{"id":67102,"date":"2013-02-19T12:53:48","date_gmt":"2013-02-19T17:53:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=67102"},"modified":"2013-02-19T12:53:48","modified_gmt":"2013-02-19T17:53:48","slug":"pontyfikat-jeszcze-nie-zamkniety-rozwazania-na-temat-abdykacji-benedykta-xvi-roberto-de-mattei","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=67102","title":{"rendered":"Pontyfikat jeszcze nie zamkni\u0119ty. Rozwa\u017cania na temat abdykacji Benedykta XVI – Roberto de Mattei<\/em>"},"content":{"rendered":"

11 lutego, w \u015awi\u0119to Matki Bo\u017cej z Lourdes, Ojciec \u015awi\u0119ty Benedykt XVI og\u0142osi\u0142 przed Konsystorzem kardynalskim i przed ca\u0142ym \u015bwiatem decyzj\u0119 o abdykacji. Wiadomo\u015b\u0107 ta zosta\u0142a przez kardyna\u0142\u00f3w przyj\u0119ta jako \u201eniemal nieprawdopodobna\u201d, \u201ewywo\u0142uj\u0105ca poczucie straty\u201d, \u201espadaj\u0105ca niczym grom z jasnego nieba\u201d – tymi s\u0142owami zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Papie\u017ca kardyna\u0142 dziekan Angelo Sodano wkr\u00f3tce po og\u0142oszeniu tej decyzji.<\/strong><\/p>\r\n

Je\u015bli tak wielkie poczucie straty sta\u0142o si\u0119 udzia\u0142em kardyna\u0142\u00f3w, mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, jak ogromne jest w tym dniach poczucie zagubienia w\u015br\u00f3d wiernych,<\/strong> zw\u0142aszcza tych, dla kt\u00f3rych Benedykt XVI sta\u0142 si\u0119 punktem odniesienia. Czuj\u0105 si\u0119 oni dzisiaj w pewien spos\u00f3b osieroceni, a mo\u017ce nawet zupe\u0142nie opuszczeni w obliczu ogromnych trudno\u015bci, z jakimi zmaga si\u0119 w obecnych czasach Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\r\n

Mimo to jednak, hipoteza o ust\u0105pieniu Ojca \u015awi\u0119tego z papieskiego tronu, by\u0142a rozwa\u017cana ju\u017c wcze\u015bniej.<\/strong> Przewodnicz\u0105cy Konferencji Episkopatu Niemiec, Karl Lehmann oraz prymas Belgii, Godfried Danneels, zastanawiali si\u0119 nad mo\u017cliwo\u015bci\u0105 \u201edymisji\u201d Jana Paw\u0142a II w chwili, kiedy pogorszy\u0142 si\u0119 stan jego zdrowia. Kardyna\u0142 Ratzinger w udzielonym Peterowi Seewaldowi wywiadzie rzece z 2010 roku, zatytu\u0142owanym \u201e\u015awiat\u0142o\u015b\u0107 \u015bwiata\u201d powiedzia\u0142, \u017ce je\u015bli Papie\u017c zda sobie spraw\u0119, i\u017c nie jest ju\u017c w stanie \u201ez powod\u00f3w fizycznych, psychologicznych b\u0105d\u017a duchowych wykonywa\u0107 obowi\u0105zk\u00f3w do niego nale\u017c\u0105cych, ma prawo, a w pewnych przypadkach nawet i obowi\u0105zek, abdykowa\u0107\u201d.<\/p>\r\n

