{"id":66740,"date":"2013-01-18T22:35:24","date_gmt":"2013-01-19T03:35:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=66740"},"modified":"2013-01-18T22:35:24","modified_gmt":"2013-01-19T03:35:24","slug":"rada-europy-narzuca-aborcje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=66740","title":{"rendered":"Rada Europy narzuca aborcj\u0119"},"content":{"rendered":"

Czy na kraj, kt\u00f3ry trzykrotnie odrzuci\u0142 w referendum aborcj\u0119, mo\u017cna wywiera\u0107 presj\u0119, aby zalegalizowa\u0142 j\u0105 w imi\u0119 Konwencji, kt\u00f3ra nie obejmuje prawa do aborcji?<\/strong><\/p>\r\n

W Europie Irlandia jest symbolem sprzeciwu wobec aborcji. Niemniej jednak jest ona bliska poddaniu si\u0119 zorganizowanej presji ze strony Rady Europy oraz lobby proaborcyjnego.<\/p>\r\n

Irlandczycy zawsze stanowczo sprzeciwiali si\u0119 aborcji. Pocz\u0105wszy od lat osiemdziesi\u0105tych trzykrotnie odrzucili projekt legalizacji aborcji, jednocze\u015bnie przyznaj\u0105c nienarodzonemu dziecku ochron\u0119 konstytucyjn\u0105 r\u00f3wn\u0105 tej, kt\u00f3r\u0105 cieszy si\u0119 matka. Aborcja jest w zwi\u0105zku z tym zakazana z wyj\u0105tkiem sytuacji, gdy lekarze stwierdz\u0105, \u017ce zagro\u017cone jest \u017cycie matki.<\/p>\r\n

Mimo to Rada Europy prowadzi obecnie kampani\u0119, kt\u00f3rej celem jest odg\u00f3rne narzucenie aborcji w drodze zabieg\u00f3w na forum mi\u0119dzynarodowym z pomini\u0119ciem spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re w ramach demokratycznych procedur trzykrotnie odrzuci\u0142o tego typu projekty poddawane pod g\u0142osowanie w trybie referendum – w 1983 r., 1992 r. i 2002 roku.<\/p>\r\n

Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce Rada Europy zosta\u0142a stworzona po to, by broni\u0107 demokracji oraz praw cz\u0142owieka. Rola Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka stanowi\u0105cego cz\u0119\u015b\u0107 Rady Europy polega na zapewnieniu przestrzegania przez kraje cz\u0142onkowskie RE praw cz\u0142owieka oraz fundamentalnych warto\u015bci zawartych w Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka. Pa\u0144stwa powinny post\u0119powa\u0107 zgodnie z orzeczeniami wydanymi przeciwko nim przez Trybuna\u0142. Maj\u0105 one swobod\u0119 w wyborze najw\u0142a\u015bciwszych \u015brodk\u00f3w maj\u0105cych na celu usuni\u0119cie narusze\u0144 prawa wskazanych przez Trybuna\u0142 i nie s\u0105 zobligowane do przyj\u0119cia \u015brodk\u00f3w sugerowanych przez Trybuna\u0142 w jego orzeczeniach. Wykonywanie orzecze\u0144 jest nadzorowane przez Komitet Ministr\u00f3w sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z ambasador\u00f3w 47 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich.<\/p>\r\n

Proces o prawo do aborcji<\/strong><\/p>\r\n

16 grudnia 2010 roku w sprawie A, B i C przeciwko Irlandii Trybuna\u0142 pot\u0119pi\u0142 Irlandi\u0119 za regulacje prawne dotycz\u0105ce aborcji, mimo i\u017c Konwencja nie zawiera prawa do aborcji. Trybuna\u0142 stwierdzi\u0142, \u017ce irlandzkie regulacje prawne dotycz\u0105ce aborcji s\u0105 niejasne, poniewa\u017c nie pozwalaj\u0105 kobiecie, kt\u00f3ra chcia\u0142aby dokona\u0107 aborcji, dowiedzie\u0107 si\u0119, czy kwalifikuje si\u0119 ona do aborcji zgodnie z wyj\u0105tkiem (w celu uratowania \u017cycia matki). Stan faktyczny w sprawie A, B i C przeciwko Irlandii dotyczy\u0142 kobiety, kt\u00f3ra wcze\u015bniej, choruj\u0105c na raka, ba\u0142a si\u0119, \u017ce ci\u0105\u017ca mog\u0142aby znacznie wp\u0142yn\u0105\u0107 na jej zdrowie. My\u015bl\u0105c, \u017ce nie uzyska zgody medycznej na aborcj\u0119, wyjecha\u0142a do Anglii, gdzie jej dokona\u0142a.<\/p>\r\n

