{"id":67916,"date":"2013-04-05T12:02:07","date_gmt":"2013-04-05T17:02:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=67916"},"modified":"2013-04-05T12:07:08","modified_gmt":"2013-04-05T17:07:08","slug":"doktorku-nie-do-zniesienia%e2%80%a6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=67916","title":{"rendered":"Doktorku nie do zniesienia\u2026"},"content":{"rendered":"

Kardyna\u0142 Giacomo Biffi, emerytowany arcybiskup Bolonii zwyk\u0142 powtarza\u0107, \u017ce czym\u015b gorszym od utraty wiary jest dla cz\u0142owieka utrata rozumu. To pozornie paradoksalne stwierdzenie mo\u017cna znakomicie uzasadni\u0107 na przyk\u0142adzie jednej z najbarwniejszych i najbardziej wyrazistych postaci\u00a0\u00a0 kultury angielskiej.<\/p>\r\n

\u201ePanowie, jestem katolikiem\u201d, o\u015bwiadczy\u0142 angielski pisarz, Hilaire Belloc, w czasie swego pierwszego publicznego wyst\u0105pienia w 1906 roku\u00a0– kandydowa\u0142 w wyborach do Izby Gmin – \u201eJe\u015bli to mo\u017cliwe, codziennie uczestnicz\u0119 w Mszy \u015bwi\u0119tej. To [wyj\u0105\u0142 z kieszeni r\u00f3\u017caniec] jest r\u00f3\u017caniec. Je\u015bli to mo\u017cliwe, codziennie kl\u0119kam i odmawiam te paciorki. Je\u017celi odrzucicie mnie ze wzgl\u0119du na moj\u0105 religi\u0119, b\u0119d\u0119 dzi\u0119kowa\u0142 Bogu, \u017ce oszcz\u0119dzi\u0142 mi poni\u017cenia bycia waszym reprezentantem\u201d.<\/p>\r\n

Mimo zjadliwej kampanii przeciwnik\u00f3w, kt\u00f3rzy wznosili has\u0142a: \u201eNie g\u0142osuj na Francuza\u00a0 [Belloc by\u0142 z pochodzenia Francuzem] i katolika!\u201d, pisarz zosta\u0142 wybrany. W dzia\u0142alno\u015bci politycznej r\u00f3wnie ostry\u00a0 jak w swym pisarstwie, ci\u0119ty j\u0119zyk \u0142\u0105czy\u0142 z \u017cywym poczuciem humoru. Polemiki by\u0142y jego\u00a0 nami\u0119tno\u015bci\u0105. \u201eW demokracji mamy prawo odpowiada\u0107 na pytania, lecz nie mamy prawa stawia\u0107 pyta\u0144\u201d, pisa\u0142 sarkastycznie w \u201eDaily News\u201d, \u201eod stawiania pyta\u0144 nadal jest polityczna arystokracja\u201d.<\/p>\r\n

\"Aleksander<\/a>\r\n

Aleksander Gierymski – Cz\u0142owiek w alei<\/em><\/p>\r\n<\/div>\r\n

Oto jak broni swojego przyjaciela, G. K. Chestertona w jednym z wierszy z cyklu \u201eWierszy do wyk\u0142adowcy\u201d, lubianego szczeg\u00f3lnie przez student\u00f3w:\u00a0<\/p>\r\n

Doktorku cytowany na w\u0142asn\u0105 zgub\u0119, <\/em><\/p>\r\n

Akademiku nieznany, rozumie kaleki,<\/em><\/p>\r\n

B\u0105d\u017a ha\u0144b\u0105 mego wiersza okryty na wieki.<\/em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/em><\/p>\r\n

Nieprzyjemny Doktorku o sercu z kamienia, <\/em><\/p>\r\n

Doktorku ma\u0142y, Doktorku nie do zniesienia, <\/em><\/p>\r\n

Ch\u0142odny Doktorku o kwa\u015bnym oddechu, <\/em><\/p>\r\n

Doktorku wzgardzony, Doktorku pe\u0142en grzech\u00f3w (\u2026)<\/em><\/p>\r\n

Powoli ustaj\u0119, lecz zaczekaj do wtorku, <\/em><\/p>\r\n

M\u00f3j gniew jeszcze nie wygas\u0142, nikczemny Doktorku! <\/em><\/p>\r\n

Zn\u00f3w napisz\u0119 o tobie, zmoro utrapiona,<\/em><\/p>\r\n

Co\u015b wa\u017cy\u0142 si\u0119 zniewa\u017cy\u0107 mego Chestertona!\u2026<\/em><\/p>\r\n

