Niewiele wiemy na temat tw\u00f3rczo\u015bci pisarskiej Papie\u017ca Franciszka. Pow\u00f3d jest prozaiczny: zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 tekst\u00f3w by\u0142a g\u0142oszona i wydawana w j\u0119zyku hiszpa\u0144skim (w tym kilkana\u015bcie ksi\u0105\u017cek). A tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce j\u0119zyk hiszpa\u0144ski, cho\u0107 bywa wymieniany nawet jako drugi j\u0119zyk \u015bwiata (po mandary\u0144skim, a przed angielskim), jest j\u0119zykiem zasadniczo znanym tylko w krajach hispanoj\u0119zycznych, natomiast angielski jest j\u0119zykiem globalnym jako w\u0142a\u015bnie drugi j\u0119zyk. Fakt, \u017ce ks. kard. Jorge Mario Bergoglio zosta\u0142 Papie\u017cem, niew\u0105tpliwie przyczyni si\u0119 do tego, \u017ce jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 stanie si\u0119 dost\u0119pna w wielu j\u0119zykach \u015bwiata, \u0142\u0105cznie z polskim. A warto.<\/p>\r\n
Tym, co uderza w pisarstwie biskupa, arcybiskupa, a nast\u0119pnie kardyna\u0142a Bergoglio, jest bardzo mocne zaanga\u017cowanie w sytuacj\u0119 dzisiejszego cz\u0142owieka; nie cz\u0142owieka w og\u00f3le, ale cz\u0142owieka konkretnego, takiego, jakiego kap\u0142an ten m\u00f3g\u0142 spotka\u0107 na co dzie\u0144, czy to pe\u0142ni\u0105c pos\u0142ug\u0119 duszpastersk\u0105, czy przemieszczaj\u0105c si\u0119 \u015brodkami komunikacji miejskiej w Buenos Aires. Widzi konkretnego cz\u0142owieka, konkretn\u0105 rodzin\u0119, konkretn\u0105 dzielnic\u0119 miasta; widzi swoj\u0105 ojczyzn\u0119 i sw\u00f3j nar\u00f3d, nie wahaj\u0105c si\u0119 u\u017cy\u0107 takich s\u0142\u00f3w jak w\u0142a\u015bnie \u201epatria\u201d i \u201enacion\u201d. Widzi te\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako spo\u0142eczno\u015b\u0107, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 konkretni ludzie, niepozbawieni grzech\u00f3w i s\u0142abo\u015bci, ale maj\u0105cy mo\u017cliwo\u015b\u0107 podnoszenia si\u0119, powrotu do zdrowia, wykraczania poza ramy, jakie chce im narzuci\u0107 polityka, ekonomia, ideologia czy media.<\/p>\r\n
Dzi\u0119ki nowemu Papie\u017cowi przed wieloma narodami otworzy si\u0119 \u015bwiat, kt\u00f3ry do\u015b\u0107 beztrosko okre\u015bla si\u0119 mianem \u201ekra\u0144ca \u015bwiata\u201d. Ameryka Po\u0142udniowa to nie jest kraniec \u015bwiata, a w og\u00f3le Ziemia nie mo\u017ce mie\u0107 kra\u0144ca, bo tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce ma kszta\u0142t kuli. Jednak w takim w\u0142a\u015bnie podej\u015bciu dostrzegamy swoist\u0105 pych\u0119 cz\u0142owieka z \u201ecentrum \u015bwiata\u201d, czyli \u015bwiata zachodniego, \u015bwiata europejskiego czy \u015bwiata anglosaskiego. Tak jakby \u201ecentrum \u015bwiata\u201d by\u0142o tylko to, o czym m\u00f3wi\u0105 angloj\u0119zyczne media, czyli \u201ep\u0119pek \u015bwiata\u201d, a one niech\u0119tnie m\u00f3wi\u0105 o Ameryce Po\u0142udniowej, chyba \u017ce w negatywnym \u015bwietle. Dlaczego? Bo w przewa\u017caj\u0105cej mierze jest to kontynent katolicki, zamieszka\u0142y przez blisko 400 milion\u00f3w ludzi, z kt\u00f3rych oko\u0142o 80 procent stanowi\u0105 w\u0142a\u015bnie katolicy. A katolicy, wiadomo, to jest anachronizm albo \u201ekraniec \u015bwiata\u201d.<\/p>\r\n
