![\"\"](\"http:\/\/m3.naszdziennik.pl\/z\/450,253,b93a848128f2ef622e870d77f61cb955393a3ba8.jpg\")
<\/td>\r\n<\/tr>\r\nW III RP wok\u00f3\u0142 prof. Marii Janion skupi\u0142a si\u0119 przede wszystkim grupa jej uczennic, radykalnych lewicowych feministek na czele z Kazimier\u0105 Szczuk\u0105. Na zdj\u0119ciu od lewej: Agnieszka Zawadowska, Maria Janion i Kazimiera Szczuka
(FOT. REPORTER A. BOHDZIEWICZ)<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n
To do\u015b\u0107 lu\u017ane skojarzenie nasuwa si\u0119, gdy my\u015bl\u0119 o Marii Janion z pocz\u0105tku lat 90. XX wieku og\u0142aszaj\u0105cej koniec romantycznego paradygmatu w polskiej kulturze. Z casusem Hartmanna \u0142\u0105czy j\u0105 przede wszystkim owo uprzednie podk\u0142adanie dynamitu pod finalnie u\u015bmiercane idee.<\/p>\r\n
Marksistowska interpretacja<\/strong><\/p>\r\n Dzia\u0142alno\u015b\u0107 intelektualna Janion od lat 50. XX wieku by\u0142a nieustannym wdzieraniem si\u0119 w struktur\u0119 romantycznej my\u015bli samookre\u015blaj\u0105cej Polak\u00f3w i demontowaniem jej podwalin. Zdaniem naszych rozm\u00f3wc\u00f3w, by\u0142a to aktywno\u015b\u0107 \u015bwiadoma i przemy\u015blana. T\u0119 inwazj\u0119 na teren etosu otoczonego sza\u0144cem narodowej zgody nale\u017cy odczytywa\u0107 w perspektywie zada\u0144, jakie przed swoj\u0105 polityk\u0105 kulturaln\u0105, historyczn\u0105 i edukacyjn\u0105 stawiali po II wojnie \u015bwiatowej w Polsce marksi\u015bci. Romantyzm odegra\u0142 wyj\u0105tkow\u0105 rol\u0119 w polskiej kulturze. Nie ograniczy\u0142 si\u0119 do wydania palety dzie\u0142 naszych najwi\u0119kszych tw\u00f3rc\u00f3w: Adama Mickiewicza, Juliusza S\u0142owackiego, Cypriana Kamila Norwida i Fryderyka Chopina, ale powszechnie zakorzeni\u0142 sw\u0105 my\u015bl w intelektualnym profilu Polak\u00f3w. Afirmowa\u0142 patriotyzm, wolno\u015bciowy zryw, po\u015bwi\u0119cenie i ofiarno\u015b\u0107 na rzecz wsp\u00f3lnoty. Wywy\u017cszaj\u0105c pierwiastek duchowy, podkre\u015bla\u0142 szczeg\u00f3lny wielowiekowy splot naszej narodowej historii z chrze\u015bcija\u0144stwem. Nie uchroni\u0142 si\u0119 od b\u0142\u0119d\u00f3w, np. w postaci gnostyckich afiliacji swych tw\u00f3rc\u00f3w. Te jednak spotka\u0142y si\u0119 szybko z wewn\u0119trzn\u0105 krytyk\u0105 z pozycji konserwatywnych (Norwid), kt\u00f3ra nie demontowa\u0142a jednak tego, co dla polskiego romantyzmu sytuuj\u0105cego si\u0119 na pozycjach dojrzalszych ni\u017c romantyzm europejski by\u0142o konstytutywne.<\/p>\r\n Ze wzgl\u0119du na kluczow\u0105 rol\u0119 romantyzmu w formowaniu narodowej to\u017csamo\u015bci marksi\u015bci nie mogli tej tradycji po prostu odrzuci\u0107, pomin\u0105\u0107. Nale\u017ca\u0142o j\u0105 zreinterpretowa\u0107. Przezwyci\u0119\u017canie \u201eobci\u0105\u017ce\u0144\u201d romantyzmu przypad\u0142o w udziale powo\u0142anemu w 1948 r. Instytutowi Bada\u0144 Literackich PAN, w kt\u00f3rym Janion pracowa\u0142a w\u0142a\u015bciwie od samego pocz\u0105tku.<\/p>\r\n Dwa filary paradygmatu polskiego romantyzmu – B\u00f3g i Ojczyzna – by\u0142y dla komunist\u00f3w nie do przyj\u0119cia. W ocenie prof. Jacka Bartyzela, jego zmiany marksi\u015bci dokonali w trzech etapach. Pierwszy znalaz\u0142 wyraz w amputacji z romantycznego etosu wszystkiego, czego nie da\u0142o si\u0119 pogodzi\u0107 z marksistowsk\u0105 reinterpretacj\u0105 kodu epoki. Znamienne jest w tym kontek\u015bcie, \u017ce pierwsze naukowe badania i prace Janion po\u015bwi\u0119ci\u0142a Zygmuntowi Krasi\u0144skiemu, najbardziej konserwatywnemu przedstawicielowi polskiego romantyzmu. Wspomnijmy, \u017ce ju\u017c na pocz\u0105tku lat 60. XX w. okre\u015bla\u0142a go mianem tw\u00f3rcy mitu za\u0142o\u017cycielskiego polskiego antysemityzmu.