{"id":66618,"date":"2013-01-15T22:01:06","date_gmt":"2013-01-16T03:01:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=66618"},"modified":"2013-01-15T22:01:06","modified_gmt":"2013-01-16T03:01:06","slug":"paranoja-znakow-towarowych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=66618","title":{"rendered":"Paranoja znak\u00f3w towarowych"},"content":{"rendered":"<p><strong>W 1999 r. Amazon opatentowa\u0142 \u201ewynalazek\u201d one click purchase &#8211; zakupu przy u\u017cyciu jednego klikni\u0119cia. To mo\u017cliwe tylko w Ameryce? Niestety nie. Moda na czerpanie korzy\u015bci finansowych z coraz to dziwniejszych form w\u0142asno\u015bci intelektualnej dociera ju\u017c nad Wis\u0142\u0119. Przy okazji w\u0142adze mog\u0105 kneblowa\u0107 usta niepopularnym tw\u00f3rcom. Mowa tu o zastrzeganiu znak\u00f3w towarowych przez instytucje publiczne.<\/strong><\/p>\r\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" style=\"margin: 10px;\" src=\"http:\/\/www.pch24.pl\/images\/min_mid_big\/mid_11580.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"172\" align=\"left\" \/>W grudniu 2012 Wydawnictwo Zysk i S-ka zosta\u0142o oskar\u017cone przez zarz\u0105d warszawskiego Pa\u0142acu Kultury i Nauki o nielegalne wykorzystanie znaku towarowego. Tym znakiem mia\u0142o by\u0107\u2026 zdj\u0119cie Pa\u0142acu Kultury umieszczone na ok\u0142adce dw\u00f3ch ksi\u0105\u017cek wydawnictwa: \u201eWie\u017cy komunist\u00f3w\u201d dziennikarza i poety, Witolda Gadowskiego oraz \u201eZgreda\u201d Rafa\u0142a Ziemkiewicza. &#8211; <em>Pa\u0142ac Kultury i Nauki to znak towarowy, zastrze\u017cony w urz\u0119dzie patentowym<\/em> &#8211; powiedzia\u0142 Ireneusz \u0179ukowski z dzia\u0142u prawnego PKiN. &#8211; <em>Ka\u017cdy, kto w komercyjnych celach chce wykorzysta\u0107 wizerunek budynku, musi mie\u0107 zgod\u0119 zarz\u0105du sp\u00f3\u0142ki<\/em> &#8211; doda\u0142 \u0179ukowski.\u00a0Dopuszczalne jest jedynie fotografowanie pa\u0142acu w celach prywatnych, niekomercyjnych. Wydawnictwo zdecydowa\u0142o si\u0119 zatem zmieni\u0107 ok\u0142adk\u0119 drugiego wydania ksi\u0105\u017cki Ziemkiewicza. Trwaj\u0105 negocjacje w sprawie op\u0142aty, kt\u00f3r\u0105 Zysk i S-ka b\u0119dzie musia\u0142 ui\u015bci\u0107 na rzecz PKiN. Sprawa wydaje si\u0119 kuriozalna &#8211; trudno uzna\u0107 zdj\u0119cie Pa\u0142acu Kultury za znak towarowy analogiczny do logo Coca-Coli. Jest to budynek obci\u0105\u017cony dziedzictwem historycznym, symbol. Przedstawianie go w formie grafiki czy zdj\u0119cia jest konieczne, je\u015bli chcemy porusza\u0107 tematy historyczne. Ograniczenie tego prawa to jawne, ale i absurdalne gwa\u0142cenie wolno\u015bci wypowiedzi.