017ce by\u0107 odbierana negatywnie g\u0142\u00f3wnie przez \u015brodowiska nacjonalistyczne ulokowane na zachodniej Ukrainie, czyli na tych ziemiach, na kt\u00f3rych dzia\u0142a\u0142a OUN-UPA. Odwrotnie jest na wschodzie Ukrainy, gdzie jest wi\u0119cej odczuwanych zwi\u0105zk\u00f3w z dawnym Zwi\u0105zkiem Sowieckim oraz wi\u0119cej sentymentu dla rosyjskich wp\u0142yw\u00f3w. Stosunek do uchwa\u0142y Sejmu i nasze dzia\u0142ania w tej sprawie dla wschodniej Ukrainy nie stanowi\u0105 przeszkody w jednoczeniu si\u0119 z Europ\u0105. Je\u017celi ekipa Janukowycza b\u0119dzie temu przeciwna, to nie z powodu pot\u0119pienia UPA i uchwa\u0142y, kt\u00f3ra nazwa\u0142aby rzeczy zgodnie z prawd\u0105 historyczn\u0105 oraz zgodnie ze standardami prawnymi, gdy\u017c oni tam, na Wschodzie, maj\u0105 negatywny stosunek do OUN-UPA. Jednocze\u015bnie s\u0105 zainteresowani integracj\u0105 z Europ\u0105, ale przeszkod\u0105 ku temu s\u0105 bardzo silne zwi\u0105zki gospodarcze z Rosj\u0105.<\/p>\r\n

Zapis o \u201eczystkach etnicznych o znamionach ludob\u00f3jstwa\u201d koresponduje z oczekiwaniami pewnych \u015brodowisk ukrai\u0144skich, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105c o rzezi wo\u0142y\u0144skiej, konsekwentnie zast\u0119puj\u0105 termin \u201eludob\u00f3jstwo\u201d eufemizmami typu: \u201ewydarzenia\u201d czy \u201etragedia\u201d?<\/strong><\/p>\r\n

– Oczywi\u015bcie, \u017ce jest to p\u00f3j\u015bcie im na r\u0119k\u0119, wr\u0119cz schlebianie im. Trzeba dostrzega\u0107 w postawie cz\u0119\u015bci naszego parlamentu oddzia\u0142ywanie lobby ukrai\u0144skiego, kt\u00f3re jest bardzo silne. R\u00f3wnie\u017c w szeregach Platformy Obywatelskiej s\u0105 Ukrai\u0144cy pochodz\u0105cy z rodzin nacjonalistycznych, chocia\u017cby przewodnicz\u0105cy komisji mniejszo\u015bci narodowych Myron Sycz. Jego ojciec by\u0142 cz\u0142onkiem UPA skazanym na kar\u0119 \u015bmierci, kt\u00f3r\u0105 zamieniono mu p\u00f3\u017aniej na wi\u0119zienie. To cz\u0142owiek, kt\u00f3ry nawet przyjmuj\u0105c fakt dokonywania zbrodni przez UPA, stara si\u0119 ograniczy\u0107 negatywny wyd\u017awi\u0119k uchwa\u0142y sejmowej i wszelkich innych akt\u00f3w zwi\u0105zanych z 70. rocznic\u0105 rzezi wo\u0142y\u0144skiej. Dzisiaj w radiowej Jedynce wypowiada\u0142 si\u0119 na ten temat i podkre\u015bla\u0142, \u017ce mamy si\u0119 zajmowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie ofiarami, a nie OUN-UPA, a wi\u0119c sprawcami. Tym \u015brodowiskom zale\u017cy na tym, by jak najmniej eksponowa\u0107 zbrodnicz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 UPA, bo to – nawet z powod\u00f3w rodzinnych – jest im nie na r\u0119k\u0119. Poza tym podnoszony by\u0142 argument, \u017ce mocne okre\u015blenia, kt\u00f3re s\u0105 przecie\u017c zgodne z prawd\u0105, spowoduj\u0105 na Ukrainie niezadowolenie, bo Ukrai\u0144cy honoruj\u0105 UPA, dlatego \u017ce by\u0142a to jedyna si\u0142a d\u0105\u017c\u0105ca do niepodleg\u0142o\u015bci Ukrainy. To tragiczna sytuacja z punktu widzenia moralno\u015bci oraz warto\u015bciowania publicznego. Niewa\u017cne jest, jak\u0105 ideologi\u0119 wyznawa\u0142a ta si\u0142a narodowo-wyzwole\u0144cza i jakie zbrodnie pope\u0142nia\u0142a, wa\u017cne jedynie, \u017ce d\u0105\u017cy\u0142a do niepodleg\u0142o\u015bci, a o reszcie – uwa\u017ca si\u0119 na zachodniej Ukrainie – mo\u017cna zapomnie\u0107.<\/p>\r\n

