{"id":67756,"date":"2013-03-29T21:47:09","date_gmt":"2013-03-30T02:47:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=67756"},"modified":"2013-03-29T10:47:42","modified_gmt":"2013-03-29T15:47:42","slug":"swiat-nienawidzi-chrzescijan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=67756","title":{"rendered":"\u015awiat nienawidzi chrze\u015bcijan"},"content":{"rendered":"

Tytu\u0142owe s\u0142owa czytamy m.in. w \u201eLi\u015bcie do Diogneta\u201d z II w. po Chrystusie. Tak samo jak dzisiaj, elity intelektualne pocz\u0105tku naszej ery nieustannie szykanowa\u0142y wyznawc\u00f3w Chrystusa. Co ciekawe, ich argumenty, mimo up\u0142ywu 2000 lat, s\u0105 ci\u0105gle w u\u017cyciu. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni \u201epost\u0119powcy\u201d cz\u0119sto nie maj\u0105 poj\u0119cia, \u017ce ich nowoczesne rzekomo oskar\u017cenia Ko\u015bci\u00f3\u0142 odpar\u0142 ju\u017c u pocz\u0105tk\u00f3w swojego istnienia.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\u015awiat<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Porfiriusz z Tyru i Tacyt<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Najwi\u0119kszym \u201ezgorszeniem\u201d dla staro\u017cytnych pogan by\u0142 fakt Zmartwychwstania. Ju\u017c \u015bw. Pawe\u0142 boryka\u0142 si\u0119 – z powodu tej centralnej prawdy chrze\u015bcija\u0144stwa – z wielkimi problemami. W Dziejach Apostolskich czytamy, \u017ce gdy Ate\u0144czycy us\u0142yszeli od Paw\u0142a o zmartwychwstaniu \u201ejedni si\u0119 wy\u015bmiewali, a inni powiedzieli: Pos\u0142uchamy o tym innym razem\u201d. To pierwsze zderzenie chrze\u015bcija\u0144stwa z filozofi\u0105 poga\u0144sk\u0105, \u015bwietnie zapowiada\u0142o p\u00f3\u017aniejsze trudno\u015bci.<\/p>\r\n

Poganie nie chcieli uwierzy\u0107 w realno\u015b\u0107 Zmartwychwstania. Uwa\u017cali, \u017ce prawdziwy B\u00f3g nigdy nie dopu\u015bci\u0142by do tak jawnego z\u0142amania praw przyrody. Celsus, filozof neoplato\u0144ski, uwa\u017ca\u0142, \u017ce B\u00f3g jest zwi\u0105zany prawami natury, podlega im tak samo, jak ludzie i zwierz\u0119ta. Dlatego Chrystus nie m\u00f3g\u0142 zmartwychwsta\u0107 i niemo\u017cliwe b\u0119dzie zmartwychwstanie cia\u0142 u ko\u0144ca czas\u00f3w. Zw\u0142aszcza ta ostatnia wizja wzbudza\u0142a u poga\u0144skiej inteligencji ironiczny \u015bmiech. Szydzono, \u017ce B\u00f3g nie zdo\u0142a u\u0142o\u017cy\u0107 na powr\u00f3t kawa\u0142k\u00f3w cia\u0142 np. po\u017cartych przez zwierz\u0119ta.<\/p>\r\n

B\u00f3g poga\u0144skich filozof\u00f3w by\u0142 poddany naturze. Nie chcia\u0142, ani nie m\u00f3g\u0142 uczyni\u0107 niczego wbrew jej prawom. Nawet cuda t\u0142umaczono bez odniesienia do boskich interwencji. Wszystko, czego dokona\u0142 Chrystus – inaczej ni\u017c dzisiaj – uznawano za mo\u017cliwe. Poganie s\u0105dzili, \u017ce Jezus by\u0142 po prostu \u015bwietnym \u201emagiem\u201d. Magi\u0119 uznawano za dziedzin\u0119 wprawdzie podejrzan\u0105, jednak zgodn\u0105 z normalnym porz\u0105dkiem rzeczy. Porfiriusz z Tyru, filozof neoplato\u0144ski, pisa\u0142 na przyk\u0142ad, \u017ce nie trzeba by\u0107 Synem Bo\u017cym, by dokonywa\u0107 uzdrowie\u0144 – \u201epotrafi\u0105 to wszak\u017ce tak\u017ce ci poganie, kt\u00f3rzy przenikn\u0119li rozumem prawa rz\u0105dz\u0105ce kosmosem\u201d. Cuda pochodzi\u0142y wed\u0142ug niego z wiedzy, a nie od Boga.<\/p>\r\n