<\/p>\r\n<p>Z takiego za\u0142o\u017cenia wyszli te\u017c przedstawiciele PiS, kt\u00f3rzy wzi\u0119li w obron\u0119 wydawnictwo Zysk i S-ka oraz autor\u00f3w ksi\u0105\u017cek. Ich zdaniem sprawa ma wyd\u017awi\u0119k polityczny, gdy\u017c obydwaj autorzy prezentuj\u0105 pogl\u0105dy politycznie niepoprawne. Ksi\u0105\u017cka Gadowskiego, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 \u201emin\u0105 pod\u0142o\u017con\u0105 pod system\u201d, mog\u0142a rozz\u0142o\u015bci\u0107 zwolennik\u00f3w III RP. By\u0107 mo\u017ce zatem polityczna niepoprawno\u015b\u0107 by\u0142a powodem zdecydowanej reakcji zarz\u0105du PKiN.\u00a0<\/p>\r\n<p>Przeciwnikiem zakazu jest te\u017c pose\u0142 Artur G\u00f3rski (PiS). &#8211; <em>Dla mnie sytuacja jest absurdalna. Pa\u0142ac Kultury to symbol komunizmu, to czerwone, niechlubne, ale jednak dziedzictwo <\/em>&#8211; powiedzia\u0142 PCh24.pl polityk.\u00a0 &#8211; <em>Czym innym jest ochrona prawna obiektu, jako zabytku, jeszcze czym innych jest ochrona prawna obiektu jako swoistego znaku towarowego, a jeszcze czym innym mo\u017cliwo\u015b\u0107 fotografowania obiektu publicznego &#8211; a takim jest Pa\u0142ac Kultury i wykorzystywanie tych zdj\u0119\u0107 do cel\u00f3w wydawniczych.\u00a0 Je\u015bli nawet jest mo\u017cliwy taki absurd, jak zastrze\u017cenie wizerunku budynku, to nie powinno dotyczy\u0107 to obiekt\u00f3w publicznych, historycznych, a tym bardziej nie mo\u017ce obejmowa\u0107 zdj\u0119\u0107 historycznych, wykonanych wiele lat temu<\/em> &#8211; dodaje pose\u0142.<\/p>\r\n<p>Co gorsza,<strong> <\/strong>Pa\u0142ac Kultury nie jest bynajmniej wyj\u0105tkiem. Tak\u017ce przedstawiciele innych instytucji publicznych aktywnie dzia\u0142aj\u0105 na polu zastrzegania znak\u00f3w towarowych. Przyk\u0142adem jest Muzeum w Wilanowie.\u00a0Zastrze\u017conym przez Muzeum znakiem towarowym s\u0105 w tym przypadku\u2026 s\u0142owa. Chodzi tu o takie wyra\u017cenia jak: \u201ePa\u0142ac Kr\u00f3lewski w Wilanowie\u201d, \u201eRezydencja Kr\u00f3lewska Morysin\u201d czy \u201eFolwark Kr\u00f3lewski\u201d. Jak poda\u0142 12 grudnia 2012 r. portal prawo.rp.pl, kolejnym takim znakiem mia\u0142o by\u0107 okre\u015blenie Villa Nuova. Jednak urz\u0105d patentowy odm\u00f3wi\u0142 rejestracji. Tym razem szybsza by\u0142a restauratorka, kt\u00f3ra nazwa\u0142a tak restauracj\u0119 znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 w pobli\u017cu Muzeum. Z kolei Zarz\u0105d Teren\u00f3w Publicznych planuje zastrze\u017cenie wizerunku takich obiekt\u00f3w jak Syrenka Warszawska, otoczenie Grobu Nieznanego \u0179o\u0142nierza i sam Gr\u00f3b, pomnik Mickiewicza, a tak\u017ce Kolumna Zygmunta! (sic!). \u00a0<\/p>\r\n<p>Moda na zastrzeganie znak\u00f3w towarowych dotar\u0142a te\u017c na Wawel. Nie zezwolono tam na zrobienie zdj\u0119cia do Wikipedii. Na ten \u201egenialny\u201d pomys\u0142 dyrekcja zamku wpad\u0142a ju\u017c w 2007 r. &#8211; <em>Dyrekcja ma prawo dysponowa\u0107 wizerunkiem Zamku Kr\u00f3lewskiego na Wawelu. Pewne sk\u0142adniki owego wizerunku s\u0105 nawet obj\u0119te ochron\u0105, jako znaki towarowe. To jest w\u0142asno\u015b\u0107 i mo\u017cemy ni\u0105 dysponowa\u0107 tak, aby nie zarabia\u0142 kto\u015b nieupowa\u017cniony &#8211; <\/em><em>t\u0142umaczy\u0142 cytowany przez portal prawo.vagla.pl wicedyrektor ds. muzealnych Wawelu, Jerzy Petrus<\/em><em>. <\/em><em>Innymi s\u0142owy: regulacje s\u0105 potrzebne, by zapobiec \u201enieuczciwemu\u201d pozyskiwaniu dochodu.