{"id":67994,"date":"2013-04-11T10:44:48","date_gmt":"2013-04-11T15:44:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=67994"},"modified":"2013-04-11T10:44:48","modified_gmt":"2013-04-11T15:44:48","slug":"oto-co-im-w-bankach-nie-sztymuje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=67994","title":{"rendered":"Oto, co im w bankach nie sztymuje"},"content":{"rendered":"<p>Dlaczego ten neoliberalny domek z kart, tj. wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiatowy system finansowy jako\u015b si\u0119 trzyma, mimo nap\u0142ywaj\u0105cych zewsz\u0105d z\u0142ych wiadomo\u015bci?<\/p>\r\n<p>Swego aktualnego kszta\u0142tu nabra\u0142 nie tak dawno, zosta\u0142 zbudowany na ruchomych piaskach wymuszonego d\u0142ugu i derywat\u00f3w finansowych, kt\u00f3rymi bawi\u0105 si\u0119 holdingi bankowe i fundusze hedgingowe (spekulacyjne). Dzi\u0119ki temu, mo\u017cemy dzi\u015b obserwowa\u0107 najwi\u0119ksz\u0105 ba\u0144k\u0119 finansow\u0105 w historii naszej planety. A jednak ona na razie nie p\u0119ka, zaledwie trzeszczy to tu, to tam. Dlaczego?<\/p>\r\n<p>Od pocz\u0105tku naszego wieku upowszechni\u0142 si\u0119 pewien charakterystyczny spos\u00f3b dzia\u0142ania bank\u00f3w: zar\u00f3wno w Stanach Zjednoczonych, Japonii, jak i Europie traktuj\u0105 one \u015brodowisko finansowe i gospodark\u0119 jako kasyno i jego klientel\u0119.<\/p>\r\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/blog.wirtualnemedia.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/wall-street-casino-money-bingo-dollars-lottery.png\" alt=\"\" \/><\/p>\r\n<p>W naszej mikroskali, ka\u017cdy, kto ma Internet musia\u0142 natkn\u0105\u0107 si\u0119 na reklamy forexu (<a href=\"http:\/\/blog.wirtualnemedia.pl\/jerzy-szygiel\/post\/forex-jak-zarobic-na-indeksie-nedzy-2\">handluj \u201ewalutami, rop\u0105, z\u0142otem\u201d<\/a> itd., a w rzeczywisto\u015bci najbardziej ryzykownymi derywatami finansowymi).\u00a0 Jest to zabawa, na kt\u00f3rej matematycznie rzecz bior\u0105c straci 95% graczy, dok\u0142adnie tak samo jak w internetowym kasynie. Organizatorzy tej gry, m.in. banki, zarabiaj\u0105 wi\u0119c na tym na bank, w ko\u0144cu s\u0105 kasynem. Dzi\u0119ki odpowiednim wej\u015bciom politycznym, zapewni\u0142y sobie w naszej ustawie hazardowej woln\u0105 r\u0119k\u0119. R\u00f3\u017cni studenci, bezrobotni i gospodynie domowe s\u0105 dojeni do cna dzi\u0119ki wabikowi tzw. d\u017awigni finansowej (nazywanej te\u017c \u201elewarowaniem\u201d), kt\u00f3ra sprawia, \u017ce w\u0142a\u015bciciel 100 z\u0142 staje si\u0119 (na kr\u00f3tko) posiadaczem wirtualnej sumy 500 czy 1000 razy wi\u0119kszej (d\u017awignia 1\/1000), by m\u00f3g\u0142 \u201einwestowa\u0107\u201d. Im wy\u017csze lewarowanie, tym szybciej gracz traci swoje 100 z\u0142. \u00a0<\/p>\r\n<p>Ot\u00f3\u017c w makroskali banki odgrywaj\u0105 nie tylko rol\u0119 kasyn, ale i graczy: st\u0105d globalny problem.<\/p>\r\n<p>Oczywi\u015bcie wielkie banki inwestycyjne s\u0105 ostro\u017cniejsze, ni\u017c zwykli internauci. Kiedy d\u017awignia sta\u0142a si\u0119 czym\u015b banalnym, stosowa\u0142y g\u00f3ra 1\/30 &#8211; jak np. s\u0142ynny mega-bank Lehman Brothers, kt\u00f3ry w 2008 r. poleg\u0142 z takich hukiem, \u017ce do dzisiaj \u015bwiat nie mo\u017ce si\u0119 z tego otrz\u0105sn\u0105\u0107 (upad\u0142y w\u0142a\u015bnie cypryjski Laiki Bank szala\u0142 za pomoc\u0105 d\u017awigni 1\/34, ale wcale nie jest ona najwy\u017csza w Europie\u2026). Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0105\u0142 tamten kryzys? Banki, kt\u00f3re wysoko lewarowa\u0142y (tj. po\u017cycza\u0142y od innych i po\u017cycza\u0142y innym wielokrotnie wi\u0119cej ni\u017c wynosi\u0142y ich depozyty i fundusze w\u0142asne) zbankrutowa\u0142y, bo to, co kupowa\u0142y za po\u017cyczone w ten spos\u00f3b pieni\u0105dze, straci\u0142o na warto\u015bci tak, \u017ce ich w\u0142asne pieni\u0105dze musia\u0142y wyparowa\u0107. Jak to si\u0119 dzieje?