Ostrej krytyce podlega\u0142a te\u017c antropomorfizacja Boga. Filozofowie poga\u0144scy uwa\u017cali go za beznami\u0119tnego ducha, pozbawionego cia\u0142a i kszta\u0142tu. Nie mie\u015bci\u0142a im si\u0119 w g\u0142owach prawda o Bogu osobowym. Nawet S\u0105d Ostateczny uznawali za niedopuszczalny przejaw boskiej m\u015bciwo\u015bci i ulegania gniewowi. Zreszt\u0105, po co w og\u00f3le S\u0105d Ostateczny, skoro, jak pisze Celsus, \u201eB\u00f3g nie gniewa si\u0119 na ludzi, tak jak nie gniewa si\u0119 na ma\u0142py i muchy\u201d. Cz\u0142owiek by\u0142 dla uczonych pogan tylko marn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Kosmosu, o kt\u00f3r\u0105 B\u00f3g wcale si\u0119 nie troszczy. Celsus wy\u015bmiewa\u0142 antropocentryzm chrze\u015bcijan i \u017byd\u00f3w. Tak jak oni, r\u00f3wnie dobrze mog\u0142yby m\u00f3wi\u0107 robaki: \u201eB\u00f3g istnieje, my za\u015b zajmujemy drugie miejsce po nim, a jeste\u015bmy zupe\u0142nie podobni do Boga. Wszystko jest nam poddane: ziemia, woda, powietrze, gwiazdy; wszystko istnieje dla nas, wszystko jest na nasze us\u0142ugi\u201d.<\/p>\r\n

B\u00f3g pogan jest od cz\u0142owieka bardzo oddalony. Dlatego \u017cadnego zrozumienia nie znajduje u nich prawda o Wcieleniu. Przecie\u017c B\u00f3g nigdy by si\u0119 tak nie poni\u017cy\u0142, nigdy nie przyj\u0105\u0142by godnego ha\u0144by cia\u0142a po to, by zbawi\u0107 ludzi – twierdz\u0105. A je\u017celi ju\u017c nawet mia\u0142by si\u0119 na ziemi objawi\u0107, to dlaczego w Judei, dlaczego w tym najmarniejszym z zak\u0105tk\u00f3w ziemi? Dlaczego objawi\u0142 si\u0119 rybakom, nieoczytanym g\u0142upcom? – pytaj\u0105 poganie. Droga, jak\u0105 przysz\u0142o chrze\u015bcija\u0144skie Objawienie jest ich zdaniem kompletnie nieracjonalna. Przecie\u017c Zbawiciel m\u00f3g\u0142 ukaza\u0107 si\u0119 w Rzymie, m\u00f3g\u0142 objawi\u0107 prawd\u0119 cesarzom. Rewolucyjna prawda o Bogu, kt\u00f3ry ukazuje si\u0119 przez to, co najlichsze u ludzi, jest dla pogan ca\u0142kowicie niezrozumia\u0142a.<\/p>\r\n

