{"id":68020,"date":"2013-04-13T14:11:10","date_gmt":"2013-04-13T19:11:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=68020"},"modified":"2013-04-13T14:11:10","modified_gmt":"2013-04-13T19:11:10","slug":"falstart-z-aktem-zgonu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=68020","title":{"rendered":"Falstart z aktem zgonu"},"content":{"rendered":"

Z Krzysztofem Protasiukiem, bratem mjr. Arkadiusza Protasiuka, dow\u00f3dcy lotu PLF 101 do Smole\u0144ska, rozmawia Marta Ziarnik<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Pami\u0119ta Pan poranek 10 kwietnia 2010 roku?<\/strong><\/p>\r\n

– O katastrofie dowiedzia\u0142em si\u0119 od znajomego. Tamtego ranka nagle zadzwoni\u0142 do mnie i kaza\u0142 mi w\u0142\u0105czy\u0107 telewizor. Nie mog\u0142em uwierzy\u0107 w to, co podawa\u0142y wtedy media, w to, co si\u0119 wydarzy\u0142o.<\/p>\r\n

Polecia\u0142 Pan do Moskwy identyfikowa\u0107 brata. Co szczeg\u00f3lnie utkwi\u0142o Panu w pami\u0119ci z tego czasu?<\/strong><\/p>\r\n

– Chaos, dezorganizacja i zak\u0142amanie. Pami\u0119tam te\u017c, \u017ce jak tylko przyjechali\u015bmy na miejsce, w hotelu, w kt\u00f3rym nocowali\u015bmy, ju\u017c znajdowa\u0142a si\u0119 prasa wydawana m.in. w j\u0119zyku angielskim, w kt\u00f3rej tak szybko po tragedii powielano fa\u0142sz o kilkakrotnej pr\u00f3bie podej\u015bcia i winie pilot\u00f3w.<\/p>\r\n

W rozmowie z \u201eNaszym Dziennikiem\u201d rodziny ofiar przyznawa\u0142y wielokrotnie, \u017ce usi\u0142owano je odwie\u015b\u0107 od wyjazdu do Moskwy. Pana te\u017c?<\/strong><\/p>\r\n

– Nie, mnie nikt bezpo\u015brednio nie namawia\u0142 do rezygnacji z wyjazdu. Ale ju\u017c p\u00f3\u017aniej – na miejscu w Moskwie – piloci wojskowi odradzali cz\u0142onkom rodzin identyfikacj\u0119 cia\u0142 po w\u0142asnych przykrych do\u015bwiadczeniach po wypadku CASY.<\/p>\r\n

Zrezygnowa\u0142 Pan?<\/strong><\/p>\r\n

– Nie. Pojecha\u0142em do Moskwy zidentyfikowa\u0107 Arka i nikt i nic nie by\u0142o w stanie mnie od tego odwie\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Mia\u0142 Pan mo\u017cliwo\u015b\u0107 zidentyfikowania cia\u0142a brata?<\/strong><\/p>\r\n

– Nie. Od pocz\u0105tku do ko\u0144ca karmiono nas k\u0142amliw\u0105 wersj\u0105 wydarze\u0144: \u017ce kabina pilot\u00f3w wbi\u0142a si\u0119 g\u0142\u0119boko pod ziemi\u0119 z uwagi na bagnisty teren i \u017ce potrzeba specjalistycznego sprz\u0119tu i kilku dni na jej wyci\u0105gni\u0119cie. Rosjanie zach\u0119cali nas, \u017ceby\u015bmy wr\u00f3cili do domu i tam czekali na dalsze informacje. Jednak rzekome dalsze poszukiwania cia\u0142 za\u0142ogi nie przeszkadza\u0142y prokuratorowi rosyjskiemu w przed\u0142o\u017ceniu do podpisu, jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o, aktu zgonu mojego brata. Oczywi\u015bcie odm\u00f3wi\u0142em.<\/p>\r\n

Zapewniono Panu optymaln\u0105 pomoc, w tym r\u00f3wnie\u017c prawn\u0105, w Moskwie?<\/strong><\/p>\r\n

