{"id":68217,"date":"2013-04-30T09:50:13","date_gmt":"2013-04-30T14:50:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=68217"},"modified":"2013-04-30T09:50:13","modified_gmt":"2013-04-30T14:50:13","slug":"swieto-pracy-robotow-czyli-gdzie-sie-podzialo-5-linijek-jerzy-szygiel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=68217","title":{"rendered":"\u015awi\u0119to pracy robot\u00f3w, czyli gdzie si\u0119 podzia\u0142o 5 linijek? &#8211; <em>Jerzy Szygiel<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>Pewnie gdzie\u015b mign\u0119\u0142a wam medialna informacja jak to nowojorska gie\u0142da polecia\u0142a nagle o spektakularne 150 punkt\u00f3w w d\u00f3\u0142 po fa\u0142szywej informacji o wybuchach w Bia\u0142ym Domu? To by\u0142o we wtorek 23 kwietnia: kto\u015b si\u0119 w\u0142ama\u0142 na tweetowe konto <em>Associated Press<\/em> z newsem o dw\u00f3ch bombach.\u00a0Agencja zdementowa\u0142a to po\u00a02 minutach i rynek zaraz wr\u00f3ci\u0142 do r\u00f3wnowagi, cho\u0107 oczywi\u015bcie cz\u0119\u015b\u0107 akcjonariuszy straci\u0142a kilkadziesi\u0105t miliard\u00f3w dolar\u00f3w (to si\u0119 nazywa <em>flash krach<\/em>). Cz\u0119\u015b\u0107 z was mog\u0142a sobie z podziwem pomy\u015ble\u0107 jak to nowojorscy maklerzy szybko reaguj\u0105: ot\u00f3\u017c wyobra\u017acie sobie, \u017ce nikt tego tweeta na gie\u0142dzie nie przeczyta\u0142.<\/p>\r\n<p>Zrobi\u0142y to roboty leksykalne, zbudowane z algorytm\u00f3w podobnych do tych, kt\u00f3re obs\u0142uguj\u0105 Google. \u015aledz\u0105 one i interpretuj\u0105 w czasie rzeczywistym informacje pojawiaj\u0105ce si\u0119 w internecie (witryny agencji prasowych, telewizji i innych medi\u00f3w, blogi, tweety), by w ich funkcji podejmowa\u0107 automatyczne decyzje o kupnie b\u0105d\u017a sprzeda\u017cy. Nikt wi\u0119c nie zd\u0105\u017cy\u0142 przeczyta\u0107 fatalnego tweeta gdy maszyny ju\u017c pracowa\u0142y pe\u0142n\u0105 par\u0105 generuj\u0105c dziesi\u0105tki tysi\u0119cy informatycznych rozkaz\u00f3w. Zrobotyzowane rynki mog\u0105 zrobi\u0107 cokolwiek, zanim ktokolwiek si\u0119 po\u0142apie i zdarza si\u0119 to o wiele cz\u0119\u015bciej, ni\u017c s\u0142yszy si\u0119 w mediach. Tu odkr\u0119cenie posz\u0142o szybko, ale nie zawsze tak bywa.<\/p>\r\n<p>We\u017amy na przyk\u0142ad europejsk\u0105 polityk\u0119 mega-oszcz\u0119dno\u015bci bud\u017cetowych wprowadzon\u0105 na \u017cyczenie tzw. trojki (Komisja Europejska, Europejski Bank Centralny, Mi\u0119dzynarodowy Fundusz Walutowy &#8211; MFW) do prawa ca\u0142ej Unii w postaci tzw. paktu fiskalnego, dokumentu o randze konstytucyjnej ratyfikowanego r\u00f3wnie\u017c przez Polsk\u0119. Zdziwicie si\u0119, ale j\u0105 te\u017c \u201ekomputer wyrzuci\u0142\u201d.<\/p>\r\n<p>Jest to bardzo g\u0142upia sprawa: ju\u017c pod koniec zesz\u0142ego roku MFW ustami swej szefowej Christine Lagarde zacz\u0105\u0142 dawa\u0107 do zrozumienia, \u017ce owa polityka, prowadzona w Europie od 2010 r. przynosi same straty spo\u0142eczne i gospodarcze (bezrobocie ro\u015bnie wsz\u0119dzie &#8211; z rekordem 27% w Hiszpanii, wzrost gospodarczy wyl\u0105dowa\u0142 w okolicach zera itd.). Ba, dzisiaj nagle nie da si\u0119 znale\u017a\u0107 ekonomist\u00f3w, kt\u00f3rzy by j\u0105 jeszcze popierali, nawet minister finans\u00f3w Niemiec Wolfgang Sch\u00c3\u00a4uble og\u0142osi\u0142 w zesz\u0142ym tygodniu, \u017ce \u201ewymaga ona znacznej korekty\u201d.