W ksi\u0105\u017cce \u201eWiara – prawda – tolerancja<\/em>\u201d Benedykt XVI, jeszcze jako kardyna\u0142, za jeden z najwi\u0119kszych problem\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci uzna\u0142 relatywizm. Tak\u017ce to zjawisko ma swoje korzenie w staro\u017cytno\u015bci. To w\u0142a\u015bnie odrzucenie przez chrze\u015bcijan relatywizmu zwr\u00f3ci\u0142o na nich uwag\u0119 pogan. Religia poga\u0144ska by\u0142a bowiem czysto formalna, wymaga\u0142a jedynie zachowywania mos maiorum<\/em>, obyczaju przodk\u00f3w, i uczestnictwa w oficjalnych, pa\u0144stwowych ceremoniach. Je\u015bli cz\u0142owiek nie sprzeciwia\u0142 si\u0119 zastanemu status quo<\/em>, m\u00f3g\u0142 \u017cy\u0107 tak, jak chcia\u0142. Chrze\u015bcijanie, g\u0142o\u015bno kontestuj\u0105c wiele poga\u0144skich obyczaj\u00f3w, przekraczali miar\u0119. Staro\u017cytno\u015b\u0107, owszem, by\u0142a tolerancyjna – ale tylko wobec tych, kt\u00f3rzy nie wykraczali poza schematy, jakie im wyznacza\u0142a. Jak wida\u0107, niewiele si\u0119 w tej kwestii zmieni\u0142o.<\/p>\r\n

Wiara chrze\u015bcijan wprawia\u0142a pogan w prawdziw\u0105 furi\u0119. Tacyt, Swetoniusz, Pliniusz M\u0142odszy, Marek Aureliusz – wszyscy widzieli w chrze\u015bcijanach \u201enieopanowanych g\u0142upc\u00f3w, kt\u00f3rzy oddaj\u0105 \u017cycie za rzecz bezwarto\u015bciow\u0105 wiar\u0119\u201d. Wydawa\u0142o im si\u0119, \u017ce ich zachowanie nie zas\u0142uguje na miano ludzkiego, \u017ce to raczej zwierz\u0119ca bezmy\u015blno\u015b\u0107 kieruje tymi, kt\u00f3rzy wol\u0105 zgin\u0105\u0107 na arenie, ni\u017c wyprze\u0107 si\u0119 Chrystusa. Fronton, s\u0142ynny retor i przyjaciel Marka Aureliusza, pisa\u0142, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo przyjmuj\u0105 tylko dzieci, niewolnicy, g\u0142upie kobiety i kompletni prostacy. Wykszta\u0142ceni poganie czuli dla nich tylko pogard\u0119. Nie mieli najmniejszej ochoty dowiedzie\u0107 si\u0119 niczego o nowej wierze, jak za\u015bwiadcza Pliniusz. B\u0119d\u0105c namiestnikiem Bitynii potrafi\u0142 on skazywa\u0107 chrze\u015bcijan na \u015bmier\u0107, w og\u00f3le nie zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad tre\u015bci\u0105 ich wiary. Od razu uzna\u0142, w czym przyklasn\u0105\u0142 mu cesarz Trajan, \u017ce \u201echrze\u015bcija\u0144stwo to nieumiarkowany, krn\u0105brny ob\u0142\u0119d\u201d.<\/p>\r\n

Tak samo traktowa\u0142 wyznawc\u00f3w Chrystusa Marek Aureliusz, ten m\u0105dry \u201efilozof na tronie\u201d. Nie przypadkowo to w\u0142a\u015bnie za jego panowania dosz\u0142o do pierwszych po wielu latach spokoju, krwawych prze\u015bladowa\u0144. Osobi\u015bcie skaza\u0142 na \u015bci\u0119cie kilkudziesi\u0119ciu chrze\u015bcijan, schwytanych przez rozszala\u0142y t\u0142um w Lyonie. Jego rozkazu nie wype\u0142niono jednak \u015bci\u015ble i cz\u0119\u015b\u0107 skaza\u0144c\u00f3w, ku uciesze gawiedzi, rzucono dzikim zwierz\u0119tom. Niesubordynacja nie spotka\u0142a si\u0119, oczywi\u015bcie, z \u017cadn\u0105 kar\u0105. Odwaga chrze\u015bcijan by\u0142a w oczach cesarza uporem, ich \u015bmier\u0107 m\u0119cze\u0144ska – poz\u0105, mask\u0105 tragiczn\u0105. Nie mia\u0142a \u017cadnej warto\u015bci. Cesarz postrzega\u0142 chrze\u015bcijan jako wrog\u00f3w rozumu, czynnik destabilizuj\u0105cy imperialny \u0142ad. Podstaw\u0105 wysokiej kultury pogan by\u0142 skrajny sceptycyzm; Poncjusz Pi\u0142at ze swoim pytaniem \u201ec\u00f3\u017c to jest prawda?\u201d \u015bwietnie oddaje ten klimat umys\u0142owy. Chrze\u015bcijanie odpowiadaj\u0105c na pytanie Pi\u0142ata, zdawali si\u0119 podwa\u017ca\u0107 ca\u0142\u0105 poga\u0144sk\u0105 tradycj\u0119 intelektualn\u0105.<\/p>\r\n