– Co do pomocy to moim zdaniem nie by\u0142a ona pe\u0142na. Przynajmniej w moim przypadku. We\u017amy chocia\u017cby t\u0142umaczy, kt\u00f3rzy nie byli w stanie pom\u00f3c przy wyja\u015bnieniu konsekwencji podpisania podk\u0142adanych nam pod nos dokument\u00f3w w j\u0119zyku rosyjskim. Poza tym brakowa\u0142o doradztwa prawnego podczas przes\u0142ucha\u0144 ze strony prokuratury rosyjskiej. Nikt te\u017c nie poinformowa\u0142 mnie o mo\u017cliwo\u015bci uczestnictwa w sekcji brata.<\/p>\r\n

Jakie dokumenty przedk\u0142adane rodzinom ma Pan na my\u015bli?<\/strong><\/p>\r\n

– Chocia\u017cby o statusie osoby pokrzywdzonej czy akt zgonu brata.<\/p>\r\n

Przes\u0142uchiwali Pana rosyjscy prokuratorzy?<\/strong><\/p>\r\n

– Tylko raz, za to przez wiele godzin, by\u0142o to w trakcie mojego pobytu w Moskwie. Przes\u0142uchiwa\u0142 mnie m\u0142ody rosyjski prokurator, sprawiaj\u0105cy wra\u017cenie niedo\u015bwiadczonego. Pami\u0119tam, \u017ce co chwil\u0119 wychodzi\u0142 i wszystko konsultowa\u0142 przez telefon. Sprawia\u0142 wra\u017cenie marionetki, kt\u00f3ra tak naprawd\u0119 nie wie, co robi.<\/p>\r\n

Zadawano Panu dziwne i nie na temat pytania?<\/strong><\/p>\r\n

– Raczej nie\u2026 Nie przypominam sobie takich.<\/p>\r\n

Rodzina odzyska\u0142a telefon kom\u00f3rkowy i rzeczy osobiste?<\/strong><\/p>\r\n

– Rzeczy osobiste zosta\u0142y zwr\u00f3cone \u017conie Arka. Nie wiem, w jakim by\u0142y stanie.<\/p>\r\n

Czy brat przed wylotem skar\u017cy\u0142 si\u0119 na jakie\u015b braki, niedoci\u0105gni\u0119cia w zwi\u0105zku z przygotowaniem wizyty w Katyniu? Mo\u017ce m\u00f3wi\u0142 o k\u0142opotach z uzyskaniem od strony rosyjskiej dokument\u00f3w itp.?<\/strong><\/p>\r\n

– Nie rozmawiali\u015bmy o tym. Nie wiedzia\u0142em nawet, \u017ce leci do Smole\u0144ska. Niech\u0119tnie m\u00f3wi\u0142 o pracy i swoich wylotach.<\/p>\r\n

Pod\u0142o\u017cem tej niech\u0119ci mog\u0142y by\u0107 jakie\u015b problemy w 36. SPLT?<\/strong><\/p>\r\n

– Arek zawsze podkre\u015bla\u0142, \u017ce kocha lata\u0107, ale instytucja wojska od dawna go denerwowa\u0142a. Za\u0142og\u0119 cz\u0119sto traktowano przedmiotowo i – nikogo nie obra\u017caj\u0105c – jak \u201etaks\u00f3wkarzy\u201d. Czas wypoczynku regeneracyjnego pomi\u0119dzy wylotami pozostawia\u0142 cz\u0119sto wiele do \u017cyczenia.<\/p>\r\n

Jak Pan ocenia zachowanie, postaw\u0119 prze\u0142o\u017conych brata po katastrofie?<\/strong><\/p>\r\n

