{"id":66648,"date":"2013-01-16T22:30:32","date_gmt":"2013-01-17T03:30:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=66648"},"modified":"2013-01-16T22:30:32","modified_gmt":"2013-01-17T03:30:32","slug":"rozmowy-jeszcze-niedokonczone%e2%80%a6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=66648","title":{"rendered":"Rozmowy jeszcze niedoko\u0144czone\u2026"},"content":{"rendered":"

Przedstawiamy rozmow\u0119 dw\u00f3ch franciszkan\u00f3w o. Witolda Pobiedzi\u0144skiego z Warszawy i o. Stefana Nowaka z Krakowa \u201d\u201d o Ko\u015bciele, zakonie franciszkan\u00f3w i Bractwie Kap\u0142a\u0144skim \u015aw. Piusa X.<\/em><\/strong><\/h4>\r\n

O. Stefan Nowak:<\/em> Min\u0119\u0142o ju\u017c sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy od chwili, kiedy opu\u015bci\u0142e\u015b nasz zakon i przy\u0142\u0105czy\u0142e\u015b si\u0119 do Bractwa. Twoja decyzja wprawi\u0142a w konsternacj\u0119 wiele os\u00f3b. Dlaczego to zrobi\u0142e\u015b, przecie\u017c od 25 lat jeste\u015b franciszkaninem? Co ci si\u0119 sta\u0142o? Uciekasz przed czym\u015b? Masz problemy z wiar\u0105?<\/strong><\/p>\r\n

O. Witold Pobiedzi\u0144ski:<\/em> <\/strong>To prawda, \u017ce moje przej\u015bcie z zakonu do Bractwa \u015aw. Piusa X zaskoczy\u0142o wiele os\u00f3b. Mo\u017ce najbardziej zaskoczy\u0142o jednak mnie samego. Gdyby kto\u015b powiedzia\u0142 mi kiedykolwiek, \u017ce opuszcz\u0119 nasz zakon i przejd\u0119 do Bractwa, w najlepszym wypadku uzna\u0142bym, \u017ce jest to dosy\u0107 niesmaczny \u017cart. Powiedzia\u0142bym w\u00f3wczas: \u201eS\u0142uchaj, doceniam twoje poczucie humoru. Ale zejd\u017a na ziemi\u0119, pow\u015bci\u0105gnij wodze galopuj\u0105cej fantazji! Takie historie nie zdarzaj\u0105 si\u0119 ludziom rozs\u0105dnym. A zreszt\u0105, dlaczego mia\u0142bym opuszcza\u0107 zakon? To ostatnia rzecz, jak\u0105 chcia\u0142bym uczyni\u0107. Nie mam \u017cadnych powod\u00f3w, \u017ceby komplikowa\u0107 sobie \u017cycie! Tak samo jak ty, jak wszyscy inni ludzie, ja r\u00f3wnie\u017c nie lubi\u0119 mie\u0107 problem\u00f3w. Tym bardziej nie lubi\u0119 mie\u0107 bardzo du\u017cych problem\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

Je\u015bli nie mia\u0142bym super wa\u017cnych powod\u00f3w, to dlaczego mia\u0142bym opu\u015bci\u0107 zakon? Przecie\u017c jest on moim domem. W nim nauczy\u0142em si\u0119 \u017cycia, zosta\u0142em uformowany, mam wielu braci i przyjaci\u00f3\u0142. Zakon wykszta\u0142ci\u0142 mnie, nauczy\u0142 modlitwy, da\u0142 mi wreszcie najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 \u201d\u201d wiar\u0119 i \u017cycie duchowe. Zreszt\u0105 uroczy\u015bcie \u015blubowa\u0142em, \u017ce zakonu nigdy nie opuszcz\u0119, \u017ce do \u015bmierci b\u0119d\u0119 w nim \u017cy\u0142 i s\u0142u\u017cy\u0142 Bogu i ludziom.<\/p>\r\n

Jednak przez ostatnie trzy, cztery lata bardzo du\u017co si\u0119 wydarzy\u0142o. A w ci\u0105gu ostatniego roku \u017cycia w zakonie codziennie narasta\u0142 w moim sumieniu ogromny konflikt. Decyzji opuszczenia zakonu nie podj\u0105\u0142em nagle, w nocy z poniedzia\u0142ku na wtorek. Po wielu miesi\u0105cach rozm\u00f3w z franciszkanami i z cz\u0142onkami Bractwa, uzna\u0142em, \u017ce d\u0142u\u017cej nie mog\u0119 tolerowa\u0107 czego\u015b, co zdaniem teolog\u00f3w Tradycji katolickiej, jest b\u0142\u0119dem, odst\u0119pstwem od ortodoksji i niezmiennej doktryny. Opuszczenie zakonu by\u0142o jedynym wyj\u015bciem, je\u015bli chcia\u0142em by\u0107 dalej pos\u0142uszny Bogu.<\/p>\r\n

\u201d\u201d No w\u0142a\u015bnie, p\u00f3\u0142 roku temu opu\u015bci\u0142e\u015b zakon. Twoja decyzja stawia ciebie w bardzo z\u0142ym \u015bwietle, poniewa\u017c z\u0142ama\u0142e\u015b \u015blub pos\u0142usze\u0144stwa.<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Dwadzie\u015bcia lat temu z\u0142o\u017cy\u0142em \u015bluby wieczyste. Przysi\u0119ga\u0142em Bogu, \u017ce do ko\u0144ca \u017cycia b\u0119d\u0119 pos\u0142uszny Bogu i prze\u0142o\u017conym w zakonie franciszkan\u00f3w. By\u0142em, jestem i chc\u0119 by\u0107 dalej pos\u0142uszny Bogu, bo wiem, \u017ce On wymaga ode mnie jedynie pe\u0142nienia dobra. 25 lat by\u0142em pos\u0142uszny prze\u0142o\u017conym zakonu, poniewa\u017c mia\u0142em stuprocentowe przekonanie, \u017ce oni wymagaj\u0105 ode mnie \u017cycia i nauczania zgodnego z doktryn\u0105 katolick\u0105. Ale kiedy zrozumia\u0142em, \u017ce od kilkudziesi\u0119ciu lat ta doktryna zmienia si\u0119 do tego stopnia, \u017ce w kluczowych dziedzinach nie jest to ju\u017c nauka katolicka, nie mog\u0142em d\u0142u\u017cej \u017cy\u0107 ani w zakonie ani w \u201esoborowym\u201d czy \u201eposoborowym\u201d nurcie Ko\u015bcio\u0142a. Ten nurt akceptuje i rozpowszechnia b\u0142\u0119dy, fa\u0142sz, okazuje jawny brak pos\u0142usze\u0144stwa Bogu, a nawet zmienia jedno, nieomylne i nie podlegaj\u0105ce jakimkolwiek zmianom Objawienie Bo\u017ce.<\/p>\r\n

Gdybym zosta\u0142 d\u0142u\u017cej w zakonie, gdybym dalej by\u0142 pos\u0142uszny prze\u0142o\u017conym, tym samym by\u0142bym zmuszony do wykonywania akt\u00f3w niepos\u0142usze\u0144stwa wobec Boga, co w praktyce r\u00f3wna si\u0119 zniewa\u017caniu Jego Majestatu. \u015awiadomie akceptuj\u0105c zmiany w Bo\u017cym Objawieniu, kt\u00f3re promuje Ko\u015bci\u00f3\u0142 soborowy, skazywa\u0142bym si\u0119 na \u017cycie w tragicznym konflikcie sumienia. Ostatecznie narazi\u0142bym si\u0119 tym samym na pot\u0119pienie.<\/p>\r\n

\u201d\u201d Nie do ko\u0144ca ciebie rozumiem. Wyja\u015bnij konkretniej, dlaczego opu\u015bci\u0142e\u015b zakon.<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Opu\u015bci\u0142em zakon, poniewa\u017c jestem zdeterminowany, aby jako katolik ca\u0142y czas by\u0107 pos\u0142usznym Panu Bogu. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce to, co m\u00f3wi\u0119, nie jest \u0142atwe do zrozumienia. Jeszcze dwa, trzy lata temu, kiedy nie zna\u0142em wielu istotnych fakt\u00f3w, sam uzna\u0142bym, \u017ce w tym, co m\u00f3wi\u0119 teraz, jest przesada, z\u0142y ogl\u0105d rzeczywisto\u015bci. Co wi\u0119cej, gdybym nie zna\u0142 fakt\u00f3w, uzna\u0142bym ten m\u00f3j wyw\u00f3d jako dow\u00f3d ewidentnej zuchwa\u0142o\u015bci cz\u0142owieka, kt\u00f3ry nie potrafi przyzna\u0107 si\u0119 do b\u0142\u0119du i idzie w zaparte. Kluczem do zrozumienia zasadno\u015bci mojej decyzji by\u0142o poznanie fakt\u00f3w o obecnym, katastrofalnym stanie Ko\u015bcio\u0142a oraz o przyczynach, kt\u00f3re do tego doprowadzi\u0142y. Je\u015bli poznasz te przyczyny, w\u00f3wczas zrozumie\u0107 moj\u0105 decyzj\u0119.<\/p>\r\n