G.K. Chesterton, dzi\u015b ciesz\u0105cy si\u0119 o wiele wi\u0119ksz\u0105 s\u0142aw\u0105 ni\u017c nies\u0142usznie zapomniany Belloc, by\u0142 nie tylko\u00a0przyjacielem, ale i uczniem pisarza. W du\u017cej mierze swoje nawr\u00f3cenie zawdzi\u0119cza\u0142 w\u0142a\u015bnie jemu.<\/p>\r\n

\u00a0Dwa dni po oficjalnym przej\u015bciu autora \u201eKuli i krzy\u017ca\u201d do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego (by\u0142o to w lipcu 1922 roku), H. Belloc napisa\u0142 w Chestertona: \u201eMusz\u0119 teraz co\u015b powiedzie\u0107 (nie mog\u0142em powiedzie\u0107 tego wcze\u015bniej, zanim uczyni\u0142e\u015b ten krok \u2026Przedtem brzmia\u0142oby to jak wymy\u015blona namowa). Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki jest eksponentem Rzeczywisto\u015bci<\/em>. Jest prawdziwy. Jego nauczanie w sprawach du\u017cych i ma\u0142ych jest opisem tego, co jest. To w\u0142a\u015bnie akceptuje podstawowy akt rozumu. To w\u0142a\u015bnie potwierdza \u015bwiadomie wola\u2026\u201d<\/p>\r\n

Hilaire Belloc by\u0142 gor\u0105cym obro\u0144c\u0105 Ko\u015bcio\u0142a wojuj\u0105cego w sprawie jedynej Prawdy. Stopniowo stawa\u0142 si\u0119 te\u017c coraz bardziej wojowniczy w sprawach politycznych, jak podkre\u015bla jego biograf, Joseph Pearce (pochodz\u0105cy z rodziny o nastawieniu antychrzescija\u0144skim).\u00a0<\/p>\r\n

Z\u0142udzenia demokracji\u00a0<\/strong><\/p>\r\n

Belloca irytowa\u0142a pozorowana demokracja, fasadowy parlamentaryzm. Niepokoi\u0142 go tak\u017ce gotuj\u0105cy si\u0119 do skoku socjalizm, tak widoczny w pierwszej \u0107wiartce XX wieku w spo\u0142ecze\u0144stwie angielskim, w tocz\u0105cych si\u0119 na \u0142amach prasy i w parlamencie, teatralnych i zwodniczych dysputach. Belloc widzia\u0142 jak dalece wsp\u00f3\u0142czesne mu spo\u0142ecze\u0144stwo przemys\u0142owe uwi\u0119zione jest w \u015blepej uliczce. Ocenia\u0142 z przenikliw\u0105 jasno\u015bci\u0105, \u017ce kolejne, kt\u00f3re przyjdzie po nim, b\u0119dzie w jeszcze gorszej sytuacji – b\u0119dzie spo\u0142ecze\u0144stwem niewolnik\u00f3w (pisa\u0142 o tym w ksi\u0105\u017cce \u201eThe Servile State\u201d).<\/p>\r\n

Alternatyw\u0119 widzia\u0142 w\u00a0 spo\u0142ecze\u0144stwie zbudowanym na prawie w\u0142asno\u015bci do prywatnych d\u00f3br materialnych poddanych szerokiej dystrybucji (o tym jak aktualna jest ta propozycja mo\u017cna si\u0119 przekona\u0107 cho\u0107by czytaj\u0105c spo\u0142eczne rozdzia\u0142y encyklik Benedykta XVI). Razem z grupk\u0105 przyjaci\u00f3\u0142 Belloc – publicysta i polityk domaga\u0142 si\u0119 systemu podatkowego –\u00a0i innych bod\u017ac\u00f3w – sprzyjaj\u0105cych drobnym przedsi\u0119biorstwom, a nie rekinom biznesu. By\u0142 entuzjast\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa agrarnego i powrotu do prostszego i bardziej naturalnego stylu \u017cycia. Nie by\u0142 jednak wyznawc\u0105 \u017cadnej z modnych dzi\u015b \u201eekologicznych\u201d utopii.<\/p>\r\n