Jest to jednak kontynent przebogaty, w kt\u00f3rym nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 na siebie r\u00f3\u017cne kultury, zar\u00f3wno te, kt\u00f3re stanowi\u0105 pozosta\u0142o\u015b\u0107 czas\u00f3w przedkolonialnych, jak i kultury lokalne, a tak\u017ce kultury nap\u0142ywowe, z ca\u0142ego \u015bwiata. Pojawiaj\u0105 si\u0119 tu wyzwania i problemy, jakie stoj\u0105 r\u00f3wnie\u017c przed innymi zamieszka\u0142ymi kontynentami, cho\u0107 maj\u0105 w\u0142asne oblicze i swoist\u0105 dla siebie dramaturgi\u0119. W dobie globalizacji, ekonomia, ideologia, media, polityka nie uznaj\u0105 sztywnych granic pa\u0144stwowych czy kontynentalnych, ale spos\u00f3b reagowania na problemy mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cny. Dzi\u0119ki Papie\u017cowi Franciszkowi ten w\u0142a\u015bnie \u015bwiat po\u0142udniowo-ameryka\u0144ski, \u015bwiat Argentyny, \u015bwiat Buenos Aires, staje si\u0119 bli\u017cszy narodom z innych cz\u0119\u015bci \u015bwiata, a wtedy wida\u0107, jak wiele nas \u0142\u0105czy, ale r\u00f3wnie\u017c jakie s\u0105 mechanizmy dzia\u0142ania z\u0142a.<\/p>\r\n
Moc j\u0119zyka<\/strong><\/p>\r\n Co tu du\u017co ukrywa\u0107, najpierw biskup, potem arcybiskup, a nast\u0119pnie kardyna\u0142 Jorge Mario Bergoglio nie by\u0142 specjalnie znany \u201e\u015bwiatu\u201d, jego homilii czy ksi\u0105\u017cek nie t\u0142umaczono na j\u0119zyk angielski, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o innych j\u0119zykach. A to oznacza\u0142o pozostawanie w du\u017cym, ale zamkni\u0119tym obiegu. Teraz to si\u0119 zmieni, powinno si\u0119 zmieni\u0107. Nie tylko dlatego, \u017ce chodzi o dorobek kogo\u015b, kto zosta\u0142 Papie\u017cem, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce mamy do czynienia z bardzo ciekaw\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105, pozbawion\u0105 schemat\u00f3w i utartych frazes\u00f3w. Wi\u0119cej, czytaj\u0105c cho\u0107by homilie, odnosimy wra\u017cenie, \u017ce znajdujemy si\u0119 w centrum Buenos Aires i \u017ce s\u0142owa wypowiadane przez arcybiskupa s\u0105 skierowane do nas. Tak \u017cywym i plastycznym j\u0119zykiem operuje, nazywaj\u0105c rzeczy po imieniu, bez obawy o polityczn\u0105 poprawno\u015b\u0107.<\/p>\r\n W\u0142a\u015bnie ta moc j\u0119zyka sprawia, \u017ce s\u0142uchaj\u0105c lub czytaj\u0105c, zaczynamy si\u0119 umacnia\u0107 i widzimy, \u017ce to, co tzw. \u015bwiat chce nam narzuci\u0107, a wi\u0119c t\u0119 ca\u0142\u0105 ideologi\u0119 aborcji, eutanazji, homoseksualizmu, gender, jest jakim\u015b koszmarem, kt\u00f3ry nie tyle nale\u017cy do polityki, ile przede wszystkim jest jakim\u015b szata\u0144skim wyzwaniem rzuconym samemu Bogu: \u201eNie b\u0105d\u017amy naiwni: to nie jest zwyk\u0142a walka polityczna, tu chodzi o zniszczenie planu Bo\u017cego. To nie jest tylko projekt legislacyjny (bo ten jest tylko narz\u0119dziem), ale raczej jest to \u2019posuni\u0119cie\u2019 ojca k\u0142amstwa, kt\u00f3ry chce zamiesza\u0107 i oszuka\u0107 dzieci Boga\u201d (list do Si\u00f3str Karmelitanek, 22.06.2010). Czytaj\u0105c te s\u0142owa, stajemy mocno na ziemi po to, by widzie\u0107, gdzie jest niebo. Wa\u017c\u0105 si\u0119 