<\/em><\/p>\r\n<p><em>Restrykcyjne przepisy dotycz\u0105ce mo\u017cliwo\u015bci robienia zdj\u0119\u0107 na Wawelu spotka\u0142y si\u0119 ze sprzeciwem Stowarzyszenia Wikimedia Polska. Zdaniem przedstawicieli Stowarzyszenia zakaz fotografowania dzie\u0142, do kt\u00f3rych prawa autorskie ju\u017c wygas\u0142y jest absurdalny. Utrudnia to dost\u0119p do d\u00f3br kultury, kt\u00f3ry bez tych ogranicze\u0144 by\u0142by w epoce cyfrowej wyj\u0105tkowo \u0142atwy. Hamuje si\u0119 przez to r\u00f3wnie\u017c rozw\u00f3j nauki. W efekcie, jak zauwa\u017caj\u0105 przedstawiciele Wikimedii, symbolem polskiej kultury staj\u0105 si\u0119 w\u0105tpliwej pr\u00f3by muzycy rockowi, a nie historyczne dzie\u0142a sztuki. I cho\u0107 cz\u0142onkowie Stowarzyszenia pr\u00f3bowali polemizowa\u0107 z zakazem fotografowania oraz wysy\u0142ali w tej sprawie pisma do Ministerstwa<\/em> <em>Kultury i Dziedzictwa Narodowego, odpowiedzi jakie otrzymywali mia\u0142y charakter wymijaj\u0105cy.<\/em><\/p>\r\n<p><em>Jak powiedzia\u0142 PCh24.pl Tomasz Zienowicz z Biura Prasowego Stowarzyszenia Wikimedia Polska, uniemo\u017cliwianie fotografowania zbior\u00f3w muzealnych jest sprzeczne ze zdefiniowanymi zadaniami muze\u00f3w, wymienionymi w ustawie z 29.6.2007r. &#8211; <\/em><em>Ka\u017cda inna dzia\u0142alno\u015b\u0107, a w szczeg\u00f3lno\u015bci odwrotna ni\u017c ta zapisana w ustawie to samowola urz\u0119dnicza. Niestety jest ona obecnie nie tylko tolerowana, ale nawet pochwalana przez MKiDN<\/em><em> &#8211; twierdzi Zienowicz. Na szcz\u0119\u015bcie s\u0105 jeszcze w Polsce instytucje prowadz\u0105ce bardziej liberaln\u0105 polityk\u0119. Przyk\u0142adem jest tu Archiwum G\u0142\u00f3wne Akt Dawnych, kt\u00f3re udost\u0119pnia swe zbiory wikipedystom. Dzi\u0119ki temu instytucja jest postrzegana jako nowoczesna, a ludzie maj\u0105 \u0142atwiejszy dost\u0119p do d\u00f3br kultury. &#8211; <\/em><em>Specjalista, naukowiec czy archiwista i tak b\u0119dzie potrzebowa\u0142 dost\u0119pu do orygina\u0142u, a gimnazjalista czy licealista z odleg\u0142ej miejscowo\u015bci raczej nie pojedzie do Warszawy \u017ceby zobaczy\u0107, jak wygl\u0105da\u0142 pok\u00f3j oliwski ko\u0144cz\u0105cy potop szwedzki<\/em><em> &#8211; dodaje Zienowicz.