\u201d\u201d Nie rozumiem, o jakiej trudniej sytuacji Ko\u015bcio\u0142a m\u00f3wisz? Czy nie widzisz, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 otworzy\u0142 si\u0119 na \u015bwiat i prze\u017cywa swoj\u0105 wiosn\u0119? We\u017a pod uwag\u0119 cho\u0107by tylko posta\u0107 b\u0142. Jana Paw\u0142a II \u201d\u201d ca\u0142y \u015bwiat m\u00f3wi o nim z zachwytem. Nawet muzu\u0142manie, hindui\u015bci, atei\u015bci czy agnostycy s\u0105 ci\u0105gle pod wielkim wra\u017ceniem jego osoby. Opowiadasz mi o Ko\u015bciele, ale chyba tylko po to, aby ukry\u0107 prawdziwe powody odej\u015bcia z zakonu…<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Nie unikam odpowiedzialno\u015bci za moje czyny. Gdybym teraz umar\u0142 i stan\u0105\u0142 na s\u0105dzie Bo\u017cym, i gdyby Najwy\u017cszy S\u0119dzia zapyta\u0142 mnie, dlaczego opu\u015bci\u0142em zakon, odpowiedzia\u0142bym dok\u0142adnie to samo, co m\u00f3wi\u0119 tobie: \u201eUczyni\u0142em to, poniewa\u017c zrozumia\u0142em, jak niszczony by\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 od czas\u00f3w II Soboru Watyka\u0144skiego. Nasz zakon, podobnie jak wszystkie inne zakony, przyk\u0142ada\u0142 do tego r\u0119k\u0119. Zrozumia\u0142em to, dlatego jedynym rozwi\u0105zaniem by\u0142o odej\u015bcie od ludzi, kt\u00f3rzy \u201d\u201d w wi\u0119kszo\u015bci nie\u015bwiadomie \u201d\u201d niszczyli Ko\u015bci\u00f3\u0142. Obiecywa\u0142em, \u017ce zawsze b\u0119d\u0119 pos\u0142uszny Tobie, Panie Bo\u017ce. Dlatego nie mog\u0142em \u017cy\u0107 d\u0142u\u017cej w zakonie, kt\u00f3ry akceptuje b\u0142\u0119dy doktrynalne, naucza wiernych czego\u015b, co sprzeciwia si\u0119 Twojemu Objawieniu. Ty wiesz, \u017ce b\u0119d\u0105c pos\u0142uszny prze\u0142o\u017conym zakonu i pasterzom Ko\u015bcio\u0142a soborowego, by\u0142bym tym samym niepos\u0142uszny Tobie. Zrozumia\u0142em t\u0119 sytuacj\u0119, dlatego wybra\u0142em pos\u0142usze\u0144stwo Tobie. Nie \u017ca\u0142uj\u0119 mojej decyzji, oceniam j\u0105 jako subiektywnie i obiektywnie dobr\u0105, a nawet jako jedyn\u0105 z mo\u017cliwych. Zap\u0142aci\u0142em za to wysok\u0105 cen\u0119, ale gdybym mia\u0142 drugi raz wybiera\u0107, post\u0105pi\u0142bym tak samo\u201d.<\/p>\r\n

\u201d\u201d No tak, to wzruszaj\u0105ca historyjka. Pozw\u00f3l, \u017ce zapytam: jak d\u0142ugo j\u0105 uk\u0142ada\u0142e\u015b?<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Nie robi\u0119 z siebie ani bohatera ani ofiary. Gdyby obecna sytuacja Ko\u015bcio\u0142a nie by\u0142a tak tragiczna, jak jest, w og\u00f3le nie by\u0142oby tej naszej rozmowy. Po prostu nie by\u0142bym zmuszony do odej\u015bcia z zakonu. Ale fakty pozostaj\u0105 faktami. Je\u015bli chodzi o nasz zakon \u201d\u201d jest to ci\u0105gle m\u00f3j dom: w nim dojrza\u0142em, nabra\u0142em og\u0142ady, nauczy\u0142em si\u0119 logicznego my\u015blenia, wyci\u0105gania wniosk\u00f3w. Nauczy\u0142em si\u0119 podstaw filozofii i teologii. W zakonie Pan B\u00f3g da\u0142 mi mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwijania wiary i \u017cycia nadprzyrodzonego, poznawanie Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

Nie oskar\u017cam franciszkan\u00f3w o \u015bwiadome propagowanie b\u0142\u0119d\u00f3w. Przecie\u017c wszystkie zakony przyj\u0119\u0142y posoborowe zmiany, dzieje si\u0119 w nich to samo, co w naszym. Obecna sytuacja Ko\u015bcio\u0142a jest bardzo skomplikowana. To oczywiste, \u017ce w Ko\u015bciele dzieje si\u0119 du\u017co dobra, trzeba za nie Panu Bogu dzi\u0119kowa\u0107. Ale jest jeszcze druga strona medalu, kt\u00f3r\u0105 rozumie zaledwie garstka ludzi: nigdy wcze\u015bniej Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie by\u0142 tak rujnowany od \u015brodka, jak dzieje si\u0119 to teraz, w naszych czasach. Nasz zakon przyczynia si\u0119 do tego niszczenia, cho\u0107by tylko poprzez promowanie \u017ale poj\u0119tego ekumenizmu czy propagowanie tzw. ducha Asy\u017cu.<\/p>\r\n

\u201d\u201d M\u00f3wisz, \u017ce wiele zawdzi\u0119czasz naszemu zakonu. Ale jednocze\u015bnie oskar\u017casz go o propagowanie fa\u0142szu \u201d\u201d czy nie widzisz, \u017ce w tym rozumowaniu jest jaka\u015b sprzeczno\u015b\u0107?<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Tak jak ju\u017c powiedzia\u0142em wcze\u015bniej, jest tylko jedno wyt\u0142umaczenie: trzeba s\u0142ucha\u0107 bardziej Pana Boga, ni\u017c ludzi. I w naszym zakonie, i we wszystkich innych, i w ca\u0142ym Ko\u015bciele wi\u0119kszo\u015b\u0107 katolik\u00f3w nie rozumie, nie zdaje sobie sprawy z tego, w jak z\u0142ym stanie jest Ko\u015bci\u00f3\u0142. To obiektywne, dramatyczne fakty u\u015bwiadomi\u0142y mi, \u017ce nie nale\u017cy i\u015b\u0107 drog\u0105, jak\u0105 nasz zakon kroczy od czas\u00f3w II Soboru Watyka\u0144skiego. Wszystkie zakony, a nawet ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 soborowy rozpowszechnia b\u0142\u0119dy doktrynalne. Odszed\u0142em z naszego zakonu, poniewa\u017c sumienie nie pozwala\u0142o mi d\u0142u\u017cej akceptowa\u0107 i naucza\u0107 tych b\u0142\u0119d\u00f3w. Pan B\u00f3g nigdy nie zmienia swojej nauki, ona jest ustalona raz i na zawsze. Jest niezmienna, poniewa\u017c B\u00f3g jest niezmienn\u0105 Prawd\u0105. To, co g\u0142osi Ko\u015bci\u00f3\u0142 soborowy, w kluczowych punktach sprzeciwia si\u0119 nauce objawionej, sprzeciwia si\u0119 odwiecznej, niezmiennej, obiektywnej Prawdzie. Te b\u0142\u0119dy przyj\u0105\u0142 i rozkrzewia r\u00f3wnie\u017c nasz zakon. Kiedy zrozumia\u0142em to, jeszcze przez rok \u017cy\u0142em w ogromnym konflikcie sumienia. Nie mog\u0142em d\u0142u\u017cej w nim trwa\u0107. Dlatego podj\u0105\u0142em decyzj\u0119: chc\u0119 by\u0107 pos\u0142uszny Panu Bogu, nawet za tak wielk\u0105 cen\u0119, jak odej\u015bcie z zakonu.<\/p>\r\n