W tym samym 2010 roku, pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu hiszpa\u0144skich teolog\u00f3w podpisa\u0142o si\u0119 pod Listem otwartym do biskup\u00f3w ca\u0142ego \u015bwiata<\/em> sformu\u0142owanym przez szwajcarskiego teologa, Hans K\u00fcnga. Napisano w nim: \u201eS\u0105dzimy, \u017ce pontyfikat Benedykta XVI wyczerpa\u0142 si\u0119. Papie\u017c jest zbyt zaawansowany wiekiem i nie posiada wystarczaj\u0105cych kompetencji umys\u0142owych, aby zmierzy\u0107 si\u0119 z pal\u0105cymi problemami Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w adekwatny spos\u00f3b. Uwa\u017camy wi\u0119c, z ca\u0142ym szacunkiem nale\u017cnym jego osobie, i\u017c powinien on ust\u0105pi\u0107 ze stanowiska.\u201d Kiedy w 2011 i 2012 roku niekt\u00f3rzy dziennikarze – tacy jak Giuliano Ferrara i Antonio Socci – pisali o mo\u017cliwo\u015bci abdykacji Papie\u017ca, wzbudzi\u0142o to jednak wi\u0119cej g\u0142os\u00f3w dezaprobaty ni\u017c poparcia.<\/p>\r\n

Odno\u015bnie prawa Papie\u017ca do rezygnacji ze sprawowania urz\u0119du, nie ma \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci. <\/strong>Nowy Kodeks Prawa Kanonicznego formu\u0142uje je w 2. paragrafie 332. kanonu: \u201e\u00a0Gdyby si\u0119 zdarzy\u0142o, \u017ce Biskup Rzymski zrzek\u0142by si\u0119 swego urz\u0119du, to do wa\u017cno\u015bci wymaga si\u0119, by zrzeczenie zosta\u0142o dokonane w spos\u00f3b wolny i by\u0142o odpowiednio ujawnione; nie wymaga za\u015b niczyjego przyj\u0119cia.\u201d W artyku\u0142ach 1. i 3. konstytucji apostolskiej z 1996 roku Universi Dominicis Gregis<\/em> na temat sede vacante, przewidziana jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaistnienia takiej sytuacji nie tylko w chwili \u015bmierci Papie\u017ca, ale tak\u017ce w momencie z\u0142o\u017cenia przez niego wa\u017cnej decyzji o rezygnacji.<\/p>\r\n

Historia nie zna zbyt wielu udokumentowanych przypadk\u00f3w abdykacji papie\u017cy. Najbardziej znany jest przypadek \u015bwi\u0119tego Celestyna V, mnicha o imieniu Pietro da Morrone, wybranego w Perugii 5 lipca 1294 roku i koronowanego w Aquili 29 sierpnia nast\u0119pnego roku. Po pontyfikacie trwaj\u0105cym zaledwie pi\u0119\u0107 miesi\u0119cy, uzna\u0142 za stosowne z\u0142o\u017cy\u0107 urz\u0105d, uwa\u017caj\u0105c si\u0119 za niegodnego jego sprawowania. Przygotowa\u0142 zatem akt abdykacji konsultuj\u0105c si\u0119 wcze\u015bniej z kardyna\u0142ami, a nast\u0119pnie wydaj\u0105c konstytucj\u0119, w kt\u00f3rej potwierdzi\u0142 wa\u017cno\u015b\u0107 norm okre\u015blonych ju\u017c wcze\u015bniej przez Grzegorza X odno\u015bnie przebiegu kolejnego konklawe. 13 grudnia w Neapolu w obecno\u015bci kolegium kardynalskiego og\u0142osi\u0142 decyzj\u0119 o abdykacji, z\u0142o\u017cy\u0142 insygnia i szaty papieskie, przywdziewaj\u0105c str\u00f3j pustelnika. 24 grudnia 1294 roku zosta\u0142 wybrany jego nast\u0119pca – Benedykt Caetani. Przybra\u0142 on imi\u0119 Bonifacego VIII.\u00a0<\/p>\r\n