<\/p>\r\n<p><strong>Zagrajmy na ca\u0142ego <\/strong><\/p>\r\n<p>Je\u015bli w systemie d\u017awigni po\u017cyczycie 30 z\u0142 na ka\u017cd\u0105 z\u0142ot\u00f3wk\u0119, kt\u00f3r\u0105 rzeczywi\u015bcie posiadacie, a potem inwestujecie te 30 z\u0142 w r\u00f3\u017cne aktywa, wystarczy, \u017ce \u015brednia warto\u015b\u0107 tych \u00a0aktyw\u00f3w spadnie np. o marne 3% , a prawie ca\u0142o\u015b\u0107 waszych rzeczywistych pieni\u0119dzy wylatuje w powietrze (0,03 * 30 = 0,9). Oczywi\u015bcie to jest kasyno &#8211; takie ryzyko wysoko procentuje, je\u015bli warto\u015b\u0107 aktyw\u00f3w cho\u0107 lekko ro\u015bnie, wi\u0119c bankierzy go lubi\u0105. Wierz\u0105, \u017ce dobrze postawi\u0105, albo tak zdywersyfikuj\u0105 aktywa, \u017ce ich warto\u015b\u0107 utrzyma bezpieczny poziom.<\/p>\r\n<p>Europejski system bankowy bawi si\u0119 \u201ebezpieczniejsz\u0105\u201d \u015bredni\u0105 d\u017awigni\u0105: 1\/26. To znaczy, \u017ce kompletne bankructwo grozi mu, je\u015bli warto\u015b\u0107 aktyw\u00f3w spadnie o 4%. Niby margines jest szerszy, ale ta obni\u017cka w\u0142a\u015bciwie mia\u0142a ju\u017c miejsce w ca\u0142ej Europie, gdy\u017c \u00a0realne gospodarki mocno ucierpia\u0142y od kryzysu bankowego. Dlaczego banki wal\u0105 si\u0119 wi\u0119c tylko tu i tam, a nie wsz\u0119dzie? Bo aktywa bank\u00f3w europejskich opieraj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie o obligacje pa\u0144stwowe, a Europejski Bank Centralny skupuje je ka\u017cdego miesi\u0105ca, \u017ceby ich cena trzyma\u0142a usta nad wod\u0105. Jest to skupowanie punktowe, ale nielimitowane, za \u015bwie\u017co drukowane pieni\u0105dze.<\/p>\r\n<p><strong>Przecie\u017c wszystko gra<\/strong><\/p>\r\n<p>Ta europejska ucieczka do przodu (d\u0142ugi musz\u0105 rosn\u0105\u0107) to \u017caden wyj\u0105tek: robi\u0105 tak dwa pozosta\u0142e bieguny \u015bwiatowej gospodarki &#8211; Stany Zjednoczone (zad\u0142u\u017cenie ponad 100% PKB) i Japonia (blisko 250% PKB), rzecz kompletnie bez precedensu. Drukuj\u0105 masowo pieni\u0105dze, by skupowa\u0107 w\u0142asne obligacje i utrzyma\u0107 system bankowy na powierzchni. Dlaczego nie ma hiperinflacji? Bo chodzi g\u0142\u00f3wnie o przek\u0142adanie pieni\u0119dzy z kieszeni do kieszeni, reszt\u0105 bawi\u0105 si\u0119 gie\u0142dy (jak gdyby nigdy nic) i spekulacja finansowa. Wielkie banki zarabiaj\u0105 wielkie pieni\u0105dze i pozostan\u0105 bezkarne, gdy\u017c ich systemowy upadek spowodowa\u0142by globalny kryzys o skutkach du\u017co bardziej niszczycielskich ni\u017c preludium z roku 2008. \u00a0<\/p>\r\n<p>Oczywi\u015bcie to wszystko nie mo\u017ce wiecznie trwa\u0107. Jest to matematycznie niemo\u017cliwe. Wystarczy\u0142o kilkana\u015bcie lat intensywnego kasyna, by doprowadzi\u0107 kraje uprzemys\u0142owione na skraj finansowej przepa\u015bci. Par\u0119 lat mo\u017cna jeszcze na nim balansowa\u0107 z u\u015bmiechem, za pomoc\u0105 prasy drukarskiej, jak to si\u0119 w\u0142a\u015bnie dzieje.\u00a0 Ale kt\u00f3rego\u015b dnia oka\u017ce si\u0119, \u017ce zamiast pieni\u0119dzy zwyk\u0142ym ludziom zostan\u0105 w r\u0119kach same bezwarto\u015bciowe \u017cetony. Wtedy tylko zorganizowanie jakiej\u015b wi\u0119kszej wojenki mog\u0142oby odwr\u00f3ci\u0107 ich uwag\u0119 od kasyn.<\/p>\r\n<p><strong><em>Jerzy Szygiel<\/em><\/strong> <br \/>\u00a0\u00a0<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dlaczego ten neoliberalny domek z kart, tj. wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiatowy system finansowy jako\u015b si\u0119 trzyma, mimo nap\u0142ywaj\u0105cych zewsz\u0105d z\u0142ych wiadomo\u015bci? Swego aktualnego kszta\u0142tu nabra\u0142 nie tak dawno, zosta\u0142 zbudowany na ruchomych piaskach wymuszonego d\u0142ugu i derywat\u00f3w finansowych, kt\u00f3rymi bawi\u0105 si\u0119 holdingi bankowe i fundusze hedgingowe (spekulacyjne). Dzi\u0119ki temu, mo\u017cemy dzi\u015b obserwowa\u0107 najwi\u0119ksz\u0105 ba\u0144k\u0119 finansow\u0105 w historii [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[52],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67994"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=67994"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67994\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=67994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=67994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=67994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}