{"id":68715,"date":"2013-06-07T11:02:21","date_gmt":"2013-06-07T16:02:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=68715"},"modified":"2013-06-07T11:02:21","modified_gmt":"2013-06-07T16:02:21","slug":"przemyska-platforma-obywatelska-chce-uczcic-niemieckiego-kolaboranta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=68715","title":{"rendered":"Przemyska Platforma Obywatelska chce uczci\u0107 niemieckiego kolaboranta"},"content":{"rendered":"

W 70. rocznic\u0119 ludob\u00f3jstwa na Wo\u0142yniu radni Platformy Obywatelskie w Przemy\u015blu (w jej sk\u0142adzie s\u0105 cz\u0142onkowie Zwi\u0105zku Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce) proponuje nazwanie jednej z ulic imieniem grekokatolickiego biskupa Jozafata Kocy\u0142owskiego.<\/strong><\/p>\r\n

\"\"Biskup Jozafat Kocy\u0142owski po wkroczeniu Wehrmachtu do Przemy\u015bl\u0105 podj\u0105\u0142 aktywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z okupantem niemieckim.\u00a0Jako obywatel II Rzeczpospolitej dokona\u0142 zdrady stanu.\u00a0B\u0142ogos\u0142awi\u0142 oddzia\u0142om SS Galizien i zach\u0119ca\u0142 Ukrai\u0144c\u00f3w do wst\u0119powania w szeregi tej formacji, kt\u00f3ra nast\u0119pnie bra\u0142a udzia\u0142 w ludob\u00f3jstwie Polak\u00f3w na Kresach Wschodnich.<\/p>\r\n

Protesty w tej sprawie nale\u017cy kierowa\u0107 do Urz\u0119du Miejskiego w Przemy\u015blu:<\/strong><\/div>\r\n

Urz\u0105d Miejski w Przemy\u015blu<\/p>\r\n

Rynek 1, 37-700 Przemy\u015bl<\/p>\r\n

e-mail:\u00a0kancelaria@um.przemysl.pl<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\r\n

Ni\u017cej zamieszczamy fragmenty kilku ksi\u0105\u017cek o biskupie Kocy\u0142owskim:\u00a0<\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

1. Zdzis\u0142aw Konieczny „Walki polsko-ukrai\u0144skie w Przemy\u015blu i okolicy, listopad-grudzie\u0144 1918 r\u201d<\/em> – Przemy\u015bl 1993.<\/strong><\/p>\r\n

„Na opini\u0119 polskich mieszka\u0144c\u00f3w Przemy\u015bla [w 1918 r – P.J.] mia\u0142y wp\u0142yw nie tylko ukrai\u0144skie og\u0142oszenia, proklamuj\u0105ce przy\u0142\u0105czenie Przemy\u015bla do Ukrainy, czy wprowadzenie s\u0105d\u00f3w dora\u017anych, ale r\u00f3wnie\u017c stanowisko ksi\u0119\u017cy i biskupa greckokatolickiego wobec z\u0142amania przez Ukrai\u0144c\u00f3w umowy zawartej 1 listopada 1918 r. Biskup J.Kocy\u0142owski przyj\u0105\u0142 z rado\u015bci\u0105 zaj\u0119cie prawobrze\u017cnej cz\u0119\u015bci miasta przez Ukrai\u0144c\u00f3w i odprawi\u0142 tego samego dnia – 4 listopada uroczyste nabo\u017ce\u0144stwo w ko\u015bciele katedralnym (obecny ko\u015bci\u00f3\u0142 OO Karmelit\u00f3w). Wyg\u0142osi\u0142 w czasie tej uroczystej mszy \u015bw. kazanie do licznie zebranych ukrai\u0144skich mieszka\u0144c\u00f3w i okolicznych wsi oraz czo\u0142owych polityk\u00f3w ukrai\u0144skich Przemy\u015bla. Biskup J.Kocy\u0142owski wypowiedzia\u0142 si\u0119 wyra\u017anie za utworzeniem pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego z ziemiami le\u017c\u0105cymi na zach\u00f3d od Sanu. Popar\u0142 wi\u0119c nakre\u015blony przez URN we Lwowie zasi\u0119g terytorialny przysz\u0142ego pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego obejmuj\u0105cego mi\u0119dzy innymi Che\u0142mszczyzn\u0119, Podlasie, tzw. \u201dNadsanie\u201d<\/em> , \u0141emkowszczyzn\u0119. Przes\u0105dzi\u0142 w ten spos\u00f3b m.in. przynale\u017cno\u015b\u0107 Przemy\u015bla, Jaros\u0142awia, Sanoka, Krosna czy te\u017c Krynicy do Ukrainy. Wypowied\u017a ta rozesz\u0142a si\u0119 szerokim echem w spo\u0142ecze\u0144stwie zamieszkuj\u0105cym te tereny, spotykaj\u0105c si\u0119 z oburzeniem ich polskich mieszka\u0144c\u00f3w. R\u00f3wnie\u017c duchowie\u0144stwo rzymskokatolickie przyj\u0119\u0142o wypowied\u017a biskupa obrz\u0105dku greckokatolickiego J.Kocy\u0142owskiego negatywnie. Wypowiedzi biskupa J.Kocy\u0142owskiego mia\u0142y powa\u017cny wp\u0142yw na zaanga\u017cowanie si\u0119 cz\u0119\u015bci duchowie\u0144stwa greckokatolickiego w bezpo\u015brednie dzia\u0142ania przeciwko Polakom i zach\u0119canie wiernych do walki z nimi. Przyk\u0142ady tego zaanga\u017cowania mia\u0142y miejsce na terenie diecezji przemyskiej.\u201d<\/p>\r\n

2. Leszek W\u0142odek „Koniec Kr\u00f3lewskiego Wolnego Miasta” – <\/em>Przemy\u015bl 1991 r.<\/strong><\/p>\r\n

„W\u0142adz\u0119 nad miastem [Przemy\u015blem – P.J.] i okolic\u0105 sprawowa\u0142a [niemiecka – P.J.] Komenda Polowa i Komenda Miasta na czele z gen. por. Strecciusem. Do Komendy w pierwszym dniu okupacji zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 ukrai\u0144ska delegacja w sk\u0142adzie: dr W\u0142odzimierz Zahajkiewicz, M. Demczuk, prof. I. Gontarski, kupiec Jarosiewicz i mgr St. Nawrocki z propozycj\u0105 obj\u0119cia w\u0142adzy w mie\u015bcie. Odpowiedzi\u0105 na t\u0119 propozycj\u0119 by\u0142o zaproszenie ks. biskupa grekokatolickiego, J. Kocy\u0142owskiego i dr. W. Zahajkiewicza na spotkanie 15 wrze\u015bnia 1939 r. z Adolfem Hitlerem w okolicy Jaros\u0142awia, kt\u00f3ry przylecia\u0142 samolotem w celu rozwa\u017cenia powo\u0142ania rz\u0105du ukrai\u0144skiego na obszarach po\u0142o\u017conych na wsch\u00f3d od Sanu. Spowodowa\u0142o to masow\u0105 manifestacj\u0119 w dniu 16 wrze\u015bnia na przemyskim rynku ludno\u015bci ukrai\u0144skiej, deklaruj\u0105cej przyja\u017a\u0144 mi\u0119dzy Niemcami a Ukrain\u0105. R\u00f3wnocze\u015bnie, 15 wrze\u015bnia, Niemcy zaprosili Wincentego Witosa na rozmow\u0119 w sprawie utworzenia rz\u0105du polskiego. Po jego odmowie internowano go 16 wrze\u015bnia 1939 r. w S\u0105dzie Grodzkim w Jaros\u0142awiu.\u201d<\/p>\r\n

3. Edward Prus „Banderomachia\u201d<\/em> – Wroc\u0142aw 2007. <\/strong><\/p>\r\n

„Ordynariusz diecezji przemyskiej biskup Josafat Kocy\u0142owski 7 lipca 1941 w swoim li\u015bcie pasterskim pisa\u0142: … S\u0142awa wielkiemu fuhrerowi Adolfowi Hitlerowi, wyzwolicielowi i najlepszemu przyjacielowi ukrai\u0144skiego narodu. Wszystkie si\u0142y ukrai\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa na pomoc Wielkim Niemcom i ich zwyci\u0119skiej armii – <\/em>wt\u00f3rowa\u0142 ordynariuszowi jego sufragan biskup Hrihorij \u0141akota. On te\u017c by\u0142 jednym z organizator\u00f3w manifestacji , o kt\u00f3rej pisa\u0142 ukrai\u0144ski dziennik „Ho\u0142os\u201d (20.07.1941) wychodz\u0105cy w Berlinie. Gazeta zach\u0142ystywa\u0142a si\u0119 z rado\u015bci z powodu demonstracji i mi\u0142o\u015bci ku fuhrerowi<\/em>. 7 lipca<\/em> – czytamy tam – w wyswobodzonym od bolszewickiego nieszcz\u0119\u015bcia Przemy\u015blu , mia\u0142a miejsce olbrzymia ukrai\u0144ska manifestacja na cze\u015b\u0107 fuhrera i niezwyci\u0119\u017conej niemieckiej armii. Po uroczystym nabo\u017ce\u0144stwie , odprawionym przez w\u0142adyk\u0119 Josafata, ukrai\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo zgromadzi\u0142o si\u0119 wok\u00f3\u0142 trybuny , udekorowanej niemieckimi i ukrai\u0144skimi flagami, gdzie znajdowali si\u0119 przedstawiciele niemieckich w\u0142adz i ukrai\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Po przem\u00f3wieniu z wyrazami wdzi\u0119czno\u015bci dla fuhrera i niemieckiej armii, obecni przyj\u0119li tekst telegramu do fuhrera ze s\u0142owami wdzi\u0119czno\u015bci za oswobodzenie. <\/em>Nieco wcze\u015bniej Kyr Josafat wyda\u0142 bankiet na cze\u015b\u0107 oficer\u00f3w niemieckich w kt\u00f3rym oczywi\u015bcie wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 „nacjonalistyczna \u015bmietanka\u201d z Przemy\u015bla i okolic. Na tym bankiecie w\u0142adyka \u017cyczy\u0142 Niemcom milionowych zwyci\u0119stw w walce z bolszewikami . Ukrai\u0144ski nar\u00f3d – <\/em>podkre\u015bla\u0142 – dzi\u0119ki Niemcom powinien dalej maszerowa\u0107 razem z Wielkimi Niemcami, \u017ceby uzyska\u0107 zwyci\u0119stwo w wojnie z sowietami.\u201d<\/em><\/p>\r\n