– Do dzi\u015b brakuje mi ich stanowiska i opinii. Schowali si\u0119 pod ziemi\u0119, a w telewizji mieli\u015bmy za to ca\u0142y repertuar samozwa\u0144czych tak zwanych ekspert\u00f3w, kt\u00f3rzy epatowali wszystkich w\u0142asnymi i niepotwierdzonymi tezami. Szkoda te\u017c, \u017ce nie mieli\u015bmy okazji us\u0142ysze\u0107 publicznie fachowych opinii koleg\u00f3w Arka z pu\u0142ku, bo to przecie\u017c oni na co dzie\u0144 latali na tupolewie, znali t\u0119 maszyn\u0119 i przez to mogli fachowo oceni\u0107 ewentualne mo\u017cliwo\u015bci tego, co tam si\u0119 wydarzy\u0142o.<\/p>\r\n

Ma Pan do nich \u017cal?<\/strong><\/p>\r\n

– Nie mam. I nie mog\u0119 mie\u0107 do nikogo z tych ch\u0142opak\u00f3w \u017calu. Ka\u017cdy z nich mia\u0142 rodzin\u0119 i wiem, \u017ce byli po katastrofie stawiani w sytuacji bez wyj\u015bcia. Wdzi\u0119czny jestem natomiast za pomoc z pu\u0142ku po tragedii. W szczeg\u00f3lno\u015bci podzi\u0119kowania nale\u017c\u0105 si\u0119 kolegom brata, kt\u00f3rzy pomagali, jak tylko potrafili, a z pewno\u015bci\u0105 by\u0142 to dla nich – zar\u00f3wno prywatnie, jak i zawodowo – bardzo trudny okres.<\/p>\r\n

Jak odebra\u0142 Pan decyzj\u0119 o rozwi\u0105zaniu specpu\u0142ku?<\/strong><\/p>\r\n

– W moim odczuciu, rozwi\u0105zanie pu\u0142ku to by\u0142 z\u0142y pomys\u0142, kt\u00f3ry skrzywdzi\u0142 wiele rzetelnie pracuj\u0105cych tam os\u00f3b, ludzi oddanych swojej pracy i znaj\u0105cych si\u0119 na niej. Pod publiczk\u0119 potraktowano jedn\u0105 miot\u0142\u0105 wszystkich, a powinno si\u0119 rozliczy\u0107 zapewne tylko nielicznych. Osoby odpowiedzialne jednak omin\u0119\u0142y jakiekolwiek konsekwencje.<\/p>\r\n

Nie czuje Pan niedosytu, je\u015bli chodzi o informowanie rodzin w sprawie post\u0119p\u00f3w w \u015bledztwie?<\/strong><\/p>\r\n

– Gdyby nie media i co pewien czas wizyta \u0179andarmerii Wojskowej wr\u0119czaj\u0105cej mi dokumenty o przed\u0142u\u017ceniu \u015bledztwa, to nie wiedzia\u0142bym, \u017ce w og\u00f3le co\u015b si\u0119 w tej sprawie dzieje.<\/p>\r\n

Ale przyznano Panu status osoby pokrzywdzonej?<\/strong><\/p>\r\n

– Tak.<\/p>\r\n

Jak dzi\u015b, po trzech latach od katastrofy, ocenia Pan prac\u0119 prokurator\u00f3w?<\/strong><\/p>\r\n

– Na razie to zwyk\u0142a farsa i tragikomedia, prawie jak w teatrzyku marionetek. Wystarczy wspomnie\u0107 o prokuraturze wojskowej i kwestii trotylu.<\/p>\r\n

Jak Pan reagowa\u0142, kiedy media wysuwa\u0142y wobec brata kolejne, wyssane z palca zarzuty, gdy – m\u00f3wi\u0105c wprost – linczowano go?<\/strong><\/p>\r\n

– Czu\u0142em przede wszystkim b\u00f3l, \u017cal i bezradno\u015b\u0107, czasem wr\u0119cz w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107. Niestety, mainstreamowe media ch\u00f3ralnie powtarzaj\u0105 papk\u0119 dezinformacji. Ciesz\u0119 si\u0119 jednak, \u017ce rodacy nie tak \u0142atwo daj\u0105 si\u0119 na to wszystko nabra\u0107. Niezmiennie wszyscy, kt\u00f3rzy stan\u0119li na mojej drodze, byli i s\u0105 zainteresowani prawd\u0105, bo to g\u0142\u00f3wnie o ni\u0105 chodzi, nawet gdyby mia\u0142a by\u0107 bolesna.<\/p>\r\n