Ostatni – a\u017c do dzisiaj – przypadek rezygnacji papie\u017ca ze sprawowania urz\u0119du – mia\u0142 miejsce w czasie trwania Soboru w Konstancji (1414-1418). Grzegorz XII (1406-1415), urz\u0119duj\u0105cy Papie\u017c, w celu po\u0142o\u017cenia kresu Wielkiej Schizmie Zachodniej (1378-1417), wys\u0142a\u0142 do Konstancji swojego pe\u0142nomocnika, Carla Malatest\u0119, aby og\u0142osi\u0142 on papiesk\u0105 wol\u0119 wycofania si\u0119 ze sprawowania urz\u0119du. Abdykacja zosta\u0142a oficjalnie przyj\u0119ta 4 lipca 1415 roku przez zgromadzenie synodalne, zwo\u0142ane w tym czasie przez antypapie\u017ca, Benedykta XIII. Grzegorz XII zosta\u0142 wcielony do \u015awi\u0119tego Kolegium z tytu\u0142em kardyna\u0142a, biskupa Porto, pierwszego rang\u0105 po Papie\u017cu. Zrzek\u0142 si\u0119 on swojego imienia papieskiego, z\u0142o\u017cy\u0142 szaty biskupa Rzymu i przyj\u0105wszy imi\u0119 kardyna\u0142a Angela Correra, wycofa\u0142 si\u0119 do Marche jako legat papieski. Zmar\u0142 w Recanati 18 pa\u017adziernika 1417 roku.<\/p>\r\n

W samym fakcie abdykacji nie ma zatem niczego skandalizuj\u0105cego: jest on zgodny z prawem kanonicznym i historycznie zweryfikowany na przestrzeni dziej\u00f3w. <\/strong>Nale\u017cy jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce Papie\u017c mo\u017ce abdykowa\u0107 – i takie przypadki mia\u0142y miejsce w historii – poniewa\u017c tron papieski jest\u00a0 uwa\u017cany za \u201ejurysdykcyjny urz\u0105d Ko\u015bcio\u0142a\u201d, nieb\u0119d\u0105cy zwi\u0105zany nierozerwalnie z osob\u0105 na nim zasiadaj\u0105c\u0105. Hierarchia apostolska sprawuje w istocie dwa rodzaje w\u0142adzy po\u0142\u0105czone w tajemniczy spos\u00f3b w tej samej osobie. Chodzi tu o w\u0142adz\u0119 sakramentaln\u0105 i prawn\u0105. (por. np. \u015aw. Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna<\/em>, II-IIae, q. 39, a. 3, resp.; III, q. 6. a. 2).<\/p>\r\n

Do obu tych w\u0142adz nale\u017cy realizowanie poszczeg\u00f3lnych cel\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. Ka\u017cda z nich rz\u0105dzi si\u0119 swoimi prawami, g\u0142\u0119boko r\u00f3\u017cni\u0105cymi si\u0119 od siebie. Potestas ordinis<\/em>\u00a0stanowi w\u0142adz\u0119 powo\u0142an\u0105 do rozdzielania dar\u00f3w \u0141aski Bo\u017cej i odnosi si\u0119 do sprawowania sakrament\u00f3w i do wszystkiego, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z kultem religijnym. Zadaniem potestas iurisdictionis<\/em>\u00a0jest natomiast zarz\u0105dzanie instytucj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a i poszczeg\u00f3lnymi wiernymi.<\/p>\r\n

W\u0142adza sakramentalna r\u00f3\u017cni si\u0119 od w\u0142adzy prawnej nie tylko ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cnic\u0119 ich natur i spraw, kt\u00f3rych dotycz\u0105, ale tak\u017ce ze wzgl\u0119du na sam spos\u00f3b ich sprawowania. W\u0142adza sakramentalna jest bowiem sprawowana na drodze aktu konsekracji. Ma zatem charakter sakralny. Posiadanie potestas ordinis <\/em>jest absolutnie niezbywalne, poniewa\u017c nie jest ona przynale\u017cna urz\u0119dom czasowym. Wed\u0142ug Kodeksu Prawa Kanonicznego, za ka\u017cdym razem, kiedy osoba ochrzczona zostaje wy\u015bwi\u0119cona na diakona, prezbitera b\u0105d\u017a biskupa, staje si\u0119 nim na zawsze i \u017cadna zwierzchno\u015b\u0107 ludzka nie mo\u017ce anulowa\u0107 tej kondycji ontologicznej. W\u0142adza jurysdykcyjna nie jest natomiast niezbywalna, ale czasowa i odwo\u0142ywalna. Jej urz\u0119dy, sprawowane przez odpowiednich ludzi, ko\u0144cz\u0105 si\u0119 wraz z wyga\u015bni\u0119ciem ich mandatu.<\/p>\r\n