4. Edward Prus „SS-Galizien\u201d<\/em> – Wroc\u0142aw 2001.<\/strong><\/p>\r\n

„4 lipca 1943 r, miasto Przemy\u015bl. Ksi\u0105\u017cecy Przemy\u015bl prze\u017cy\u0142 niecodzienne \u015bwi\u0119to. Ju\u017c od rana samego, nie zwa\u017caj\u0105c na drobny deszcz przyby\u0142o tu wiele os\u00f3b z powiat\u00f3w: przemyskiego, dobromilskiego i jaros\u0142awskiego, \u017ceby na obszernym sportowym stadionie miejskim [przy obecnej ulicy Sanockiej – P.J.] razem z ochotnikami [do ukrai\u0144skiej dywizji SS Galizien – P.J.] wzi\u0105\u015b\u0107 udzia\u0142 w polowej , archirejskiej S\u0142u\u017cbie Bo\u017cej, kt\u00f3r\u0105 odprawi\u0142 w asy\u015bcie ca\u0142ego duchowie\u0144stwa Jego Ekscelencja Kyr Josafat (biskup Kocy\u0142ow\u015bkyj). W uroczystym nabo\u017ce\u0144stwie wzi\u0119li liczny udzia\u0142 przedstawiciele [niemieckich – P.J.] Si\u0142 Zbrojnych , garnizonu przemyskiego, przedstawiciele w\u0142adzy, policji, Ukrai\u0144skiego Komitetu […] Na stadionie pr\u0119\u017c\u0105 si\u0119 ochotnicy, ko\u0144czy si\u0119 nabo\u017ce\u0144stwo. Kyr Josafat b\u0142ogos\u0142awi ochotnik\u00f3w, a w swej homilii zagrzewa ich do walki za \u015bw. Cerkiew, za sprawiedliwo\u015b\u0107 Bo\u017c\u0105 i za \u0142ad na ziemi. W \u017carliwych s\u0142owach Kyr Josafat zwraca uwag\u0119 na trudy wojenne, ale te\u017c przypomina powojenne szcz\u0119\u015bliwe \u017cycie i ko\u0144czy s\u0142owami : Id\u017ccie do boju i wracajcie jako zwyci\u0119zcy. <\/em>(Lwiw\u015bki Wisti 10 VII 1943 r.). Nale\u017cy zwroci\u0107 uwag\u0119, \u017ce \u015bpo\u015br\u00f3d trzech ordynariuszy unickich, tylko jeden J.Kocy\u0142ow\u015bkyj odprawi\u0142 Slu\u017cb\u0119 Bo\u017c\u0105 w intencji SS-Galizien. Zar\u00f3wno we Lwowie jak i Stanis\u0142awowie, dzi\u0119kowali Panu Bogu za esesma\u0144sk\u0105 formacj\u0119 sufragani. Po nabo\u017ce\u0144stwie odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 cywilno-wojskowa, jak zawsze i jak wsz\u0119dzie i tu g\u0142\u00f3wnymi postaciami byli Niemcy. W Przemy\u015blu centralne miejsce na trybunie przed kt\u00f3r\u0105 defilowali ochotnicy, zaj\u0105\u0142 starosta, hauptsturmfuhrer Paul. Cz\u0142onek miejskiej Uprawy M.Chronowiat sta\u0142 za jego plecami. Obaj oni w swoich przem\u00f3wieniach byli zgodni co do tego, \u017ce ukrai\u0144scy \u017co\u0142nierze powinni wiernie s\u0142u\u017cy\u0107 Wielkiemu Fuhrerowi<\/em> .\u201d<\/p>\r\n

\u00a05. \u00a0Zdzis\u0142aw Konieczny – \u201ePolacy i Ukrai\u0144cy na ziemiach obecnej Polski 1918-1947\u201d<\/em> – Przemy\u015bl 2010.<\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

” \u00a0(…) \u00a0W okresie poprzedzaj\u0105cym wybuch I wojny \u015bwiatowej i w czasie jej trwania przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 greckokatolicki w ukrai\u0144ski Ko\u015bci\u00f3\u0142 narodowy, kt\u00f3ry d\u0105\u017cy\u0142 do utworzenia pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego. Traktat w Brze\u015bciu Litewskim zawarty 9 lutego 1918 roku mi\u0119dzy Ukrai\u0144sk\u0105 Republik\u0105 Ludow\u0105 a Niemcami i Austro – W\u0119grami przyznawa\u0142 Ukrainie Che\u0142mszczyzn\u0119 i Podlasie. W klauzurze tajnej Austro – W\u0119gry deklarowa\u0142y wydzielenie z Galicji – Galicji Wschodniej i utworzenie z niej wraz z Bukowin\u0105 i Rusi\u0105 Zakarpack\u0105 – ukrai\u0144skiego kraju koronnego. Traktat brzeski znalaz\u0142 poparcie hierarchii Ko\u015bcio\u0142a greckokatolickiego, a metropolita Szeptycki wypowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce jest sprawiedliwy, gdy\u017c ziemie te s\u0105 star\u0105 ukrai\u0144sk\u0105 krain\u0105, kt\u00f3ra geograficznie i historycznie powi\u0105zana jest z Ukrain\u0105. Podj\u0105\u0142 te\u017c starania o reaktywowanie unickiej diecezji che\u0142mskiej, na co nie uzyska\u0142 zgody papie\u017ca. Wcze\u015bniej, bo w listopadzie 1917 roku unicki biskup przemyski J. Kocy\u0142owski, po og\u0142oszeniu przez Ukrai\u0144sk\u0105 Centraln\u0105 Rad\u0119 w Kijowie niepodleg\u0142o\u015bci i proklamowania Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej w li\u015bcie do wiernych, pisa\u0142 o \u201ezmartwychwstaniu Ukrainy”. 21 lutego 1918 roku w li\u015bcie pasterskim episkopatu greckokatolickiego za\u017c\u0105da\u0142 on od ca\u0142ego duchowie\u0144stwa pracy w jednym duchu, pisz\u0105c: \u201eDuchowni, kt\u00f3rzy by mieli inne przekonania narodowe – ani\u017celi nasz nar\u00f3d, w sumieniu swym zobowi\u0105zani s\u0105 przystosowa\u0107 si\u0119 w ca\u0142ej zewn\u0119trznej robocie do ca\u0142ego og\u00f3\u0142u”. Traktat brzeski zosta\u0142 przyj\u0119ty entuzjastycznie przez Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy wyra\u017cali rado\u015b\u0107 z jego postanowie\u0144 uwa\u017caj\u0105c go za zwyci\u0119stwo narodowe. Manifestacje polskie i ukrai\u0144skie i zupe\u0142nie inna ocena traktatu spowodowa\u0142y pogorszenie si\u0119 stosunk\u00f3w polsko – ukrai\u0144skich.<\/p>\r\n

Po zerwaniu umowy polsko – ukrai\u0144skiej i zaj\u0119ciu z 3 na 4 listopada prawobrze\u017cnej cz\u0119\u015bci miasta Przemy\u015bla przez Ukrai\u0144c\u00f3w, biskup J. Kocy\u0142owski W czasie uroczystego nabo\u017ce\u0144stwa (4 XI 1918) popar\u0142 budow\u0119 pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego z Che\u0142mszczyzn\u0105 oraz zezwoli\u0142 na umieszczenie wtedy na katedrze greckokatolickiej transparentu z napisem \u201eBo\u017ce Wielki, Jedyny, Ru\u015b – Ukrain\u0119 chro\u0144”. By\u0142o to interpretowane przez duchowie\u0144stwo greckokatolickie jako wezwanie hierarchii greckokatolickiej do walki o budow\u0119 pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego w granicach nakre\u015blonych przez polityk\u00f3w ukrai\u0144skich. Form\u0105 poparcia dla walki ZURL o niepodleg\u0142e pa\u0144stwo by\u0142a odmowa biskup\u00f3w ukrai\u0144skich podpisania listu pasterskiego wydanego przez biskup\u00f3w polskich, po 11 listopada, z okazji odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. W jego podtek\u015bcie by\u0142o poparcie dla walki, jak\u0105 toczy\u0142y wojska ukrai\u0144skie – ZURL z Polsk\u0105 w Galicji Wschodniej. Podobn\u0105 wymow\u0119 mia\u0142a odmowa przyj\u0119cia propozycji gen. J. Bijaka, kt\u00f3ry w rozmowie z przemyskim biskupem greckokatolickim proponowa\u0142 mu podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu zapewnienie spokoju na terenach obj\u0119tych walkami.<\/p>\r\n