<\/em><\/p>\r\n<p><em>Zar\u00f3wno \u201ewarszawskie\u201d jak i \u201ekrakowskie\u201d przypadki \u0142\u0105czy jedno: utrudnianie dost\u0119pu do d\u00f3br b\u0119d\u0105cych elementem narodowego dziedzictwa. Problem zastrzegania znak\u00f3w towarowych i wynik\u0142ego z niego ograniczania wolno\u015bci nie jest oczywi\u015bcie problemem wy\u0142\u0105cznie polskim<\/em><em>. W\u0142asno\u015b\u0107 znak\u00f3w handlowych, to<\/em><em>, jak twierdzi prawnik,\u00a0 Stephan Kinsella cytowany przez mises.pl,<\/em><em> jedna z czterech g\u0142\u00f3wnych form w\u0142asno\u015bci intelektualnej. Ich ochrona jest we wsp\u00f3\u0142czesnym prawodawstwie r\u00f3wnie istotna, co ochrona praw autorskich (dotycz\u0105cych dzie\u0142 takich jak ksi\u0105\u017cki, filmy etc.), patent\u00f3w (dotycz\u0105cych wynalazk\u00f3w maj\u0105cych zastosowanie praktyczne), tajemnic handlowych (np. tajnych przepis\u00f3w produkt\u00f3w, takich jak Coca-Cola). Jak pisze Kinsella \u201e<\/em><em>Znak handlowy to: s\u0142owo, wyra\u017cenie, symbol lub projekt graficzny s\u0142u\u017c\u0105cy rozpoznaniu \u017ar\u00f3d\u0142a sprzedawanych d\u00f3br i us\u0142ug oraz odr\u00f3\u017cnieniu ich od konkurencji, np. znak rozpoznawczy Coca-Cola\u00ae na puszkach napoj\u00f3w produkowanych przez t\u0105 firm\u0119 pozwalaj\u0105cy jej na odznaczanie si\u0119 na tle konkurencji\u201d<\/em>. Oficjalnym celem ustawy o znakach handlowych jest ochrona oryginalnych produkt\u00f3w przed \u201epodrobieniem\u201d przed konkurencj\u0119. W polskim prawie nie m\u00f3wi si\u0119 o znakach handlowych, jednak poj\u0119cie to jest zast\u0105pione przez termin \u201eznaki towarowe\u201d. Dotyczy ono wszystkich daj\u0105cych si\u0119 przedstawi\u0107 w formie graficznej odznacze\u0144, odr\u00f3\u017cniaj\u0105cych jeden towar od innego. Mog\u0105 to by\u0107 wi\u0119c zar\u00f3wno s\u0142owa, jak i \u201eformy przestrzenne\u201d. W Polsce, podobnie jak w Stanach Zjednoczonych, ochrona znaku towarowego obowi\u0105zuje przez 10 lat, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jej przed\u0142u\u017cenia.<\/p>\r\n<p>Celem istnienia znak\u00f3w towarowych jest zatem takie oznaczanie towar\u00f3w i us\u0142ug, aby konsumenci rozpoznawali ich pochodzenie. Zakaz komercyjnego wykorzystywania zdj\u0119\u0107 PKiNu wykracza poza to zastosowanie. Dlaczego zatem wydawnictwo ugi\u0119\u0142o si\u0119 przed roszczeniami zarz\u0105du Pa\u0142acu Kultury? &#8211; <em>Mamy tu, moim zdaniem, doskona\u0142y przyk\u0142ad tzw. &#8222;chilling effectu&#8221;; jaka\u015b organizacja poprzez szerokie zastosowanie praw w\u0142asno\u015bci intelektualnej powoduje, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 ca\u0142kiem legalnych dzia\u0142a\u0144 nie ma miejsca w obawie przez nara\u017ceniem si\u0119 na kosztowne procesy prawne<\/em> &#8211; m\u00f3wi PCh24.pl Maciej Mi\u0105sik informatyk i tw\u00f3rca znanego bloga po\u015bwi\u0119conego kwestii w\u0142asno\u015bci intelektualnej. &#8211; <em>Ludzie teraz zastanawiaj\u0105 si\u0119, czy maj\u0105 prawo do skorzystania ze swojego prawa autorskiego, np. poprzez wykonanie zdj\u0119cia czy grafiki Pa\u0142acu, na kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 chcieli sobie zarobi\u0107, bo przecie\u017c kto\u015b twierdzi, \u017ce ju\u017c &#8222;posiada&#8221; wizerunek Pa\u0142acu. Dochodzi do swoistej autocenzury, bo tak naprawd\u0119 sytuacja jest na tyle niejasna, \u017ce lepiej powstrzyma\u0107 si\u0119 od pewnych dzia\u0142a\u0144 ni\u017c nara\u017ca\u0107 si\u0119 na niepotrzebne koszty, nawet, gdy podejmuje si\u0119 dzia\u0142ania zgodne z prawem<\/em> &#8211; dodaje Mi\u0105sik.