Niekt\u00f3rzy w swej krytyce opierali si\u0119 jednak nie tylko na pozorach i pog\u0142oskach, ale tak\u017ce na Biblii. Do nich nale\u017c\u0105 wspominany ju\u017c Porfiriusz, oraz cesarz Julian Apostata. Wykazywano np. niesp\u00f3jno\u015b\u0107 Starego i Nowego Testamentu. Porfiriusz twierdzi\u0142, \u017ce ten sam B\u00f3g nie m\u00f3g\u0142 najpierw narzuci\u0107 Prawa \u017bydom, a potem poprzez Chrystusa go uniewa\u017cni\u0107. Julian szydzi\u0142 z opowie\u015bci Starego Testamentu, uwa\u017caj\u0105c je za niemoralne bajki. Nawet Dekalog uzna\u0142 za ma\u0142o warto\u015bciowy, bowiem, jak pisa\u0142, niemal wszystko, co zaleca, spotka\u0107 mo\u017cna w m\u0105dro\u015bci innych kultur. Porfiriusz wykazywa\u0142 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy Ewangeliami, staraj\u0105c si\u0119 podwa\u017cy\u0107 ich wiarygodno\u015b\u0107. Pyta\u0142 nawet, jakim sposobem Chrystus wp\u0119dzi\u0142 z\u0142e duchy w \u015bwinie, skoro \u017bydzi nie hodowali tych zwierz\u0105t. Julian oskar\u017ca\u0142 chrze\u015bcijan o pozorny monoteizm, twierdz\u0105c, \u017ce czcz\u0105 naprawd\u0119 dw\u00f3ch bog\u00f3w: Boga Ojca i Chrystusa. Wy\u015bmiewano te\u017c narodzenie z dziewicy, twierdz\u0105c, \u017ce to tylko kalka motywu rozpowszechnionego w mitologii. Chocia\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 przez 2000 lat nieustannie odpowiada na te pytania, ka\u017cdy chrze\u015bcijanin wie, \u017ce wszystkie te zarzuty wci\u0105\u017c s\u0105 podnoszone, nawet w literaturze popularno-naukowej.<\/p>\r\n