Ju\u017c po przegranej przez Ukrai\u0144c\u00f3w wojnie z Polsk\u0105, biskupi greckokatoliccy wydali w Przemy\u015blu list do wiernych, w kt\u00f3rym czytamy: \u201ePolskie wojska zaj\u0119\u0142y ca\u0142y kraj. (…) Tysi\u0105ce niewinnych ofiar, spokojnych mieszka\u0144c\u00f3w jest wi\u0119zionych w obozach, ginie albo g\u0142oduje i znosi niewyobra\u017calne fizyczne i moralne cierpienia. Wydaje si\u0119, \u017ce ca\u0142y nar\u00f3d skazany jest na zag\u0142ad\u0119”<\/em>. List ten czytany w cerkwiach, by\u0142 jakby wezwaniem do walki i stanowi\u0142 zach\u0119t\u0119 do wst\u0119powania w szeregi tych, kt\u00f3rzy pragn\u0119li j\u0105 kontynuowa\u0107. Unickie biskupstwo przemyskie obejmowa\u0142o swym zasi\u0119giem \u0141emkowszczyzn\u0119. Na ziemiach jej istnia\u0142y podzia\u0142y na moskalofi\u0142i, starorusin\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w. Walka mi\u0119dzy tymi trzema kierunkami \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 ze wzrostem tendencji przechodzenia grekokatolik\u00f3w na prawos\u0142awie. Tendencja ta nabra\u0142a wi\u0119kszych rozmiar\u00f3w po 1918 roku.<\/p>\r\n

Stosunek biskupa przemyskiego obrz\u0105dku greckokatolickiego do pa\u0144stwa polskiego by\u0142 negatywny. Traktowa\u0142 on pa\u0144stwo polskie jako okupacyjne i stara\u0142 si\u0119 to podkre\u015bla\u0107 przez wydawane zarz\u0105dzenia do podleg\u0142ego mu kleru. W roku 1919.wyda\u0142 zarz\u0105dzenie o prowadzeniu ksi\u0105g metrykalnych i korespondencji z w\u0142adzami polskimi w j\u0119zyku ukrai\u0144skim. Stosunku tego nie zmieni\u0142a decyzja Rady Najwy\u017cszej, przyznaj\u0105cej Polsce prawa mandatariusza w Galicji Wschodniej na 25 lat (1919). J. Kocy\u0142owski traktowa\u0142 j\u0105 jako przej\u015bciow\u0105 i liczy\u0142 prawdopodobnie na powstanie pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci. Podkre\u015blaj\u0105c sw\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 od pa\u0144stwa polskiego, podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 obsady archidiakona kapitu\u0142y greckokatolickiej swej diecezji bez uzgodnienia z w\u0142adzami we Lwowie w roku 1919. Uzgodnienie takie wymagane by\u0142o w okresie monarchii austro – w\u0119gierskiej. Dopiero naciski w\u0142adz pa\u0144stwowych spowodowa\u0142y, \u017ce wyst\u0105pi\u0142 on o zgod\u0119 wojewody lwowskiego i uzyska\u0142 j\u0105 21 listopada 1921 roku. Podobnie mianowa\u0142 nowych proboszczy parafii greckokatolickich w 1920 roku, co spowodowa\u0142o dalsze zaostrzenie stosunk\u00f3w mi\u0119dzy biskupstwem a pa\u0144stwem. Wzywa\u0142 te\u017c do bojkotu spisu powszechnego w 1921 roku.<\/p>\r\n

Podobnie jak niepodleg\u0142o\u015bciowe ugrupowania ukrai\u0144skie, wzywa\u0142 do bojkotu wybor\u00f3w do Sejmu w 1922 roku. W roku tym wi\u0119kszo\u015b\u0107 duchowie\u0144stwa greckokatolickiego odm\u00f3wi\u0142a odprawienia nabo\u017ce\u0144stwa \u017ca\u0142obnego za \u015b.p. Prezydenta Rzeczypospolitej Gabriela Narutowicza, nabo\u017ce\u0144stw w zwi\u0105zku z uznaniem granic wschodnich oraz \u015bwi\u0119ta 3 Maja, o co pos\u0105dzano J. Kocy\u0142owskiego, kt\u00f3ry jakoby wyda\u0142 swemu duchowie\u0144stwu w tej sprawie tajne instrukcje. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 J. Kocy\u0142owskiego budzi\u0142a zastrze\u017cenia rz\u0105du, kt\u00f3ry nosi\u0142 si\u0119 nawet z zamiarem zwr\u00f3cenia si\u0119 do Stolicy Apostolskiej o jego odwo\u0142anie.<\/p>\r\n

Pa\u0144stwo polskie w latach 1919-1920 przyznawa\u0142o dotacj\u0119 w wysoko\u015bci 8 718 357 koron rocznie diecezjom Ma\u0142opolski Wschodniej. Diecezje greckokatolickie z sumy tej otrzymywa\u0142y: lwowska 25,6%, przemyska 25%, stanis\u0142awowska 15,9%, natomiast diecezje rzymskokatolickie: lwowska 10%, przemyska 11%. Antypa\u0144stwowe stanowisko biskupa J. Kocy\u0142owskiego spowodowa\u0142o wstrzymanie rocznych dotacji pa\u0144stwa dla biskupstwa greckokatolickiego w Przemy\u015blu od 1 stycznia 1923 roku do 30 listopada 1924 roku. Po przyznaniu przez Rad\u0119 Ambasador\u00f3w w marcu 1923 roku praw Polski do Galicji Wschodniej – Ma\u0142opolski Wschodniej, stanowisko biskupa Kocy\u0142owskiego do pa\u0144stwa polskiego uleg\u0142o zmianie. Wp\u0142yn\u0119\u0142a na ni\u0105 wizyta biskupa Kocy\u0142owskiego w Watykanie, o kt\u00f3rej pisze Skrzy\u0144ski, polski ambasador przy Watykanie w pi\u015bmie \u015bci\u015ble tajnym do Ministerstwa Spraw Zagranicznych 16 czerwca 1924 roku nast\u0119puj\u0105co: <\/em><\/p>\r\n

\u201eBiskup Kocy\u0142owski dopiero na skutek presji Watykanu by\u0142 u mnie. (…) Biskup powiedzia\u0142 mi, \u017ce przesz\u0142ego roku tak on, jak Metropolita Szeptycki otrzymali od Papie\u017ca stanowcze dyrektywy, by polityk\u0105 si\u0119 nie zajmowali, by ich zachowywanie si\u0119 lojalne wobec pa\u0144stwa polskiego i rz\u0105du by\u0142o bez zarzutu i by w tym duchu wp\u0142ywali na kler. (…) Biskup Kocy\u0142owski \u015bci\u015ble poufnie opowiada\u0142 mi, \u017ce Papie\u017c pyta\u0142 go bardzo dok\u0142adnie o wszystko i \u017ce wyda\u0142 mu si\u0119 pe\u0142en troski, by wreszcie lepsze stosunki mog\u0142y zapanowa\u0107 mi\u0119dzy Rusinami a pa\u0144stwem polskim. Gdy pytany przez niego o spraw\u0119 pensji, opowiedzia\u0142, jak\u0105 odpowied\u017a otrzyma\u0142 co do tego nuncjusz, Papie\u017c po d\u0142ugim namy\u015ble powiedzia\u0142 tylko: Tak widz\u0119, \u017ce trudno dogodzi\u0107, ale \u017ce odpowiadaj\u0105, i\u017c nie jeste\u015bcie przyjaci\u00f3\u0142mi Polski niech nie wp\u0142ywa na to by\u015bcie nie byli przyjaci\u00f3\u0142mi”.<\/p>\r\n

Skar\u017cy\u0142 si\u0119 te\u017c Kocy\u0142owski na trudno\u015bci, na jakie napotyka\u0142 si\u0119 ze strony w\u0142adz. Wylicza\u0142, \u017ce nie otrzymuje pobor\u00f3w od pa\u0144stwa, \u017ce ma op\u0142acany tylko jeden etat w seminarium, a potrzeba mu pi\u0119ciu, \u017ce kapelan prawos\u0142awny Wojska Polskiego otrzyma\u0142 do u\u017cytku kaplic\u0119 na dawnym cmentarzu niemieckim, a nie w koszarach, co grozi rozszerzaniem si\u0119 prawos\u0142awia w\u015br\u00f3d ludno\u015bci cywilnej. Opowiada\u0142, \u017ce w wyniku rozmowy z Papie\u017cem z\u0142o\u017cy\u0142 wizyt\u0119 wojewodzie lwowskiemu. Opowiada\u0142 r\u00f3wnie\u017c ambasadorowi, \u017ce ma trudno\u015bci wobec zajmowanego przez rz\u0105d do niego stanowiska. \u0179ali\u0142 si\u0119, \u017ce na jego interwencj\u0119 Nuncjusz odpisa\u0142 mu: \u201e\u017ce rz\u0105d p\u0142aci tylko biskupom, kt\u00f3rzy s\u0105 przyjaci\u00f3\u0142mi Polski”. J. Kocy\u0142owski m\u00f3wi\u0142 do ambasadora, \u017ce wygl\u0105da jakby si\u0119 on nie mia\u0142 za obywatela polskiego, lecz jakby rz\u0105d go za takiego uwa\u017ca\u0142.<\/p>\r\n