A, B i C przeciwko Irlandii oraz Tysi\u0105c przeciwko Polsce z 20 marca 2007 r. (nr5410\/03) s\u0105 precedensowymi sprawami dotycz\u0105cymi aborcji dla Irlandii oraz Polski. Kobiety skar\u017cy\u0142y niemo\u017cno\u015b\u0107 przeprowadzenia aborcji g\u0142\u00f3wnie z powodu odmowy lekarzy. Dwie przedstawione sprawy s\u0105 wynikiem zderzenia si\u0119 dw\u00f3ch stanowisk dotycz\u0105cych tego problemu. Wed\u0142ug pierwszego, kobieta mo\u017ce domaga\u0107 si\u0119 aborcji, jak gdyby by\u0142o to jej indywidualne prawo. Drugie przedstawia tez\u0119, i\u017c lekarze oraz pa\u0144stwo poddaj\u0105 wniosek o dokonanie aborcji obiektywnej ocenie dotycz\u0105cej w szczeg\u00f3lno\u015bci \u017cycia i zdrowia matki.<\/p>\r\n

Zawoalowane narzucanie aborcji<\/strong><\/p>\r\n

W obu tych sprawach Trybuna\u0142 stara\u0142 si\u0119 zdecydowanie stawa\u0107 po stronie wolno\u015bci kobiet, unikaj\u0105c jednak bezpo\u015bredniego konfrontowania jej z prawem pa\u0144stwa do poddawania aborcji ostrym ograniczeniom. W tym celu Trybuna\u0142 wyrazi\u0142 opini\u0119, \u017ce je\u015bli pa\u0144stwo decyduje si\u0119 dopu\u015bci\u0107 aborcj\u0119, nawet jako wyj\u0105tek od zasady, powinno stworzy\u0107 sp\u00f3jne ramy prawne oraz procedur\u0119, kt\u00f3re razem pozwol\u0105 kobietom efektywnie egzekwowa\u0107 ich \u201eprawo\u201d do aborcji. W ten spos\u00f3b dopuszczenie aborcji nie jest bezpo\u015brednio nakazywane Polsce i Irlandii, ale czyni si\u0119 to w zawoalowany spos\u00f3b poprzez sugesti\u0119 wprowadzenia proceduralnego wymogu, kt\u00f3ry gwarantuje nie w\u0142a\u015bciwe prawo do aborcji, ale procedur\u0119 daj\u0105c\u0105 prawo do informacji na temat tego, kiedy dana kobieta wype\u0142nia przes\u0142anki uzasadniaj\u0105ce dost\u0119p do aborcji. Takie proceduralne podej\u015bcie zobowi\u0105zuje Irlandi\u0119 jedynie do \u201ewyja\u015bnienia\u201d, jakie s\u0105 konkretne warunki dost\u0119pu do aborcji, jednak\u017ce w praktyce mo\u017ce prowadzi\u0107 to znacznie dalej ni\u017c jedynie proceduralne zobowi\u0105zanie.<\/p>\r\n

Werbalnie Trybuna\u0142 uznaje fakt, \u017ce w Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka brak jest prawa do aborcji, i unika konfrontacji z zakazem aborcji funkcjonuj\u0105cym w prawie irlandzkim. W celu wprowadzenia wspomnianego zobowi\u0105zania proceduralnego wystarczy jednak pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 istniej\u0105cym wyj\u0105tkiem od zakazu aborcji podyktowanym zagro\u017ceniem \u017cycia matki, by stwierdzi\u0107 istnienie prawa do skorzystania z tego wyj\u0105tku, z kt\u00f3rego w nast\u0119pnej kolejno\u015bci uczyniono by \u201eprawo do aborcji\u201d, na stra\u017cy kt\u00f3rego sta\u0107 mia\u0142aby Konwencja.<\/p>\r\n