\u201d\u201d Gdyby\u015b zosta\u0142 w zakonie, jako kap\u0142an m\u00f3g\u0142by\u015b razem z nami dokonywa\u0107 wielkich dzie\u0142. A teraz sam zobacz, w jakim jeste\u015b po\u0142o\u017ceniu: odszed\u0142e\u015b od nas, masz wyrzuty sumienia, nie dotrzyma\u0142e\u015b przysi\u0119gi danej Bogu.<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Ka\u017cdy z nas u\u017cywa rozumu, ja r\u00f3wnie\u017c. Moja decyzja by\u0142a rozumna, \u015bwiadoma. Zostaj\u0105c w zakonie, kt\u00f3ry propaguje b\u0142\u0119dy i odst\u0119pstwa doktrynalne, nie wype\u0142ni\u0142bym obowi\u0105zku, kt\u00f3ry ma do wykonania ka\u017cdy cz\u0142owiek \u201d\u201d nie by\u0142bym pos\u0142uszny Bogu. To tragiczny paradoks, ale b\u0119d\u0105c d\u0142u\u017cej w zakonie, nie m\u00f3g\u0142bym wype\u0142ni\u0107 zada\u0144, jakie zakonowi zleci\u0142 Pan B\u00f3g. Nie tylko nie m\u00f3g\u0142bym oddawa\u0107 Mu nale\u017cnej czci i chwa\u0142y, ale wr\u0119cz musia\u0142bym robi\u0107 co\u015b, co obra\u017ca Jego Majestat i zniewa\u017ca Jego cze\u015b\u0107. Wiem, \u017ce to s\u0105 mocne s\u0142owa. Ten, kto to zrozumie, przejdzie na stron\u0119 Tradycji. Ka\u017cdy cz\u0142owiek musi pyta\u0107 Boga, co ma robi\u0107, jak ma \u017cy\u0107 \u201d\u201d tylko w taki spos\u00f3b mo\u017cna pe\u0142ni\u0107 wol\u0119 Boga. Ja pyta\u0142em i dosta\u0142em odpowied\u017a. Nie kompromituj\u0119 idea\u0142\u00f3w franciszka\u0144skich. Moja decyzja by\u0142 wykonaniem aktu pos\u0142usze\u0144stwa wobec Boga.<\/p>\r\n

\u201d\u201d Mam wra\u017cenie, \u017ce ci\u0105gle si\u0119 usprawiedliwiasz. By\u0107 mo\u017ce zrozumia\u0142e\u015b ju\u017c, \u017ce opuszczaj\u0105c nas, pope\u0142ni\u0142e\u015b nieodwracalny b\u0142\u0105d?<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Spr\u00f3buj\u0119 wyt\u0142umaczy\u0107 to w jeszcze inny spos\u00f3b. Ka\u017cdy cz\u0142owiek musi okaza\u0107 niepos\u0142usze\u0144stwo komu\u015b, kto karze mu zrobi\u0107 co\u015b z\u0142ego. Ka\u017cdy cz\u0142owiek zawsze musi s\u0142ucha\u0107 Boga, poniewa\u017c On wymaga od nas czynienia jedynie dobra. Kiedy jeste\u015b niepos\u0142uszny komu\u015b, kto karze ci zrobi\u0107 co\u015b z\u0142ego, wtedy tw\u00f3j sprzeciw nie jest ha\u0144b\u0105 ani powodem do wstydu. Przeciwnie \u201d\u201d jest czynem dobrym, jest nawet cnot\u0105 i zas\u0142ug\u0105. Tak jest ze mn\u0105 \u201d\u201d podj\u0105\u0142em s\u0142uszn\u0105 decyzj\u0119. Nie po to mam rozum, \u017ceby u\u017cywa\u0107 go do podejmowania z\u0142ych decyzji. W\u0142a\u015bnie z powodu u\u017cywania rozumu oraz z powodu pos\u0142usze\u0144stwa Panu Bogu znalaz\u0142em si\u0119 w Bractwie. Paradoks polega na tym, \u017ce moja decyzja jest odbierana w zakonie jako akt niepos\u0142usze\u0144stwa \u201d\u201d musia\u0142em tak zrobi\u0107, poniewa\u017c mia\u0142em ku temu obiektywnie, bardzo mocne przes\u0142anki.<\/p>\r\n

Mam dowody potwierdzaj\u0105ce prawid\u0142owo\u015b\u0107 moich studi\u00f3w nad obecn\u0105 sytuacj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a i nad nieprawid\u0142owo\u015bciami doktrynalnymi, kt\u00f3re propaguje nasz zakon. Gdybym z tymi przekonaniami zosta\u0142 w zakonie, musia\u0142bym codziennie \u015bwiadomie popiera\u0107 i propagowa\u0107 b\u0142\u0119dy. Sumienie kaza\u0142o mi dokona\u0107 wyboru: albo zostaj\u0119 w zakonie, wiedz\u0105c, \u017ce akceptuje on i rozszerza b\u0142\u0119dy \u201d\u201d albo opuszczam zakon, skoro nie mog\u0119 spowodowa\u0107, \u017ce zakon wycofa si\u0119 z propagowania tych b\u0142\u0119d\u00f3w. Jak powiedzia\u0142em wcze\u015bniej, przez rok, ka\u017cdego dnia prze\u017cywa\u0142em konflikt sumienia, pal\u0105cy mnie od wewn\u0105trz, jak ogie\u0144. W ko\u0144cu, po wielu rozmowach i konsultacjach, dokona\u0142em wyboru. G\u0142os sumienia m\u00f3wi mi, \u017ce post\u0105pi\u0142em s\u0142usznie: wybra\u0142em pos\u0142usze\u0144stwo Bogu. Obecna sytuacja Ko\u015bcio\u0142a bije na alarm, ale rozumie to jedynie garstka ludzi, kt\u00f3ra chce by\u0107 wierna Tradycji Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

\u201d\u201d Wi\u0119c chcesz przez to powiedzie\u0107, \u017ce jedynie garstka ludzi zdaje sobie spraw\u0119 z tego, co dzieje si\u0119 tak naprawd\u0119 z Ko\u015bcio\u0142em? Wi\u0119c setki milion\u00f3w katolik\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie wraz z ich pasterzami tkwi\u0105 w b\u0142\u0119dzie? Przecie\u017c to brzmi nieprawdopodobnie…<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Pami\u0119tasz, co Pan Jezus powiedzia\u0142 o ko\u0144cu czas\u00f3w: b\u0119dzie w\u00f3wczas mia\u0142o miejsce wielkie odst\u0119pstwo od wiary; zostanie przy Nim jedynie niewielka grupa wiernych. By\u0107 mo\u017ce to proroctwo spe\u0142nia si\u0119 na naszych oczach? Wi\u0119kszo\u015b\u0107 katolik\u00f3w \u017cyje w b\u0142ogiej nie\u015bwiadomo\u015bci; nie wie, \u017ce od kilkudziesi\u0119ciu lat Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest coraz bardziej niszczony i to nie tylko z zewn\u0105trz. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 katolik\u00f3w nie zdaje sobie sprawy z tego, \u017ce nie zna Tradycji katolickiej, nie zna pe\u0142nego nauczania i doktryny Ko\u015bcio\u0142a. Ta ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 katolik\u00f3w akceptuje b\u0142\u0119dne nauczanie Vaticanum II w kilku istotnych kwestach, poniewa\u017c nie wie, \u017ce jest to nauczanie niezgodne z Tradycj\u0105. Ta wi\u0119kszo\u015b\u0107 zupe\u0142nie nie zdaje sobie sprawy, \u017ce akceptuje, popiera i rozszerza fa\u0142sz, kt\u00f3ry rozsadza Ko\u015bci\u00f3\u0142 od \u015brodka.<\/p>\r\n

Ludzie nie wiedz\u0105, \u017ce s\u0105 karmieni nie katolickim nauczaniem, kt\u00f3re otrzymuj\u0105 z ust pasterzy Ko\u015bcio\u0142a. Nawet nie dopuszczaj\u0105 do siebie takiej my\u015bli… Oni s\u0105 pewni w stu procentach, \u017ce otrzymuj\u0105 zdrow\u0105, katolick\u0105 nauk\u0119. Zar\u00f3wno katolicy \u015bwieccy, jak i klerycy w seminariach, i osoby zakonne i kap\u0142ani \u201d\u201d w wi\u0119kszo\u015bci nie maj\u0105 poj\u0119cia, \u017ce po Vaticanum II jest nauczana teologia inna, ni\u017c to by\u0142o przed tym soborem. Oni s\u0105 pewni, \u017ce wszystko, czego si\u0119 ucz\u0105, co poznaj\u0105 na studiach, co s\u0142ysz\u0105 w ko\u015bcio\u0142ach, to w\u0142a\u015bnie jest nieska\u017cona jakimikolwiek b\u0142\u0119dami Tradycja. A tymczasem jest inaczej \u201d\u201d dobre ziarna katolickiej nauki zosta\u0142y przemieszane z zatrutym k\u0105kolem fa\u0142szu. Je\u015bli kto\u015b to zrozumie, wtedy dopiero przejrzy na oczy, wtedy rozpocznie si\u0119 dla niego czas odkrywania Tradycji.<\/p>\r\n