Ma Pan \u017cal do prokurator\u00f3w nosz\u0105cych – tak jak Pa\u0144ski brat – mundur polskiego \u017co\u0142nierza, \u017ce nie ucinali od razu i zdecydowanie dziennikarskich spekulacji, kt\u00f3re tak rani\u0142y Pa\u0144sk\u0105 rodzin\u0119?<\/strong><\/p>\r\n

– Zastanawiam si\u0119, jak niekt\u00f3rzy z nich s\u0105 w stanie spojrze\u0107 sobie w oczy przed lustrem.<\/p>\r\n

Pami\u0119ta Pan prac\u0119 i postaw\u0119 – zar\u00f3wno w Moskwie, jak i p\u00f3\u017aniej, w kraju – przedstawicieli polskiego rz\u0105du? Jak j\u0105 Pan ocenia?<\/strong><\/p>\r\n

– Tam, w Moskwie, pani Ewa Kopacz sprawia\u0142a wra\u017cenie osoby najbardziej odpowiedzialnej w tym ca\u0142ym ba\u0142aganie. Niemniej jednak gdy zestawi\u0107 to, co m\u00f3wi\u0142a o rzekomo \u015bwietnej wsp\u00f3\u0142pracy polsko-rosyjskiej, z faktami, kt\u00f3rych osobi\u015bcie do\u015bwiadczy\u0142em jeszcze w Moskwie, to sama wystawi\u0142a sobie \u015bwiadectwo i nie za bardzo jest co komentowa\u0107. Do dzisiaj bol\u0105 mnie jednak s\u0142owa, kt\u00f3re powiedzia\u0142a przy stoliku w hotelu z papierosem w r\u0119ku, \u017ce je\u015bli ta tragedia mia\u0142a si\u0119 gdzie\u015b wydarzy\u0107, to dobrze, \u017ce wydarzy\u0142a si\u0119 u Rosjan, a nie u nas, bo w Polsce – jak doda\u0142a – by\u0142by jeszcze wi\u0119kszy ba\u0142agan i chaos. Postaw\u0119 towarzysz\u0105cego jej pana Tomasza Arabskiego najlepiej zobrazuje spuszczona g\u0142owa, wzrok wbity w ziemi\u0119 i wymowne milczenie po moim zapytaniu, czy kiedykolwiek mamy szans\u0119 dowiedzie\u0107 si\u0119 prawdy. Odno\u015bnie za\u015b do post\u0119powania premiera, to wol\u0119 si\u0119 z grzeczno\u015bci nie wypowiada\u0107, bo by\u0142yby to wy\u0142\u0105cznie s\u0142owa niecenzuralne. Do dzi\u015b nie mog\u0119 uwierzy\u0107, \u017ce to premier Polski, a nie minister spraw zagranicznych Rosji. I wreszcie najwy\u017cszy urz\u0119dnik pa\u0144stwa – prezydent. Cieszy si\u0119 pono\u0107 – jak dowodz\u0105 media – du\u017cym zaufaniem publicznym, wi\u0119c pewnie moje odczucie, \u017ce mamy biern\u0105 g\u0142ow\u0119 pa\u0144stwa nie tylko w kwestii smole\u0144skiej, ale i w innych sprawach istotnych dla Polski, mo\u017ce by\u0107 odosobnione. Szkoda, \u017ce nie mamy ju\u017c silnych i mocnych lider\u00f3w, jak np. J\u00f3zef Pi\u0142sudski. Puentuj\u0105c, obecny aparat pa\u0144stwa polskiego kompletnie nie zda\u0142 egzaminu. Szkoda, \u017ce w zwi\u0105zku z tym tak wielu musia\u0142o i musi nadal si\u0119 wstydzi\u0107 za to, co robi\u0105 osoby reprezentuj\u0105ce nas na arenie mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\r\n

Widzia\u0142 Pan film produkcji National Geographic pt. \u201e\u015amier\u0107 prezydenta\u201d, forsuj\u0105cy tez\u0119 o winie za\u0142ogi?<\/strong><\/p>\r\n