Rozmywanie odpowiedzialno\u015bci<\/strong><\/p>\r\n

W celu wykonania orzecze\u0144 Trybuna\u0142u w spos\u00f3b przez niego rekomendowany (post\u0119powanie zgodnie z tak\u0105 rekomendacj\u0105 nie jest obowi\u0105zkowe) Irlandia1 i Polska powo\u0142aj\u0105 organy decyzyjne, do kt\u00f3rych kobiety chc\u0105ce dokona\u0107 aborcji b\u0119d\u0105 wnosi\u0107 swoje \u017c\u0105dania. Irlandia prawdopodobnie p\u00f3jdzie \u015bladem Polski, kt\u00f3ra w celu wykonania wyroku Tysi\u0105c przeciwko Polsce powo\u0142a\u0142a \u201ekomitet ekspert\u00f3w\u201d, kt\u00f3rego zadaniem jest decydowanie, czy w konkretnym przypadku warunki dokonania aborcji zosta\u0142y spe\u0142nione. Komitet z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie musia\u0142 intepretowa\u0107 i zmienia\u0107 te warunki. Sk\u0142ad takiego komitetu ma decyduj\u0105ce znaczenie i podlega debacie w Radzie Europy: lobby proaborcyjne2 chcia\u0142oby zredukowa\u0107 liczb\u0119 lekarzy w takim komitecie na rzecz innych grup zawodowych i \u015brodowisk (prawnik\u00f3w, reprezentant\u00f3w organizacji pozarz\u0105dowych). Takie \u017c\u0105danie zosta\u0142o wsparte przez specjalnego przedstawiciela ONZ do spraw zdrowia, kt\u00f3ry potwierdza, \u017ce komisja z\u0142o\u017cona wy\u0142\u0105cznie z przedstawicieli s\u0142u\u017cby zdrowia stanowi b\u0142\u0105d strukturalny, kt\u00f3ry mo\u017ce szkodzi\u0107 jej bezstronno\u015bci3. Ta problematyka jest istotna, poniewa\u017c lekarze maj\u0105 naukowe, obiektywne i konkretne podej\u015bcie do przypadk\u00f3w uzasadniaj\u0105cych potencjaln\u0105 aborcj\u0119. W przeciwie\u0144stwie do nich prawnicy oraz organizacje polityczne patrz\u0105 na aborcj\u0119 w spos\u00f3b abstrakcyjny, przyjmuj\u0105c za punkt widzenia osobiste wolno\u015bci. W debacie na temat sk\u0142adu wspomnianych komitet\u00f3w kluczowym zagadnieniem jest definicja natury aborcji. Z jednej strony jest ona postrzegana z konkretnego, medycznego punktu widzenia, natomiast z drugiej strony jest pojmowana w spos\u00f3b abstrakcyjny jako osobista wolno\u015b\u0107. Je\u015bli aborcj\u0119 pojmowa\u0107 jako manifestacj\u0119 autonomii kobiety, jej wykonywanie w spos\u00f3b nieunikniony zderza si\u0119 z ocen\u0105 lekarzy, kt\u00f3rzy postrzegaj\u0105 j\u0105 jako u\u015bmiercenie p\u0142odu. Ta konfrontacja jest jeszcze bardziej spektakularna, kiedy lekarze odmawiaj\u0105 dokonania aborcji w oparciu o klauzul\u0119 sumienia.<\/p>\r\n

Co wi\u0119cej, powierzenie komitetowi decyzji na temat autoryzacji aborcji czyni j\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 i tym samym powoduje rozmycie si\u0119 odpowiedzialno\u015bci zar\u00f3wno prawnej, jak i moralnej, i w konsekwencji przeniesienie jej z poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b na komitet jako organ kolegialny.<\/p>\r\n