Pod wp\u0142ywem tej rozmowy, ambasador zaproponowa\u0142 w Warszawie wyp\u0142at\u0119 wynagrodzenia Kocy\u0142owskiemu, zapewnienia \u015brodk\u00f3w finansowych na p\u0142ace 5 profesor\u00f3w seminarium duchownego oraz rozwa\u017cenie przeniesienia kaplicy prawos\u0142awnej do jakiego\u015b obiektu w koszarach. S\u0105dzi\u0142, \u017ce te ust\u0119pstwa winny wp\u0142yn\u0105\u0107 na zmian\u0119 stosunku Kocy\u0142owskiego do pa\u0144stwa i Polak\u00f3w. Myli\u0142 si\u0119 jednak srodze. Pismo ambasadora Polski przy Watykanie odnios\u0142o pozytywny skutek. Rz\u0105d postanowi\u0142 wyp\u0142aca\u0107 pobory J. Kocy\u0142owskiemu, a tak\u017ce profesorom jego greckokatolickiego seminarium. Przeni\u00f3s\u0142 te\u017c kaplic\u0119 prawos\u0142awn\u0105 z dotychczas u\u017cytkowanej na cmentarzu w obr\u0119b koszar wojskowych.<\/p>\r\n

Wizyty biskupa J. Kocy\u0142owskiego u ambasadora i wojewody lwowskiego oraz oficjalne wyciszenie wrogich pa\u0144stwu wypowiedzi da\u0142y mu korzy\u015bci. Wstrzymanie p\u0142ac dla J. Kocy\u0142owskiego przez rz\u0105d by\u0142o bowiem bardzo bole\u015bnie przez niego odczute. Zmusza\u0142o te\u017c do op\u0142acania profesor\u00f3w seminarium z dochod\u00f3w, jakie przynosi\u0142y mu posiadane nieruchomo\u015bci tak w mie\u015bcie (kamienice), jak te\u017c maj\u0105tki ziemskie. A dochody te by\u0142y znaczne, mimo u\u017calania si\u0119 biskupa na ich brak, i przewy\u017csza\u0142y dochody biskupstwa rzymskokatolickiego w Przemy\u015blu. Biskup Kocy\u0142owski zaprzesta\u0142 wrogich wypowiedzi przeciw pa\u0144stwu polskiemu, ale tolerowa\u0142 antypolskie wyst\u0105pienia swych ksi\u0119\u017cy, nawet po podpisaniu konkordatu zobowi\u0105zuj\u0105cego go do lojalno\u015bci wobec pa\u0144stwa polskiego i jego rz\u0105du, i zobowi\u0105zania, \u017ce b\u0119dzie tego wymaga\u0142 od swego duchowie\u0144stwa. Wtedy te\u017c we wszystkich cerkwiach 3 maja odby\u0142y si\u0119 wyj\u0105tkowo nabo\u017ce\u0144stwa za pomy\u015blno\u015b\u0107 Polski, o czym informowa\u0142 m.in. starosta jasielski. Biskup J. Kocy\u0142owski zach\u0119ca\u0142 podleg\u0142ych mu ksi\u0119\u017cy do w\u0142\u0105czenia si\u0119 w prac\u0119 ukrai\u0144skich organizacji kulturalno – o\u015bwiatowych i sp\u00f3\u0142dzielczych. Ich aktywny udzia\u0142 w pracach tych organizacji by\u0142 przez niego traktowany jako wk\u0142ad duchowie\u0144stwa greckokatolickiego w umacnianie poczucia odr\u0119bno\u015bci narodu ukrai\u0144skiego od polskiego. \u00a0Udzia\u0142 ksi\u0119\u017cy greckokatolickich w organizacjach spo\u0142ecznych i politycznych by\u0142 odnotowywany w sprawozdaniach sytuacyjnych starostw.<\/p>\r\n

Biskup J. Kocy\u0142owski tolerowa\u0142 antypolskie wyst\u0105pienia ksi\u0119\u017cy greckokatolickich. Zdarza\u0142y si\u0119 te\u017c gorsz\u0105ce wiernych ekscesy duchownych. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 m.in. nabo\u017ce\u0144stwo odprawiane w cerkwi w Wysowej z okazji \u015awi\u0119ta Niepodlego\u015bci 1931 roku, w czasie kt\u00f3rego wierni starorusini od\u015bpiewali na cze\u015b\u0107 Polski \u201emnohoje lita”, a Polacy \u201eBo\u017ce co\u015b Polsk\u0119”, na co oburzony duchowny zareagowa\u0142 zamkni\u0119ciem carskich wr\u00f3t i ostentacyjnym wyj\u015bciem z cerkwi. W tym samym roku ksi\u0119\u017ca greckokatoliccy zbojkotowali – wbrew konkordatowi – \u015bwi\u0119to pa\u0144stwowe m.in. w miejscowo\u015bciach: Czarna, Wo\u0142owce, Bednarka, Rozdziel, M\u0105cina Wielka. Du\u017c\u0105 rol\u0119 w umacnianiu nastroj\u00f3w antypolskich i szerzeniu nacjonalizmu odgrywali, podobnie jak w czasie wojny polsko – ukrai\u0144skiej, ksi\u0119\u017ca greckokatoliccy. Na terenie omawianych powiat\u00f3w wojew\u00f3dztwa lwowskiego (wed\u0142ug danych wojewody lwowskiego) w 1924 roku by\u0142o og\u00f3\u0142em 279 duchownych greckokatolickich, z kt\u00f3rych przyja\u017anie ustosunkowanych do narodu polskiego i pa\u0144stwa by\u0142o 55, oboj\u0119tnych na sprawy konfliktu 108, nieprzyja\u017anie ustosunkowanych 72, a czynnych wrogo 44.
(…)
Na terenie wchodz\u0105cym w sk\u0142ad greckokatolickiej diecezji przemyskiej zlokalizowane by\u0142y liczne garnizony Wojska Polskiego. Najwi\u0119kszy by\u0142 w Przemy\u015blu, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c siedziba DOK X. W garnizonach tych s\u0142u\u017cyli \u017co\u0142nierze wyznania katolickiego (obrz\u0105dku rzymskokatolickiego i greckokatolickiego) oraz prawos\u0142awia. W czasach zaboru austro – w\u0119gierskiego by\u0142 zwyczaj uczestniczenia wojska w \u015bwi\u0119cie Jordanu. W czasie tej uroczysto\u015bci i \u015bwi\u0119cenia wody, duchowni greckokatoliccy odmawiali mod\u0142y za cesarza Franciszka J\u00f3zefa, a po jego \u015bmierci – cesarza Karola. Poniewa\u017c inicjatywa zaproszenia \u017co\u0142nierzy obrz\u0105dku greckokatolickiego nie wychodzi\u0142a od proboszczy organizuj\u0105cych procesje, dow\u00f3dcy garnizon\u00f3w zwr\u00f3cili si\u0119 w 1927 roku do miejscowych duchownych greckokatolickich z propozycj\u0105 udzia\u0142u \u017co\u0142nierzy WP obrz\u0105dku greckokatolickiego w \u015bwi\u0119cie Jordanu. Nie otrzymali jednak zaprosze\u0144, tak \u017ce wojsko nie bra\u0142o udzia\u0142u w procesjach organizowanych w Przemy\u015blu, Radymnie, Jaros\u0142awiu, Gr\u00f3dku Jagiello\u0144skim i Sanoku. R\u00f3wnie\u017c w latach nast\u0119pnych \u017co\u0142nierze nie brali udzia\u0142u w \u015bwi\u0119cie Jordanu.<\/p>\r\n