\u201eCywilizacja przemys\u0142owa\u201d, prorokowa\u0142 w 1928 roku, \u201ekt\u00f3ra, dzi\u0119ki Bogu uciska tylko t\u0119 ma\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiata, z kt\u00f3r\u0105 jeste\u015bmy nierozerwalnie zwi\u0105zani, rozsypie si\u0119, k\u0142ad\u0105c tym samym kres swej nieprawdopodobnej nikczemno\u015bci\u2026Albo rozsypie si\u0119, pozostawiaj\u0105c po sobie pustyni\u0119, albo uczyni z ludzkich mas zast\u0119py zadowolonych niewolnik\u00f3w, zarz\u0105dzanych przez garstk\u0119 bogatych. Wyb\u00f3r nale\u017cy do was.\u201d W jednym ze swoich wierszyk\u00f3w szydzi\u0142 z\u00a0 infantylnych nadziei na techniczno – przemys\u0142owy raj:\u00a0<\/p>\r\n

Za kilka nied\u0142ugich lat\/<\/em>Ropy nadejdzie czas.\/<\/em>Niech cieszy si\u0119 ca\u0142y \u015bwiat\/<\/em>Obetrze \u0142zy ka\u017cdy chwat.\/<\/em>Praca nie zm\u0119czy ju\u017c was\u2026<\/em>\u00a0<\/p>\r\n

\u00a0Biograf pisarza podkre\u015bla, \u017ce religia i polityka by\u0142y dla Belloca nierozerwalnie ze sob\u0105 po\u0142\u0105czone. By\u0142 prze\u015bwiadczony, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesny kapitalizm przemys\u0142owy m\u00f3g\u0142 zaistnie\u0107 i rozwin\u0105\u0107 si\u0119 tylko dlatego, \u017ce dokonano bezwzgl\u0119dnej i barbarzy\u0144skiej grabie\u017cy cywilizacji katolickiej, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a si\u0119 powoli\u00a0rozpada\u0107\u00a0w okresie reformacji.<\/p>\r\n

Dzisiejsza konwersja na katolicyzm tak znacz\u0105cej cz\u0119\u015bci anglikan\u00f3w potwierdza s\u0142uszno\u015b\u0107 diagnozy\u00a0 Belloca.<\/p>\r\n

\"Aleksander<\/a>\r\n

Aleksander Gierymski – Aniol Pa\u0144ski<\/em><\/p>\r\n<\/div>\r\n

Ten angielski arystokrata ducha by\u0142 kwintesencj\u0105 postawy antyekumenicznej. (Je\u015bli ekumenizmem nazwiemy dzisiejsze pr\u00f3by godzenia wszystkiego ze wszystkim). Twierdzi\u0142 niezmiennie, \u017ce prawdziwe porozumienie mi\u0119dzy\u00a0 lud\u017ami, narodami, rasami i klasami, mo\u017cliwe jest tylko w oparciu o ortodoksyjny katolicyzm<\/span>. Wszystko to, co odchodzi od p\u0142aszczyzny, jak\u0105 wyznacza niezmienne nauczanie rzymskiego Ko\u015bcio\u0142a, jest jego zdaniem polityczn\u0105 gr\u0105, mistyfikacj\u0105 i maskarad\u0105.<\/p>\r\n

\u00a0G\u0142osi\u0142, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki jest jedyn\u0105 si\u0142\u0105 tw\u00f3rcz\u0105 Europy. W pismach Belloca czytelnicy odkrywali \u201esens europejskiej jedno\u015bci, jaki stworzy\u0142a wiara, a zniszczy\u0142a schizma\u201d, jak pisa\u0142 inny gor\u0105cy umys\u0142, nawr\u00f3cony za spraw\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci Belloca, Hugh Lunn – podr\u00f3\u017cnik, alpinista i prozaik. Wielu\u00a0 czytelnik\u00f3w tego ostatniego tw\u00f3rcy odkrywa\u0142o w nim – po jego nawr\u00f3ceniu –\u00a0 najbardziej niezmordowanego apologet\u0119 katolickiego w ca\u0142ym pokoleniu. Belloc ceni\u0142 w apologetyce Lunna walor rycersko\u015bci. Obu pisarzy po\u0142\u0105czy\u0142o przyj\u0119cie wiary zakorzenionej w rozumie i czysta w formie, promienna i pe\u0142na nadziei,\u00a0 unikaj\u0105ca sentymentalizmu i czu\u0142ostkowo\u015bci \u00a0tw\u00f3rczo\u015b\u0107 docieraj\u0105ca do tych, kt\u00f3rzy szukali dla wiary argument\u00f3w rozumowych.\u00a0<\/p>\r\n