Decyzje \u201ekomitetu ekspert\u00f3w\u201d powinny by\u0107 wydawane w mo\u017cliwie kr\u00f3tkim czasie, sprawnie oraz w formie pisemnej, aby mog\u0142y by\u0107 poddane kontroli s\u0105dowej. W ten spos\u00f3b ostateczna decyzja o dopuszczeniu aborcji nie b\u0119dzie ju\u017c nale\u017ca\u0142a do lekarzy ani nawet do gremium specjalist\u00f3w, ale do s\u0119dziego, kt\u00f3ry dokona ostatecznej interpretacji warunk\u00f3w dopuszczalno\u015bci aborcji. W chwili obecnej nie zaproponowano \u017cadnej procedury kontroli s\u0105dowej warunk\u00f3w dost\u0119pu do aborcji.<\/p>\r\n

W praktyce jedynie decyzja odmowna komitetu poddana zostanie s\u0105dowej kontroli. Czy nienarodzone dziecko b\u0119dzie mia\u0142o prawnika, kt\u00f3ry b\u0119dzie je reprezentowa\u0142 i broni\u0142 przed tym komitetem? Nie ma zabezpiecze\u0144 przed nadu\u017cywaniem przez komitet proaborcyjnej interpretacji prawnych warunk\u00f3w dost\u0119pu do aborcji. Niemiej jednak nacisk na prawne dopuszczenie aborcji jest bardzo silny, zw\u0142aszcza ze strony instytucji europejskich i mi\u0119dzynarodowych4.<\/p>\r\n

S\u0105d zast\u0105pi sumienie<\/strong><\/p>\r\n

Tym samym ostateczna kompetencja w zakresie interpretowania warunk\u00f3w dost\u0119pu do aborcji zostanie przekazane w\u0142adzy s\u0105downiczej i ostatecznie Europejskiemu Trybuna\u0142owi Praw Cz\u0142owieka. Przy u\u017cyciu mechanizmu jak ten opisany powy\u017cej Trybuna\u0142 w nied\u0142ugim czasie zn\u00f3w zostanie wezwany do wydania orzeczenia dotycz\u0105cego powod\u00f3w decyzji odmownej komitet\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 ocen\u0105 dopuszczalno\u015bci aborcji w danym przypadku. Taka sytuacja stanowi\u0107 b\u0119dzie now\u0105 okazj\u0119 do wywierania nacisku w celu wprowadzenia prawa do aborcji w Irlandii. W efekcie kontrola nad struktur\u0105 przeprowadzania aborcji zostanie odebrana prawodawcy i lekarzowi. Je\u015bli chodzi o prawodawc\u0119, decyzja o dopuszczeniu lub zakazie aborcji nie b\u0119dzie ju\u017c nale\u017ca\u0142a do pa\u0144stwa i jego obywateli, poniewa\u017c wystarczy, aby ETPC stwierdzi\u0142, \u017ce istnieje \u201eprawo do aborcji\u201d w Irlandii, \u017ceby zainspirowa\u0107 nowy spos\u00f3b interpretowania irlandzkiej konstytucji. Co do lekarzy, to ich w\u0142adza zostanie przekazana s\u0119dziemu kreowanemu na gwaranta poszanowania praw cz\u0142owieka.<\/p>\r\n

Podczas spotkania, kt\u00f3re mia\u0142o miejsce 6 grudnia 2012 roku, cz\u0142onkowie Komitetu Ministr\u00f3w zach\u0119cili Irlandi\u0119, aby odpowiedzia\u0142a na problem \u201eog\u00f3lnego zakazu aborcji w prawie karnym\u201d, kt\u00f3ry \u201eznacz\u0105co zniech\u0119ca kobiety oraz lekarzy z uwagi na ryzyko skazania w procesie karnym oraz kary pozbawienia wolno\u015bci\u201d. Komitet Ministr\u00f3w zach\u0119ci\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u201ew\u0142adze irlandzkie do przyspieszenia implementacji orzeczenia Trybuna\u0142u (\u2026) tak aby mog\u0142o by\u0107 jak najszybciej zastosowane\u201d5. Temat wykonania wyroku Trybuna\u0142u przez Irlandi\u0119 zostanie podj\u0119ty ponownie najp\u00f3\u017aniej podczas nast\u0119pnego spotkania Komitetu Ministr\u00f3w, kt\u00f3re odb\u0119dzie si\u0119 w marcu 2013 roku.<\/p>\r\n