W 1932 roku dow\u00f3dca garnizonu przemyskiego WP zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do miejscowej parafii greckokatolickiej, organizuj\u0105cej \u015bwi\u0119to Jordanu, z propozycj\u0105 udzia\u0142u wojska z orkiestr\u0105. Propozycja ta zosta\u0142a odrzucona przez parocha, kt\u00f3ry uzasadni\u0142 odmow\u0119 tym, \u017ce udzia\u0142 wojska oraz polskich urz\u0119dnik\u00f3w mo\u017ce doprowadzi\u0107 \u201edo obra\u017aliwych okrzyk\u00f3w, czy nawet eksces\u00f3w”<\/em>. Na drugi rok powt\u00f3rzono propozycj\u0119 z podobnym skutkiem. Odmow\u0119 popar\u0142 r\u00f3wnie\u017c biskup J. Kocy\u0142owski, co wywo\u0142a\u0142o oburzenie polskiej spo\u0142eczno\u015bci miasta, o czym pisa\u0142a \u201eZiemia Przemyska” w 1933 roku. Dopiero w roku 1935 odby\u0142y si\u0119 w mie\u015bcie trzy procesje i \u015bwi\u0119cenie wody nad Sanem, jedna z udzia\u0142em \u017co\u0142nierzy obrz\u0105dku greckokatolickiego, orkiestr\u0105 wojskow\u0105, przedstawicielami w\u0142adz miasta, starostwa i nielicznych mieszka\u0144c\u00f3w obrz\u0105dku greckokatolickiego i rzymskokatolickiego, druga procesja ludno\u015bci greckokatolickiej prowadzonej przez miejscowego parocha oraz trzecia – \u017co\u0142nierzy prawos\u0142awnych, r\u00f3wnie\u017c z orkiestr\u0105, przedstawicielami w\u0142adz, petlurowc\u00f3w oraz nielicznych rzymskokatolik\u00f3w. Procesje wojskowe prowadzili kapelani wojskowi greckokatoliccy i prawos\u0142awni.<\/p>\r\n

Odmowa mo\u017cliwo\u015bci udzia\u0142u WP w procesjach organizowanych w \u015bwi\u0119ta Jordanu przez parocha greckokatolickiego, posiadaj\u0105cego poparcie biskupa Kocy\u0142owskiego, spowodowana by\u0142a tym, \u017ce w czasie procesji i \u015bwi\u0119cenia wody nale\u017ca\u0142o odm\u00f3wi\u0107 modlitw\u0119 za Prezydenta Rzeczypospolitej i Wojsko Polskie. Odmawiali j\u0105 kapelani wojskowi tak greckokatoliccy jak te\u017c prawos\u0142awni, ale nie chcieli tego uczyni\u0107 kap\u0142ani greckokatoliccy podlegli biskupowi Kocy\u0142owskiemu. Konflikt zwi\u0105zany z obchodami \u015bwi\u0119ta Jordanu \u015bwiadczy\u0142 o stosunku kleru greckokatolickiego do pa\u0144stwa polskiego i Polak\u00f3w. By\u0142 jednym z element\u00f3w prowadzonej przez kler greckokatolicki antypolskiej akcji. Od 1935 roku procesje po\u0142\u0105czone ze \u015bwi\u0119ceniem wody na \u015bwi\u0119to Jordanu odbywa\u0142y si\u0119 na terenie wszystkich garnizon\u00f3w WP przemyskiej diecezji greckokatolickiej, ale by\u0142y organizowane przez wojskowych kapelan\u00f3w greckokatolickich. Jedynie w Sanoku do roku 1936 odbywa\u0142o si\u0119 \u015bwi\u0119to Jordanu przy udziale wojska, orkiestry wojskowej, w\u0142adz miejskich i ludno\u015bci greckokatolickiej i rzymskokatolickiej. W czasie tego \u015bwi\u0119ta nabo\u017ce\u0144stwo odprawia\u0142 ks. Bazyli Ma\u015bciuch, kieruj\u0105cy Apostolsk\u0105 Administracj\u0105 \u0141emkowszczyzny. W czasie \u015bwi\u0119ta Jordanu prawos\u0142awnego w Przemy\u015blu kapelan przemawia\u0142 po polsku, a na zako\u0144czenie \u015bpiewano hymn pa\u0144stwowy. By\u0142 on r\u00f3wnie\u017c \u015bpiewany w czasie \u015bwi\u0119ta Jordanu zorganizowanego dla \u017co\u0142nierzy greckokatolickich. Na 3 Maja 1939 roku, jak donosi\u0142a \u201ePobudka”, budynek Narodnego Domu, bursy ukrai\u0144skiej, seminarium greckokatolickiego, pa\u0142ac biskupa Kocy\u0142owskiego oraz kapitu\u0142a unicka nie zosta\u0142y udekorowane flagami pa\u0144stwowymi. By\u0142 to swoisty dow\u00f3d na stosunek do pa\u0144stwa polskiego.
(…)
W zwi\u0105zku z powtarzaj\u0105cymi si\u0119 zab\u00f3jstwami ludno\u015bci polskiej na Wo\u0142yniu, we Wschodniej Ma\u0142opolsce oraz w diecezji przemyskiej, [przemyski biskup rzymskokatolicki Franciszek Barda – P.J.] prowadzi\u0142 korespondencj\u0119 z arcybiskupem lwowskim B. Twardowskim. W roku 1943 wystosowa\u0142 do niego list z pro\u015bb\u0105 o interwencj\u0119 u arcybiskupa A. Szeptyckiego w tej sprawie. Wiedzia\u0142 o fiasku rozm\u00f3w i korespondencji, jak\u0105 prowadzi\u0142 z arcybiskupem Szeptyckim arcybiskup lwowski Twardowski. W rozmowach z przedstawicielami RGO w Przemy\u015blu, kt\u00f3rzy w porozumieniu z okupacyjnymi w\u0142adzami Generalnego Gubernatorstwa, namawiali go o wydanie listu pasterskiego wzywaj\u0105cego do zaprzestania walk polsko – ukrai\u0144skich, odm\u00f3wi\u0142, obawiaj\u0105c si\u0119 obci\u0105\u017cenia za nie Polak\u00f3w i widz\u0105c r\u00f3wnie\u017c brak zainteresowania i reakcji ze strony Cerkwi greckokatolickiej. Stosunki biskupa Bardy z biskupem obrz\u0105dku greckokatolickiego by\u0142y ozi\u0119b\u0142e, gdy\u017c J. Kocy\u0142owski, utrzymuj\u0105cy od lat przyjazne relacje z A. Szeptyckim, aprobowa\u0142 jego polityk\u0119 wobec pa\u0144stwa polskiego przed wojn\u0105 i w czasie jej trwania. Takie ich kontakty wynika\u0142y te\u017c z cichej zgody J. Kocy\u0142owskiego na anga\u017cowanie si\u0119 duchowie\u0144stwa greckokatolickiego we wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z okupantem niemieckim oraz udzia\u0142u Kocy\u0142owskiego w uroczysto\u015bciach, zwi\u0105zanych z przyjmowaniem ochotnik\u00f3w do SS Galizien w Przemy\u015blu i jego proniemieckie wyst\u0105pienie w czasie tej uroczysto\u015bci.
(…)
Przygotowania III Rzeszy do najazdu na ZSRR by\u0142y wiadome dzia\u0142aczom OUN oraz urz\u0119duj\u0105cemu w Krakowie przewodnicz\u0105cemu UCK W. Kubijowyczowi, a za ich po\u015brednictwem niekt\u00f3rym duchownym greckokatolickim. Nale\u017cy s\u0105dzi\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c biskup J.Kocy\u0142owski m\u00f3g\u0142 wiedzie\u0107 o zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 naje\u017adzie wojsk niemieckich na ZSRR. Prawdopodobnie w czasie pierwszych walk niemiecko – sowieckich o Przemy\u015bl wyjecha\u0142 J. Kocy\u0142owski do klasztoru o.o. Bazylian\u00f3w w Dobromilu, gdzie po zaj\u0119ciu go przez wojska niemieckie wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w organizowanym przez ihumena tego\u017c klasztoru przyj\u0119ciu dla oficer\u00f3w niemieckich.
Wybuch wojny i post\u0119py wojsk niemieckich, zaj\u0119cie przez nie Lwowa i dalsze posuwanie si\u0119 na wsch\u00f3d, zmienia\u0142o sytuacj\u0119 polityczn\u0105. Mimo nieuznania przez Niemc\u00f3w utworzonego przez OUN-B\u00a0 30 czerwca rz\u0105du we Lwowie i aresztowania jego organizator\u00f3w, metropolita A. Szeptycki wezwa\u0142 10 lipca podleg\u0142e mu duchowie\u0144stwo do popierania rz\u0105d\u00f3w niemieckich, a we wrze\u015bniu 1941 roku po zaj\u0119ciu przez Niemcy Kijowa, przes\u0142a\u0142 do Hitlera gratulacje w zwi\u0105zku z zaj\u0119ciem tego miasta. W telegramie zapewnia\u0142 o swych modlitwach o b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo dla wodza wielkiej Rzeszy. Stanowisko A. Szeptyckiego, uznawanego przez wiernych i duchownych greckokatolickich za duchowego przyw\u00f3dc\u0119 narodu ukrai\u0144skiego, mia\u0142o du\u017ce znaczenie dla duchownych, traktuj\u0105cych je jako wskaz\u00f3wk\u0119 dla swej dalszej dzia\u0142alno\u015bci i stosunku do niemieckiego okupanta.<\/p>\r\n