\u201d\u201d A zatem twierdzisz, \u017ce tak\u017ce franciszkanie maj\u0105 z\u0142y ogl\u0105d rzeczywisto\u015bci i \u017ce nie znaj\u0105 Tradycji Ko\u015bcio\u0142a? \u0179e myl\u0105 si\u0119 biskupi, kardyna\u0142owie, a nawet sam papie\u017c? Je\u015bli tak uwa\u017casz, to nie \u015bwiadczy to zbyt dobrze o tobie. Brak ci nie tylko pokory, ale tak\u017ce zdrowego rozumu…<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Nie ja wymy\u015bli\u0142em sobie to wszystko. Je\u015bli powiedzia\u0142bym ci, \u017ce zaczynam na nawo organizowa\u0107 \u017cycie na planecie zwanej Ziemi\u0105, \u017ce zamierzam wynale\u017a\u0107 ko\u0142o, ogie\u0144, siekier\u0119 i proch strzelniczy \u201d\u201d wtedy m\u00f3g\u0142by\u015b patrze\u0107 na mnie z politowaniem. Ale tu nie chodzi ani o moje prywatne opinie, ani o moje hipotezy czy amatorskie dociekania. \u015awiat zosta\u0142 ju\u017c przez Kogo\u015b m\u0105drego stworzony. Wynaleziono ju\u017c ko\u0142o, proch strzelniczy, odkryto ogie\u0144, skonstruowano r\u00f3wnie\u017c przedmioty bardziej skomplikowane ni\u017c siekiera. Nie musz\u0119 wi\u0119c wywa\u017ca\u0107 otwartych drzwi. Tak samo jest z pogl\u0105dami na temat tragicznej sytuacji Ko\u015bcio\u0142a. Ca\u0142y m\u00f3j intelektualny wysi\u0142ek polega\u0142 jedynie na tym, \u017ce w ci\u0105gu trzech ostatnich lat bycia w zakonie przeczyta\u0142em troch\u0119 ksi\u0105\u017cek, opracowa\u0144 i analiz. Z tej lektury wyci\u0105gn\u0105\u0142em wnioski, a p\u00f3\u017aniej spotka\u0142em \u017cywych, konkretnych ludzi, kt\u00f3rzy mnie upewnili, \u017ce to, o czym czyta\u0142em, to nie s\u0105 jakie\u015b rojenia szale\u0144c\u00f3w, ale jest to prawda. Bardzo bolesna prawda.<\/p>\r\n

\u201d\u201d Kim byli ci ludzie, kt\u00f3rzy potwierdzili twoje intelektualne poszukiwania? Brzmi to troch\u0119 jak opowie\u015b\u0107 o dotarciu do zapomnianego ludu, \u017cyj\u0105cego w niedost\u0119pnych lasach dorzecza Amazonki…<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Jest w twoim por\u00f3wnaniu troch\u0119 racji. Katolicy wierni tradycji nieco przypominaj\u0105 zaginiony lud, kt\u00f3ry w d\u017cungli dzisiejszej cywilizacji kultywuje niezrozumia\u0142e dla wi\u0119kszo\u015bci obrz\u0119dy i zwyczaje. Jednym z niewielu instytut\u00f3w \u017cycia religijnego i apostolskiego, kt\u00f3re s\u0105 wierne Tradycji, jest Bractwo \u015aw. Piusa X. W Polsce jest to jedyny instytut w stu procentach wierny Tradycji. Jest jeszcze kilka instytut\u00f3w, ale one nale\u017c\u0105 do Papieskiej Komisji Ecclesia Dei<\/em>, s\u0105 wi\u0119c zmuszone do zawierania r\u00f3\u017cnych kompromis\u00f3w, stanowi\u0105 zreszt\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a soborowego. Po lekturze tradycyjnej teologii, kt\u00f3rej nie uczono nas w seminarium oraz po wielu rozmowach ze wsp\u00f3\u0142bra\u0107mi w zakonie, nawi\u0105za\u0142em kontakt z kap\u0142anami Bractwa. Zaprosili mnie na rekolekcje, w kt\u00f3rych uczestniczy\u0142em. Po roku dalszych studi\u00f3w nad sytuacj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a \u201d\u201d m.in. w oparciu o artyku\u0142y w czasopi\u015bmie \u201eZawsze Wierni\u201d \u201d\u201d pojecha\u0142em na kolejne rekolekcje zorganizowane przez Bractwo.<\/p>\r\n

Dalej studiowa\u0142em tradycyjn\u0105 teologi\u0119, analizowa\u0142em obecny stan Ko\u015bcio\u0142a, konsultowa\u0142em poznawan\u0105 wiedz\u0119 z historykami i teologami z naszego zakonu. Te same pytania zadawa\u0142em r\u00f3wnie\u017c kap\u0142anom z Bractwa. Kluczow\u0105 spraw\u0105 by\u0142a lektura. Bardzo ostro\u017cnie, z pocz\u0105tku nawet nieufnie czyta\u0142em ksi\u0105\u017cki i inne materia\u0142y, kt\u00f3re wyda\u0142o Bractwo. Jednocze\u015bnie czyta\u0142em tradycyjne ksi\u0105\u017cki z filozofii i teologii, wydane w Polsce przed II Soborem Watyka\u0144skim. Por\u00f3wnywa\u0142em to wszystko. Nie znalaz\u0142em \u017cadnych r\u00f3\u017cnic, \u017cadnych sprzeczno\u015bci. To by\u0142a ta sama, sp\u00f3jna katolicka nauka. Wyci\u0105gn\u0105\u0142em wi\u0119c kolejne wnioski: nie chc\u0119 dalej niszczy\u0107 Ko\u015bcio\u0142a, a z tego wynik\u0142a decyzja o opuszczeniu zakonu.<\/p>\r\n

\u201d\u201d Czy te studia nad Tradycj\u0105 by\u0142y konieczne? Przecie\u017c sko\u0144czy\u0142e\u015b sze\u015bcioletnie studia w naszym seminarium? Czy uwa\u017casz, \u017ce by\u0142a to teologia nieprawdziwa, niekatolicka?<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Nie wiem, czy zdajesz sobie spraw\u0119, \u017ce po Vaticanum II we wszystkich seminariach \u015bwiata jest nauczana zmieniona teologia. W kilku kluczowych zagadnieniach jest ona niezgodna z Tradycj\u0105. I tu le\u017cy jedna z najwi\u0119kszych przyczyn kryzysu Ko\u015bcio\u0142a. Mo\u017ce nie uwierzysz, ale kiedy przez kilka ostatnich lat czyta\u0142em ksi\u0105\u017cki Bractwa czy te\u017c dzie\u0142a teologiczne wydawane w Polsce przed soborem, to naprawd\u0119 ze zdumienia i emocji ociera\u0142em z czo\u0142a zimny pot. Nie raz wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce za chwil\u0119 g\u0142owa mi p\u0119knie, \u017ce oczy \u201ewylec\u0105 mi z orbit\u201d, znad g\u0142owy \u201eunosi\u0142y mi si\u0119 k\u0142\u0119by dymu\u201d \u201d\u201d takie to by\u0142y dla mnie nowe i wstrz\u0105saj\u0105ce rzeczy!<\/p>\r\n

U\u015bwiadomi\u0142em sobie w\u00f3wczas, \u017ce w seminarium nie uczono teologii tradycyjnej, ale tzw. teologii posoborowej. To by\u0142o zdumiewaj\u0105ce odkrycie. Ta nowa, posoborowa teologia r\u00f3\u017cni si\u0119 od \u201eprzedsoborowej\u201d, czyli tradycyjnej, w kilku zasadniczych, newralgicznych kwestiach. I na podstawie zmian w tych kilku istotnych dziedzinach, teolodzy ci\u0105gle eksperymentuj\u0105 i zmieniaj\u0105 kolejne obszary tradycyjnej nauki Ko\u015bcio\u0142a. Studiowa\u0142em wi\u0119c dalej i wyci\u0105ga\u0142em kolejne wnioski z obiektywnych, udokumentowanych i naukowo obronionych fakt\u00f3w. To, co pozna\u0142em z przedsoborowych ksi\u0105\u017cek, by\u0142o w ca\u0142o\u015bci sp\u00f3jne, logiczne, nie by\u0142o wewn\u0119trznie sprzeczne. To, czego uczono mnie w seminarium, w kilku kluczowych zagadnieniach jest niezgodne z doktryn\u0105 katolick\u0105.<\/p>\r\n

\u201d\u201d Ca\u0142y czas m\u00f3wisz og\u00f3lnikowo. Powiedz w ko\u0144cu, jakich dziedzin dotycz\u0105 te doktrynalne b\u0142\u0119dy…<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Ko\u015bci\u00f3\u0142 soborowy naucza wielu b\u0142\u0119d\u00f3w. Najwa\u017cniejsze kwestie to wolno\u015b\u0107 religijna, ekumenizm, kolegializm, pochwa\u0142a wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata i kult cz\u0142owieka; zmiana definicji Tradycji Ko\u015bcio\u0142a, Mszy \u015bwi\u0119tej, ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Cho\u0107 jestem przeci\u0119tnie inteligentny, to jednak wystarczy\u0142o mi to do zrozumienia, \u017ce od sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu lat w Ko\u015bciele dzieje si\u0119 co\u015b bardzo z\u0142ego. W seminariach uczy si\u0119 zmienionej Tradycji, dlatego ksi\u0119\u017ca nie znaj\u0105 zdrowej doktryny katolickiej. I cho\u0107 tego nie chc\u0105, to jednak przekazuj\u0105 wiernym b\u0142\u0119dy. Je\u015bli poj\u0105\u0142em to ja, to znaczy, \u017ce t\u0119 prawd\u0119 mog\u0105 poj\u0105\u0107 wszyscy inni katolicy. Wszyscy, o ile tylko s\u0105 zdeterminowani, aby uczciwie szuka\u0107 prawdy. Co wi\u0119cej, obiektywne fakty, pokazuj\u0105ce tragiczn\u0105 sytuacj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a mo\u017ce pozna\u0107 i zrozumie\u0107 ka\u017cdy, nawet kto\u015b, kto nie jest katolikiem.<\/p>\r\n