<\/p>\r\n Drugi etap walki komunist\u00f3w o nowy romantyzm zak\u0142ada\u0142 – po zepchni\u0119ciu z centrum w t\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwa i patriotyzmu – uwypuklanie wszelkich mo\u017cliwych peryferii tego pr\u0105du ideowego. Ten okres zbiega si\u0119 z ukazaniem si\u0119 ksi\u0105\u017cki Janion \u201eRomantyzm, rewolucja, marksizm\u201d (1972). To od tamtego momentu mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o \u201eszkole Janion\u201d i systematycznym infekowaniu marksizmem pokole\u0144 student\u00f3w uczestnicz\u0105cych w seminariach profesor na Uniwersytecie Gda\u0144skim.<\/p>\r\n Oczyszczony z \u201ebogoojczy\u017anianych\u201d w\u0105tk\u00f3w romantyzm Janion wyposa\u017ca\u0142a przede wszystkim w rewolucyjne i prometejskie akcenty wpisane w marksizm. Zacz\u0119\u0142a tak\u017ce w\u00f3wczas eksponowa\u0107 wszelkie elementy transgresji obecne na peryferiach romantycznej tw\u00f3rczo\u015bci – zaburzenia osobowo\u015bci i zaburzenia seksualne, somnambulizm, marginalia pozostaj\u0105ce w opozycji do normy. Okaza\u0142o si\u0119 to atrakcyjne dla tych, kt\u00f3rzy odrzucali marksizm, a przebywali w kr\u0119gu idei romantyczno-rewolucyjnych podkre\u015blaj\u0105cych indywidualizm. Ta strategia dekonstrukcji romantyzmu trafia\u0142a tak\u017ce w trendy rewolucji seksualnej 1968 roku.<\/p>\r\n Trzeci etap sprowadza si\u0119 po prostu do deklaracji o \u015bmierci romantycznego paradygmatu w polskiej kulturze. Po dekonstrucji nast\u0105pi\u0142 etap likwidacji.<\/p>\r\n – Jak ju\u017c upiora ob\u0142askawili\u015bmy, to eksponowanie pewnej aury poetyckiej wobec niego nie jest potrzebne. Wystarczy jedynie stricte spo\u0142eczna, polityczna akcja na rzecz wszystkiego, co wed\u0142ug lewicy za post\u0119p uchodzi: aborcja, promocja homoseksualizmu, feminizm – konkluduje prof. Bartyzel.<\/p>\r\n \u201eManifa\u201d i feministki<\/strong><\/p>\r\n W tzw. wolnej Polsce wielu z niedowierzaniem przeciera\u0142o oczy, gdy starsza pani profesor kojarzona z eksplorowaniem meandr\u00f3w literatury raz po raz wyra\u017ca\u0142a poparcie dla zabijania dzieci pocz\u0119tych, promocji homoseksualizmu czy blu\u017anierstw. Tymczasem postmodernistyczna destrukcja chrze\u015bcija\u0144skich podwalin zbiorowego \u0142adu po 1989 roku, w kt\u00f3rej Janion odegra\u0142a rol\u0119 ideowego guru, by\u0142a prost\u0105 kontynuacj\u0105 jej aktywno\u015bci w PRL.<\/p>\r\n W III RP wok\u00f3\u0142 Janion skupi\u0142a si\u0119 przede wszystkim grupa jej uczennic, radykalnych lewicowych feministek na czele z Kazimier\u0105 Szczuk\u0105 (w\u015br\u00f3d student\u00f3w Janion byli tak\u017ce m.in.: poetka Krystyna Chwin, pisarz Stefan Chwin i pisarka Izabela Filipiak). W 2000 roku katalizatorem aktywizacji tego \u015brodowiska by\u0142a m.in. sesja specjalna Zgromadzenia ONZ \u201eKobiety 2000: r\u00f3wno\u015b\u0107 p\u0142ci, rozw\u00f3j i pok\u00f3j w XXI w.\u201d w Nowym Jorku, na kt\u00f3rej Polsk\u0119 reprezentowa\u0142 konserwatysta, minister Jerzy Kropiwnicki. Dla Janion i jej ideowych c\u00f3rek by\u0142a to jawna prowokacja. To w 2000 roku odby\u0142a si\u0119 pierwsza \u201emanifa\u201d zorganizowana przez Porozumienie Kobiet 8 Marca. \u201eKultura polska (\u2026) ma tradycyjnie patriarchalno-katolicki charakter, objawiaj\u0105cy si\u0119 w zinstytucjonalizowanej dominacji pierwiastka m\u0119skiego, narodowego, heteroseksualnego\u201d – wyja\u015bnia\u0142a gawiedzi ideowa patronka nadwi\u015bla\u0144skich feministek w jednym z tekst\u00f3w na \u0142amach \u201eGazety Wyborczej\u201d. W pi\u015bmie Michnika profesor jest regularnym go\u015bciem.