Kolejn\u0105 istotn\u0105 cech\u0105 w\u0142adzy sakramentalnej jest jej aterytorialno\u015b\u0107, poniewa\u017c jej stopnie hierarchiczne s\u0105 zupe\u0142nie niezale\u017cne od jakichkolwiek uwarunkowa\u0144 administracyjnych, przynajmniej w aspekcie wa\u017cno\u015bci sprawowania sakrament\u00f3w. Organy w\u0142adzy prawnej, na odwr\u00f3t, s\u0105 zawsze umieszczone w okre\u015blonej przestrzeni, a posiadanie w\u0142a\u015bciwego sobie terytorium stanowi jedn\u0105 z ich cech konstytutywnych. Wyj\u0105tkiem jest tutaj urz\u0105d Papie\u017ca, niepoddany \u017cadnym ograniczeniom terytorialnym.<\/p>\r\n

Jurysdykcja ko\u015bcielna nale\u017cy,<\/strong> iure divino<\/em>, do Papie\u017ca i biskup\u00f3w. Pe\u0142ni\u0119 tej w\u0142adzy posiada jednak jedynie Papie\u017c, na kt\u00f3rym – jako na fundamencie – zbudowany jest ca\u0142y urz\u0105d Ko\u015bcio\u0142a. W nim skupia si\u0119 ca\u0142a w\u0142adza pasterska, Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017ce sprawowa\u0107 jej niezale\u017cnie od Papie\u017ca. <\/strong><\/p>\r\n

Teologia progresywna utrzymuje natomiast, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 swoj\u0105 interpretacj\u0105 reform Soboru Watyka\u0144skiego II w dziedzinie sakrament\u00f3w i charyzmat\u00f3w, i\u017c w\u0142adza sakramentalna przeciwstawia si\u0119 w\u0142adzy na gruncie prawnym, Ko\u015bci\u00f3\u0142 mi\u0142osierdzia – Ko\u015bcio\u0142owi prawa, a struktura episkopalna – strukturze monarchicznej. <\/strong><\/p>\r\n

Rola Papie\u017ca mia\u0142aby zosta\u0107 tutaj zredukowana do pe\u0142nienia funkcji primus inter pares<\/em>\u00a0w kolegium biskup\u00f3w, w wymiarze zaledwie etyczno-prorockim, prymacie \u201ehonorowym\u201d w porz\u0105dku \u201emi\u0142o\u015bci\u201d, ale ju\u017c nie na gruncie w\u0142adzy ani prawa. W ten w\u0142a\u015bnie perspektywie zosta\u0142 umieszczony przez Hansa\u00a0 K\u00fcnga i innych projekt sprawowania pontyfikatu \u201eczasowo\u201d zamiast do\u017cywotnio. Ta forma pe\u0142nienia w\u0142adzy mia\u0142aby by\u0107 podyktowana konieczno\u015bci\u0105 odpowiedzi na szybko\u015b\u0107 zmian zachodz\u0105cych w nowoczesnym \u015bwiecie nios\u0105cym coraz to nowe problemy wymagaj\u0105ce sprawnego reagowania. \u201eNie mo\u017cemy mie\u0107 osiemdziesi\u0119cioletniego Papie\u017ca, kt\u00f3ry nie jest w pe\u0142ni >>obecny<< z fizycznego i psychicznego punktu widzenia\u201d – napisa\u0142 K\u00fcng na \u0142amach \u201eS\u00fcdwestrundfunk\u201d. W ograniczeniu mandatu papieskiego upatruje on kroku potrzebnego do przeprowadzenia radykalnej reformy Ko\u015bcio\u0142a. W my\u015bl tej reformy rola Papie\u017ca mia\u0142aby zosta\u0107 zredukowana do pe\u0142nienia funkcji przewodnicz\u0105cego rady administracyjnej, kogo\u015b w rodzaju arbitra, posiadaj\u0105cego u swojego boku \u201eotwart\u0105\u201d struktur\u0119 ko\u015bcieln\u0105 – synod sta\u0142y o uprawnieniach decyzyjnych.<\/p>\r\n