\u201d\u201d Sko\u0144czy\u0142e\u015b jedynie sze\u015bcioletnie studia, nie masz nawet doktoratu i ty masz odwag\u0119 twierdzi\u0107, \u017ce tysi\u0105ce profesor\u00f3w, naukowc\u00f3w myli si\u0119, \u017ce wyci\u0105ga nieprawid\u0142owe wnioski? Wybacz, ale g\u0142osz\u0105c takie pseudom\u0105dro\u015bci, sam si\u0119 o\u015bmieszasz…<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Wyobra\u017a sobie, \u017ce patrzysz na wielk\u0105 ruin\u0119 niegdy\u015b wspania\u0142ego, gotyckiego ko\u015bcio\u0142a. Widzisz stosy cegie\u0142 i kamieni oraz dogasaj\u0105ce zgliszcza. Obok ciebie stoj\u0105 ludzie i m\u00f3wi\u0105, \u017ce widz\u0105 wspania\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142, podziwiaj\u0105 jego strzeliste, smuk\u0142e wie\u017ce, przepi\u0119kne witra\u017ce, na dodatek widz\u0105 jeszcze w nim wiele os\u00f3b \u015bpiewaj\u0105cych pi\u0119kne pie\u015bni. To jasne, \u017ce musisz do tych os\u00f3b odnosi\u0107 si\u0119 z rezerw\u0105, poniewa\u017c twoje zmys\u0142y i rozum przekonuj\u0105 ci\u0119, \u017ce jest zupe\u0142nie inaczej. Widzisz jedynie zgliszcza, rozwalone \u015bciany, wsz\u0119dzie unosi si\u0119 okropny sw\u0105d spalenizny, jest przera\u017caj\u0105ca pustka, nikt nie modli si\u0119 w tej ruinie. Podobnie jest z obecn\u0105 sytuacj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a. Ci\u0105gle s\u0142yszymy, \u017ce nigdy z Ko\u015bcio\u0142em nie by\u0142o tak dobrze, jak teraz. A tak naprawd\u0119 fakty m\u00f3wi\u0105 same za siebie: obecna sytuacja jest gorsza ni\u017c w czasach \u015bw. Atanazego, kiedy wi\u0119kszo\u015b\u0107 filozof\u00f3w, teolog\u00f3w i hierarch\u00f3w popiera\u0142a b\u0142\u0119dy i herezje. To nie s\u0105 moje fantazje czy rojenia, ale takie s\u0105 fakty, kt\u00f3re zosta\u0142y zbadane i opisane. Trzeba ratowa\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u201d\u201d bo to jest przecie\u017c Mistyczne Cia\u0142o Chrystusa, a nie jaki\u015b klub golfowy czy osiedlowa kawiarnia. To jest warto\u015b\u0107 absolutnie najwa\u017cniejsza, naj\u015bwi\u0119tsza.<\/p>\r\n

\u201d\u201d M\u00f3wisz ci\u0105gle o II Soborze Watyka\u0144skim. Czy\u017cby\u015b twierdzi\u0142, \u017ce sob\u00f3r nie by\u0142 jednoznacznym, pozytywnym wydarzeniem w dziejach Ko\u015bcio\u0142a?<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Rozumiem, \u017ce nie zgadzasz si\u0119 z moimi pogl\u0105dami. Ja przez d\u0142ugie lata my\u015bla\u0142em tak samo jak ty. Mo\u017ce nie przekonam ci\u0119 ja, ale s\u0105 jeszcze inni ludzie, s\u0105 ksi\u0105\u017cki, opracowania, konferencje, wyk\u0142ady, ca\u0142e strony internetowe po\u015bwi\u0119cone temu zagadnieniu. Trzeba si\u0119gn\u0105\u0107 po ksi\u0105\u017cki, w\u0142\u0105czy\u0107 internet, wys\u0142ucha\u0107 i obejrze\u0107 zamieszczone tam materia\u0142y, konferencje i wyk\u0142ady. Je\u015bli zrobisz to, sam si\u0119 przekonasz, \u017ce sob\u00f3r by\u0142 wydarzeniem, kt\u00f3re przyczyni\u0142o si\u0119 nie tylko do upadku Ko\u015bcio\u0142a i ogromnego zaniku wiary. Sob\u00f3r uruchomi\u0142 takie mechanizmy, kt\u00f3re niczym stutonowy walec przetaczaj\u0105 si\u0119 od sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu lat przez wszystkie kraje i narody. Uruchomi\u0142 lawin\u0119, kt\u00f3ra porywa ze sob\u0105 w przepa\u015b\u0107 coraz to nowe instytucje spo\u0142eczne, kulturowe i religijne.<\/p>\r\n

\u201d\u201d Prosz\u0119 ci\u0119, nie zap\u0119dzaj si\u0119 dalej w swoich amatorskich interpretacjach i w tej podw\u00f3rkowej historiozofii…<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Wszystkie te wnioski s\u0105 udowodnione faktograficznie. Bierz te materia\u0142y do r\u0119ki, studiuj je. Je\u015bli znajdziesz tam cho\u0107by jedno nieprawdziwe zdanie, wtedy przejd\u0119 na twoj\u0105 stron\u0119. Ale ju\u017c teraz m\u00f3wi\u0119 ci: szkoda twojego czasu. \u0179adnej sprzeczno\u015bci ani fa\u0142szu tam nie znajdziesz. Inteligentniejsi od nas dw\u00f3ch przeczesali te materia\u0142y wzd\u0142u\u017c i wszerz, w g\u00f3r\u0119 i w d\u00f3\u0142, i nie znale\u017ali tam \u017cadnych sprzeczno\u015bci, \u017cadnych k\u0142amstw, tylko fakty nie do obalenia.<\/p>\r\n

\u201d\u201d No dobrze, wi\u0119c jeste\u015b p\u00f3\u0142 roku w przeoracie Bractwa. Zapewne rozpiera ci\u0119 duma i poczucie wy\u017cszo\u015bci nad wsp\u00f3\u0142bra\u0107mi, kt\u00f3rych zostawi\u0142e\u015b w zakonie? Czy uwa\u017casz, \u017ce jeste\u015b od nas wszystkich lepszy i m\u0105drzejszy?<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Dlaczego mia\u0142bym odnosi\u0107 si\u0119 z wy\u017cszo\u015bci\u0105 do kogokolwiek? Codziennie, kiedy celebruj\u0119 Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105, modl\u0119 si\u0119 za franciszkan\u00f3w. Nic si\u0119 nie zmieni\u0142o, dalej darz\u0119 szacunkiem zakon i wsp\u00f3\u0142braci. Zakon to m\u00f3j dom rodzinny, tam si\u0119 wychowa\u0142em. Ale b\u0142\u0119d\u00f3w i z\u0142a nie popieram. Co mo\u017cesz zrobi\u0107, je\u015bli dowiesz si\u0119, \u017ce wszyscy twoi domownicy jedz\u0105 codziennie pokarm, do kt\u00f3rego dosypywana jest trucizna? Co mo\u017cesz zrobi\u0107, je\u015bli zrozumiesz, \u017ce pozostaj\u0105c d\u0142u\u017cej w zakonie, b\u0119dziesz musia\u0142 karmi\u0107 si\u0119 trucizn\u0105 i podawa\u0107 j\u0105 innym? To jasne: musisz ratowa\u0107 swoje \u017cycie. Opuszczasz ten dom, idziesz na detoks. Zak\u0142adasz baz\u0119 i stamt\u0105d podejmujesz dzia\u0142ania, aby jak najszybciej uwolni\u0107 domownik\u00f3w od \u015bmiertelnego zagro\u017cenia.<\/p>\r\n

Zreszt\u0105 z zakonu nie uciek\u0142em. O obiektywnej niemo\u017cliwo\u015bci dalszego \u017cycia w ogromnym konflikcie sumienia, m\u00f3wi\u0142em prze\u0142o\u017conym ju\u017c siedem miesi\u0119cy przed opuszczeniem zakonu. Nie wyskoczy\u0142em nagle, jak Filip z konopi, na godzin\u0119 przed opuszczeniem klasztoru, m\u00f3wi\u0105c: \u201e\u0179egnajcie, mili druhowie! Mnie teraz do nowych zada\u0144 i\u015b\u0107 trzeba…\u201d W ci\u0105gu tych siedmiu miesi\u0119cy rozmawia\u0142em z prze\u0142o\u017conymi i z innymi bra\u0107mi o sytuacji i w Ko\u015bciele, i w zakonie po Vaticanum II. Nie by\u0142y to rozmowy \u0142atwe dla mnie, poniewa\u017c jasno m\u00f3wi\u0142em, \u017ce nie mog\u0119 dalej \u017cy\u0107 w stanie duchowego, wewn\u0119trznego rozdarcia.<\/p>\r\n