\u201dBelloc wyra\u017ca\u0142 co\u015b, co r\u00f3wnie\u017c ja czu\u0142em\u201d, wspomina\u0142 po latach H. Lunn\u00a0 swoje dojmuj\u0105ce i tajemnicze przeczucie p\u00f3\u017aniejszego nawr\u00f3cenia. \u201eW katolickich dolinach alpejskich czu\u0142em si\u0119 jak u siebie w domu. Dzwon na Anio\u0142 Pa\u0144ski, niewielkie g\u00f3rskie kapliczki, nie ociosana figurka jakiego\u015b miejscowego \u015bwi\u0119tego w g\u00f3rskim ko\u015bci\u00f3\u0142ku, przemawia\u0142y do mnie j\u0119zykiem, kt\u00f3ry – jak w jaki\u015b niejasny spos\u00f3b odczuwa\u0142em – by\u0142 kiedy\u015b moim\u2026\u201d\u00a0<\/p>\r\n

Przestroga przed barbarzy\u0144c\u0105\u00a0<\/strong><\/p>\r\n

\r\n

W ostatnim rozdziale\u00a0 ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 przestrog\u0105 przed plag\u0105 edukacji seksualnej, Hilaire Belloca wspomina ameryka\u0144ska autorka\u00a0 Randy Angel:<\/p>\r\n

\u00a0\u201eTen wielki brytyjski eseista, w niezapomniany spos\u00f3b opisa\u0142 Nowego Barbarzy\u0144c\u0119: >Siedzimy i obserwujemy barbarzy\u0144c\u0119, tolerujemy go. W d\u0142ugich okresach pokoju zupe\u0142nie si\u0119 go nie boimy. Bawi nas jego brak szacunku, jego komiczne odwr\u00f3cenie naszych starych tradycji. Nasze sta\u0142e zasady pokrzepiaj\u0105 nas, wi\u0119c si\u0119 \u015bmiejemy. Ale kiedy tak si\u0119 \u015bmiejemy, obserwuj\u0105 nas wielkie i straszne twarze. S\u0105 tu\u017c za naszymi plecami<\/em> i nie<\/em> ma na nich cienia u\u015bmiechu<<\/em>.\u201d<\/p>\r\n

\u201e\u2026Trudno sobie wyobrazi\u0107 \u015bwiat sprzed 2000 lat, zanim przeszed\u0142 Chrystus\u201d, dodaje Randy Angel. \u201eJak to jest, \u017cy\u0107 w poga\u0144skim \u015bwiecie, rz\u0105dzonym przez strach i przes\u0105dy, w \u015bwiecie bez sumienia i bez lito\u015bci. W \u015bwiecie, gdzie barbarzy\u0144ca czeka\u0142 u bram, by gwa\u0142ci\u0107, rabowa\u0107 i depta\u0107 \u015blady cywilizacji\u201d.<\/p>\r\n

R. Angel jest pewna, \u017ce dzi\u015b Nowy Barbarzy\u0144ca ju\u017c nie czeka u bram, \u017cyje w\u015br\u00f3d nas.<\/p>\r\n

\u201ePrzehandlowa\u0142 opask\u0119 biodrow\u0105 na bia\u0142\u0105 marynark\u0119 lub ca\u0142y elegancki garnitur, swoj\u0105 w\u0142\u00f3czni\u0119 zamieni\u0142 na stopie\u0144 naukowy. Mo\u017ce nawet postara\u0142 si\u0119 o u\u015bmiech na twarzy – lub mask\u0119 u\u015bmiechu. M\u00f3wi nam wszystko o sobie i co zamierza zrobi\u0107. A my – tolerujemy go. Zapraszamy go nawet w publiczne miejsca, do szk\u00f3\u0142, a tak\u017ce do naszych dom\u00f3w. Nie boimy si\u0119 go! M\u00f3wi, \u017ce przyszed\u0142 po nasze dzieci, a my mu je oddajemy (\u2026) Uspokajamy nasze sumienia i \u015bmiejemy si\u0119. Nie czujemy strachu. (\u2026) W Sapientiae Christianae, papie\u017c Leon XIII upomnia\u0142 wiernych: Cofa\u0107 si\u0119 przed nieprzyjacielem lub milcze\u0107, gdy wok\u00f3\u0142 wznosi si\u0119 zgie\u0142k przeciwko prawdzie, oznacza – by\u0107 cz\u0142owiekiem bez charakteru lub mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, co do prawd, w kt\u00f3re przyrzeka\u0142o si\u0119 wierzy\u0107. W obu przypadkach zachowanie takie obra\u017ca Boga i jest nie do pogodzenia z celami zbawienia rodzaju ludzkiego. Ten spos\u00f3b zachowania\u00a0 przynosi korzy\u015bci tylko wrogom wiary. Poniewa\u017c nic tak nie<\/em> o\u015bmiela nikczemnik\u00f3w, jak brak odwagi ze strony ludzi dobrych<\/em>\u201d .<\/p>\r\n