Je\u015bli jednak uznamy, \u017ce esencj\u0119 papiestwa stanowi w\u0142adza sakramentalna, a nie prawna, oznacza to, i\u017c Papie\u017c nigdy nie mo\u017ce abdykowa\u0107<\/strong>. Je\u015bli nawet to czyni, traci wraz z tym aktem jedynie w\u0142adz\u0119 najwy\u017csz\u0105, ale nie w\u0142adz\u0119 w og\u00f3le – ta jest niezbywalna jako wywodz\u0105ca si\u0119 z porz\u0105dku sakramentalnego. Ten, kto uznaje mo\u017cliwo\u015b\u0107 abdykacji Papie\u017ca, musi zarazem uzna\u0107, i\u017c Papie\u017c wywodzi swoj\u0105 summa potestas<\/em>\u00a0ze sprawowanej funkcji, a nie otrzymanego sakramentu.<\/p>\r\n

Teologia progresywna zaprzecza zatem sama sobie, kiedy usi\u0142uje ustanowi\u0107 papiestwo na naturze sakramentalnej, a nast\u0119pnie og\u0142asza dymisj\u0119 Papie\u017ca, kt\u00f3ra mog\u0142aby nast\u0105pi\u0107 jedynie wtedy, kiedy jego autorytet opiera\u0142by si\u0119 jedynie na w\u0142adzy w jej rozumieniu prawnym. Z tego samego powodu po abdykacji Benedykta XVI nie mo\u017ce by\u0107 \u201edw\u00f3ch papie\u017cy\u201d – jednego urz\u0119duj\u0105cego, a drugiego \u201eemerytowanego\u201d, jak zosta\u0142o to niew\u0142a\u015bciwie powiedziane. Benedykt XVI powr\u00f3ci do swojej godno\u015bci kardyna\u0142a Ratzingera i nie b\u0119d\u0105 mu ju\u017c przynale\u017cne prerogatywy \u015bci\u015ble zwi\u0105zane ze sprawowaniem urz\u0119du papieskiego – jak na przyk\u0142ad nieomylno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

\u00a0<\/strong><\/p>\r\n

Papie\u017c mo\u017ce zatem abdykowa\u0107. Czy jest to jednak czym\u015b w\u0142a\u015bciwym? <\/strong>Jeden z autor\u00f3w, z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie nale\u017c\u0105cy do grona \u201etradycjonalist\u00f3w\u201d, Enzo Bianchi, pisa\u0142 1 lipca 2002 roku na \u0142amach \u201eLa Stampy\u201d: \u201eZgodnie z wielk\u0105 tradycj\u0105 ko\u015bcio\u0142\u00f3w wschodnich i zachodnich, \u017caden Papie\u017c, \u017caden patriarcha ani \u017caden biskup nie powinien abdykowa\u0107 jedynie dlatego, i\u017c osi\u0105gn\u0105\u0142 on pewien wiek. Jest prawd\u0105, i\u017c w Ko\u015bciele katolickim od oko\u0142o 30 lat istnieje praktykowany przez biskup\u00f3w zwyczaj sk\u0142adania na r\u0119ce Papie\u017ca dymisji z chwil\u0105 osi\u0105gni\u0119cia wieku 75 lat. Jest prawd\u0105, \u017ce podporz\u0105dkowuj\u0105 si\u0119 temu wszyscy biskupi, jest tak\u017ce prawd\u0105, i\u017c zazwyczaj ich pro\u015bby s\u0105 respektowane, a ich dymisje przyjmowane. Sta\u0142o si\u0119 to jednak praktyk\u0105 dopiero od niedawna. Ustanowi\u0142 j\u0105 Pawe\u0142 VI, a nast\u0119pnie potwierdzi\u0142 Jan Pawe\u0142 II. Nie mo\u017cna jednak wykluczy\u0107, \u017ce praktyka ta mo\u017ce zosta\u0107 w przysz\u0142o\u015bci zarzucona – po rozwa\u017ceniu, czy przynios\u0142a ona wi\u0119cej korzy\u015bci, czy problem\u00f3w.\u201d<\/p>\r\n