– Niestety, widzia\u0142em. Po pierwszych zapowiedziach mia\u0142em nadziej\u0119 na rzetelny dokument, tymczasem bardzo si\u0119 zawiod\u0142em. Nawet zagraniczne media nie by\u0142y w tym wzgl\u0119dzie obiektywne. Moim zdaniem, ten film nie powinien powsta\u0107 w takiej wersji, dop\u00f3ki nie zako\u0144czy si\u0119 \u015bledztwo. A tak powsta\u0142a w\u0105tpliwej jako\u015bci produkcja oparta na fa\u0142szywych przes\u0142ankach, promuj\u0105ca wersj\u0119 wydarze\u0144 raportu MAK i nie mniej podwa\u017canego raportu Millera. Szkoda. Tym samym wzros\u0142a nie tylko lista gazet, kt\u00f3rych nie czytam, ale i program\u00f3w, kt\u00f3rych nie ogl\u0105dam.<\/p>\r\n

Czy ktokolwiek z ekipy tworz\u0105cej ten materia\u0142 usi\u0142owa\u0142 kontaktowa\u0107 si\u0119 z Pana rodzin\u0105, \u017ceby chocia\u017c pozna\u0107 Pa\u0144stwa zdanie?<\/strong><\/p>\r\n

– Znowu musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce niestety nie. Domy\u015blam si\u0119, \u017ce przy produkcji tego paradokumentu konsultowano si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z bohaterami, kt\u00f3rych tam mogli\u015bmy zobaczy\u0107.<\/p>\r\n

Dr\u0119czy Pana pytanie, co rzeczywi\u015bcie sta\u0142o si\u0119 na Siewiernym? Jak Pan pr\u00f3buje sobie to wszystko t\u0142umaczy\u0107?<\/strong><\/p>\r\n

– Nie ma dnia, \u017cebym nie my\u015bla\u0142 o bracie i o tym, co si\u0119 sta\u0142o. Pomimo informacji z wielu bezpo\u015brednich \u017ar\u00f3de\u0142, innych ni\u017c media, wci\u0105\u017c ci\u0119\u017cko – z uwagi na metodyczne dzia\u0142ania dezinformacyjne i utrudniaj\u0105ce prawdziwe \u015bledztwo – stwierdzi\u0107, co si\u0119 sta\u0142o. W\u0142a\u015bciwie ci\u0119\u017cko wyobrazi\u0107 sobie, co jeszcze mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107, \u017ceby zatuszowa\u0107 to, co realnie si\u0119 wydarzy\u0142o. Pluje nam si\u0119 w twarz, a w g\u0142\u00f3wnych mediach s\u0142ycha\u0107, \u017ce deszcz pada. Na szcz\u0119\u015bcie Polacy nie s\u0105 tacy, jak nam si\u0119 wmawia, i wbrew usilnym dzia\u0142aniom manipulacyjnym b\u0119d\u0105 d\u0105\u017cyli do poznania prawdy. Wierz\u0119, \u017ce dzi\u0119ki temu ona pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej wyjdzie na jaw. Niemniej jednak na bazie dost\u0119pnych dowod\u00f3w i informacji z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105 mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce raporty MAK i Millera rozmijaj\u0105 si\u0119 znacznie z prawd\u0105.<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\r\n

Marta Ziarnik<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z Krzysztofem Protasiukiem, bratem mjr. Arkadiusza Protasiuka, dow\u00f3dcy lotu PLF 101 do Smole\u0144ska, rozmawia Marta Ziarnik Pami\u0119ta Pan poranek 10 kwietnia 2010 roku? – O katastrofie dowiedzia\u0142em si\u0119 od znajomego. Tamtego ranka nagle zadzwoni\u0142 do mnie i kaza\u0142 mi w\u0142\u0105czy\u0107 telewizor. Nie mog\u0142em uwierzy\u0107 w to, co podawa\u0142y wtedy media, w to, co si\u0119 wydarzy\u0142o. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68020"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68020"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68020\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=68020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=68020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}