Napisa\u0142em do prze\u0142o\u017conych i do innych wsp\u00f3\u0142braci dwa d\u0142ugie, kilkunastostronicowe listy, w kt\u00f3rych opisa\u0142em moj\u0105 trzyletni\u0105 drog\u0105 do zrozumienia, \u017ce obecna sytuacja Ko\u015bcio\u0142a jest dramatyczna i \u017ce my, franciszkanie, nie\u015bwiadomie przyczyniamy si\u0119 do tego dzie\u0142a niszczenia. Wsp\u00f3\u0142bracia nie podzielali mojego zdania co do kryzysu w zakonie i Ko\u015bciele, ale zgodzili si\u0119 z tym, \u017ce skoro odbywaj\u0105 si\u0119 spotkania i trwaj\u0105 negocjacje Rzymu z Bractwem, to jest prawdopodobne, \u017ce kiedy\u015b doprowadz\u0105 one do wyja\u015bnienia spornych kwestii. Przyznali racj\u0119 tezie, \u017ce by\u0107 mo\u017ce Bractwo b\u0119dzie narz\u0119dziem, kt\u00f3rym kiedy\u015b pos\u0142u\u017cy si\u0119 Pan B\u00f3g w dziele odnowy Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

\u201d\u201d M\u00f3wisz tak, bo zapewne chcesz si\u0119 zn\u00f3w wkupi\u0107 w nasze \u0142aski. A mo\u017ce nie dajesz sobie rady z gryz\u0105cymi ci\u0119 wyrzutami sumienia?<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Cieszy\u0142bym si\u0119, gdyby franciszkanie zrozumieli, \u017ce cho\u0107 tego nie chc\u0105, to jednak poprzez nieznajomo\u015b\u0107 Tradycji, staj\u0105 w szeregu burzycieli Ko\u015bcio\u0142a. \u015awi\u0119ty Franciszek podni\u00f3s\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 z upadku w XIII wieku, a my na prze\u0142omie XX i XXI wieku spychamy Ko\u015bci\u00f3\u0142 na skraj przepa\u015bci. Nie tylko w czasie studi\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c p\u00f3\u017aniej, w czasie ca\u0142ej formacji, byli\u015bmy wychowywani wed\u0142ug standard\u00f3w posoborowych. Mam tu na my\u015bli now\u0105 liturgi\u0119, nowe rozumienie \u015blub\u00f3w, personalizm i indywidualizm w postaci terroru ideologii \u201epraw i godno\u015bci cz\u0142owieka\u201d. Wpajano nam nowe zasady \u017cycia zakonnego, oparte na zdobyczach republika\u0144skich, na has\u0142ach wolno\u015bci, r\u00f3wno\u015bci i braterstwa.<\/p>\r\n

Sam wiesz dobrze, jak rzadko m\u00f3wi si\u0119 w zakonie o obowi\u0105zku prowadzenia \u017cycia pokornego i cichego, o cierpliwym znoszeniu upokorze\u0144 i niewyg\u00f3d \u017cycia. Coraz rzadziej s\u0142yszymy, \u017ce zakonnicy musz\u0105 walczy\u0107 ze \u015bwiatem i jego w\u0105tpliwymi urokami. Uczy si\u0119 nas fascynacji \u015bwiatem i jego tzw. m\u0105dro\u015bci\u0105. Coraz cz\u0119\u015bciej konferencje g\u0142osz\u0105 nam dziennikarze, psychologowie motywacyjni, pijarowcy, prezenterzy telewizyjni, a nawet celebryci. Ile\u017c to razy s\u0142yszeli\u015bmy, \u017ce przede wszystkim musimy dba\u0107 o pozytywny wizerunek medialny, \u017ce musimy mie\u0107 wysokie notowania w oczach opinii publicznej.<\/p>\r\n

Zamiast uczenia si\u0119 nadprzyrodzonego rozumienie \u015blubu pos\u0142usze\u0144stwa, mamy szkolenia z komunikacji interpersonalnej, dialogu partnerskiego, strategii wywierania presji na innych. Zamiast nauki nadprzyrodzonego rozumienia \u015blubu czysto\u015bci, m\u00f3wi si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej o psychologii, samorealizacji, o nieskr\u0119powanej ekspresji osobowo\u015bci, o zanurzaniu si\u0119 ca\u0142ym sob\u0105 w \u017cycie emocjonalne. Coraz rzadziej uczy si\u0119 nas nadprzyrodzonego rozumienia \u015blubu ub\u00f3stwa i bezgranicznego zaufania Bogu. Uczestniczyli\u015bmy w niejednym szkoleniu, gdzie wyk\u0142adowcami byli ekonomi\u015bci, biznesmeni, psychologowie biznesu, eksperci unijni, ucz\u0105cy nas opracowywania strategii ekonomicznych, kalkulacji biznesowej, inwestowania i gromadzenia funduszy, pisania wniosk\u00f3w unijnych…<\/p>\r\n

\u201d\u201d Nie przesadzaj z tym czarnowidztwem. Przecie\u017c zakony istniej\u0105 nadal, a my, franciszkanie, w por\u00f3wnaniu z innymi zakonami, mamy ci\u0105gle du\u017co powo\u0142a\u0144. A wreszcie kwestia publicznego zgorszenia: ilu braciom z zakonu, ilu osobom \u015bwieckim da\u0142e\u015b z\u0142y przyk\u0142ad, opuszczaj\u0105c zakon? Nie zastanawia\u0142e\u015b si\u0119 nigdy nad tym?<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Chc\u0119 to wyra\u017cenie powiedzie\u0107: nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce franciszkanie planowo i \u015bwiadome niszcz\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142. W r\u00f3wnym stopniu ja i ty, jeste\u015bmy nie\u015bwiadomymi ofiarami dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3rych celem jest najpierw os\u0142abienie Ko\u015bcio\u0142a, a p\u00f3\u017aniej zadanie mu \u015bmiertelnej rany. Franciszkanie nie s\u0105 \u015bwiadomi, \u017ce z Ko\u015bcio\u0142em dzieje si\u0119 co\u015b naprawd\u0119 katastrofalnego. Nawet je\u015bli widz\u0105 kryzys Ko\u015bcio\u0142a, to t\u0142umacz\u0105 go tak samo, jak czyni to Stolica Apostolska: zjawiskami socjologicznymi, industrializacj\u0105, migracj\u0105 ludzi ze wsi do miast, zmian\u0105 paradygmat\u00f3w cywilizacyjnych, now\u0105 mentalno\u015bci\u0105, now\u0105 obyczajowo\u015bci\u0105, tzw. postmodernizmem kulturowym.<\/p>\r\n

Tragizm obecnej sytuacji polega tak\u017ce na tym, \u017ce ju\u017c w latach 70. papie\u017c Pawe\u0142 VI z przera\u017ceniem alarmowa\u0142, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 zmierza do samozniszczenia. Od tego niezwyk\u0142ego stwierdzenia min\u0119\u0142o ju\u017c prawie czterdzie\u015bci lat, tragiczna sytuacja ci\u0105gle si\u0119 pog\u0142\u0119bia, a my s\u0142yszymy z ust kolejnych namiestnik\u00f3w Chrystusa, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 prze\u017cywa wiosn\u0119, \u017ce nigdy papie\u017ce nie byli tak szanowani, podziwiani i kochani przez ca\u0142y \u015bwiat \u201d\u201d nawet przez wrog\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a \u201d\u201d jak dzieje si\u0119 to w naszych czasach. O tym ca\u0142y czas m\u00f3wi\u0119: Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest w ruinie, poniewa\u017c przyczyniaj\u0105 si\u0119 do tego sami katolicy, cho\u0107 nie wiedz\u0105 o tym. Kiedy zrozumia\u0142em to, sumienie coraz mocniej przynagla\u0142o mnie do dokonania wyboru: albo zostaj\u0119 w zakonie i dalej robi\u0119 to, co niszczy Ko\u015bci\u00f3\u0142, albo odchodz\u0119 z zakonu i zaczynam pracowa\u0107 z tymi, kt\u00f3rzy walcz\u0105c o przywr\u00f3cenie i zachowanie Tradycji, ratuj\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\r\n