Norma, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 biskupi podaj\u0105 si\u0119 do dymisji w wieku 75 lat, jest elementem najnowszej historii Ko\u015bcio\u0142a. Wydaje si\u0119 ona sta\u0107 w sprzeczno\u015bci ze s\u0142owami \u015bw. Paw\u0142a, dla kt\u00f3rego Pasterz jest powo\u0142any ad convivendum et ad commoriendum<\/em>\u00bb (2 Cor<\/em>\u00a07, 3), aby \u017cy\u0107 i umrze\u0107 u boku swoich owiec. Misja Pasterza, podobnie jak ka\u017cdego ochrzczonego, ko\u0144czy si\u0119 nie z chwil\u0105 osi\u0105gni\u0119cia okre\u015blonego wieku czy te\u017c w momencie utraty dobrego zdrowia, ale trwa ona do \u015bmierci.<\/p>\r\n

Z tego punktu widzenia, jakkolwiek abdykacja Benedykta XVI wydaje si\u0119 gestem usprawiedliwionym z teologicznego i kanonicznego punktu widzenia, to jednak na planie historycznym pozostaje on w absolutnym braku ci\u0105g\u0142o\u015bci tradycji i praktyki Ko\u015bcio\u0142a. <\/strong>Je\u017celi we\u017amiemy pod uwag\u0119 konsekwencje tego gestu, zobaczymy, i\u017c mamy do czynienia z aktem nie tylko zwyczajnie \u201einnowacyjnym\u201d, ale radykalnie \u201erewolucyjnym\u201d – jak zdefiniowa\u0142 go Eugenio Scalfari na \u0142amach \u201eRepubbliki\u201d 12 lutego br.<\/p>\r\n

Obraz instytucji papiestwa, w oczach opinii publicznej ca\u0142ego \u015bwiata, zosta\u0142 w istocie odarty ze swojego wymiaru sakralnego i poddany ocenie opartej o kryteria \u201enowoczesno\u015bci\u201d. Nieprzypadkowo na \u0142amach \u201eCorriere della Sera\u201d z tego samego dnia, Massimo Franco pisze o \u201ekra\u0144cowym, ostatecznym, nieodwo\u0142alnym symptomie kryzysu sposobu zarz\u0105dzania papiestwem\u201d.<\/p>\r\n

Nie mo\u017cna tej sytuacji por\u00f3wnywa\u0107 z przypadkiem Celestyna V, kt\u00f3ry abdykowa\u0142 po tym, kiedy zosta\u0142 si\u0142\u0105 zabrany ze swojej celi pustelniczej, ani te\u017c z przypadkiem Grzegorza XII, kt\u00f3ry z\u0142o\u017cy\u0142 urz\u0105d, aby rozwi\u0105za\u0107 bardzo powa\u017cny problem Wielkiej Schizmy Zachodniej. <\/strong>Oba te przypadki dotyczy\u0142y spraw wyj\u0105tkowych. Z jak\u0105 jednak wyj\u0105tkow\u0105 spraw\u0105 mamy do czynienia w przypadku rezygnacji Benedykta XVI? Oficjalny pow\u00f3d abdykacji wyra\u017cony przez Papie\u017ca 11 lutego, wydaje si\u0119 czym\u015b raczej zwyczajnym, ani\u017celi wyj\u0105tkowym:<\/p>\r\n

\u201eAby kierowa\u0107 \u0142odzi\u0105 \u015bw. Piotra i g\u0142osi\u0107 Ewangeli\u0119 w dzisiejszym \u015bwiecie, podlegaj\u0105cym szybkim przemianom i wzburzanym przez kwestie o wielkim znaczeniu dla \u017cycia wiary, niezb\u0119dna jest si\u0142a zar\u00f3wno cia\u0142a, jak i ducha, kt\u00f3ra w ostatnich miesi\u0105cach os\u0142ab\u0142a we mnie na tyle, \u017ce musz\u0119 uzna\u0107 moj\u0105 niezdolno\u015b\u0107 do dobrego wykonywania powierzonej mi pos\u0142ugi.\u201d<\/p>\r\n