Po zaj\u0119ciu prawobrze\u017cnej cz\u0119\u015bci Przemy\u015bla przez wojska niemieckie 28 czerwca 1941 roku, ukrai\u0144scy nacjonali\u015bci postanowili zwo\u0142a\u0107, za zgod\u0105 wojskowych w\u0142adz niemieckich, uroczysty wiec ludno\u015bci maj\u0105cy by\u0107 podzi\u0119kowaniem za uwolnienie ich spod okupacji sowieckiej. 7 lipca na Rynku przemyskim odby\u0142a si\u0119 du\u017ca manifestacja przy udziale ludno\u015bci ukrai\u0144skiej Przemy\u015bla i okolicznych wsi. W uroczysto\u015bci tej na trybunie honorowej obok znanych nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich z zachodniej cz\u0119\u015bci miasta – Zasania znale\u017ali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c duchowni greckokatoliccy z biskupem J. Kocy\u0142owskim. Zebrani na udekorowanej flagami niemieckimi i ukrai\u0144skimi trybunie wyg\u0142osili szereg przem\u00f3wie\u0144. Wiec otworzy\u0142 przewodnicz\u0105cy Ukrai\u0144skiego Komitetu w Przemy\u015blu in\u017c. Kotyk, a po nim wyst\u0105pili: sekretarz Ukrai\u0144skiego Komitetu Mykyta, przedstawiciel OUN Borys Witoszyn\u015bkyj, przedstawicielka kobiet profesor Dubljanycewa. Uroczysto\u015b\u0107 t\u0119 i wyst\u0105pienia m\u00f3wc\u00f3w, wyra\u017caj\u0105cych si\u0119 entuzjastycznie o uwolnieniu ich przez wojska III Rzeszy spod jarzma sowieckiego i polskiego, opisuje jednodni\u00f3wka wydana z tej okazji \u201eSwiato Radosti” z dat\u0105 10 lipca 1941 roku. Zamieszcza ona tekst depeszy Ukrai\u0144skiego Komitetu w Przemy\u015blu, wys\u0142anej do \u201eFuhrera niemieckiego narodu i wielkich Niemiec”.<\/em> Tekst jej zawiera m.in. nast\u0119puj\u0105ce zdania:

\u201eUkrai\u0144scy mieszka\u0144cy ksi\u0105\u017c\u0119cego grodu Przemy\u015bla przekazuj\u0105 wyrazy najg\u0142\u0119bszego uznania (…) armii i wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za wyzwolenie z polskiego i moskiewsko-\u017cydowskiego jarzma. (…) Przysi\u0119gamy wieczn\u0105 przyja\u017a\u0144 przypiecz\u0119towan\u0105 krwi\u0105 niemieckiego \u017co\u0142nierza i ukrai\u0144skich powsta\u0144c\u00f3w i m\u0119\u017cczyzn. Wierni tej przysi\u0119dze po\u015bwi\u0119cimy wszystkie swoje si\u0142y i spe\u0142nimy wszystkie wymagania, aby przez odbudow\u0119 naszej ojczyzny sta\u0107 si\u0119 godnymi wsp\u00f3\u0142budowniczymi wielkich Niemiec i stworzenia nowego porz\u0105dku we wschodniej Europie zgodnie z planami i ideami fuhrera niemieckiego narodu”.<\/em><\/p>\r\n

Podobne uroczysto\u015bci odbywa\u0142y si\u0119 w innych miastach. Bezpo\u015brednie anga\u017cowanie si\u0119 biskupa J. Kocy\u0142owskiego w uroczysto\u015b\u0107 powitania wojsk niemieckich w Przemy\u015blu 7 lipca 1941 roku, wskazuje na jego stosunek do pa\u0144stwa polskiego i Polak\u00f3w. Jak mo\u017cna oceni\u0107 udzia\u0142 J. Kocy\u0142owskiego w tej uroczysto\u015bci w \u015bwietle konkordatu? \u00a0Konkordat obowi\u0105zywa\u0142 i zawiera\u0142 tekst przysi\u0119gi na wierno\u015b\u0107 pa\u0144stwu polskiemu. W tocz\u0105cej si\u0119 wojnie, w kt\u00f3rej nar\u00f3d polski walczy\u0142 z hitlerowskimi Niemcami, stanowisko biskupa J. Kocy\u0142owskiego by\u0142o skrajnie nielojalne.<\/p>\r\n

Po zaj\u0119ciu Birczy przez wojska niemieckie w czerwcu 1941 roku, dotar\u0142y do niej grupy m\u0142odzie\u017cy OUN, kt\u00f3re zorganizowa\u0142y zebranie, na kt\u00f3rym powo\u0142ano miejscowe ukrai\u0144skie w\u0142adze. Prawdopodobnie powo\u0142ano UDK, w sk\u0142ad kt\u00f3rego weszli: ks. greckokatolicki Iwan \u0141ebedowicz jako przewodnicz\u0105cy, dr Unicki odpowiedzialny za sprawy kultury, dr Kozij odpowiedzialny za sprawy finansowe, \u0141ew Prysz\u0142iak – za sprawy organizacyjne. Na burmistrza miasteczka Birczy powo\u0142ano Iwana \u0141omi\u0144skiego, a na w\u00f3jta gminy zbiorowej Konstantego Melnyka. Komendantem policji zosta\u0142 Iwan Harabacz, a jego zast\u0119pc\u0105 Iwan Choma. Na ca\u0142ym terenie bircza\u0144skim w\u0142adz\u0119 przej\u0119li Ukrai\u0144cy, zajmuj\u0105c stanowiska so\u0142tys\u00f3w i kierownik\u00f3w szk\u00f3\u0142. W Ku\u017aminie kierownictwo szko\u0142y obj\u0105\u0142 Stepan Stebelski. Podobnie by\u0142o w sp\u00f3\u0142dzielniach i innych organizacjach gospodarczych.<\/p>\r\n

J. Kocy\u0142owski i duchowni z jego diecezji utrzymywali kontakty z UCK w Krakowie oraz z lokalnymi jego strukturami. Przyk\u0142ad ich biskupa by\u0142 dla nich wskaz\u00f3wk\u0105 do podejmowania dzia\u0142a\u0144. Duchowie\u0144stwo ukrai\u0144skie by\u0142o wykorzystywane przez niemieckiego okupanta do zach\u0119cania wiernych w wywi\u0105zywaniu si\u0119 ich z nak\u0142adanych przez okupanta kontyngent\u00f3w, zach\u0119cania do dobrowolnych wyjazd\u00f3w na roboty do III Rzeszy, wykonywania zalece\u0144 w\u0142adz okupacyjnych itp. Przyj\u0119\u0142o te\u017c, aczkolwiek niech\u0119tnie, przekazywanie dzwon\u00f3w dla potrzeb armii niemieckiej. Na \u0141emkowszczy\u017anie cerkwie musia\u0142y przekaza\u0107 wszystkie dzwony dla potrzeb armii. Starania administratora AA\u0141 u w\u0142adz niemieckich, aby pozostawi\u0107 w ka\u017cdej cerkwi przynajmniej jeden dzwon, pozosta\u0142y bezskuteczne. Nie zawsze duchowni greckokatoliccy ustosunkowywali si\u0119 entuzjastycznie do zarz\u0105dze\u0144 niemieckich obci\u0105\u017caj\u0105cych ludno\u015b\u0107 wiejsk\u0105, a je\u017celi to czynili to w imi\u0119 uzyskania poparcia w budowie jakiej\u015b przynajmniej namiastki pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego, co wymaga\u0142o ich zdaniem po\u015bwi\u0119ce\u0144.<\/p>\r\n

Ks. W. Pi\u0119towski pisze, \u017ce po zaj\u0119ciu omawianego terenu przez wojska niemieckie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ksi\u0119\u017cy greckokatolickich odnosi\u0142a si\u0119 przychylnie do okupanta niemieckiego, a wrogo do ludno\u015bci polskiej. Podaje te\u017c, \u017ce w powiatach dystryktu krakowskiego, znajduj\u0105cych si\u0119 w obecnych granicach pa\u0144stwa polskiego, dzia\u0142a\u0142o 35 duchownych greckokatolickich wrogo ustosunkowanych do pa\u0144stwa polskiego i Polak\u00f3w i aktywnie popieraj\u0105cych OUN. Nawet ksi\u0119\u017ca greckokatoliccy, poprawnie odnosz\u0105cy si\u0119 do Polak\u00f3w przed wybuchem wojny niemiecko – polskiej, zmienili sw\u00f3j stosunek na wrogi.<\/p>\r\n

W 1943 roku Niemcy w wyniku stara\u0144 UCK, a osobi\u015bcie W. Kubijowycza, przyst\u0105pili do organizowania ochotniczej dywizji SS Galizien. Do wst\u0119powania do niej zach\u0119cali duchowni greckokatoliccy. Akcj\u0119 werbunkow\u0105 prowadzono bardzo aktywnie, wykorzystuj\u0105c r\u00f3wnie\u017c cerkiew. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 wie\u015b M\u0142yny, w kt\u00f3rej po nabo\u017ce\u0144stwie w cerkwi, miejscowa stygmatyczka Anastazja Wo\u0142oszyn, zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do zgromadzonych z apelem: \u201eBy teraz, gdy wojsko niemieckie tak bohatersko walczy i ginie na Wschodzie w\u015br\u00f3d \u015bnieg\u00f3w i mroz\u00f3w za wolno\u015b\u0107 tak\u017ce Ukrai\u0144c\u00f3w, nie siedzie\u0107 bezczynnie. Powstaje (…) dywizja \u201eHa\u0142yczyna” (SS Galizien), niech wszyscy spraw\u0119 dywizji popr\u0105, a ch\u0142opcy niech osobi\u015bcie zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 w jej szeregi, by wywalczy\u0107 niepodleg\u0142\u0105 Ukrain\u0119”.<\/em><\/p>\r\n