\u201d\u201d S\u0142owa, s\u0142owa, s\u0142owa… Zobaczmy, jak d\u0142ugo b\u0119dziesz \u201ewojownikiem\u201d Tradycji… Na pewno przy pierwszej wi\u0119kszej trudno\u015bci wr\u00f3cisz \u201d\u201d je\u015bli wcze\u015bniej nie oka\u017ce si\u0119, \u017ce jest ju\u017c za p\u00f3\u017ano \u201d\u201d do tej r\u0119ki, kt\u00f3ra karmi\u0142a ci\u0119 przez ostatnie 25 lat…<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Nie zrobi\u0142em nic ponad to, \u017ce dokona\u0142em wyboru. Dobrego wyboru. Nie mog\u0142em ju\u017c d\u0142u\u017cej trwa\u0107 w wewn\u0119trznym rozdarciu. Nie mog\u0142em d\u0142u\u017cej odprawia\u0107 Novus Ordo Missae, wiedz\u0105c, \u017ce Pan B\u00f3g nie odbiera z tego nale\u017cnej czci. Podobnie jak ty, ja r\u00f3wnie\u017c opiekowa\u0142em si\u0119 wsp\u00f3lnotami Odnowy w Duchu \u015awi\u0119tym, grupami oazowymi, odprawia\u0142em Msze dla neokatechumenatu. Wiem dobrze, co dzieje si\u0119 w tych ruchach. Jak lekcewa\u017c\u0105co traktowany jest tam cho\u0107by tylko Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament… Jak kap\u0142ani traktuj\u0105 now\u0105 Msz\u0119? Czym ona jest dla nich?<\/p>\r\n

Na pocz\u0105tku lat 90. uczestniczy\u0142em w kilkudniowym spotkaniu w jednym z katolickich klasztor\u00f3w w Polsce, to nie by\u0142o u franciszkan\u00f3w. Widzia\u0142em, jak pewien bardzo znany zakonnik w czasie Mszy udziela\u0142 Komuni\u0119 \u015bw. wszystkim bior\u0105cym udzia\u0142 w tym spotkaniu: katolikom, prawos\u0142awnym, buddystom, joginom, ateistom, gnostykom i czcicielom Gai. Dwadzie\u015bcia lat gryz\u0142em si\u0119 z tym, zastanawia\u0142em si\u0119 nad tym wydarzeniem. Przez tyle lat widok tego okropnego blu\u017anierstwa nie dawa\u0142 mi spokoju. Dopiero niedawno zrozumia\u0142em, dlaczego tak potworne profanacje dziej\u0105 si\u0119 nawet w klasztorach. Nie jest to \u017cadna teoria spiskowa, ale fakty: Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest niszczony. I to nie tylko przez wrog\u00f3w. Robi\u0105 to r\u00f3wnie\u017c katolicy, w wi\u0119kszo\u015bci nie wiedz\u0105c o tym. Czy mia\u0142em do tego przyk\u0142ada\u0107 r\u0119k\u0119? Kiedy to zrozumia\u0142em, dalsze wnioski nasuwa\u0142y si\u0119 same. Opuszczenie zakonu by\u0142o dla mnie decyzj\u0105 dramatyczn\u0105, ale jedyn\u0105 z mo\u017cliwych. Mam spokojne sumienie. Nie czuj\u0119 si\u0119 winny, \u017ce kogo\u015b zgorszy\u0142em. Nie mo\u017cna zgorszy\u0107 si\u0119 tym, \u017ce kto\u015b czyni dobro \u201d\u201d jest to niemo\u017cliwe cho\u0107by tylko z logicznego punktu widzenia. Dokona\u0142em wyboru dobra, zrobi\u0142em dobr\u0105 rzecz. Je\u015bli moja decyzja budzi kontrowersje, to jedynie z tego powodu, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 katolik\u00f3w nie rozumie obecnej, tragicznej sytuacji. Mam nadziej\u0119, \u017ce dzi\u0119ki mojej decyzji przynajmniej niekt\u00f3rzy franciszkanie zadadz\u0105 sobie pytanie: by\u0107 mo\u017ce naprawd\u0119 z Ko\u015bcio\u0142em nie dzieje si\u0119 tak wspaniale, jak si\u0119 to powszechnie przedstawia?<\/p>\r\n

\u201d\u201d Nie rozczulaj si\u0119 nad sob\u0105. Tak jak ka\u017cdy z nas, r\u00f3wnie\u017c ty rozkrzewia\u0142e\u015b \u201educha Asy\u017cu\u201d, promowa\u0142e\u015b ekumenizm, wolno\u015b\u0107 religijn\u0105, demokratyzacj\u0119 \u017cycia zakonnego. Dla nas, franciszkan\u00f3w, przesta\u0142e\u015b ju\u017c by\u0107 wiarygodny. Nigdy nie staniesz si\u0119 wiarygodny dla ludzi z Bractwa.<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d<\/strong> W pracy apostolskiej, w dzia\u0142aniach duszpasterskich zawsze kierowa\u0142em si\u0119 dobr\u0105 wol\u0105. Ponadto by\u0142em pewien, \u017ce to, co robi\u0119, musi by\u0107 dobre, skoro tego wymagali ode mnie prze\u0142o\u017ceni, skoro na wszystkie moje dzia\u0142ania wyra\u017cali zgod\u0119. Promuj\u0105c \u201educha Asy\u017cu\u201d, dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz ochrony \u015bwiata, zwierz\u0105t i innych stworze\u0144, promuj\u0105c spotkania mi\u0119dzyreligijne i ekumenizm, naprawd\u0119 by\u0142em przekonany, \u017ce czyni\u0119 dobro. W klasztorach franciszkanie organizuj\u0105 festiwale sztuki, muzyki, seanse filmowe, s\u0105 tam kawiarenki, dyskoteki dla m\u0142odzie\u017cy itp. Z tego wszystkiego by\u0142em dumny. Cieszy\u0142em si\u0119, \u017ce mog\u0119 propagowa\u0107 w mediach nasz\u0105 prac\u0119 duszpastersk\u0105. Subiektywnie by\u0142em pewien, \u017ce czyni\u0119 dobro. Ale obiektywnie czyni\u0142em z\u0142o, szerzy\u0142em b\u0142\u0119dy… \u0179a\u0142uj\u0119 tego. Dzi\u0119ki poznaniu katolickiej Tradycji, dzi\u0119ki spotkaniom z kap\u0142anami Bractwa zrozumia\u0142em, \u017ce musz\u0119 zawr\u00f3ci\u0107 z b\u0142\u0119dnej drogi.<\/p>\r\n

\u201d\u201d Nie b\u0105d\u017a naiwny. Nie jeste\u015b pierwsz\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra pr\u00f3buje u\u0142o\u017cy\u0107 sobie \u017cycie poza zakonem. Byli tacy przed tob\u0105, kt\u00f3rzy chcieli reformowa\u0107 zakony, diecezje a nawet ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142. Niekt\u00f3rzy z nich wytrzymali w Bractwie kilka godzin, inni kilka dni, jeszcze inni kilka tygodni. Najwytrwalsi, co r\u00f3wnie dobrze mo\u017ce oznacza\u0107 \u201d\u201d najbardziej naiwni \u201d\u201d wytrzymali kilkana\u015bcie miesi\u0119cy…<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Dzi\u0119kuj\u0119 za przypomnienie, \u017ce jestem kolosem, stoj\u0105cym na glinianych nogach. Sumienie zapewnia mnie, \u017ce dop\u00f3ki jestem pos\u0142uszny Panu Bogu, dop\u00f3ki \u017cyj\u0119 tak, jak oczekuje tego ode mnie Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119ty \u201d\u201d dop\u00f3ty id\u0119 dobr\u0105 drog\u0105. Nie chc\u0119 naprawia\u0107 \u017cadnego zakonu \u201d\u201d to ja sam chc\u0119 by\u0107 codziennie \u201enaprawiany\u201d przez Pana Boga. Nie chc\u0119 reformowa\u0107 Ko\u015bcio\u0142a \u201d\u201d najm\u0105drzejsze, co mog\u0119 zrobi\u0107, to pozwoli\u0107, \u017ceby Ko\u015bci\u00f3\u0142 reformowa\u0142 mnie. Mam pewno\u015b\u0107, \u017ce \u017cyj\u0105c wed\u0142ug Tradycji, robi\u0119 to, czego oczekuje ode mnie Pan B\u00f3g. Poza tym Bractwo istnieje nie tylko w Polsce, jego cz\u0142onkami od wielu lat s\u0105 byli zakonnicy.<\/p>\r\n

\u201d\u201d Wobec tego mo\u017ce by\u015b si\u0119 pochwali\u0142 swoimi sukcesami ostatnich sze\u015bciu miesi\u0119cy? C\u00f3\u017c takiego otrzyma\u0142e\u015b w Bractwie, czego wcze\u015bniej nie mia\u0142e\u015b w zakonie?<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Je\u015bli pytasz na serio, to odpowiem ci, \u017ce pierwsze, co otrzyma\u0142em w Bractwie, to bolesna lekcja prawdy o sobie. Mam wiele r\u00f3\u017cnych brak\u00f3w. Jednym z nich, du\u017cym, jest brak porz\u0105dnej, tomistycznej formacji intelektualnej. A jako ciekawostk\u0119 powiem ci, \u017ce kilka zwyczaj\u00f3w, jakie zasta\u0142em w Bractwie, zupe\u0142nie mnie zaskoczy\u0142o. Zaczn\u0119 od spraw drugorz\u0119dnych. Na obiad podawane jest zawsze jedno danie na jednym, p\u0142askim talerzu. To dla mnie ogromna nowo\u015b\u0107, bo ca\u0142e \u017cycie jad\u0142em na obiad dwa dania na dw\u00f3ch talerzach. W przeoratach Bractwa nie ma telewizora ani radia. W ka\u017cdym klasztorze franciszka\u0144skim jest przynajmniej jeden telewizor, ka\u017cdy zakonnik ma w pokoju radio. Mieszka\u0142em kiedy\u015b kilka lat w takim klasztorze, gdzie prze\u0142o\u017cony ogl\u0105da\u0142 sw\u00f3j ulubiony serial telewizyjny nawet w refektarzu, podczas wsp\u00f3lnej kolacji. Tak by\u0142 zafascynowany przygodami pewnej brazylijskiej rodziny, \u017ce nie chcia\u0142 przegapi\u0107 \u017cadnego odcinka.<\/p>\r\n