Hilaire Belloc by\u0142 jednym z tych pisarzy i ludzi czynu, kt\u00f3rzy widz\u0105c z ca\u0142\u0105 przenikliwo\u015bci\u0105 i jasno\u015bci\u0105 zagro\u017cenie, nie przestraszyli si\u0119 i nie cofn\u0119li. Sprawca nawr\u00f3cenia przynajmniej kilku wybitnych ludzi pi\u00f3ra w Anglii prze\u0142omu XX i XIX wieku, nie szuka\u0142 argument\u00f3w dla swoich zw\u0105tpie\u0144, kt\u00f3re nawiedza\u0142y go – jak ka\u017cdego cz\u0142owieka – lecz m\u0119\u017cnie trwa\u0142 w Prawdzie, kt\u00f3rej s\u0142u\u017cy\u0142 i kt\u00f3r\u0105 zg\u0142\u0119bia\u0142 rozumem.<\/p>\r\n

\u201dMoj\u0105 decyzj\u0105 jest wiara. Zbiorowa, zorganizowana. Osobowo\u015b\u0107, nauczanie. Rzecz, a nie teoria\u201d, pisa\u0142 w li\u015bcie do Chestertona.<\/p>\r\n

Dobrze, \u017ce dzi\u015b, za pi\u0119\u0107 dwunasta – gdy tak wielu ludzi na w\u0142asn\u0105 pro\u015bb\u0119 rezygnuje z u\u017cywania rozumu i zadowala si\u0119 karykaturalnym obrazem rzeczywisto\u015bci przekazywanym przez media – biograf Belloca przypomina tego katolika z krwi ko\u015bci, szermierza i szyderc\u0119 (gdy trzeba by\u0142o), a na co dzie\u0144 cz\u0142owieka tryskaj\u0105cego humorem. On sam sta\u0142 si\u0119 \u201epo\u0142owem\u201d tego weso\u0142ka i mi\u0142o\u015bnika angielskiej wsi. Pochodz\u0105cy z rodziny o antykatolickich tradycjach, w m\u0142odo\u015bci neofaszysta i rasista, J. Pearce przyj\u0105\u0142 katolicyzm i jako naukowiec zaj\u0105\u0142 si\u0119 analiz\u0105 inspiracji katolickich w tw\u00f3rczo\u015bci najwi\u0119kszych mistrz\u00f3w j\u0119zyka angielskiego. I dzi\u015b przekazuje nam barwny i wyrazisty obraz\u00a0 zapomnianego my\u015bliciela.<\/p>\r\n

Ewa Polak-Pa\u0142kiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n

______________________________________________________________<\/p>\r\n

\u00a0\u0179r\u00f3d\u0142a cytat\u00f3w:<\/p>\r\n

    \r\n
  • Joseph Pearce: \u201ePisarze nawr\u00f3ceni. Inspiracje duchowe w epoce niewiary\u201d, Fronda;<\/li>\r\n
  • Randy Angel: \u201eEdukacja seksualna – plaga ostateczna\u201d, Antyk – Marcin Dybowski, prze\u0142o\u017cy\u0142a Aleksandra S\u0142owik\u00a0\u00a0\u00a0
    <\/em><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kardyna\u0142 Giacomo Biffi, emerytowany arcybiskup Bolonii zwyk\u0142 powtarza\u0107, \u017ce czym\u015b gorszym od utraty wiary jest dla cz\u0142owieka utrata rozumu. To pozornie paradoksalne stwierdzenie mo\u017cna znakomicie uzasadni\u0107 na przyk\u0142adzie jednej z najbarwniejszych i najbardziej wyrazistych postaci\u00a0\u00a0 kultury angielskiej. \u201ePanowie, jestem katolikiem\u201d, o\u015bwiadczy\u0142 angielski pisarz, Hilaire Belloc, w czasie swego pierwszego publicznego wyst\u0105pienia w 1906 roku\u00a0– kandydowa\u0142 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[119,147,220],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67916"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=67916"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67916\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=67916"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=67916"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=67916"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}