<\/p>\r\n W 2002 roku Janion by\u0142a jedn\u0105 z sygnatariuszek g\u0142o\u015bnego \u201eListu 100 kobiet\u201d skierowanego m.in. do Parlamentu Europejskiego. Naczelnym postulatem pisma by\u0142a pe\u0142na legalizacja aborcji. Obok Janion list podpisa\u0142y m.in. Wis\u0142awa Szymborska, Agnieszka Holland, Ewa \u0141\u0119towska, Krystyna Janda, Anda Rottenberg, Olga Lipi\u0144ska.<\/p>\r\n – Kiedy m\u00f3wi si\u0119 o zdradzie klerk\u00f3w, odej\u015bciu elity intelektualnej od obiektywnych zasad etycznych na rzecz polityki i ideologii, zapewne wielu na my\u015bl przyjdzie prof. Janion nadaj\u0105ca od pocz\u0105tku lat 90. ton atakom na \u015bwiat warto\u015bci przypuszczany ze strony \u015brodowiska \u201eGazety Wyborczej\u201d i by\u0142ej Unii Wolno\u015bci – stwierdza dr Hanna Karp.<\/p>\r\n Ideowa spu\u015bcizna Janion znalaz\u0142a swoich tw\u00f3rczych kontynuator\u00f3w. To jej uczennice k\u0142ad\u0142y fundamenty pod uruchomienie tzw. gender studies na polskich uczelniach. W \u201egender studies\u201d zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 m.in. Izabela Filipiak, autorka kilku ksi\u0105\u017cek pisanych ze skrajnie feministycznych pozycji, w tym g\u0142o\u015bno komentowanej \u201eAbsolutnej amnezji\u201d koncentruj\u0105cej si\u0119 na to\u017csamo\u015bciowych dylematach dojrzewaj\u0105cej dziewczyny, nieakceptuj\u0105cej uwarunkowa\u0144 w\u0142asnej p\u0142ci. Filipiak ujawni\u0142a si\u0119 pod koniec lat 90. jako lesbijka. W tym czasie prowadzi\u0142a warsztaty w zakresie gender na Uniwersytecie Warszawskim i w Studium Literacko-Artystycznym na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. Filipiak zajmuje si\u0119 m.in. brakiem tradycji publicznego prze\u017cywania \u017ca\u0142oby przez osoby homoseksualne, pracuje nad dokumentacj\u0105 styl\u00f3w radykalnej obrony przed wykluczeniem. Pracuje na stanowisku adiunkta w Zak\u0142adzie Literatury i Kultury Ameryka\u0144skiej na Uniwersytecie Gda\u0144skim.<\/p>\r\n Antykatolicyzm<\/strong><\/p>\r\n Gdy w 2001 roku sw\u0105 blu\u017aniercz\u0105 prac\u0119 zaprezentowa\u0142a Dorota Nieznalska, Janion murem stan\u0119\u0142a po jej stronie. Po wyroku skazuj\u0105cym j\u0105 na wykonywanie pracy spo\u0142ecznej profesor stwierdzi\u0142a: \u201eTo wyrok skandaliczny. Jest przypomnieniem, w jakim kraju \u017cyjemy. Takim, \u2019gdzie panuj\u0105 nasi okupanci\u2019, jak pisa\u0142 Boy-\u0179ele\u0144ski. Podobnie jak w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym panuje agresywny katolicyzm. (\u2026) To ha\u0144ba\u201d.<\/p>\r\n Od pocz\u0105tku swej naukowej drogi Janion z pasj\u0105 oddaje si\u0119 tropieniu rzekomych w\u0105tk\u00f3w antysemickich w polskiej literaturze. W jej prywatnej klasyfikacji tytu\u0142 pierwszego antysemity w polskiej kulturze przypad\u0142 ks. Stanis\u0142awowi Staszicowi za \u201estworzenie podwalin obecnego w polskiej kulturze mitu z\u0142ego \u017byda\u201d w \u201ePrzestrogach dla Polski\u201d.<\/p>\r\n Ostatnie kilka lat to czas rozmieniania na drobne przez prof. Janion swojej publicznej pozycji poprzez popieranie najbardziej marginalnych i \u015bmiesznych z punktu widzenia nauki przedsi\u0119wzi\u0119\u0107. Wystarczy, \u017ce s\u0105 mocno antykatolickie.