Po modlitwie wieczornej w Bractwie panuje cisza. W klasztorach franciszka\u0144skich jest to nie do pomy\u015blenia. Bractwo nie jest zakonem kontemplacyjnym, wi\u0119c bie\u017c\u0105ce informacje mo\u017cna \u015bledzi\u0107 w internecie, jest wsp\u00f3lna sala komputerowa. To te\u017c jest nowo\u015b\u0107, bo w naszych klasztorach ju\u017c od wielu lat ka\u017cdy zakonnik ma ca\u0142odobowo dost\u0119p do internetu we w\u0142asnej celi. Poza tym w czasie ostatniego p\u00f3\u0142 roku robi\u0119 co\u015b, co nie zdarza\u0142o mi si\u0119 wcze\u015bniej: cz\u0119sto rozmy\u015blam o rzeczach ostatecznych \u201d\u201d o mojej \u015bmierci, o s\u0105dzie Bo\u017cym, o wiecznej karze i wiecznej nagrodzie. Jest w tym co\u015b fascynuj\u0105cego.<\/p>\r\n

\u201d\u201d Twoje wyliczanki s\u0105 niepowa\u017cne. Opu\u015bci\u0142e\u015b zakon tylko po to, \u017ceby mie\u0107 kilka prozaicznych ogranicze\u0144 w codziennym \u017cyciu? Ilu ludzi nie ma w domu telewizora, ilu je na obiad jedno danie? Czy w zakonie kto\u015b zakazywa\u0142 ci rozmy\u015blania o \u015bmierci?<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Masz racj\u0119, musi by\u0107 w \u017cyciu co\u015b wa\u017cniejszego ni\u017c zupa czy serial telewizyjny. Msza \u015bwi\u0119ta Wszechczas\u00f3w \u201d\u201d to jest co\u015b nowego i wyj\u0105tkowego! Nie zrozumie tego kto\u015b, kto nie jest kap\u0142anem. Co wi\u0119cej, je\u015bli jeste\u015b kap\u0142anem i ca\u0142e \u017cycie odprawia\u0142e\u015b jedynie novus ordo Missae<\/em>, to r\u00f3wnie\u017c nie zrozumiesz, o czym m\u00f3wi\u0119. Powiem tylko tyle, \u017ce nie chc\u0119 ju\u017c nigdy wraca\u0107 do odprawiania nowej Mszy. Dlaczego? Bo nie chc\u0119 zasmuca\u0107 i obra\u017ca\u0107 Pana Boga. Bo nie chc\u0119 straci\u0107 wiary. Bo chc\u0119, \u017ceby Msza \u015bwi\u0119ta w moich r\u0119kach pozosta\u0142a tym, czym uczyni\u0142 j\u0105 Chrystus \u201d\u201d Ofiar\u0105 przeb\u0142agaln\u0105, a nie eucharystyczn\u0105 biesiad\u0105 z udzia\u0142em przewodnicz\u0105cego spotkania.<\/p>\r\n

\u201d\u201d No, bracie, wiedz, \u017ce tym ostatnim wyznaniem by\u0107 mo\u017ce na zawsze straci\u0142e\u015b ostatnich \u017cyczliwych ci ludzi… I zyska\u0142e\u015b nowych przeciwnik\u00f3w…<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d S\u0105 granice, kt\u00f3rych przekracza\u0107 nie wolno. S\u0105 rzeczy, kt\u00f3rych ludziom robi\u0107 nie wolno. Fakty s\u0105 takie, \u017ce ryt nowej Mszy skonstruowali ludzie do tego nieuprawnieni. Nikt z ludzi, tym bardziej niekatolicy, nie maj\u0105 prawa majstrowa\u0107 przy sprawach, kt\u00f3re ustanowi\u0142 swoj\u0105 powag\u0105 Pan B\u00f3g i Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119ty. Ja zaj\u0105\u0142em miejsce po w\u0142a\u015bciwej stronie. Nie chc\u0119 poprawia\u0107 Pana Boga, nie chc\u0119 reformowa\u0107 Ko\u015bcio\u0142a i jego dzie\u0142. Chc\u0119 zbawi\u0107 swoj\u0105 dusz\u0119 i pom\u00f3c w dziele zbawienia innych dusz.<\/p>\r\n

– S\u0142uchaj\u0105c ciebie, ma si\u0119 wra\u017cenie, jakby\u015b dopiero w Bractwie z\u0142apa\u0142 wiatr w \u017cagle. Jaki wi\u0119c masz plan na najbli\u017csze miesi\u0105ce, jakie zadania wyznaczyli ci w Bractwie? Jak du\u017co w skali miesi\u0105ca planujesz uratowa\u0107 dusz przed pot\u0119pieniem? Dali ci jakie\u015b limity? Ile dusz: pi\u0119\u0107, dziesi\u0119\u0107, pi\u0119tna\u015bcie?<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Ty i ja mamy to samo zadanie: uratowa\u0107 siebie oraz innych ludzi przed pot\u0119pieniem. Musimy pozna\u0107 Pana Boga, musimy kocha\u0107 Go i s\u0142u\u017cy\u0107 Mu. Musimy zna\u0107 Tradycj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a i przekazywa\u0107 j\u0105 innym. To jest m\u00f3j plan na \u017cycie. Tyle ludzi nie ma najmniejszego poj\u0119cia o z\u0142ej sytuacji Ko\u015bcio\u0142a, nie zna katolickiej Tradycji. Mn\u00f3stwo os\u00f3b marnuje swoje \u017cycie, po\u015bwi\u0119ca sw\u00f3j cenny czas na rzeczy trzeciorz\u0119dne, zupe\u0142nie niewa\u017cne. Dobrze, \u017ce jest na \u015bwiecie i w Polsce Bractwo \u015aw. Piusa X, kt\u00f3re przypomina, co jest naszym pierwszym i najwa\u017cniejszym obowi\u0105zkiem.<\/p>\r\n

\u201d\u201d A zatem powiedzia\u0142e\u015b ju\u017c swoje ostatnie s\u0142owo?<\/strong><\/p>\r\n

\u201d\u201d Jedyne, co chc\u0119 w \u017cyciu, to by\u0107 pos\u0142usznym Panu Bogu i Ko\u015bcio\u0142owi. Chc\u0119 pe\u0142ni\u0107 Jego wol\u0119. Ogromnie zale\u017cy mi na tym, \u017ceby po \u015bmierci znale\u017a\u0107 si\u0119 we w\u0142a\u015bciwym miejscu. Ostatnie s\u0142owo nie nale\u017cy do mnie, ale do Tego, kt\u00f3ry jest S\u0142owem. Na pocz\u0105tku S\u0142owo stworzy\u0142o \u015bwiat, chocia\u017c nikt z ludzi tego nie widzia\u0142. Ale na pewno wszyscy ludzie na w\u0142asne oczy to S\u0142owo zobacz\u0105: pierwszy raz po swojej \u015bmierci, a drugi \u201d\u201d na ko\u0144cu czas\u00f3w. W\u00f3wczas to S\u0142owo nas os\u0105dzi i nagrodzi tych, kt\u00f3rzy Je poznali i pe\u0142nili Jego wol\u0119. \u00ce\u00a9<\/strong><\/p>\r\n

o. Witold Pobiedzi\u0144ski<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przedstawiamy rozmow\u0119 dw\u00f3ch franciszkan\u00f3w o. Witolda Pobiedzi\u0144skiego z Warszawy i o. Stefana Nowaka z Krakowa \u201d\u201d o Ko\u015bciele, zakonie franciszkan\u00f3w i Bractwie Kap\u0142a\u0144skim \u015aw. Piusa X. O. Stefan Nowak: Min\u0119\u0142o ju\u017c sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy od chwili, kiedy opu\u015bci\u0142e\u015b nasz zakon i przy\u0142\u0105czy\u0142e\u015b si\u0119 do Bractwa. Twoja decyzja wprawi\u0142a w konsternacj\u0119 wiele os\u00f3b. Dlaczego to zrobi\u0142e\u015b, przecie\u017c […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[32,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66648"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=66648"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66648\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=66648"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=66648"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=66648"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}