Pojawia si\u0119 wiele pyta\u0144. Dlaczego taki nacisk wywierany jest na Irlandi\u0119 i Polsk\u0119, podczas gdy nale\u017c\u0105 one do \u015bwiatowej czo\u0142\u00f3wki pod wzgl\u0119dem zapewniania pomocy matkom, wyprzedzaj\u0105c Francj\u0119 i Stany Zjednoczone?6. Dlaczego przekazywa\u0107 s\u0119dziom odpowiedzialno\u015b\u0107 lekarzy, podczas gdy ocena zasadno\u015bci potrzeby przerwania ci\u0105\u017cy jest zadaniem lekarza, kt\u00f3ry powinien wykazywa\u0107 si\u0119 obiektywn\u0105 wiedz\u0105 medyczn\u0105? Dlaczego tak nagl\u0105ca jest potrzeba legalizacji aborcji? Dlaczego Komitet Ministr\u00f3w Rady Europy decyduje si\u0119 da\u0107 \u201epierwsze\u0144stwo\u201d sprawom aborcji, kiedy tak wiele spraw dotycz\u0105cych tortur, znikni\u0119\u0107 i morderstw jest rozpatrywanych w normalnej procedurze? Mo\u017ce dlatego, \u017ce aborcja g\u0142\u0119boko definiuje kultur\u0119 kraju – jej legalizacja ma walor rytua\u0142u postnowoczesnej inicjacji, gdy\u017c pozwala ona na dominacj\u0119 indywidualnej woli silniejszego nad \u017cyciem s\u0142abszego, subiektywizmu nad obiektywizmem.<\/p>\r\n

Ten proces nie jest nieunikniony. Zale\u017cy od si\u0142y politycznej woli rz\u0105d\u00f3w Irlandii oraz Polski, kt\u00f3re mog\u0105 przypomnie\u0107 Radzie Europy, \u017ce ratyfikowanie Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka przez te kraje nigdy nie stanowi\u0142o wyra\u017cenia przez nie zgody na legalizacj\u0119 aborcji, poniewa\u017c aborcja nie jest prawem cz\u0142owieka, lecz pozbawieniem go prawa do \u017cycia. To ostatnie prawo natomiast, w przeciwie\u0144stwie do rzekomego \u201eprawa do aborcji\u201d, Europejska Konwencja Praw Cz\u0142owieka rzeczywi\u015bcie po\u015bwiadcza7.<\/p>\r\n

Dr Gr\u00c3\u00a9gor Puppinck<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

1 Raport oficjalnej grupy ekspert\u00f3w powo\u0142anej przez rz\u0105d Irlandii w celu przedstawienia sposob\u00f3w wykonania orzeczenia Trybuna\u0142u, opublikowany w listopadzie 2012 r.: http:\/\/www.dohc.ie\/publications\/pdf\/Judgment_ABC.pdf?direct=1.
2 Zobacz communication of<\/p>\r\n

Autor jest dyrektorem European Centre for Law and Justice. Tekst przygotowa\u0142o Centrum Prawne Ordo Iuris – t\u0142um. Grzegorz Wody\u0144ski. Tytu\u0142y i \u015br\u00f3dtytu\u0142y pochodz\u0105 od redakcji.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czy na kraj, kt\u00f3ry trzykrotnie odrzuci\u0142 w referendum aborcj\u0119, mo\u017cna wywiera\u0107 presj\u0119, aby zalegalizowa\u0142 j\u0105 w imi\u0119 Konwencji, kt\u00f3ra nie obejmuje prawa do aborcji? W Europie Irlandia jest symbolem sprzeciwu wobec aborcji. Niemniej jednak jest ona bliska poddaniu si\u0119 zorganizowanej presji ze strony Rady Europy oraz lobby proaborcyjnego. Irlandczycy zawsze stanowczo sprzeciwiali si\u0119 aborcji. Pocz\u0105wszy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[6],"tags":[94,23],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66740"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=66740"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66740\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=66740"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=66740"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=66740"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}