W projekcie uchwa\u0142y zabrak\u0142o zapisu o ustanowieniu 11 lipca dniem upami\u0119tniaj\u0105cym ofiary zbrodni wo\u0142y\u0144skiej.<\/strong><\/p>\r\n

– Mam informacj\u0119, \u017ce prawdopodobnie b\u0119dzie to oddzielna uchwa\u0142a, je\u015bli tak by si\u0119 sta\u0142o, to oczywi\u015bcie b\u0119dzie bardzo dobrze. Ustanowienie 11 lipca jako dnia m\u0119cze\u0144stwa czy te\u017c dnia pami\u0119ci ofiar Wo\u0142ynia – bo r\u00f3\u017cnie to przecie\u017c mo\u017ce by\u0107 nazywane – by\u0142oby s\u0142uszn\u0105 decyzj\u0105. Fakt, i\u017c OUN-UPA kreowane jest na wzorzec niepodleg\u0142o\u015bciowy, jest czym\u015b nadzwyczaj szkodliwym dla Ukrai\u0144c\u00f3w i ich s\u0105siad\u00f3w. Pomijanie zbrodniczej dzia\u0142alno\u015bci oraz ideologii tej formacji jest wielkim b\u0142\u0119dem historycznym. Je\u015bli nie maj\u0105 odpowiedniego wzorca, to nie powinni mimo wszystko kreowa\u0107 na niego ludob\u00f3jc\u00f3w. Lepszy ju\u017c jest brak wzorca albo jakie\u015b wyolbrzymianie os\u00f3b czy organizacji o niewielkim znaczeniu, ani\u017celi lansowanie zbrodniczej organizacji. Tym bardziej \u017ce gdyby ona rzeczywi\u015bcie osi\u0105gn\u0119\u0142a sw\u00f3j cel, to znaczy, gdyby stworzy\u0142a niepodleg\u0142e pa\u0144stwo – to by\u0142oby to pa\u0144stwo totalitarne. Wystarczy przyjrze\u0107 si\u0119 temu, co ta organizacja wyprawia\u0142a z samymi Ukrai\u0144cami, jak traktowa\u0142a nie tylko przeciwnik\u00f3w, ale ludzi, kt\u00f3rzy jej w jakikolwiek najmniejszy spos\u00f3b si\u0119 narazili.<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\r\n

Piotr Czartoryski-Sziler<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z Ew\u0105 Siemaszko, badaczem zbrodni nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich na Kresach II Rzeczypospolitej, rozmawia Piotr Czartoryski-Sziler \u201eZorganizowany i masowy wymiar Zbrodni Wo\u0142y\u0144skiej nada\u0142 jej charakter czystki etnicznej o znamionach ludob\u00f3jstwa\u201d – czytamy w projekcie uchwa\u0142y w sprawie uczczenia pami\u0119ci ofiar zbrodni wo\u0142y\u0144skiej w jej 70. rocznic\u0119. Sk\u0105d ten strach przed nazwaniem zbrodni po imieniu? – To jest […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[215],"tags":[188,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68820"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68820"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68820\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=68820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=68820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}