Powy\u017csze zarzuty, wtedy nowatorskie, mo\u017cna by\u0142o potraktowa\u0107 powa\u017cnie i odpowiedzie\u0107 na nie w literackiej dyskusji, jak uczynili cho\u0107by Orygenes i Augustyn. Jednak wielu wykszta\u0142conych pogan dawa\u0142o wiar\u0119 tak\u017ce prostackim, wzi\u0119tym wprost z ulicy oskar\u017ceniom. Z oczywistych powod\u00f3w dzi\u015b ju\u017c si\u0119 z nimi nie spotykamy, warto je jednak przytoczy\u0107 jako czyst\u0105 ciekawostk\u0119. Wspomniany ju\u017c Fronton uwa\u017ca\u0142, \u017ce chrze\u015bcijanie wtajemniczaj\u0105 nowych cz\u0142onk\u00f3w w swoj\u0105 religi\u0119, podaj\u0105c im do przebicia ostrymi narz\u0119dziami niemowl\u0119, obtoczone dla niepoznaki m\u0105k\u0105. Kandydat, pope\u0142niwszy nie\u015bwiadomie zbrodni\u0119, musia\u0142 zosta\u0107 chrze\u015bcijaninem, by unikn\u0105\u0107 kary za morderstwo! Niemowl\u0119, tu\u017c po zabiciu, mia\u0142o by\u0107 rozrywane nas strz\u0119py i zjadane. Badacze dopatruj\u0105 si\u0119 dzi\u015b w tym przekonaniu zniekszta\u0142conego echa o\u2026 Eucharystii, na co wskazuje zw\u0142aszcza obtaczanie niemowl\u0119cia w m\u0105ce. Podobnie przeinaczono doniesienia o braterskiej mi\u0142o\u015bci chrze\u015bcijan. Fronton pisze, \u017ce chrze\u015bcijanie po to nazywaj\u0105 si\u0119 bra\u0107mi i siostrami, aby zwyk\u0142y nierz\u0105d, kt\u00f3rego ci\u0105gle si\u0119 dopuszczaj\u0105, obr\u00f3ci\u0107 w ohydn\u0105 zbrodni\u0119 kazirodztwa. Ten sam autor twierdzi\u0142 te\u017c, jakoby chrze\u015bcijanie mieli czci\u0107 g\u0142ow\u0119 os\u0142a. Co wi\u0119cej, by\u0142 to chyba s\u0105d rozpowszechniony, skoro zachowa\u0142a si\u0119 do naszych czas\u00f3w nawet ikonografia przedstawiaj\u0105ca ukrzy\u017cowany o\u015bli \u0142eb. Wcze\u015bniej kult os\u0142a zarzucano te\u017c \u017bydom, ale badacze do dzi\u015b nie wiedz\u0105, z jakiego powodu.<\/p>\r\n

Jak wida\u0107, wrogowie chrze\u015bcija\u0144stwa przez 2000 lat nie potrafili wypracowa\u0107 zbyt wielu nowych zarzut\u00f3w. Czy mo\u017cna im si\u0119 zreszt\u0105 dziwi\u0107? Chrze\u015bcijanie, tak dawniej jak i dzi\u015b, g\u0142osz\u0105 t\u0119 sam\u0105 niezmienn\u0105 Prawd\u0119 i to samo Objawienie. Byli i zawsze b\u0119d\u0105 sol\u0105 w oku tych wszystkich, kt\u00f3rzy jak szatan m\u00f3wi\u0105: \u201eb\u0119dziecie jak bogowie\u201d, lub zgo\u0142a przeciwnie, zr\u00f3wnuj\u0105 ludzi ze zwierz\u0119tami, odzieraj\u0105c ich z godno\u015bci Dzieci Bo\u017cych. Jak pisze anonimowy autor \u201eListu do Diogneta\u201d, chrze\u015bcijanie \u201eczyni\u0105 dobrze, a karani s\u0105 jak zbrodniarze\u201d. Spodziewajmy si\u0119, \u017ce tak b\u0119dzie zawsze.<\/p>\r\n

Pawe\u0142 Chmielewski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tytu\u0142owe s\u0142owa czytamy m.in. w \u201eLi\u015bcie do Diogneta\u201d z II w. po Chrystusie. Tak samo jak dzisiaj, elity intelektualne pocz\u0105tku naszej ery nieustannie szykanowa\u0142y wyznawc\u00f3w Chrystusa. Co ciekawe, ich argumenty, mimo up\u0142ywu 2000 lat, s\u0105 ci\u0105gle w u\u017cyciu. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni \u201epost\u0119powcy\u201d cz\u0119sto nie maj\u0105 poj\u0119cia, \u017ce ich nowoczesne rzekomo oskar\u017cenia Ko\u015bci\u00f3\u0142 odpar\u0142 ju\u017c u pocz\u0105tk\u00f3w swojego […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[100,18],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67756"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=67756"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67756\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=67756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=67756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=67756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}