Nie mamy tu do czynienia z bardzo ci\u0119\u017ck\u0105 niedyspozycj\u0105, jak mia\u0142o to miejsce w przypadku Jana Paw\u0142a II w ostatnich latach jego pontyfikatu. <\/strong>Forma intelektualna Benedykta XVI jest bardzo dobra, czego dow\u00f3d stanowi jedno z jego ostatnich i najbardziej znacz\u0105cych dzie\u0142, to znaczy medytacje przygotowane dla rzymskiego seminarium. Kondycja fizyczna Papie\u017ca jest \u201eog\u00f3lnie dobra\u201d, co potwierdzi\u0142 rzecznik Stolicy Apostolskiej, Federico Lombardi. Papie\u017c m\u00f3wi\u0142 jednak ostatnio o \u201ebraku r\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy obowi\u0105zkami i problemami, z kt\u00f3rymi musi si\u0119 mierzy\u0107 a si\u0142ami, kt\u00f3rych wydaje si\u0119 mu nie starcza\u0107.\u201d<\/p>\r\n

Ka\u017cdy papie\u017c jednak, od samej chwili wyboru, do\u015bwiadcza uczucia nieadekwatno\u015bci, dostrzegaj\u0105c dysproporcj\u0119 pomi\u0119dzy osobistymi zdolno\u015bciami a ci\u0119\u017carem zadania, do wype\u0142nienia kt\u00f3rego zosta\u0142 powo\u0142any. Kt\u00f3\u017c m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107, i\u017c jest w stanie podj\u0105\u0107 o w\u0142asnych jedynie si\u0142ach ci\u0119\u017car stania si\u0119 Wikariuszem Chrystusa?<\/strong><\/p>\r\n

Duch \u015awi\u0119ty prowadzi jednak Papie\u017ca nie tylko w momencie wyboru, ale a\u017c do \u015bmierci, w ka\u017cdej, nawet najtrudniejszej chwili jego pontyfikatu. W dzisiejszych czasach o Duchu \u015awi\u0119tym m\u00f3wi si\u0119 cz\u0119sto w spos\u00f3b niew\u0142a\u015bciwy – jak cho\u0107by wtedy, kiedy s\u0105dzi si\u0119, \u017ce daje On Swoj\u0105 piecz\u0119\u0107 ka\u017cdemu aktowi i ka\u017cdemu s\u0142owu wypowiedzianemu przez Papie\u017ca czy te\u017c w czasie trwania Soboru. W tych dniach sta\u0142 si\u0119 On jednak wielkim nieobecnym w komentarzach pojawiaj\u0105cych si\u0119 w \u015brodkach masowego przekazu i interpretuj\u0105cych gest Benedykta XVI jedynie na podstawie ludzkich kryteri\u00f3w – zupe\u0142nie jak gdyby Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 jedynie instytucj\u0105 wielonarodow\u0105, zarz\u0105dzan\u0105 wy\u0142\u0105cznie na bazie kryteri\u00f3w skuteczno\u015bci, pozbawion\u0105 jakiegokolwiek wymiaru nadprzyrodzonego.<\/p>\r\n

Trzeba jednak postawi\u0107 sobie pytanie: <\/strong>w trwaj\u0105cej dwa tysi\u0105ce lat historii Ko\u015bcio\u0142a, ilu by\u0142o Papie\u017cy, kt\u00f3rzy sprawowali sw\u00f3j urz\u0105d ciesz\u0105c si\u0119 dobrym zdrowiem, nie odczuwaj\u0105c niedostatku si\u0142, nie cierpi\u0105c na rozmaite choroby i nie do\u015bwiadczaj\u0105c ka\u017cdego rodzaju pr\u00f3b moralnych? Dobra forma fizyczna nie by\u0142a nigdy kryterium decyduj\u0105cym o mo\u017cliwo\u015bci zarz\u0105dzania Ko\u015bcio\u0142em. Czy tak b\u0119dzie od czas\u00f3w pontyfikatu Benedykta XVI?<\/p>\r\n