losy konkretnych ludzi i konkretnych narod\u00f3w, krzywdzonych dzieci, kt\u00f3rym odbiera si\u0119 prawo do posiadania ojca i matki; to nie jest tylko gdybanie, dyskusja w ciszy gabinet\u00f3w albo nieko\u0144cz\u0105cy si\u0119 karnawa\u0142, bo \u201egdy ju\u017c opadn\u0105 maski, ukazuje si\u0119 prawda i, cho\u0107 dla wielu zabrzmi to anachronicznie, znowu pojawia si\u0119 grzech, kt\u00f3ry rani nasze cia\u0142o z ca\u0142\u0105 sw\u0105 niszczycielsk\u0105 moc\u0105 wykrzywiaj\u0105c przeznaczenie \u015bwiata i historii\u201d (list na Wielki Post, 13.02.2013, Buenos Aires). Wracamy do prawdy z mrok\u00f3w p\u00f3\u0142prawd i p\u00f3\u0142cieni. Co za ulga.<\/p>\r\n Teksty Jorge Mario Bergoglio s\u0105 skarbem w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce zachowuj\u0105 \u015bwie\u017co\u015b\u0107 spojrzenia i posiadaj\u0105 swoisty temperament, tak charakterystyczny dla narod\u00f3w Ameryki Po\u0142udniowej. Ten temperament przek\u0142ada si\u0119 na s\u0142owo i na wiar\u0119, a jest jak najbardziej potrzebny, zw\u0142aszcza ludziom Zachodu, kt\u00f3rych konsumpcyjny styl \u017cycia i zab\u00f3jczy dla ducha sekularyzm pozbawiaj\u0105 normalnej witalno\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c jak\u017ce wa\u017cnej sublimacji. Gdy brak witalno\u015bci i uduchowienia, cz\u0142owiek faktycznie \u017cyje albo jak zwierz\u0105tko, albo funkcjonuje jak maszyna, trac\u0105c to, co najwa\u017cniejsze: w\u0142asn\u0105 osobowo\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest wyrazem bycia osob\u0105, a wi\u0119c kim\u015b, kto jest jednak stworzony na obraz i podobie\u0144stwo Boga.<\/p>\r\n Udost\u0119pnianie tw\u00f3rczo\u015bci dotychczasowego Prymasa Argentyny dzia\u0142a\u0107 b\u0119dzie jak odtrutka na to zamieszanie poj\u0119ciowe, jakie ze wszystkich stron nas osacza, g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 medi\u00f3w, ale tak\u017ce \u015brodowisk akademickich, kt\u00f3re tak \u0142atwo poddaj\u0105 si\u0119 politycznej poprawno\u015bci. Nie mo\u017cna zapomnie\u0107, \u017ce Jorge Mario Bergoglio odebra\u0142 \u015bwietne wykszta\u0142cenie, zar\u00f3wno w zakresie studi\u00f3w klasycznych (greka, \u0142acina, filozofia), jak i studi\u00f3w humanistycznych, obejmuj\u0105cych literatur\u0119, histori\u0119 i psychologi\u0119, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o teologii. Takie wykszta\u0142cenie jest nie tylko fundamentem rozwoju intelektualnego, ale r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142a jak tarcza w czasach, gdy wojna ideologiczna opiera si\u0119 m.in. na pr\u00f3bie mieszania poj\u0119\u0107, by postrzega\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 zupe\u0142nie inaczej ni\u017c tak\u0105, jak\u0105 ona naprawd\u0119 jest: \u201eOjczyzna potrzebuje takiego Adwokata, kt\u00f3ry obroni nas przed u\u0142udami tak wielu sofizmat\u00f3w, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych ten projekt [legalizacja zwi\u0105zk\u00f3w homoseksualnych] jest uzasadniany, a kt\u00f3re wprowadzaj\u0105 zamieszanie i zwodz\u0105 r\u00f3wnie\u017c ludzi dobrej woli\u201d (list do Si\u00f3str, ibid.). Faktycznie, aby uzasadni\u0107 legalizacj\u0119 rzeczy wr\u0119cz potwornych, podaje si\u0119 absurdalne argumenty, ale tak intensywnie i z tak\u0105 przewrotno\u015bci\u0105 czy wr\u0119cz nachalno\u015bci\u0105, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa zaczyna ulega\u0107, w tym \u201eludzie dobrej woli\u201d, czyli r\u00f3wnie\u017c katolicy.