<\/p>\r\n<p>Wszystko wskazuje na to, \u017ce restrykcje dotycz\u0105ce fotografowania s\u0105 pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Nie jest nim na pewno konieczno\u015b\u0107 ochrony danego wizerunku przed podr\u00f3bk\u0105. W przypadku d\u00f3br o charakterze historycznym trudno te\u017c uzasadni\u0107 d\u0105\u017cenie do obrony znak\u00f3w towarowych prawami tw\u00f3rc\u00f3w. Tw\u00f3rcy Zamku Kr\u00f3lewskiego, Wilanowa czy Wawelu nie \u017cyj\u0105 od setek lat. Kto w takim razie, opr\u00f3cz cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105d\u00f3w pa\u0144stwowych instytucji, mia\u0142by straci\u0107 doch\u00f3d w wyniku zrobienia zdj\u0119cia?\u00a0 Kto mia\u0142by poczu\u0107 si\u0119 skrzywdzony w wyniku zrobienia zdj\u0119cia Pa\u0142acu Kultury czy eksponatu sprzed kilku wiek\u00f3w znajduj\u0105cego si\u0119 na Wawelu? Chyba jedynie zarz\u0105d tych instytucji, a nie autorzy dzie\u0142 czy konstruktorzy budynk\u00f3w. A przecie\u017c ca\u0142e te zarz\u0105dy s\u0105 rzekomo reprezentacjami narodu! Licz\u0105ce dziesi\u0105tki, a nawet setki lat dobra kultury s\u0105 zaw\u0142aszczane przez band\u0119 urz\u0119dnik\u00f3w. Trudno nie pokusi\u0107 si\u0119 o refleksj\u0119, \u017ce urz\u0119dnicy ci, sami utrzymywani z pieni\u0119dzy podatnik\u00f3w zajmuj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie utrudnianiem im \u017cycia.<\/p>\r\n<p><em><strong>Marcin Jendrzejczak<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W 1999 r. Amazon opatentowa\u0142 \u201ewynalazek\u201d one click purchase &#8211; zakupu przy u\u017cyciu jednego klikni\u0119cia. To mo\u017cliwe tylko w Ameryce? Niestety nie. Moda na czerpanie korzy\u015bci finansowych z coraz to dziwniejszych form w\u0142asno\u015bci intelektualnej dociera ju\u017c nad Wis\u0142\u0119. Przy okazji w\u0142adze mog\u0105 kneblowa\u0107 usta niepopularnym tw\u00f3rcom. Mowa tu o zastrzeganiu znak\u00f3w towarowych przez instytucje publiczne. [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[16,66,92,169],"class_list":["post-66618","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicystyka","tag-censorship","tag-communism","tag-iii-rp","tag-justice-farce"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=66618"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66618\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=66618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=66618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=66618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}