Katolik nie mo\u017ce nie zadawa\u0107 sobie tego rodzaju pyta\u0144, a je\u017celi nawet ich sobie nie stawia, pojawi\u0105 si\u0119 one wraz z rozwojem wypadk\u00f3w – jak podczas najbli\u017cszego konklawe, kiedy to wyb\u00f3r nast\u0119pcy Benedykta w spos\u00f3b nieuchronny zostanie zorientowany na kardyna\u0142a m\u0142odego i ciesz\u0105cego si\u0119 pe\u0142ni\u0105 si\u0142, kt\u00f3re pozwol\u0105 mu zmierzy\u0107 si\u0119 z powa\u017cn\u0105 misj\u0105, jaka przed nim stanie. Istot\u0105 problemu s\u0105 natomiast \u201esprawy najwy\u017cszej wagi dla \u017cycia wiary\u201d, o kt\u00f3rych m\u00f3wi\u0142 Papie\u017c i kt\u00f3re mog\u0142y sta\u0107 si\u0119 przyczyn\u0105 sytuacji \u201ebezkr\u00f3lewia\u201d, w jakiej wydaje si\u0119 dzisiaj znajdowa\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\r\n

By\u0142oby czym\u015b nieostro\u017cnym uznanie pontyfikatu Benedykta XVI za \u201ezako\u0144czony\u201d i rozpocz\u0119cie jego przedwczesnego \u201epodsumowania\u201d, przed up\u0142ywem daty jego faktycznego ko\u0144ca, og\u0142oszonej przez samego Papie\u017ca – tj. 28 lutego 2013 r.<\/strong> – daty, kt\u00f3ra mocno zaznaczy si\u0119 w historii Ko\u015bcio\u0142a. Zar\u00f3wno przed jej up\u0142ywem, jak i potem, Benedykt XVI mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 bohaterem nowych i nieprzewidzianych scenariuszy. Papie\u017c rzeczywi\u015bcie og\u0142osi\u0142 swoj\u0105 abdykacj\u0119, ale nie zapowiedzia\u0142 milczenia. Jego wyb\u00f3r przywraca mu wolno\u015b\u0107, kt\u00f3rej czu\u0142 si\u0119 by\u0107 mo\u017ce pozbawiony. Co powie i co zrobi Benedykt XVI b\u0105d\u017a kardyna\u0142 Ratzinger w najbli\u017cszych dniach, tygodniach i miesi\u0105cach? A przede wszystkim – kto i w jaki spos\u00f3b przeprowadzi \u0142\u00f3d\u017a Piotrow\u0105 przez nowe burze, kt\u00f3re bez w\u0105tpienia j\u0105 czekaj\u0105?<\/p>\r\n

Roberto de Mattei<\/strong><\/em><\/p>\r\n

T\u0142um. Agnieszka \u0179urek<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"11 lutego, w \u015awi\u0119to Matki Bo\u017cej z Lourdes, Ojciec \u015awi\u0119ty Benedykt XVI og\u0142osi\u0142 przed Konsystorzem kardynalskim i przed ca\u0142ym \u015bwiatem decyzj\u0119 o abdykacji. Wiadomo\u015b\u0107 ta zosta\u0142a przez kardyna\u0142\u00f3w przyj\u0119ta jako \u201eniemal nieprawdopodobna\u201d, \u201ewywo\u0142uj\u0105ca poczucie straty\u201d, \u201espadaj\u0105ca niczym grom z jasnego nieba\u201d – tymi s\u0142owami zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Papie\u017ca kardyna\u0142 dziekan Angelo Sodano wkr\u00f3tce po og\u0142oszeniu […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[41],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67102"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=67102"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67102\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=67102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=67102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=67102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}