Negatywny wp\u0142yw na ludno\u015b\u0107 polsk\u0105 mia\u0142y uroczysto\u015bci przyjmowania ochotnik\u00f3w do SS Galizien w Sanoku, Jaros\u0142awiu, Przemy\u015blu. Udzia\u0142 w uroczysto\u015bci przemyskiej wzi\u0105\u0142 biskup Kocy\u0142owski, a w Sanoku Administrator Apostolski \u0141emkowszczyzny ks. O. Malinow\u015bkyj. Pada\u0142o wiele s\u0142\u00f3w poparcia dla III Rzeszy i Hitlera oraz deklaracja wierno\u015bci wobec niemieckiego sojusznika.<\/p>\r\n

Od 1942 roku nast\u0105pi\u0142y morderstwa ludno\u015bci polskiej na Wo\u0142yniu. Rozszerza\u0142y si\u0119 one stopniowo na tereny Ma\u0142opolski Wschodniej, obejmuj\u0105c wschodnie tereny rzymskokatolickiej diecezji przemyskiej, a tak\u017ce diecezji lubelskiej. Zdarza\u0142y si\u0119 te\u017c zab\u00f3jstwa ksi\u0119\u017cy. Pierwszy taki przypadek na ksi\u0119dzu rzymskokatolickim odnotowano w Tulig\u0142owach 9 marca 1943 roku, gdzie zosta\u0142 zastrzelony przez syna popa Jarki z Boratyna proboszcz ks. W\u0142adys\u0142aw Selwa. Listy arcybiskupa B. Twardowskiego oraz naciski niemieckie
na arcybiskupa A. Szeptyckiego, spowodowane destabilizacj\u0105 sytuacji na zapleczu frontu, doprowadzi\u0142y do wydania listu pasterskiego przez arcybiskupa A. Szeptyckiego wraz z biskupami J. Kocy\u0142owskim i G. Chomyszynem. W li\u015bcie tym, napisanym w listopadzie 1943 roku przez biskup\u00f3w greckokatolickich pod tytu\u0142em \u201eWsp\u00f3lne pos\u0142anie wszystkich ukrai\u0144skich ordynariuszy, koadiutora metropolii, wszystkich biskup\u00f3w pomocniczych, Apostolskich Administrator\u00f3w i Wizytator\u00f3w. Wszystkiemu duchowie\u0144stwu i wszystkim wiernym” , pisali mi\u0119dzy innymi:<\/p>\r\n

\u201eJak zawsze, tak i teraz przestrzegamy was przed wszelk\u0105 nienawi\u015bci\u0105, bo nie tylko w prywatnym, ale i w spo\u0142ecznym i politycznym \u017cyciu chrze\u015bcijanin nie mo\u017ce nienawidzi\u0107 i najwi\u0119kszego wroga. (…) Dostrzegane s\u0105 takie jaskrawe, straszne zbrodnie, wyra\u017anie krzycz\u0105ce o pomst\u0119 do nieba, co cz\u0142owiek, kt\u00f3ry uwa\u017ca si\u0119 za chrze\u015bcijanina, musi z obrzydzeniem odwraca\u0107 si\u0119 od zab\u00f3jcy i tych ludzi, co maj\u0105 r\u0119ce splamione niewinn\u0105 ludzk\u0105 krwi\u0105”.<\/em><\/p>\r\n

List ten w okresie, gdy na Kresach mia\u0142y miejsce napady OUN-UPA na ludno\u015b\u0107 polsk\u0105, mieszkaj\u0105c\u0105 na wsiach, po\u0142\u0105czone z bestialskim mordowaniem niewinnych kobiet, dzieci i starc\u00f3w, nie odegra\u0142y \u017cadnego znaczenia. Biskupi greckokatoliccy nie okre\u015blili w nim nazwy zbrodniczych organizacji i ofiar ich mord\u00f3w – Polak\u00f3w. Szeptycki w czasie swej wieloletniej kadencji nigdy nie pot\u0119pia\u0142 zbrodni, dokonywanej na Polakach przez nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich. Pi\u0119tnowa\u0142 natomiast wszelkie zab\u00f3jstwa dokonywane na Ukrai\u0144cach.
(…)
Wed\u0142ug ks. W. Pi\u0119towskiego antypolskie wyst\u0105pienia ksi\u0119\u017cy greckokatolickich mia\u0142y miejsce m.in. w Manasterzu ko\u0142o Wi\u0105zownicy, Krzeczowicach, Mi\u0119kiszu Nowym, Tulig\u0142owach, Rozborzu, Mirocinie. Rzutowa\u0142o to na stosunki polsko – ukrai\u0144skie na omawianym terenie. Nale\u017cy s\u0105dzi\u0107, \u017ce wp\u0142yw na te wyst\u0105pienia mia\u0142 biskup Kocy\u0142owski oraz arcybiskup Szeptycki. Tego ostatniego okre\u015blano jako wybitnie antypolskiego i ponosz\u0105cego odpowiedzialno\u015b\u0107 za morderstwa ludno\u015bci polskiej, ale s\u0105 historycy, kt\u00f3rzy wyra\u017caj\u0105 odmienne opinie. O podzielaniu pogl\u0105d\u00f3w OUN-UPA przez duchownych greckokatolickich \u015bwiadczy odmawianie odprawiania mszy za tych grekokatolik\u00f3w, kt\u00f3rzy zgin\u0119li z r\u0105k UPA, a zakonnice bazylianki odmawia\u0142y przyj\u0119cia do zakonu c\u00f3rek, kt\u00f3rych ojcowie ponie\u015bli \u015bmier\u0107 z r\u0105k UPA. Nie wszyscy duchowni greckokatoliccy podzielali antypolskie pogl\u0105dy dzia\u0142aczy OUN. Byli te\u017c tacy, kt\u00f3rzy pot\u0119piali stosowane metody walki o niepodleg\u0142e pa\u0144stwo ukrai\u0144skie. W\u015br\u00f3d nich byli ustosunkowani pozytywnie do Polak\u00f3w i tacy, kt\u00f3rzy stronili od polityki, zajmuj\u0105c si\u0119 tylko dzia\u0142alno\u015bci\u0105 duszpastersk\u0105. Przychylnie do Polak\u00f3w byli ustosunkowani duchowni uniccy m.in. w Kr\u00f3wnikach, Pola\u0144czyku, Zapa\u0142owie, Tarnawie Dolnej, Rajskiem, Wysocku. Niekt\u00f3rzy z ksi\u0119\u017cy greckokatolickich wstawiali si\u0119 za Polakami, kt\u00f3rym grozi\u0142o aresztowanie przez Niemc\u00f3w, m.in. w Majdanie Sieniawskim. Jedynym ksi\u0119dzem, wed\u0142ug ks. Pi\u0119towskiego, kt\u00f3ry w okresie okupacji niemieckiej rozmawia\u0142 po polsku z duchownymi obrz\u0105dku rzymskokatolickiego, by\u0142 ksi\u0105dz unicki w Rajskiem.<\/p>\r\n

Niekt\u00f3rzy ksi\u0119\u017ca greckokatoliccy w g\u0142oszonych kazaniach do wiernych, podburzali ich przeciwko ludno\u015bci polskiej, a nawet wzywali do wyst\u0105pie\u0144 przeciwko nim. Wsp\u00f3\u0142praca duchownych greckokatolickich z okupantem niemieckim skierowana by\u0142a na szkod\u0119 ludno\u015bci polskiej. Oburzenie ludno\u015bci polskiej wywo\u0142ywa\u0142y uroczysto\u015bci religijne, zwi\u0105zane z sypaniem symbolicznych mogi\u0142 Polski, po\u0142\u0105czone z zakopywaniem kajdan, w jakich mia\u0142a \u017cy\u0107 ludno\u015b\u0107 ukrai\u0144ska w czasach \u201eokupacji polskiej”. Mogi\u0142y takie powsta\u0142y mi\u0119dzy innymi w miejscowo\u015bciach: W\u0119gl\u00f3wka, Sanoczek, S\u0142onne, Krzeczowice, \u0179mijowiska, \u0141\u0119towni\u0105, Cetula, Radawa, Zag\u00f3rz. Budowa i uroczysto\u015bci ko\u015bcielne przy po\u015bwi\u0119caniu \u201emogi\u0142 Polski”, wywo\u0142ywa\u0142a oburzenie ludno\u015bci polskiej i podsyca\u0142a wzajemne uprzedzenia (…) .<\/p>\r\n

[Ten\u017ce ks. W\u0142adys\u0142aw\u00a0 Pi\u0119towski\u00a0 charakteryzuj\u0105c postaw\u0119 arcybiskupa A. Szeptyckiego pisze, \u017ce Szeptycki by\u0142 zmienny w swych pogl\u0105dach, \u201egot\u00f3w jak bluszcz owin\u0105\u0107 si\u0119 wok\u00f3\u0142 kogokolwiek: Austrii, Rosji carskiej, Niemiec hitlerowskich, Rosji sowieckiej, ale nigdy Polski” – przypis Autora \u00a0– P.J.]<\/p>\r\n