\u00a0Ale jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce wcze\u015bniej by\u0142a tak popierana?<\/p>\r\n<p>Ano na pocz\u0105tku 2010, kiedy wybuch\u0142 kryzys grecki i trojka na gwa\u0142t szuka\u0142a lekarstwa, dw\u00f3jka bardzo znanych ameryka\u0144skich profesor\u00f3w, prawdziwe gwiazdy teorii ekonomicznych z presti\u017cowego Uniwersytetu Harvarda &#8211; Kenneth Rogoff i Carmen Reinhart opublikowali studium statystyczne nazywane p\u00f3\u017aniej \u201eMagiczne 90%\u201d. Ot\u00f3\u017c ta w\u0142a\u015bnie publikacja natychmiast sta\u0142a si\u0119 podstawow\u0105 naukow\u0105 podk\u0142adk\u0105 pod polityk\u0119 rygoryzmu bud\u017cetowego forsowan\u0105 przez trojk\u0119 &#8211; by\u0142a ona cytowana w niemal wszystkich oficjalnych dokumentach, powo\u0142ywali si\u0119 na ni\u0105\u00a0telewizyjni eksperci\u2026 jeszcze 13 lutego 2013 r. Olli Rehn, europejski komisarz ds. gospodarczych i walutowych w oficjalnym li\u015bcie do ministr\u00f3w gospodarki Unii cytowa\u0142 prac\u0119 Rogoffa-Reinhart (kilka dni p\u00f3\u017aniej prezydent Komorowski podpisa\u0142 ratyfikacj\u0119 paktu fiskalnego).<\/p>\r\n<p>Co zrobili profesorowie? Wymy\u015blili algorytm informatyczny, kt\u00f3ry zanalizowa\u0142 wybrane dane gospodarcze kraj\u00f3w uprzemys\u0142owionych z lat 1946-2009, w stosunku do ich d\u0142ugu publicznego. Wysz\u0142o im, \u017ce kiedy \u00f3w d\u0142ug si\u0119gnie 90% PKB (produktu krajowego brutto), wzrost gospodarczy nieub\u0142aganie spada poni\u017cej kreski (- 0,1%). Inaczej m\u00f3wi\u0105c trzeba robi\u0107 wszystko, by d\u0142ug sp\u0142aca\u0107 i trzyma\u0107 w ryzach, je\u015bli chcemy zapewni\u0107 sobie wzrost. C\u00f3\u017c, jest to praca statystyczna ni\u017cszego rz\u0119du. Jest np. takie studium, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce monarchie konstytucyjne s\u0105 o 30% bogatsze od republik, ale to oczywi\u015bcie nie znaczy, \u017ce gdyby Obama zosta\u0142 kr\u00f3lem, Ameryka wzbogaci\u0142aby si\u0119 o 30%. Tym niemniej MFW powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na renom\u0119 i obiektywizm naukowc\u00f3w Harvarda wypromowa\u0142 dzie\u0142o profesor\u00f3w na bezprecedensow\u0105 skal\u0119.<\/p>\r\n<p>Jest to bardzo g\u0142upia sprawa, jak wspomina\u0142em, gdy\u017c nikt w Europie tych rachunk\u00f3w nie sprawdzi\u0142. Dopiero w zesz\u0142ym roku zrobili to informatycy z MIT (Massachusetts Institute of Technology &#8211; znana ameryka\u0144ska politechnika ), cho\u0107 wed\u0142ug <em>BBC<\/em> pierwszy na trop skandalu wpad\u0142 zwyk\u0142y student \u00a0z University of Massachusetts Amherst. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Rogoff z Reinhart grubo si\u0119 pomylili &#8211; ich algorytm systematycznie pomija\u0142 dane z pi\u0119ciu kraj\u00f3w uj\u0119tych w zestawieniu. To dok\u0142adnie tak, jakby ksi\u0119gowy omin\u0105\u0142 pi\u0119\u0107 linijek z arkusza excela\u2026 Je\u015bli obliczenia wykona\u0107 prawid\u0142owo, wychodzi, \u017ce po doj\u015bciu do zad\u0142u\u017cenia 90% PKB, wzrost gospodarczy powinien wynie\u015b\u0107 +2,2%! Dzi\u015b Unia Europejska marzy o takim wzro\u015bcie.<\/p>\r\n<p>\u00a0B\u0142\u0105d jest tak idiotyczny, \u017ce zdaniem niekt\u00f3rych ekonomist\u00f3w profesorowie zrobili go specjalnie, ale nikt teraz tego nie dojdzie. Mo\u017cemy by\u0107 jedynie pewni, \u017ce Olli Rehn ju\u017c nigdy nie powo\u0142a si\u0119 na rachunki Rogoffa-Reinhart, bo cho\u0107 by\u0142 jednym z ostatnich niedoinformowanych, ju\u017c si\u0119 dowiedzia\u0142\u2026<\/p>\r\n<p>Czy to ta praca podyktowa\u0142a polityk\u0119 trojki w ostatnich latach? Nie. To neoliberalny kod genetyczny funkcjonariuszy trojki (\u017cadna osoba z tych instytucji nie zosta\u0142a wybrana w g\u0142osowaniu powszechnym) kaza\u0142 jej mniema\u0107, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em kryzysu nie s\u0105 ba\u0144ki finansowe, wzmo\u017cona spekulacja papierami d\u0142u\u017cnymi i inne nadu\u017cycia sektora bankowo-finansowego, lecz zbyt wysokie wydatki publiczne\u2026 Ale zestawienie z Harvarda dostarcza\u0142o doktryny, jako \u201etwardy fakt naukowy\u201d s\u0142u\u017cy\u0142o ucinaniu dyskusji. No i tak si\u0119 jako\u015b sta\u0142o, \u017ce decyzja ideologiczna oparta o b\u0142\u0119dne kalkulacje znalaz\u0142a si\u0119 w mi\u0119dzynarodowym akcie prawnym, kt\u00f3ry znacznie ogranicza suwerenno\u015b\u0107 pa\u0144stw.<\/p>\r\n<p>Mo\u017cna sobie w \u015bwi\u0119to pracy pomedytowa\u0107 nad ekonomicznymi rewelacjami, kt\u00f3re \u201ekomputer wyrzuca\u201d. Jednak &#8211; g\u0142upia sprawa &#8211; za tymi komputerami i zdehumanizowanymi decyzjami stoj\u0105 ludzie. Nigdy nie pracuj\u0105 na umowy \u015bmieciowe, bezrobocie znaj\u0105 jedynie z wykres\u00f3w i nie spotkamy ich na \u017cadnym pochodzie. Maj\u0105 zreszt\u0105 ciekaw\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 &#8211; kiedy trzeba, potrafi\u0105 dyskretnie znikn\u0105\u0107, niczym pi\u0119\u0107 linijek.<\/p>\r\n<p><strong><em>\u00a0Jerzy Szygiel<\/em><\/strong><br \/><br \/><br \/><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pewnie gdzie\u015b mign\u0119\u0142a wam medialna informacja jak to nowojorska gie\u0142da polecia\u0142a nagle o spektakularne 150 punkt\u00f3w w d\u00f3\u0142 po fa\u0142szywej informacji o wybuchach w Bia\u0142ym Domu? To by\u0142o we wtorek 23 kwietnia: kto\u015b si\u0119 w\u0142ama\u0142 na tweetowe konto Associated Press z newsem o dw\u00f3ch bombach.\u00a0Agencja zdementowa\u0142a to po\u00a02 minutach i rynek zaraz wr\u00f3ci\u0142 do r\u00f3wnowagi, [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[23,52,351,116,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68217"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68217"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68217\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=68217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=68217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}