<\/p>\r\n – Ze zdziwieniem przeczyta\u0142em jej nazwisko w Radzie Pracowni Pyta\u0144 Granicznych, stworzonej przez ks. Tomasza W\u0119c\u0142awskiego [porzuci\u0142 on stan duchowny i u\u017cywa nazwiska Polak]. Ma ona charakter radykalnie antychrze\u015bcija\u0144ski. Ktokolwiek przyk\u0142ada r\u0119k\u0119 do tej pracowni, jednoznacznie okre\u015bla swoje stanowisko – m\u00f3wi ks. prof. Pawe\u0142 Bortkiewicz.<\/p>\r\n Podpis pani profesor mo\u017cemy znale\u017a\u0107 pod wi\u0119kszo\u015bci\u0105 list\u00f3w, petycji \u201ewyzwalaj\u0105cych\u201d spod \u201eopresji\u201d tradycyjnego porz\u0105dku, nastaj\u0105cych na Ko\u015bci\u00f3\u0142 i wolno\u015bci obywatelskie katolik\u00f3w. Protestowa\u0142a m.in. przeciw \u201eskandalicznemu domaganiu si\u0119 przez Telewizj\u0119 Trwam specjalnych praw i wywieraniu politycznych nacisk\u00f3w zar\u00f3wno na niezale\u017cny organ, jakim jest KRRiT, jak i na niezawis\u0142y s\u0105d\u201d. Wraz z Zygmuntem Baumanem znalaz\u0142a si\u0119 w\u015br\u00f3d sygnatariuszy listu otwartego apeluj\u0105cego o nowelizacj\u0119 ustawy antynarkotykowej i odst\u0105pienie od \u201ekarania za posiadanie\u201d. Wielokrotnie stawa\u0142a w obronie skrajnie lewackiej \u201eKrytyki politycznej\u201d. Ostatnie lata to tak\u017ce czas ubolewania przez profesor, g\u0142\u00f3wnie w medium Agory, nad \u201ewybuchem popmesjanizmu\u201d w \u201ereligii smole\u0144skiej\u201d. Trudno nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce i\u015bcie stachanowska walka \u201eWyborczej\u201d o nowoczesny patriotyzm spod znaku czekoladowego or\u0142a to jedynie inne oblicze batalii marksist\u00f3w o nowoczesny romantyzm w PRL. Metody i mentorzy pozostali niemal\u017ce niezmienni.<\/p>\r\n – To \u015brodowisko bardzo wielk\u0105 wag\u0119 przyk\u0142ada do kreowania w\u0142asnych autorytet\u00f3w. Akcja z nadawaniem honorowego obywatelstwa Warszawy prof. Janion to z jednej strony d\u0105\u017cenie do utrwalenia jej \u201e\u015bwieckiej\u201d legendy mistrzyni w \u015brodowisku postkorowskiej lewicy, z drugiej strony pr\u00f3ba narzucenia nam wszystkim jako wzoru, punktu odniesienia osoby bardzo kontrowersyjnej i kojarzonej ewidentnie z jedn\u0105 opcj\u0105 polityczn\u0105 – podsumowuje dr Karp. Przypadek Janion to tylko jeden z odprysk\u00f3w walki o polsk\u0105 dusz\u0119, kt\u00f3ra toczy si\u0119 na naszych uniwersytetach. To w\u0142a\u015bnie na polu nauki peerelowskie pokolenie \u201epryszczatych\u201d zwolennik\u00f3w realnego socjalizmu w kulturze skutecznie przekazuje pa\u0142eczk\u0119 dzisiejszym rzekomym kontestatorom polskiej tradycji.<\/p>\r\n Beata Falkowska<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zamknijmy polskie szko\u0142y, bo ich reforma jest niemo\u017cliwa – zawyrokowa\u0142 ostatnio Jan Hartmann, jedna z twarzy lewicowych \u015brodowisk, kt\u00f3re od 1989 roku ochoczo wspiera\u0142y sukcesywne podk\u0142adanie dynamitu pod polski system o\u015bwiaty. Szalony p\u0119d reformowania wszystkiego i wszystkich w polskiej szkole zamiast spodziewanego sukcesu zrodzi\u0142 Hartmanna z petycj\u0105 w r\u0119ku o wys\u0142anie m\u0142odzie\u017cy na zielon\u0105 trawk\u0119. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[65,92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68514"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68514"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68514\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=68514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=68514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}