(…)
Na stosunek [powojennych]\u00a0 w\u0142adz [w Polsce]\u00a0 do biskupa J. Kocy\u0142owskiego rzutowa\u0142 jego udzia\u0142 w uroczysto\u015bciach zwi\u0105zanych z przyj\u0119ciem ochotnik\u00f3w do SS Galizien – Ha\u0142yczyna w Przemy\u015blu i wyg\u0142oszone kazanie, o kt\u00f3rym wspomniano uprzednio, a tak\u017ce przychylny stosunek wi\u0119kszo\u015bci ksi\u0119\u017cy greckokatolickich do OUN w czasie okupacji niemieckiej i po jej zako\u0144czeniu. Do ksi\u0119\u017cy nastawionych wrogo do pa\u0144stwa polskiego i Polak\u00f3w nale\u017celi m.in. proboszczowie greckokatoliccy w Uluczu, Leszczawie G\u00f3rnej (ks. Ignacy Federkiewicz), Rybotyczach (ks. A. Hajdukiewicz), Krzywczy (ks. J. Tomaszewski), \u0141ukawicy (ks. A. Steranko), Krywem (ks. Radijo), Mi\u0119kiszu Nowym (ks. J. Liszczy\u0144ski), \u0179mijowiskach (ks. I. Tarasowicz), Cetuli (ks. J. Bury), Dobrej, H\u0142omczy, Tyrawie Solnej.
(…)
W czasie repatriacji ludno\u015bci ukrai\u0144skiej do USRR wyjecha\u0142o w latach 1944-1946 z wiernymi oko\u0142o 300 ksi\u0119\u017cy greckokatolickich. W\u0142adze sowieckie w Polsce stara\u0142y si\u0119 bezskutecznie nak\u0142oni\u0107 biskupa greckokatolickiego Jozefata Kocy\u0142owskiego do skierowania do wiernych listu pasterskiego, popieraj\u0105cego repatriacj\u0119 do USRR. W zaistnia\u0142ej sytuacji biskup Kocy\u0142owski zwraca\u0142 si\u0119 do biskupa diecezji rzymskokatolickiej w Przemy\u015blu Franciszka Bardy o ochron\u0119 pozostawionych bez opieki cerkwi i znajduj\u0105cych si\u0119 w nich sakrament\u00f3w. Z drugiej strony, gdy biskup Barda zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do biskupa Kocy\u0142owskiego o udost\u0119pnienie opuszczonej plebanii i cerkwi w Rozborzu Okr\u0105g\u0142ym zamieszkanym przez Polak\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w, \u201ebiskup Kocy\u0142owski odpowiedzia\u0142 po rusku i powt\u00f3rzy\u0142 trzykrotnie: Wychodz\u0105c ze stanowiska ukrai\u0144skiego – nie pozwalam”.
(…)
Stosunek biskupa Kocy\u0142owskiego do Polski i Polak\u00f3w by\u0142 wrogi, o czym \u015bwiadczy milcz\u0105ca aprobata antypolskich dzia\u0142a\u0144 OUN-UPA. W li\u015bcie arcybiskupa Boles\u0142awa Twardowskiego do arcybiskupa Szeptyckiego i biskupa Kocy\u0142owskiego z 30 lipca 1943 roku Twardowski pisa\u0142 o nastrojach ukrai\u0144skich i o g\u0142oszeniu hase\u0142 wyniszczenia polskiego \u017cywio\u0142u zamieszkuj\u0105cego w Ma\u0142opolsce Wschodniej. List ten pozosta\u0142 bez odpowiedzi merytorycznej. Na list biskupa Franciszka\u00a0 Bardy do biskupa J. Kocy\u0142owskiego, skierowany 15 grudnia 1944 roku w sprawie panuj\u0105cych w diecezji przemyskiej stosunk\u00f3w, otrzyma\u0142 odpowied\u017a, w kt\u00f3rej biskup Kocy\u0142owski u\u017cala\u0142 si\u0119 tylko, \u017ce ksi\u0119\u017ca greckokatoliccy s\u0105 prze\u015bladowani przez ludno\u015b\u0107 polsk\u0105. Biskup Kocy\u0142owski by\u0142 nacjonalist\u0105 ukrai\u0144skim, popieraj\u0105cym ksi\u0119\u017cy greckokatolickich w ich pracy w organizacjach kulturalno – o\u015bwiatowych i sp\u00f3\u0142dzielczych. Tolerowa\u0142 te\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 ksi\u0119\u017cy w OUN i ich antypolskie wyst\u0105pienia. A. Na\u0142\u0119cz pisze, \u017ce nierzadko cerkiew s\u0142u\u017cy\u0142a za punkt wyj\u015bcia antypolskim akcjom, podejmowano w niej cz\u0119sto nauk\u0119 pie\u015bni, jak np. \u201eNe pora Lachom i Moskalom s\u0142u\u017cy\u0142y”. O poczynaniach swych kap\u0142an\u00f3w wiedzia\u0142 Kocy\u0142owski, lecz nie stara\u0142 si\u0119 im zapobiega\u0107, a nawet broni\u0142 swych kap\u0142an\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych przeciwko pa\u0144stwu polskiemu i Polakom.<\/p>\r\n

—————<\/p>\r\n

Biskup Kocy\u0142owski jest r\u00f3wnie\u017c b\u0142ogos\u0142awionym Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego<\/strong><\/p>\r\n

Po\u00a0drugiej wojnie \u015bwiatowej\u00a0zosta\u0142 aresztowany przez\u00a0UB\u00a021 wrze\u015bnia\u00a01945\u00a0i osadzony w wi\u0119zieniu w\u00a0Rzeszowie. 16 stycznia 1946 zosta\u0142 deportowany na terytorium\u00a0USRR, jednak 24 stycznia 1946 za zgod\u0105 w\u0142adz wr\u00f3ci\u0142 do Przemy\u015bla. 25 czerwca 1946 ponownie aresztowany przez UB i przekazany\u00a0MWD\u00a0USRR. 5 lipca 1946 zosta\u0142 formalnie aresztowany pod zarzutami: propagandy antysowieckiej, prowadzenia polityki polonizacyjnej w zachodnich obwodach Ukrainy, utrzymywania kontakt\u00f3w z ukrai\u0144skim podziemiem nacjonalistycznym i\u00a0OUN-\u00a0UPA, kolaboracji z okupantem niemieckim i udzia\u0142u w organizacji\u00a0Dywizji SS-Ha\u0142yczyna.
<\/strong><\/p>\r\n

Po przes\u0142uchaniach z zastosowaniem\u00a0tortur\u00a0utraci\u0142 zdolno\u015b\u0107 poruszania si\u0119 i przyjmowania pokarm\u00f3w, w zwi\u0105zku z czym 23 wrze\u015bnia 1946 \u015bledztwo zosta\u0142o zamkni\u0119te. Wyrokiem s\u0105du ukrai\u0144skiego okr\u0119gu wojsk\u00a0MWD\u00a0z 19-21 lutego 1947 zosta\u0142 skazany za dzia\u0142alno\u015b\u0107 antysowieck\u0105 na dziesi\u0119\u0107 lat\u00a0\u0142agru.
<\/strong><\/p>\r\n

Zmar\u0142 w\u00a0kolonii karno-poprawczej (\u0142agrze)\u00a0Czapajiwka (obecnie w granicach administracyjnych\u00a0Kijowa.
<\/strong><\/p>\r\n

24 kwietnia\u00a02001\u00a0w obecno\u015bci\u00a0Jana Paw\u0142a II\u00a0odby\u0142o si\u0119 w\u00a0Watykanie\u00a0og\u0142oszenie dekretu o m\u0119cze\u0144stwie Jozafata Kocy\u0142owskiego.Beatyfikowany\u00a0przez papie\u017ca Jana Paw\u0142a II\u00a027 czerwca\u00a02001 na\u00a0hipodromie\u00a0we\u00a0Lwowie\u00a0podczas\u00a0Mszy \u015awi\u0119tej, po\u0142\u0105czonej z beatyfikacjami m\u0119czennik\u00f3w[4]\u00a0Ko\u015bcio\u0142a katolickiego obrz\u0105dku bizantyjsko-ukrai\u0144skiego, odprawionej w obrz\u0105dku bizantyjsko-ukrai\u0144skim, podczas pielgrzymki Jana Paw\u0142a II na\u00a0Ukrain\u0119.<\/strong><\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W 70. rocznic\u0119 ludob\u00f3jstwa na Wo\u0142yniu radni Platformy Obywatelskie w Przemy\u015blu (w jej sk\u0142adzie s\u0105 cz\u0142onkowie Zwi\u0105zku Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce) proponuje nazwanie jednej z ulic imieniem grekokatolickiego biskupa Jozafata Kocy\u0142owskiego. Biskup Jozafat Kocy\u0142owski po wkroczeniu Wehrmachtu do Przemy\u015bl\u0105 podj\u0105\u0142 aktywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z okupantem niemieckim.\u00a0Jako obywatel II Rzeczpospolitej dokona\u0142 zdrady stanu.\u00a0B\u0142ogos\u0142awi\u0142 oddzia\u0142om SS Galizien i zach\u0119ca\u0142 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[65,92,167,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68715"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68715"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68715\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=68715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=68715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}