<\/p>\r\n A czy u nas tak nie jest? I to na najwy\u017cszych szczeblach w\u0142adzy, zaczynaj\u0105c od prezydenta, premiera i niejednego ministra, kt\u00f3rzy s\u0105 \u201eza\u201d i podaj\u0105 takie sofistyczne argumenty? Tylko kto u nas wyra\u017anie i dobitnie, racjonalnie i dorzecznie, przeciwstawi si\u0119 temu projektowi, gdy jeszcze jest czas? Mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 czego\u015b gorszego, \u017ce znajd\u0105 si\u0119 politycy lansuj\u0105cy homozwi\u0105zki, kt\u00f3rzy pojad\u0105 do Watykanu, \u017ceby pod pozorem rozm\u00f3w robi\u0107 sobie zdj\u0119cia i uwiarygodni\u0107 swoje bezecne projekty. Przecie\u017c bezczelno\u015b\u0107 i cynizm niekt\u00f3rych polityk\u00f3w nie zna granic. A sprawa jest wyj\u0105tkowo powa\u017cna i mo\u017ce mie\u0107 tragiczne skutki w wymiarze przysz\u0142o\u015bci ca\u0142ego Narodu.<\/p>\r\n Im bardziej zag\u0142\u0119biamy si\u0119 w lektur\u0119 pism obecnego Papie\u017ca Franciszka, kt\u00f3ry tak \u017cywo anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w losy powierzonego mu ko\u015bcio\u0142a w Argentynie, tym bardziej przegl\u0105damy na oczy i nie tylko dowiadujemy si\u0119 czego\u015b nowego, ale r\u00f3wnie\u017c lepiej zaczynamy rozumie\u0107 nasz\u0105 sytuacj\u0119. Odkrywamy nowy \u015bwiat, kt\u00f3ry jest nam coraz bli\u017cszy, kt\u00f3ry staje si\u0119 naszym \u015bwiatem, \u015bwiatem katolik\u00f3w, przed kt\u00f3rymi stoj\u0105 wielkie wyzwania, w tym naczelne, jakim jest obrona godno\u015bci i praw osoby ludzkiej. Godno\u015bci prawdziwej i prawdziwych praw, kt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142em i celem mo\u017ce by\u0107 tylko B\u00f3g.<\/p>\r\n Prof. Piotr Jaroszy\u0144ski<\/strong><\/em><\/p>\r\n Autor jest profesorem filozofii, wyk\u0142adowc\u0105 na KUL i w WSKSiM.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Niewiele wiemy na temat tw\u00f3rczo\u015bci pisarskiej Papie\u017ca Franciszka. Pow\u00f3d jest prozaiczny: zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 tekst\u00f3w by\u0142a g\u0142oszona i wydawana w j\u0119zyku hiszpa\u0144skim (w tym kilkana\u015bcie ksi\u0105\u017cek). A tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce j\u0119zyk hiszpa\u0144ski, cho\u0107 bywa wymieniany nawet jako drugi j\u0119zyk \u015bwiata (po mandary\u0144skim, a przed angielskim), jest j\u0119zykiem zasadniczo znanym tylko w krajach hispanoj\u0119zycznych, natomiast angielski […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[300,301],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67416"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=67416"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67416\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=67416"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=67416"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=67416"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}